I SA/Wa 2092/20

I SA/Wa 2092/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1442/21 - Wyrok NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 916
art. 4 ust. 1 i 4 w zw. z rt. 1 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Sawa Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu 17 grudnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Pałacu [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Starosty [...] z [...] maja 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Pałacu [...] Sp. z o.o. w Opypach kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] września 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej jako organ/wojewoda) utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] maja 2020 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej, położonej we wsi [...] gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obręb [...] [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej w [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...].
Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2019 r. poz. 916, dalej jako ustawa). W uzasadnieniu organ podniósł, że z art. 1 ustawy wprost wynika, że przekształceniem objęte są wyłącznie grunty zabudowane na cele mieszkaniowe. Ponadto przepisy ustawy stosuje się również jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy, są położone także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, jeżeli ich łączna powierzchnia użytkowa nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na gruncie. Organ podał, że wg wypisu z rejestru budynków z [...] kwietnia 2019 r. na działce nr [...] posadowiony jest budynek nr ew. [...] o pow. zabudowy [...] m2 liczący trzy kondygnacje naziemne, sklasyfikowany wg. Klasyfikacji Środków Trwałych jako budynek mieszkalny oraz budynek nr ew. [...] o pow. zabudowy [...] m2 liczący jedną kondygnację naziemną, sklasyfikowany według ww. klasyfikacji jako pozostałe budynki niemieszkalne.
W ocenie organu budynek mieszkalny nr ew. [...] nie spełnia warunków określonych w art. 1 ust. 2 ustawy, w związku z czym nie można dokonać przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewoda zauważył także, że księdze wieczystej nieruchomości zawarte są dane historyczne, które nie odzwierciedlają jej stanu obecnego.
Pismem z [...] września 2020 r. [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako skarżący/spółka) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie, zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego, tj.
a. art. 1 ust. 1 i 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, że nie zostały spełnione przesłanki kwalifikacji budynku "pałacu" jako mieszkalnego;
b. art. 1 ust. 1 i 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że przesłanki kwalifikacji "pałacu" jako mieszkalny powinny być oceniane według stanu na dzień orzekania, a nie 1 stycznia 2019 r.;
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako kpa), poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz dokonanie jego błędnej oceny;
b. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 kpa oraz art. 217 § 1 i 2 kpa i art. 218 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy naruszył on przepisy dotyczące wydawania zaświadczeń;
c. art. 107 § 3 kpa poprzez brak sporządzenia należytego i zgodnego z prawem uzasadnienia;
d. art. 7 kpa, 8 § 1 kpa, 9 kpa, 11 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa i 81 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia rzeczywistych przyczyn dla których organ II instancji uznał, że zażalenie jest niezasadne.
W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Z kolei w myśl art. 1 ust. 2 ustawy, przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Ponadto, zgodnie z art. 1a ustawy, jej przepisy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie.
Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy). Wydanie zaświadczenia następuje z urzędu lub na wniosek, o czym stanowi art. 4 ust. 2 ustawy.
Tryb wydawania zaświadczeń określony jest w art. 217-220 kpa. Zgodnie z art. 218 § 1 kpa zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 kpa, organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie to ma jedynie charakter pomocniczy, uproszczony i odformalizowany (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16.11.2017 r., III SA/Kr 620/17) i nie podlega rygorom pełnego postępowania dowodowego określonych treścią art. 75 i art. 7 kpa.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie prowadzi się w pełnym zakresie postępowania dowodowego, nie gromadzi się dowodów ani nie ustala stanu faktycznego sprawy, nie dokonuje się również subsumpcji ustaleń faktycznych do przepisów prawa materialnego. W postępowaniu tym ustala się jedynie, czy na podstawie informacji, którymi organ już dysponuje można potwierdzić określone okoliczności lub stan prawny.
Jak wynika z prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów i budynków, na przedmiotowym gruncie o powierzchni [...] ha znajdują się dwa budynki: oznaczony numerem ewidencyjnym [...] budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2 oraz oznaczony numerem ewidencyjnym [...] budynek niemieszkalny o powierzchni [...] m2.
W treści księgi wieczystej przedmiotowa nieruchomość opisana jest jako "działka gruntu w wieczystym użytkowaniu do dnia [...].03.2090 roku i budynek o kubaturze M3 stanowiący odrębną nieruchomość przeznaczony na cele mieszkalne, zabudowana pałacem piętrowym, pralnią parterową, budynkiem mieszkalnym- stróżówką, dwojakiem-budynkiem mieszkalnym, komórką drewnianą i ustępem", zaś użytkownikiem wieczystym gruntu jest [...] Sp. z o.o. w [...]. Powyższa konfiguracja oznacza, w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki przekształcenia przewidziane w ustawie, albowiem nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym pozostającym w związku funkcjonalnym z budynkiem mieszkalnym.
Okoliczność, że budynki znajdując się na gruncie wykorzystywane są także na cele gospodarcze nie niweczą ich podstawowej funkcji mieszkalnej, a tym samym grunty zabudowane takimi budynkami wpisują się w cel ustawy polegający na wspieraniu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli (zob. Ł. Sanakiewicz, Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Wolters Kluwer 2019 r.).
Należy też ponownie podkreślić, że w postępowaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia organ nie może badać, kwestii dotyczących faktycznego sposobu użytkowania budynku bowiem tego rodzaju postępowanie wykracza poza zakres postępowania o wydanie zaświadczenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2553/19). W konsekwencji rację ma skarżąca spółka, że w sytuacji, gdy konwersja praw następuję ex lege z dniem 1 stycznia 2019 r. - o czym stanowi art. 1 ust. 1 ustawy, to okoliczności, które ją warunkują muszą być spełnione w tej dacie
Podsumowując, Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 i 4 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe ustalenie przez organy, że działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] [...] nie jest zabudowana budynkiem przeznaczonym wg ewidencji na cele mieszkalne. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną Sądu przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu. O kosztach postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.