I SA/Wa 210/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-07-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościplan zagospodarowania przestrzennegopostępowanie administracyjnestwierdzenie nieważnościspadkobiercyskarżącySKOWSA

WSA w Warszawie uchylił postanowienia SKO dotyczące stwierdzenia nieważności podziału nieruchomości z powodu pominięcia spadkobierców zmarłej strony postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., które stwierdzały nieważność postanowienia opiniującego podział nieruchomości. Głównym powodem uchylenia było stwierdzenie, że postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a., ponieważ stroną postępowania była osoba zmarła przed jego wszczęciem, a jej spadkobiercy nie zostali w nim uwzględnieni. Sąd podkreślił, że pominięcie spadkobierców jest wadliwością mogącą stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., które utrzymało w mocy własne postanowienie stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta Miasta O. opiniującego podział nieruchomości. Kolegium uznało, że postanowienie opiniujące było wadliwe, ponieważ wskazywało, że wydzielane działki leżą w liniach rozgraniczenia dróg publicznych, podczas gdy plan zagospodarowania przestrzennego tego nie przewidywał. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. i prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność zaskarżonych aktów, stwierdził, że postępowanie nadzorcze zostało wszczęte i prowadzone po śmierci jednej ze stron postępowania podziałowego, K. B., która zmarła przed datą wydania pierwszego postanowienia Kolegium. Ponieważ spadkobiercy zmarłej strony nie zostali w żaden sposób uwzględnieni w postępowaniu, Sąd uznał to za rażące naruszenie przepisów k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), które mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kolegium, nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi, aby nie wiązać organu przed ewentualnym wypowiedzeniem się spadkobierców zmarłej strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postępowanie jest wadliwe i może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że pominięcie spadkobierców zmarłej strony postępowania jest wadliwością, która może stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia wadliwych postanowień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt. 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia postanowień przez sąd z uwagi na wadliwość postępowania polegającą na pominięciu spadkobierców zmarłej strony.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonych postanowień przez Sąd.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonych postanowień przez Sąd.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut skarżącej dotyczący naruszenia tego przepisu przez przyjęcie, że postanowienie opiniujące podział zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.

u.g.n. art. 93 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis, który według Kolegium został naruszony przez postanowienie opiniujące podział nieruchomości, gdyż pozostawało ono w oczywistej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.g.n. art. 93 § ust.3 i 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepisy, których naruszenia zarzucała skarżąca, a które Kolegium uznało za nieuzasadnione.

u.g.n. art. 98

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis, którego naruszenia zarzucała skarżąca.

u.g.n. art. 99

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis, którego naruszenia zarzucała skarżąca.

u.z.p. art. 10 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis obowiązujący w dacie wydawania postanowienia opiniującego, wskazujący na ustalanie w planie zagospodarowania przestrzennego linii rozgraniczających drogi publiczne. Kolegium powołało go jako podstawę prawną, mimo że w dacie wydawania postanowienia przez Prezydenta Miasta O. był już nieobowiązujący.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a. z uwagi na pominięcie spadkobierców zmarłej strony postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 93, 98, 99 u.g.n.) oraz art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. nie zostały merytorycznie rozstrzygnięte przez sąd z uwagi na uchylenie postanowień z przyczyn proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Pominięcie w trakcie postępowania administracyjnego któregokolwiek ze spadkobierców strony tegoż postępowania jest wadliwością, która może stanowić podstawę do żądania wznowienia takiego postępowania.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący-sprawozdawca

Daniela Kozłowska

sędzia

Tomasz Wykowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność postępowań administracyjnych prowadzonych po śmierci strony i konieczność uwzględniania spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pominięcia spadkobierców w postępowaniu nadzorczym dotyczącym podziału nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie stron postępowania, nawet w sprawach dotyczących nieruchomości, a błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, niezależnie od meritum.

Błąd proceduralny, który kosztował uchylenie decyzji: dlaczego pominięcie spadkobierców jest tak groźne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 210/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia opiniującego podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej E. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Wa 210/07
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem, nazwanym mylnie decyzją, z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nr [...] stwierdzające nieważność postanowienia Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] opiniującego projekt podziału nieruchomości położonych w O. i oznaczonych w ewidencji gruntów Miasta O. numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...] i [...] - w części w jakiej w/w postanowienie określało, że wydzielone w wyniku podziału działki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., Kolegium stwierdziło z urzędu nieważność wyżej wymienionego postanowienia opiniującego podział opisanych na wstępie nieruchomości w części, w jakiej określało ono (opiniowało), że wydzielone w wyniku podziału działki o numerach: [...], [...], [...], [...] i [...] położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła E. B., w którym zarzuciła organowi, iż postanowienie z dnia [...] października 2006 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
Rozpatrując sprawę ponownie Kolegium podtrzymało swoje poprzednio wyrażone stanowisko, że - jak wskazywał na to znajdujący się w aktach sprawy - wypis i wyrys z obowiązującego w dacie wydawania postanowienia opiniującego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta O. ( uchwała Rada Miasta O. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. Dz. Urz. Woj. O. z dnia [...] lutego 1994 r. Nr [...] poz. [...] ) w sposób oczywisty - w odniesieniu do terenu proponowanych do wydzielenia działek, oznaczonych numerami: [...], [...], [...], [...] i [...], plan ten nie przewidywał żadnych dróg publicznych. Okoliczność ta zatem wykluczała możliwość wydania tego rodzaju opinii, że w/w działki położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych. Kolegium podkreśliło również, że w dacie wydawania przedmiotowego postanowienia przez Prezydenta Miasta O., obowiązywał przepis art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), który przewidywał, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się też linie rozgraniczające drogi publiczne.
Na podstawie analizy wyrysu z planu miejscowego oraz - stanowiącej załącznik graficzny do postanowienia opiniującego - mapy wstępnego projektu podziału Kolegium ustaliło, że teren, który obejmowały wyżej wymienione działki, nie znajduje się w liniach rozgraniczenia drogi publicznej tj. ul. [...], zatem postanowienie opiniujące podział nieruchomości stwierdzające, że wskazane wyżej i proponowane do wydzielenia działki położone są w liniach rozgraniczenia dróg publicznych, było w tej części sprzeczne z przepisami art. 93 ust. l i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. ), gdyż pozostawało w oczywistej sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ma walor przepisu gminnego.
W tym stanie rzeczy Kolegium – jak podkreśliło - wyeliminowało z obrotu prawnego przedmiotowe postanowienie w tak określonej części.
Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych we wniosku E. B., organ nadzorczy uznał je za nieuzasadnione. W szczególności stwierdził, iż jego postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nie naruszało w żaden sposób przepisów art. 93 ust.3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sama bowiem okoliczność powołania tychże przepisów w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Kolegium, jak również w jego uzasadnieniu, nie dawała jeszcze podstaw do wyciągnięcia takiego wniosku. Organ podkreślił, że w żadnym fragmencie uzasadnienia swojego postanowienia nie kwestionował, iż opinię w przedmiocie podziału nieruchomości wydał organ niewłaściwy i to w wadliwej formie. Kolegium natomiast swoje rozważania skupiło na kwestii oczywistej niezgodności w omawianej części postanowienia opiniującego z ustaleniami wówczas obowiązującego planu miejscowego.
Za całkowicie bezpodstawny organ uznał także zarzut, że podstawą prawną postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2006 r. nie mógł być nieistniejący przepis art. 10 pkt 2 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż rozpatrzenie sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia administracyjnego, następuje w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie wydania orzeczenia będącego przedmiotem postępowania nadzorczego.
Powyższe postanowienie stało się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniosła E. B.
Skarżąca, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego je, zarzuciła organowi naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie opiniujące podział zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz obrazę prawa materialnego tj.: art. 93, 98 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem – zdaniem skarżącej – wydzielone pod drogę dojazdową działki spełniały parametry drogi publicznej a obowiązujący w dacie wydawania postanowienia opiniującego podział miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (w części tekstowej) nie uwzględniał co do zasady wszystkich dróg publicznych o znaczeniu lokalnym na terenie Miasta O.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ, abstrahując od zasadności zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające naruszają prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, skutkowało to uchyleniem w/w orzeczeń.
Jak wynika z akt sprawy postępowanie o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia opiniującego podział nieruchomości zostało w wszczęte w dniu [...] sierpnia 2006 r., postanowienie Kolegium zaś stwierdzające nieważność w/w postanowienia opatrzone zostało datą z dnia [...] października 2006 r. a postanowienie wydane na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pochodziło z dnia [...] listopada 2006 r. Stronami postępowania nadzorczego byli uczestnicy postępowania podziałowego, do których należała m. in. K. B. i do której także zostały skierowane oba postanowienia wydane w trybie nadzorczym.
Z odpisu skróconego aktu zgonu dotyczącego w/w uczestniczki postępowania, nadesłanego do Sądu przy piśmie z dnia 20 marca 2007 r. nr [...] przez Urząd Stanu Cywilnego w O. wynika, że K. B. zmarła w dniu [...] sierpnia 2006 r. zatem przed datą wydania w sprawie pierwszego postanowienia i datą wszczęcia samego postępowania. Tym niemniej, jak wspomniano wyżej, oba postanowienia Kolegium były skierowane do zmarłej strony a nie do jej spadkobierców.
Dodać należy, że ponieważ niniejsza sprawa dotyczyła podziału nieruchomości, spadkobiercy nieżyjącej strony winni być wykazani w postanowieniu stwierdzającym nabycie spadku po osobie zmarłej.
Ze względu na to, iż pominięcie w trakcie postępowania administracyjnego któregokolwiek ze spadkobierców strony tegoż postępowania jest wadliwością, która może stanowić podstawę do żądania wznowienia takiego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) a Sąd zobowiązany jest do zbadania z urzędu legalności zaskarżonego aktu administracyjnego biorąc pod uwagę wszelkie jego uchybienia a nie tylko te, które ewentualnie zostały podniesione w skardze, skutkowało to koniecznością uchylenia przez Sąd zapadłych w tym postępowaniu obu postanowień.
Ponieważ strony (ich następcy prawni) mają prawo do zajęcia stanowiska w sprawie, Sąd aktualnie nie odniósł się do zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze, tak by nie związywać swoją oceną prawną organu przed ewentualnym wypowiedzeniem się - co do meritum - przez spadkobierców K. B.
Z tych przyczyn, biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI