I SA/Wa 2113/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawasamorząd terytorialnyadministracja publicznaustawa wprowadzająca reformęwładztwostan faktycznykontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę dotyczącą nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką z mocy prawa, uznając brak wystarczających dowodów na władztwo publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r.

Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Województwa na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która uchyliła decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując na brak wystarczających dowodów potwierdzających władztwo Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r., co było kluczową przesłanką do zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Zarządu Województwa na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która uchyliła wcześniejszą decyzję Wojewody. Decyzja Wojewody stwierdzała nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję Wojewody z powodu braku wystarczających dowodów na władztwo Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd podkreślił, że nabycie własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga łącznego spełnienia przesłanek: władania nieruchomością w dniu 31.12.1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz zajęcia jej pod drogi publiczne, przy czym nieruchomość nie mogła stanowić ich własności. W ocenie Sądu, brak było dokumentów potwierdzających władztwo nad przedmiotową nieruchomością, co uzasadniało uchylenie decyzji Wojewody i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, udokumentowanie władztwa jest konieczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nabycie własności z mocy prawa wymaga łącznego spełnienia przesłanek: władania nieruchomością w dniu 31.12.1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego oraz zajęcia jej pod drogi publiczne, przy czym nieruchomość nie mogła stanowić ich własności. Brak dowodów na władztwo uniemożliwia zastosowanie przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Dz. U. z 1998r. nr 133, poz. 872 z poźn. zm. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Pomocnicze

Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej, która musi być zaliczona do jednej z kategorii dróg i z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem.

Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm. art. 19 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Określa zarządcę drogi krajowej.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poz. zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na władztwo Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość stanowiła odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. i z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się własnością Województwa [...]. Do wydania decyzji Wojewody potwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej odcinek drogi wojewódzkiej nie jest konieczne przedłożenie dokumentów potwierdzających władztwo Województwa [...] w stosunku do takiej nieruchomości, skoro o władztwie świadczą czynności wykonywane w ramach bieżącego utrzymania drogi.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości zajęte pod drogi publiczne łącznego spełnienia w dniu 31.12.1998r. powołanych przestanek brak udokumentowania jednej z koniecznych, ustawowo określonych przesłanek

Skład orzekający

Ewa Dzbeńska

przewodniczący sprawozdawca

Irena Kamińska

sędzia

Krystyna Kleiber

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publicznej, w szczególności wymogu udokumentowania władztwa."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 1 stycznia 1999 r. oraz specyfiki nabycia własności nieruchomości drogowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą administracji publicznej i nabyciem mienia, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Nabycie nieruchomości drogowej z mocy prawa: kluczowe znaczenie udokumentowanego władztwa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2113/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/
Irena Kamińska
Krystyna Kleiber
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia własności oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Wa 2113/04
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzję nr. [...] z dnia [...] lutego 2003r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzji Wojewody [...] [...] z dnia [...].12.2002r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha wydzielona z dziatki nr [...], zajętej pod drogę publiczną wojewódzką, stanowiącej własność K. i Z. H., zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia
13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. nr 133, poz. 872 z poźn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie wskazanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31.12.1998r. powołanych przestanek.
Zgodnie z Uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia1985r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 14.02.1986r. nr 3, poz. 16) oraz protokołem z posiedzenia komisji międzyresortowej w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych przez miasta "prezydenckie" droga nr [...] była zaliczona do kategorii dróg krajowych.
Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998r. nr 160, poz. 1071) zat. nr [...], droga nr [...] stalą się z dniem 1stycznia 1999r. drogą wojewódzką.
Jak wynika z księgi wieczystej KW nr [...] przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia1998r. stanowiła własność K. i Z. H., nie była więc własnością Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego.
W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu lub dowodu potwierdzającego władztwo Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nad przedmiotową nieruchomością w dniu 31grudnia 1998r., co oznacza brak udokumentowania jednej z koniecznych, ustawowo określonych przesłanek do zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 Kpa.
Na powyższa decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Województwa [...]. W skardze wskazuje, że do wydania decyzji Wojewody potwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej odcinek drogi wojewódzkiej nie jest konieczne przedłożenie dokumentów potwierdzających władztwo Województwa [...] w stosunku do takiej nieruchomości, skoro o władztwie świadczą czynności wykonywane w ramach bieżącego utrzymania drogi.
Ponadto podniesiono, że nieruchomość niniejsza stanowi odcinek drogi wojewódzkiej Nr [...] zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 1071) i z mocy prawa z dniem l stycznia 1999r. stała się własnością Województwa [...]. Celem art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest wykreowanie na rzecz podmiotów publicznoprawnych prawa własności nieruchomości nie będących dotychczas ich własnością, lecz zajętych pod drogi publiczne. Dla wywołania zaś skutku rzeczowego względem określonego podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa samorządowego) w dniu l stycznia 1999r. znaczenie posiada jedynie fakt zaliczenia drogi do określonej kategorii dróg publicznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty podane w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Na wstępie trzeba zauważyć , że Wojewoda przyjął za podstawę swej decyzji z [...] grudnia 2002 r. art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który, stanowi w ust. 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Chcąc wyjaśnić pojęcie drogi publicznej należy odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Oznacza to, że zawarte w art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, które następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Droga [...] nr [...] w dniu 31 grudnia 1998r. należała do dróg krajowych co wynika z Uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia1985r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 14.02.1986r. nr 3, poz. 16) załącznik str. 5. Droga ta stała się drogą wojewódzką na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) , które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1999r. Skoro w dniu 31 grudnia droga nr [...] zaliczona była do kategorii dróg krajowych to jej zarządcą zgodnie z art. 19 ust.2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych był Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Zasadnie zatem organ drugiej instancji stwierdził, ze Wojewoda [...] nie ustalił prawidłowo kto sprawował władztwo nad drogą nr [...].
Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Dla oceny zatem zgodności z prawem decyzji jest wyłącznie to, czy organ odwoławczy miał dostateczną podstawę do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym. W ocenie Sądu wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego, w pełni uzasadniały konieczność uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi