I SA/Wa 2094/18

I SA/Wa 2094/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/
Przemysław Żmich /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. P. i L. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania L. P. [1] i J. P., decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia wyżej wymienionym prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i T. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], powiat [...], województwo [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z [...] grudnia 1990 r. L. P. [1] i J. P. wystąpili do Prezydenta Miasta [...] o potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie nieruchome pozostawione przez S. i T. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyżej wymieniony wniosek został przekazany Wojewodzie [...], zgodnie z właściwością.
Pismem z [...] września 2014 r. Wojewoda [...] wezwał strony postępowania do przedłożenia wymaganych w sprawie dowodów, w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania pisma.
L. P. [1] [...] listopada 2014 r. oraz J. P. [...] listopada 2014 r. wystąpili do Wojewody [...] z kolejnymi pismami domagając się potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i T. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Pismem z [...] maja 2018 r. Wojewoda [...] poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów. Jednocześnie organ wojewódzki wskazał, iż w niniejszej sprawie zostały już wyczerpane możliwości urzędowego uzyskania dowodów świadczących o pozostawieniu przez S. i T. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP.
Decyzją z [...] lipca 2018 r. Wojewoda [...] odmówił L. P. [1] oraz J. P. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i T. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], powiat [...], województwo [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że strony postępowania nie przedłożyły dowodów, z których wynikałoby prawo własności do pozostawionych nieruchomości.
Pismem z [...] lipca 2018 r. (data wpływu - [...] sierpnia 2018 r.) L. P. [1] i J. P. złożyli w terminie odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawo do rekompensaty, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2097) – dalej zwanej "ustawą", przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: 1) był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: a) art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. Nr 101, poz. 580) lub b) art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934), lub c) § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do § 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55,o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. Nr 54, poz. 489) - oraz opuścił byle terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; 2) posiada obywatelstwo polskie.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 2 powołanej ustawy w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy do wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty należy dołączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości.
Według art. 6 ust. 4 ustawy dowodami, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw.
W przypadku braku dokumentów zawierających urzędowy opis mienia lub orzeczenia wydanego przez Państwowy Urząd Repatriacyjny, dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków. Jednakże, stosownie do art 6 ust. 5 ustawy, moc dowodowa takich oświadczeń jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek: 1) muszą one zostać złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, 2) świadkowie muszą być osobami, które zamieszkiwały w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie są osobami bliskimi - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) - właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Zgodnie z art. 7 ustawy Wojewoda, po wszczęciu postępowania, dokonuje oceny spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, na podstawie dowodów, o których mowa w art. 6 ustawy. Pozytywna ocena ww. przesłanek następuje w drodze postanowienia. W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, Wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Minister wskazał, że w toku postępowania strony przedłożyły do akt sprawy oświadczenia świadków W. P. [1] oraz B. N. z [...] lutego 1995 r.
Zdaniem organu odwoławczego oświadczenia te nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, gdyż nie zawierają informacji, że świadkowie nie są osobami bliskimi w stosunku do S. P. i T. P. Wnioskodawca – L. P. [1] [...] lutego 2018 r. zeznał do protokołu, że nie jest w stanie ustalić stopnia pokrewieństwa pomiędzy ww. świadkami, a jego rodzicami. Ponadto przedmiotowe oświadczenia nie zostały złożone przed notariuszem bowiem notariusz potwierdził jedynie własnoręczność podpisów.
Minister – powołując się na poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych – wskazał, że z dokumentu potwierdzającego przez notariusza własnoręczność podpisu nie wynika w żaden sposób, że jest to podpis pod oświadczeniem określonej treści oraz że oświadczenia świadków z podpisami notarialnie poświadczonymi, co do zasady, mogą stanowić dowód w sprawie, ale nie jako jedyny dowód na okoliczność pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Bowiem w sytuacji, gdy brak jest dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być oświadczenia dwóch świadków spełniających warunki określone w art. 6 ust. 5 ustawy.
W ocenie organu odwoławczego oświadczenia W. P. [1] i B. N. z [...] lutego 1995 r. nie mogą zatem stanowić dowodu potwierdzającego okoliczność posiadania przez S. i T. P. prawa własności nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowościach [...] i [...], powiat [...], województwo [...].
Dalej Minister zauważył, że w aktach sprawy znajdują się także oświadczenia: L. B. [1] z [...] lutego 2018 r. oraz B. G. z [...] października 2014 r., jednakże one również zostały złożone jedynie z podpisami notarialnie poświadczonymi, a zatem nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy.
Na wniosek stron postępowania 26 lutego 2015 r. przesłuchano do protokołu B. G.
Jednak wyżej wymieniona czerpie wiedzę na temat losów przedmiotowych nieruchomości, jak wskazała, z opowiadań rodzinnych, bowiem urodziła się w 1944 r. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, jej zeznania nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu w niniejszej sprawie.
Jednocześnie L. B. [1] także nie mógł pamiętać historii dot. mienia nieruchomego pozostawionego w m. [...] i [...], gdyż urodził się w 1956 r. Ponadto z jego oświadczenia wynika jedynie, że podczas podróży w 1990 r. widział dom, w którym przed wojną mieszkali L. P. [1] i J. P.
Na okoliczność potwierdzenia faktu pozostawienia przez S. i T. P. nieruchomości poza obecnymi granicami RP [...] lutego 2015 r. przesłuchano również S. G. Jak wynika ze złożonych zeznań świadek pamięta jedynie, że wyżej wymienieni mieszkali w miejscowości [...]. Jednocześnie S. G. 1 września 1939 r. miał [...] lat. Malo prawdopodobnym jest zatem, aby osoba w tak młodym wieku mogła posiadać wiedzę na temat tego, kto był właścicielem przedmiotowych nieruchomości.
Minister - powołując się na podgląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – wskazał, że relacje świadków odnoszące się do sytuacji majątkowej osób obcych, sąsiadów nie mogą być uznane za wiarygodne źródło ich osobistej wiedzy o stanie posiadania majątku w sytuacji, gdy są jedynym dowodem na tą okoliczność, a ponadto zawierają stwierdzenia niepewne i uniemożliwiające określenie powierzchni pozostawianej nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...], realizując obowiązki z art. 7 kpa, informował wnioskodawców o konieczności uzupełnienia braków wniosku. Co prawda strony postępowania z własnej inicjatywy wielokrotnie występowały, zarówno do archiwów polskich, jak i zagranicznych, celem odnalezienia dokumentów potwierdzających, że S. i T. P. posiadali tytuł własności do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP w m. [...], jednak poszukiwania nie przyniosły pozytywnego rezultatu.
Organ wojewódzki - mając na uwadze obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 kpa - podjął także z urzędu czynności, mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego i pismem z [...] lutego 2018 r. wystąpił do Archiwum Akt Nowych w [...]. W odpowiedzi na powyższe poinformowano, że nie odnaleziono wymaganych dowodów.
Ponadto Wojewoda [...], podjął próbę pozyskania danych osób, które mogłyby pamiętać rodzinę P. i pismem z [...] marca 2018 r. wystąpił do pozostałych wojewodów z zapytaniem, czy w prowadzonych rejestrach odnotowano osoby, które zamieszkiwały w m. [...] lub [...] albo ewentualnie w miejscowościach sąsiednich. Z informacji zwrotnych wynika, iż kwerendy jakie przeprowadziły organy wojewódzkie dały wynik negatywny.
Wojewoda [...] odstąpił od wystąpienia do archiwów państwowych [...], ponieważ archiwa te rozpatrują podania w sprawie wydania dokumentów dotyczących m.in. pozostawionego mienia obywateli RP na podstawie umowy między Republiką Białoruś, a Rzeczpospolitą Polską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych z dnia 26 października 1994 r. Nie ma natomiast żadnego porozumienia między [...], a Rzeczpospolitą Polską w zakresie stosunków administracyjnych. Zatem tylko wnioskodawca, który wykaże swój interes prawny, może występować w tej kwestii ze stosownym wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze Minister zaznaczył, że na stronie spoczywa obowiązek wykazania faktu pozostawienia mienia. Powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy wskazał, że strona decydując się na złożenie wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty musi się liczyć z tym, że organ będzie domagał się od wnioskodawcy przedłożenia dokumentów potwierdzających fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Zgodnie z orzecznictwem sądowym obowiązek poszukiwania dowodów obarcza stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Zasada ta została wyrażona wprost w art. 6 ustawy, w którym wskazano niezbędne dokumenty, które należy dołączyć do wniosku, w tym m. in. dowody, które świadczą kto był właścicielem nieruchomości pozostawionej, dowody świadczące o rodzaju i powierzchni nieruchomości oraz dowody wskazujące na następstwo prawne po właścicielu. Jeżeli wniosek nie spełnia wymogów określonych w ust. 1-3 art. 6 wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania. Z regulacji tej wynika, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia przez właściciela nieruchomości. Strona jest bowiem zobowiązana do lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych i aktywnego współdziałania zwłaszcza, gdy nieudowodnienie danej okoliczności będzie skutkowało nieuwzględnieniem żądania strony.
W ocenie Ministra w niniejszej sprawie strony postępowania nie potwierdziły okoliczności faktycznych, na które się powołują. Nie przedłożyły dowodów, na podstawie których możnaby stwierdzić, że w chwili rozpoczęcia działań wojennych S. i T. P. posiadali tytuł własności do nieruchomości położonych w m. [...] i [...].
Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] sierpnia 2018 r. L. P. [1] i J. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 ust. 5 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że oświadczenia W. P. [1] i B. N. nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego okoliczność posiadania przez S. i T. P. prawa własności nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP w miejscowościach [...] i [...], podczas, gdy dowód z tych świadków spełnia wymogi określone w tym przepisie; II. przepisów postepowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) art. 7 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, polegające na niewyjaśnieniu wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, 2) art. 8 kpa, polegające na wydaniu decyzji, która poprzez swoją treść oraz uzasadnienie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji, 3) art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości oraz w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieustosunkowanie się do zebranych w sprawie dowodów z dokumentów, 4) art. 80 kpa polegające na dokonaniu oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego bez jego wszechstronnego rozpatrzenia, w sposób swobodny i dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, 5) art. 107 § 3 kpa, polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nieodniesieniu się w uzasadnieniu faktycznym do dowodów z dokumentów zebranych w sprawie, jak również polegające na sformułowaniu uzasadnienia w sposób lakoniczny i ogólnikowy. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący wnieśli o: I. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, II. zasadzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podali, że organ dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 5 ustawy uznając, że oświadczenia świadków W. P. [1] i B. N. nie spełniają wymogów określonych w tym przepisie. Jednak z powyższej normy nie wynika ściśle w jakiej formie prawnej należy przedłożyć oświadczenie świadka złożone przed notariuszem. Oświadczenia obu ww. świadków z [...] lutego 1995 r. zostały przedłożone w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, a w treści tych zeznań zostało zawarte sformułowanie o świadomości ponoszenia odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Skarżący przedłożyli oświadczenia świadków w takiej formie, jaka została im ustnie wskazana przez przedstawiciela organu I instancji, który nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, co do formy przedłożonych dokumentów. Ponadto, w przypadku wystąpienia zastrzeżeń natury formalnej, co do oświadczeń złożonych przez świadków, organ miał wiele lat na to, aby przesłuchać ich samodzielnie, czego jednak nie uczynił. Norma, o której mowa nie zawiera również obowiązku zawarcia w treści oświadczenia informacji, że świadkowie nie są osobami bliskimi w stosunku do właścicieli pozostawionych nieruchomości lub ich spadkobierców. Niewłaściwa jest zatem interpretacja organu, polegająca na przyjęciu, że zeznania świadków, pomimo tego, że świadkowie ci nie są osobami bliskimi w stosunku do rodziców skarżących oraz samych skarżących, nie mogą stanowić dowodu w sprawie, ze względu na to, że ich oświadczenia nie zawierają takiej informacji.
Poza tym organ uchyla się od stwierdzenia, czy świadkowie ci są osobami bliskimi, czy też nie, powołując się jedynie na wyjaśnienia złożone do protokołu przez skarżącego L. P. [1], w których podał, że nie jest w stanie ustalić stopnia pokrewieństwa pomiędzy nim, a ww. świadkami, jednak przyjęcie na tej podstawie, że świadkowie są osobami bliskimi w stosunku do rodziców skarżących lub samych skarżących pozostaje sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Niedopuszczalne jest bowiem, aby organ wywodził negatywne dla strony skutki prawne z okoliczności, które nie zostały wyjaśnione w toku sprawy, tym bardziej, że stwierdzenie skarżącego L. P. [1] bardziej przemawia za tym, że ww. świadkowie są osobami obcymi w stosunku do niego i jego brata, a nie na odwrót. Potwierdza to również fakt, że organowi I instancji nie udało się ustalić, stopnia pokrewieństwa pomiędzy ww. świadkami, a skarżącymi.
Skoro zatem brak jest dowodów na to, że świadkowie ci są osobami bliskimi w stosunku do skarżących, to brak jest podstaw do uznania przez organ administracji, że świadkowie nie spełniają przesłanki z art. 6 ust. 5 pkt 2 ustawy.
Zatem organ dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 5, polegającej na przyjęciu, że norma zawarta w tym przepisie zawiera obowiązek zawarcia w oświadczeniu świadka dwóch informacji, po pierwsze, że świadek ten został pouczony o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, po drugie, że świadek ten nie jest osobą bliską w stosunku do skarżących, podczas gdy norma ta nie zawiera takiego obowiązku. Dla spełnienia wymogów określonych w tym przepisie wystarczy, że świadkowie nie są osobami bliskimi w stosunku do właścicieli nieruchomości oraz ich spadkobierców, oraz, że złożą oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Nie ma zatem podstaw, aby stwierdzić, że świadkowie nie spełniają przesłanek określonych w tym przepisie, skoro nie są osobami bliskimi dla skarżących, a w treści ich oświadczeń zostało zawarte stwierdzenie, iż składają oświadczenia świadomi odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.
W sposób tożsamy należy traktować również wskazania organu odnośnie oświadczeń złożonych przez świadków L. B. [1] i B. G. Organ podaje, że również te oświadczenia zostały złożone z podpisami notarialnie poświadczonymi, a zatem nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy. Dodatkowo B. G. została przesłuchana do protokołu przez organ, jednak ten stwierdził, że jej zeznania nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu, ze względu na to, że wiedzę na temat losów przedmiotowych nieruchomości czerpie z opowiadań rodzinnych. Tymczasem ustawa nie przewiduje konieczności, aby organ przeprowadził dowód jedynie z zeznań osób, które były świadkami bezpośrednimi. Tym samym nie ma również podstaw, aby twierdzić, że zeznania świadka L. B. [1] są niewiarygodne, z uwagi na datę jego urodzenia, tj. 1956 r. i że w związku z tym nie mógł on pamiętać historii dotyczącej pozostawionego mienia. To, czy świadkowie nie byli bezpośrednimi świadkami, czy też byli małoletnimi bezpośrednimi świadkami w żadnym wypadku nie pozwala na odebranie ich zeznaniom przymiotu wiarygodności. Ustalenia organu w tym zakresie są sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki, co stanowi naruszenie art. 80 kpa.
Zdaniem skarżących nawet jeżeli świadkowie nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy, nie ma podstaw, aby ich zeznania nie mogły stanowić dowodu uzupełniającego w stosunku do pozostałych dowodów zebranych w sprawie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia charakter katalogu dowodów, zawarty w art. 6 ust. 4 ustawy. Ustawodawca posłużył się w tym przepisie sformułowaniem "w szczególności", co wskazuje na otwarty katalog. Zatem poza dowodami wymienionymi w tym przepisie, w przedmiotowej sprawie dowodami mogą być również zeznania ww. świadków, co do których organ nie wskazuje racjonalnych podstaw dla uznania, że są one niewiarygodne.
Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący wskazali, że zaskarżona decyzja powinna odpowiadać prawdzie obiektywnej (art. 7 kpa), a prowadzenie sprawy powinno odbywać się w oparciu o zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa). Ponadto organ administracyjny ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa).
Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji podjął wymaganą w postępowaniu administracyjnym inicjatywę gromadzenia materiału dowodowego. Tymczasem organ ten nie przeprowadził wszystkich możliwych dowodów. Odnosi się to przede wszystkim do nieprzesłuchania świadków W. P. [1] oraz B. N. Oświadczenia tych świadków są datowane na 1995 r. Zeznania tych świadków były kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a skoro istniały zarzuty co do formy przedstawionych oświadczeń, organ mógł przesłuchać wskazanych świadków, czego jednak nie uczynił.
Organ I instancji miał od wejścia w życie ustawy 8 lat, aby udzielić skarżącym stosownych wyjaśnień w celu przedłożenia dowodów z zeznań świadków w odpowiedniej formie, odpowiadającej treści art. 6 ust. 5 ustawy.
Poza tym nieuzasadnione jest stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym to na wnioskodawcach spoczywa w całości ciężar dowodu. Kierując się racjonalnością, zasadami logiki, doświadczenia życiowego i minimalnej nawet wiedzy historycznej o okresie, w którym pozostawione zostały przedmiotowe nieruchomości, trudno jest wymagać, aby wnioskodawcy ubiegający się o prawo do rekompensaty posiadali szereg dokumentów potwierdzających tytuł własności nieruchomości, przysługujący ich rodzicom. W ciągu 23 lat, tj. do czasu zakończenia postępowania administracyjnego z wniosku skarżących, podjęli oni szereg prób w celu pozyskania jakichkolwiek dowodów, W tym również poza granicami Polski, które nie powiodły się niezależnie od nich.
Poza dokonaną oceną zeznań świadków L. B. [1] i B. G. organ odmawia również wiarygodności zeznaniom świadka S. G., podając, że jest mało prawdopodobne, aby mając [...] lat posiadał wiedzę na temat tego, kto był właścicielem przedmiotowych nieruchomości. Nie wyjaśnia jednak dokładnie powodów przyjęcia takiego stanowiska. Okoliczność, że 1 września 1939 r. świadek ten miał [...] lat w żaden sposób nie przesądza o niewiarygodności jego zeznań. Przyjęcie takiego stanowiska jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Organ w uzasadnieniu swojej decyzji ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że strony nie przedłożyły dowodów, na podstawie których możnaby stwierdzić, że w chwili rozpoczęcia działań wojennych S. i T. P. posiadali tytuł własności do nieruchomości położonych w miejscowościach [...] i [...]. Oprócz podanej w treści uzasadnienia lakonicznej oceny dowodów ze świadków, organ w żaden sposób nie odniósł się do reszty materiału dowodowego zebranego w sprawie. W szczególności całkowicie pominął ocenę dokumentów świadczących o zamieszkiwaniu przez rodzinę P. w miejscowości [...] i [...], zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu [...] z [...] listopada 2002 r. nr [...]; zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu [...] z [...] lipca 2003 r. nr [...]; zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu [...] z [...] marca 2010 r. nr [...]. W ten sposób doszło do naruszenia przez organ art. 77 § 1 kpa.
Poza tym w uzasadnieniu decyzji brak jest obowiązkowych elementów uzasadnienia decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 p 3 kpa. Organ w sposób ogólnikowy pisze jedynie o dowodach z zeznań świadków, natomiast w żaden sposób nie odnosi się do ani jednego dowodu z dokumentów przedłożonych przez wnioskodawców. Tymczasem obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej swojego rozstrzygnięcia. Sformułowanie uzasadnienia w tak lakoniczny sposób stanowi naruszenie art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Naruszenie art. 8 kpa stanowi także nieustosunkowanie się przez organ do wszystkich zarzutów zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący podnosili w nim, że organ błędnie wyprowadził z faktu niemożności ustalenia stopnia pokrewieństwa pomiędzy skarżącymi a świadkami W. P. [1] i B. N. wniosek, iż świadkowie ci są osobami bliskimi w stosunku do nich. Organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do tego zarzutu, stwierdzając jedynie sam fakt niemożności ustalenia stopnia pokrewieństwa. Następnie organ II instancji nie odniósł się również do zarzutu błędnej oceny zeznań świadka B. G. i stwierdzenia, że ustawa nie wprowadza wymogu by wiedza świadka wynikała bezpośrednio z jego obserwacji.
Organ ograniczył się w tym zakresie do ponownego wskazania, za organem I instancji, że ze względu na wiek świadka i bycie świadkiem jedynie "ze słyszenia", jego zeznania nie mogą zostać uznane za wiarygodne. Organ pominął również argumentację skarżących co do zarzutu braku złożenia zeznań bez pouczenia o odpowiedzialności karnej.
Za samym naruszeniem zasady wyrażonej w art. 8 kpa przemawia także długość toczącego się postępowania przed organem I instancji i wprost nieproporcjonalny do tego czasu termin rozpoznania odwołania przez organ II instancji. Sprawa przed organem I instancji toczyła się przez 23 lata, tj. od [...] grudnia 1995 r. do [...] lipca 2018 r., natomiast organ II instancji wydał decyzję w ciągu 17 dni od dnia przekazania jemu odwołania od decyzji wraz z aktami sprawy. W takich okolicznościach trudno zatem oczekiwać, aby uzasadnienie decyzji, jak i samo rozstrzygnięcie sprawy dokonane przez organ II instancji czyniło zadość wszelkim wymogom formalnym i zostało podjęte po dokonaniu wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Biorąc pod uwagę specyfikę i szczególny charakter tego typu postępowań oczekiwaniem obywateli jest, aby organy administracji publicznej prowadziły tego typu postępowania, nie ograniczając się wyłącznie do analizy sprawy pod względem przepisów prawnych jej dotyczących, ale również uwzględniając szczególne okoliczności sprawy, których tłem niewątpliwie są ludzkie tragedie. Zarówno organ I, jak i II instancji pominął tę jakże ważną kwestię, prowadząc postępowanie w sposób przewlekły, co w szczególności można odnieść do sposobu działania organu I instancji w 2018 r. w którym to roku organ zintensyfikował swoje działania w sposób niezrozumiały dla wnioskodawców, a które to działania były niewątpliwie spóźnione, np. z punktu widzenia wieku biologicznego świadków, a także podejmując jedynie znikome czynności w celu rozstrzygnięcia sprawy.
W odniesieniu natomiast do organu II instancji skarżący wskazali, że ograniczył się on jedynie do pobieżnej i bezrefleksyjnej analizy sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie brak jest dowodów, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy (w szczególności urzędowych lub sądowych), potwierdzających to, że 1 września 1939 r. T. i S. małż. P., poprzednicy prawni L. P. [1] i J. P., byli właścicielami nieruchomości położonych w miejscowościach [...] i [...], w powiecie [...].
W niniejszej sprawie spór dotyczy natomiast tego, czy przynajmniej dwa przedłożone do akt sprawy oświadczenia świadków spełniały wszystkie formalne wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy i w związku z tym mogły stanowić podstawę do oceny ich wiarygodności na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego poza obecnymi granicami RP.
Na wstępie Sąd zauważa, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje pogląd, że strony postępowań o potwierdzenie prawa do rekompensaty mogą udowodnić fakt pozostawienia mienia tylko na podstawie dowodów z art. 6 ust. 4 ustawy, a w przypadku ich braku, tylko na podstawie oświadczeń co najmniej dwóch świadków, spełniających wszystkie wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi bowiem na stanowisku, że skoro strony tych spraw mogą udowodnić fakt pozostawienia mienia poza obecnymi granicami RP, także na podstawie co najmniej oświadczeń dwóch świadków, to do oceny dowodów własności mienia nieruchomego w postaci osobowych środków dowodowych należy podchodzić rygorystycznie, jeżeli chodzi o ocenę zachowania wymogów z art. 6 ust. 5 ustawy. Oświadczenia niespełniające ustawowych wymogów mogą służyć co najwyżej jako dowód uzupełniający w celu wykazania powierzchni i rodzaju pozostawionego mienia (por. np. wyroki NSA wydane w sprawach o sygn. akt: I OSK 371/13, I OSK 486/13, I OSK 1787/13, I OSK 2407/13, I OSK 340/14). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd.
Oceniając z tej perspektywy zgromadzone w niniejszej sprawie oświadczenia świadków Sąd podziela stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że skarżący w toku sprawy o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie przedłożyli oświadczeń co najmniej dwóch świadków spełniających wszystkie formalne wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy, które winny zostać ocenione w zakresie ich wiarygodności na okoliczność pozostawienia mienia nieruchomego w miejscowościach [...] i [...].
Rację należało zatem przyznać Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że wniosek L. P. [1] i J. P. o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione przez ich rodziców nie mógł być uwzględniony.
Art. 6 ustawy reguluje szczególną procedurę w sprawie o przyznanie prawa do rekompensaty. Ustawa wymaga, aby do wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty dołączyć szereg dokumentów, w tym dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Dowodami mogą być w szczególności: 1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw (art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy). Jeżeli brak tego rodzaju dokumentów, to dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi - w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) – dalej zwanej "ugn", tj. zstępnymi, wstępnymi, rodzeństwem, dziećmi rodzeństwa, małżonkiem, osobą przysposabiającą i przysposobioną oraz osobą, która pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu; - w stosunku do właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty (art. 6 ust. 5 ustawy).
Wysokie wymogi stawiane oświadczeniom dwóch świadków wynikają z tego, że ustawa w sposób uprzywilejowany, w stosunku do innych spraw z zakresu nieruchomości, nie wymaga bezwzględnie od wnioskodawców wykazania tytułu prawnego do nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP poprzez złożenie stosownego dokumentu (np. umowy cywilnoprawnej, prawomocnego orzeczenia sądowego, ostatecznego indywidualnego aktu administracyjnego, zaświadczenia, odpisu z księgi wieczystej). Wynika to z uwzględnienia przez ustawodawcę realiów w jakich właściciele albo ich spadkobiercy opuszczali byłe terytorium RP oraz upływu czasu jaki minął od tych wydarzeń.
Mimo to, jeżeli wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty nie spełnia tych wymogów, tj. nie są do niego załączone wskazane wyżej dowody (oświadczenia dwóch świadków spełniające wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy), wówczas właściwy wojewoda wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia wezwania (art. 6 ust. 6 ustawy). W przypadku zaś niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, właściwy wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2 ustawy).
Zdaniem Sądu, powyższa procedura została w niniejszej sprawie zachowana.
W toku postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty (także na skutek doręczonych stronom przez organ wojewódzki wezwań o przedłożenie oświadczeń zawierających wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy, tj. pism z [...] września 2014 r. i [...] lutego 2018 r.) zgromadzono oświadczenia W. P. [1] i B. N. z 1995 r., oświadczenie B. G. z 2014 r., oświadczenie L. B. [1] z 2018 r. Jednak oświadczenia te nie zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia przed notariuszem. Notariusz potwierdził tylko własnoręczność podpisów osób składających oświadczenia.
Sąd zwraca uwagę, że złożenie oświadczenia przez świadka przed notariuszem, spisane (sporządzone) w formie protokołu [art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U z 2017 r. poz. 2291 ze zm.) – zwanej dalej "uPrnot" w zw. z § 10 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. 2018 r. poz. 272)] oraz złożenie oświadczenia przez świadka (samodzielnie sporządzonego) z potwierdzonym notarialnie podpisem w formie poświadczenia notarialnego (art. 79 pkt 2 w zw. art. 96 pkt 1 uPrnot), nie odnoszą się do tej samej czynności notarialnej.
Trzeba wskazać, że ustawa wyraźnie rozróżnia dowód w postaci oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie (art. 3), od dowodu w postaci oświadczenia złożonego przed notariuszem (art. 6 ust. 5).
Z art. 6 ust. 5 ustawy wynika, że oświadczeniu świadka należy nadać formę notarialną. Zatem ma ono mieć charakter tzw. czynności notarialnej (art. 1 § 1 uPrnot). Oświadczenia tego typu winny być składane w obecności notariusza, zasadniczo w kancelarii notarialnej (art. 1 § 2, art. 3 uPrnot). Notariusz musi zadbać, aby oświadczenie to było złożone zgodnie z prawem. Wówczas ma walor dokumentu urzędowego (art. 2 § 2 uPrnot).
Nie można pominąć tego, że notariusz odbierający oświadczenie w formie czynności notarialnej protokołowanej ocenia np., czy świadek zrozumiał pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia oraz czy świadek jest zdolny do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń (art. 82 pkt 1 kpa). Informację w tym zakresie notariusz winien zamieścić w treści spisanego protokołu przyjęcia oświadczenia świadka. Jeżeli te wymogi nie zostaną spełnione notariusz odmawia dokonania czynności notarialnej (art. 81 uPrnot). Tych okoliczności notariusz nie bada poświadczając jedynie własnoręczność podpisu osoby składającej oświadczenie określonej treści.
Sąd zwraca uwagę, że oświadczenie świadka składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia przed organem prowadzącym postępowanie także winno przybrać formę protokołu sporządzonego przez pracownika organu (art. 67 § 1 i 2 pkt 2 kpa).
Wobec tego niniejsze oświadczenia, zaopatrzone jedynie w notarialne poświadczenie podpisu, nie spełniają wymogu, co do formy ich sporządzenia, wynikającej z art. 6 ust. 5 ustawy.
Poza tym prowadzone postępowanie nie wykazało, aby B. N., W. P. [1], L. B. [1] byli osobami obcymi w stosunku do T. i S. P. lub skarżących, czego wymaga art. 6 ust. 5 ustawy.
Z akt sprawy wynika, że A. P. była matką B. N. (c. G. i A. [1]) i babcią B. G. (c. P. i B.), co wynika z pism B. G. z [...] stycznia 1989 r. i [...] października 2014 r. Z oświadczenia W. P. [1] z [...] listopada 1994 r., oświadczenia B. N. z [...] lutego 1995 r., postanowienia spadkowego z [...] listopada 2017 r. oraz wniosku o uznanie rodziców i rodzeństwa za zmarłych z [...] grudnia 2007 r. wynika, że T. i S. małż. P. mieli pięcioro dzieci: L., J., W., A. [2] i A. [1]. W. P. [1] i B. N. oświadczyły, że siostra skarżących A. [1] zmarła w [...].
Z powyższego wynika, że B. N., J. P., L. P. [1] są osobami bliskimi w rozumieniu art. 6 ust. 5 ustawy w zw. z art. 4 pkt 13 ugn. B. N. c. A. P. należy traktować jako "dziecko rodzeństwa" w stosunku do wnioskodawców jako spadkobierców po T. i S. małż. P. Rodzeństwem byli bowiem L. P. [2], L. P. [1], A. P. Okoliczności te zdają się być zbieżne z oświadczeniami innych uczestników postępowania. W piśmie z [...] grudnia 2009 r. L. P. [1] i J. P. nazwali B. G. "kuzynką". Z kolei B. G. podała, że jej mama była "dalszą krewną" małżonków P. (protokół przesłuchania z [...] lutego 2015 r.).
Wobec tego oświadczenie B. N. z [...] lutego 1995 r. nie spełnia dodatkowego wymogu z art. 6 ust. 5 ustawy.
Co do W. P. [1] nie wiadomo jaka jest jej relacja osobista do T. i S. małż. P., czy też skarżących. To samo dotyczy L. B. [2].Oświadczenia te nie spełniają zatem dodatkowo wymogu z art. 6 ust. 5 ustawy (nie wiadomo, czy są to osoby bliskie dla skarżących lub ich rodziców).
Poza tym oświadczenia L. B. [1] i S. G. wskazują jedynie, że J. P. i L. P. [1] oraz ich rodzice przed wojną zamieszkiwali w miejscowości [...]. Oświadczenia te nie potwierdzają zatem okoliczności dotyczących tego, że T. i S. P. byli właścicielami mienia w miejscowościach [...] i [...].
Natomiast S. G. i B. G. nie są osobami bliskimi w stosunku do skarżących lub ich rodziców. Wynika to z oświadczeń zawartych w protokołach przesłuchania świadków. B. G. jest "wnuczką rodzeństwa" w stosunku do skarżących, a zatem nie mieści się w pojęciu osoby bliskiej z art. 6 ust. 5 ustawy w zw. z art. 4 pkt 13 ugn.
Jeżeli chodzi o oświadczenie B. G. na temat mienia pozostawionego przez rodziców skarżących (protokół przesłuchania świadka z [...] lutego 2015 r.) Sąd podziela stanowisko organu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że tego rodzaju dowód nie mógł prowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty.
Oświadczenie to nie jest wiarygodnym dowodem. Zostało złożone przez osobę posiadającą wiedzę jedynie ze "słyszenia" i w dodatku mającą jedynie [...] lata w dacie opuszczenia przez skarżących byłego terytorium RP. Dotyczy ono okoliczności, które miały miejsce wiele lat temu. W tej sytuacji fakty podane w tym oświadczeniu są ogólnikowe, nie mają tak ścisłego związku z rzeczywistością, jak zeznania świadków składane, co do bieżących faktów. Tytułem przykładu można wskazać, że B. G. w piśmie z [...] stycznia 1989 r. podała, że skarżący w 1946 r. przyjechali do Polski z siostrą W. P. [2] oraz że ojciec skarżących zmarł w [...] około 1968 r. Z postanowienia spadkowego z [...] listopada 2017 r. wynika co innego. Sąd spadku stwierdził, że ojciec skarżących zmarł [...] grudnia 1946 r., natomiast W. P. [2] zmarła [...] stycznia 1947 r. i to na [...], a nie w Polsce. Zatem informacje B. G. na temat rodziny P. nie są na tyle precyzyjne, aby miały walor dowodowy. Poza tym pozyskanie oświadczenia tylko jednego świadka nie pozwala na wykazanie praw własnościowych na potrzeby sprawy o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wymagane jest pozyskanie oświadczeń co najmniej dwóch świadków spełniających wymogi z art. 6 ust. 5 ustawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że to na skarżących spoczywał ciężar wykazania praw własnościowych ich poprzedników prawnych do pozostawionego mienia poza granicami RP. Taką specyfikę ma szczególna procedura wynikająca z art. 6 i art. 7 ustawy.
Nie można podzielić poglądu skarżących, że to organ winien zadbać o to, aby skarżący złożyli wymagane dokumenty i oświadczenia i otrzymali prawo do rekompensaty. Ocena zasadności wniosku, w tym waloru dowodowego złożonych do akt sprawy dowodów następuje dopiero w decyzji kończącej postępowanie administracyjne. Przepisy kpa nie przewidują wydania na wniosek strony lub z urzędu rozstrzygnięcia wstępnego, które dawałoby stronie gwarancję spełnienia wymogów właściwych dla danej sprawy administracyjnej. Obecnie jeżeli ocena ta jest negatywna wojewoda wydaje decyzję odmowną (art. 7 ust. 2 ustawy). Jeżeli natomiast ocena ta jest pozytywna wówczas organ wojewódzki wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Jeżeli natomiast chodzi o długość trwania postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju kwestia nie podlega ocenie w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną. Jeżeli strona po 1990 r. uważała, że organ prowadzi postępowanie opieszale mogła skorzystać z odpowiednich środków prawnych, aby przeciwdziałać niedziałaniu organu i doprowadzić do wydania przez organ decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Stronie przysługiwało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 kpa), a gdyby ten środek zaskarżenia nie odniósł skutku skarga na bezczynność organu (art. 216 kpa). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący korzystali z tego typu środków prawnych.
Jeżeli natomiast chodzi o przedłożone do akt sprawy zaświadczenia archiwalne pochodzące z [...] Sąd zwraca uwagę, że zaświadczenia te potwierdzają, że brak dowodów na to, że T. i S. małż. P. posiadali majątek poza obecnymi granicami RP. Z zaświadczeń tych wynika jedynie, że rodzina P. przed II wojną światową zamieszkiwała w miejscowości [...] i była w czasie wojny notowana w księgach gospodarczych wsi [...].
Wobec tego dokumenty te nie wnoszą niczego istotnego dla sprawy, jeżeli chodzi o wykazanie przez rodziców skarżących praw własnościowych do pozostawionego mienia.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 6 ust. 5 ustawy oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa nie były skuteczne.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.