I SA/Wa 2101/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. D. i innych na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 8 czerwca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję z 6 lipca 2018 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z maja 1956 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w T. Skarżący zarzucali szereg naruszeń prawa, w tym brak rokowań, niewłaściwe ustalenie odszkodowania, wywłaszczenie części nieruchomości już wcześniej wywłaszczonej oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Minister w zaskarżonej decyzji szczegółowo analizował poszczególne zarzuty, odnosząc się do przepisów Dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Stwierdził m.in., że choć w orzeczeniu z 1956 r. wystąpiły błędy rachunkowe przy ustalaniu odszkodowania (zaniżenie o ok. 3%) oraz nieprecyzyjne wskazanie celu wywłaszczenia, nie miały one charakteru rażącego naruszenia prawa. Podobnie ocenił kwestię braku rokowań, wywłaszczenia części nieruchomości już wcześniej wywłaszczonej oraz brak obowiązku przyznania nieruchomości zamiennej, gdyż wywłaszczono jedynie część gospodarstwa rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Ministra. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i ogranicza się do badania wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdził, że orzeczenie z 1956 r. nie było dotknięte rażącym naruszeniem prawa, a zarzuty skargi, choć podnoszone, nie uzasadniały stwierdzenia nieważności decyzji ani uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra. W konsekwencji Sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących wywłaszczeń z okresu PRL.
Dotyczy specyficznych przepisów Dekretu z 1949 r. i stanu prawnego z lat 50. XX wieku. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' jest ogólna, ale zastosowana do konkretnego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z 1956 r. dotknięte jest rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenie z 1956 r. nie było dotknięte rażącym naruszeniem prawa, pomimo wystąpienia pewnych uchybień, takich jak błąd rachunkowy w odszkodowaniu czy nieprecyzyjne wskazanie celu wywłaszczenia.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że wady orzeczenia z 1956 r. (np. błąd rachunkowy w odszkodowaniu, nieprecyzyjne wskazanie celu, kwestia rokowań, wywłaszczenie części nieruchomości już wywłaszczonej) nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, które jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Czy obowiązek przyznania nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania za wywłaszczenie dotyczy również sytuacji, gdy wywłaszczana nieruchomość stanowiła jedynie część gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek przyznania nieruchomości zamiennej istniał tylko w przypadku wywłaszczenia całego gospodarstwa rolnego lub ogrodniczego, a nie jego części.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 30 ust. 1 Dekretu z 1949 r., który wskazywał na wywłaszczenie 'gospodarstwa rolnego lub ogrodniczego', a nie jego części. Ponadto, wskazano na możliwość różnych interpretacji tego przepisu w orzecznictwie.
Czy niewskazanie konkretnej ceny w wezwaniu do dobrowolnego zbycia nieruchomości, z odesłaniem do art. 28 Dekretu z 1949 r., stanowi rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, niewskazanie konkretnej ceny w wezwaniu nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza, że takie odesłanie jest dopuszczalne i nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Czy błąd rachunkowy w ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, skutkujący jego zaniżeniem o ok. 3%, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd rachunkowy w odszkodowaniu, nawet jeśli prowadzi do jego zaniżenia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć błąd ten jest wadą orzeczenia, nie osiąga on stopnia rażącego naruszenia prawa, które jest przesłanką do stwierdzenia nieważności.
Przepisy (28)
Główne
Dekret z 26.04.1949 r. art. 30 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
Dekret z 26.04.1949 r. art. 5 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 17 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 17 § ust. 3
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 8 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 8 § ust. 4
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 18 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 20 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 21 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 21 § ust. 2
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 27
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 33 § ust. 1
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 26.04.1949 r. art. 28
Dekret o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 2.03.2020 r. art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13
Dekret o przeprowadzeniu reformy rolnej
Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie z 1956 r. nie było dotknięte rażącym naruszeniem prawa. • Błędy rachunkowe w odszkodowaniu nie stanowią rażącego naruszenia prawa. • Obowiązek przyznania nieruchomości zamiennej dotyczy tylko wywłaszczenia całego gospodarstwa rolnego, nie jego części. • Niewskazanie konkretnej ceny w wezwaniu do dobrowolnego zbycia nieruchomości nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie z 1956 r. naruszało prawo rażąco, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności. • Niewłaściwe ustalenie odszkodowania (zaniżenie o ok. 3%). • Naruszenie procedur rokowań przed wywłaszczeniem. • Wywłaszczenie części nieruchomości już wcześniej wywłaszczonej. • Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 11, 77, 80, 107 k.p.a.). • Naruszenie art. 30 Dekretu z 1949 r. poprzez nieprzyznanie nieruchomości zamiennej. • Naruszenie art. 27 Dekretu z 1949 r. (nie wypłacono odszkodowania).
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter kasacyjny i ogranicza się do badania wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. • Przepisy na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący sprawozdawca
Bożena Marciniak
sędzia
Dorota Kozub-Marciniak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących wywłaszczeń z okresu PRL."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Dekretu z 1949 r. i stanu prawnego z lat 50. XX wieku. Interpretacja 'rażącego naruszenia prawa' jest ogólna, ale zastosowana do konkretnego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wywłaszczenia nieruchomości z lat 50. XX wieku i próby stwierdzenia jego nieważności po wielu latach. Pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i trudności w dochodzeniu praw związanych z historycznymi decyzjami.
“Czy wywłaszczenie sprzed 70 lat można unieważnić? Sąd rozstrzyga o wadach historycznej decyzji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.