Orzeczenie · 2023-03-09

I SA/Wa 2102/21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-03-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
mienie zabużańskierekompensataobywatelstwo polskieII wojna światowaKresy Wschodniespadkobranieprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego odmawiającą prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie. Sprawa dotyczyła wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP przez M.K. Organy administracji odmówiły prawa do rekompensaty, wskazując na brak dowodów posiadania przez M.K. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. oraz brak dowodów na opuszczenie przez niego byłego terytorium RP w związku z wojną. Sąd administracyjny uznał te stanowiska za błędne. Sąd wskazał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M.K. wydane przez polski sąd dowodzi jego polskiego obywatelstwa, zgodnie z art. 1108 § 1 k.p.c. Ponadto, wyrok Sądu Rejonowego we W. potwierdził fakt pozostawienia przez M.K. znacznego majątku ziemskiego i nieruchomości. Sąd podkreślił, że śmierć M.K. w nieznanych okolicznościach wojennych w 1946 r. uniemożliwiła mu repatriację na obecne terytorium Polski, co nie wyklucza prawa do rekompensaty, a wręcz może być podstawą do jej przyznania w świetle przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Sąd uznał, że organy wadliwie zinterpretowały art. 2 ustawy, ograniczając krąg właścicieli nieruchomości do obywateli polskich posiadających status właścicielski przed wojną, a nie uwzględniając spadkobierców lub osób, które nabyły mienie w trakcie wojny. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, zwłaszcza w kontekście dowodzenia obywatelstwa polskiego i okoliczności opuszczenia terytorium RP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem zabużańskim i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy posiadanie przez poprzednika prawnego obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. jest warunkiem nabycia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to jeden z warunków, ale jego brak nie jest bezwzględny, jeśli inne dowody wskazują na polskie pochodzenie i więź z państwem polskim.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie o stwierdzeniu spadku po M.K. wydane przez polski sąd dowodzi jego polskiego obywatelstwa, zgodnie z art. 1108 § 1 k.p.c.

Czy opuszczenie byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. jest warunkiem nabycia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to warunek, ale jego spełnienie należy oceniać w kontekście okoliczności faktycznych, w tym śmierci właściciela w trakcie wojny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śmierć M.K. w nieznanych okolicznościach wojennych uniemożliwiła mu repatriację, co nie wyklucza prawa do rekompensaty, a wręcz może być podstawą do jej przyznania.

Czy wyrok sądu powszechnego ustalający pozostawienie mienia poza granicami RP jest wystarczającym dowodem do przyznania rekompensaty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w połączeniu z innymi dowodami potwierdzającymi obywatelstwo i okoliczności opuszczenia terytorium.

Uzasadnienie

Wyrok Sądu Rejonowego we W. potwierdził fakt pozostawienia przez M.K. znacznego majątku ziemskiego i nieruchomości, co jest istotnym elementem w procesie ustalania prawa do rekompensaty.

Czy spadkobierca może nabyć prawo do rekompensaty za mienie pozostawione przez przodka, który zmarł przed repatriacją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przodek spełniał przesłanki, a śmierć w trakcie wojny nie wyklucza prawa do rekompensaty dla spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, odmawiając prawa do rekompensaty spadkobiercy z powodu śmierci właściciela przed repatriacją.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 lipca 2021 r. oraz decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 19 marca 2021 r.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

ustawa zabużańska art. 1 § 1

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przesłanki opuszczenia byłego terytorium RP w związku z wojną.

ustawa zabużańska art. 1 § 2

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy osób zmuszonych do opuszczenia byłego terytorium RP.

ustawa zabużańska art. 2 § 1

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Definiuje pojęcie 'właściciela nieruchomości pozostawionych'.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Zasada związania prawomocnym orzeczeniem.

k.p.c. art. 1108 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Jurysdykcja krajowa w sprawach spadkowych.

k.p.a. art. 65

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie wniosku zgodnie z właściwością.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu dla dobra postępowania.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena wiarygodności i mocy dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 86

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśniania wątpliwości.

u.o.o.p. art. 4

Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie polskim

Sposoby nabycia obywatelstwa polskiego.

u.o.o.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim

Definicja obywatela polskiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące obywatelstwa polskiego i obowiązku opuszczenia terytorium RP. • Postanowienie o stwierdzeniu spadku po M.K. dowodzi jego polskiego obywatelstwa. • Wyrok sądu powszechnego potwierdza pozostawienie mienia poza granicami RP. • Śmierć M.K. w trakcie wojny uniemożliwiła mu repatriację, co nie wyklucza prawa do rekompensaty dla spadkobierców.

Odrzucone argumenty

Organy administracji uznały, że brak jest dowodów na posiadanie przez M.K. obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. • Organy administracji uznały, że brak jest dowodów na opuszczenie przez M.K. byłego terytorium RP w związku z wojną.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że obywatelstwo polskie poprzednika prawnego skarżącego zostało udowodnione. • Stanowisko to jest błędne. • Sąd uznał, że wskazane wyżej organy odmawiając prawa do rekompensaty naruszyły przepis prawa materialnego - art. 2 ustawy, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Jolanta Dargas

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Durzyńska

sędzia

Anna Falkiewicz-Kluj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, zwłaszcza w kontekście dowodzenia obywatelstwa polskiego i okoliczności opuszczenia terytorium RP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem zabużańskim i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy historycznych roszczeń związanych z utratą mienia na Kresach Wschodnich, co ma wymiar społeczny i historyczny. Interpretacja przepisów dotyczących obywatelstwa i opuszczenia terytorium jest kluczowa dla wielu osób.

Czy śmierć w czasie wojny pozbawia prawa do odszkodowania za utracone mienie? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst