I SA/Wa 2091/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
mienie państwowekomunalizacjazadania własne gminynieruchomościsamorząd terytorialnyustawa o samorządzie terytorialnymustawa o gospodarce nieruchomościamidrogi gminnebudownictwo mieszkaniowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą przekazania jej działki nr [...] w sytuacji, gdy nieruchomość ta nie była bezpośrednio związana z realizacją zadań własnych gminy.

Gmina domagała się przekazania na własność działki nr [...] i nr [...] w trybie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym. Wojewoda odmówił przekazania obu działek, wskazując na brak związku z zadaniami własnymi gminy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję w części dotyczącej działki nr [...], uznając ją za drogę gminną, ale utrzymała odmowę w mocy co do działki nr [...]. Sąd administracyjny oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko organów, że działka nr [...] z budynkiem mieszkalnym i zakładem nie służyła bezpośrednio realizacji zadań własnych gminy, a zamiar powiększenia zasobu mieszkaniowego jest zbyt abstrakcyjny.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy [...] o przekazanie na jej rzecz prawa własności dwóch działek (nr [...] i nr [...]) w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił przekazania obu nieruchomości, argumentując, że mienie to, wpisane jako własność Skarbu Państwa, podlegało uwłaszczeniu z mocy prawa, co wykluczało zastosowanie art. 5 ust. 4 ustawy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, rozpatrując odwołanie, uchyliła decyzję Wojewody w części dotyczącej działki nr [...], uznając ją za część drogi gminnej i tym samym związaną z zadaniami własnymi gminy. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] utrzymała w mocy decyzję o odmowie przekazania, stwierdzając brak związku z zadaniami własnymi gminy, w szczególności z gminnym budownictwem mieszkaniowym. Gmina wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nieuwzględnienie, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych jest zadaniem własnym gminy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przekazanie mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy wymaga bezpośredniego związku z aktualną realizacją zadań gminy. Sąd uznał, że działka nr [...] z jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym i zakładem nie spełnia tego kryterium, a zamiar powiększenia zasobu mieszkaniowego jest zbyt abstrakcyjny. W konsekwencji, zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nieruchomość nie jest bezpośrednio związana z realizacją aktualnych zadań własnych gminy. Zamiar powiększenia zasobu mieszkaniowego lub tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych ma charakter abstrakcyjny i nie stanowi podstawy do przekazania mienia w tym trybie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 5 ust. 4 ustawy wymaga bezpośredniego związku mienia z aktualną realizacją zadań gminy. W przypadku działki z budynkiem mieszkalnym i zakładem, nie wykazano takiego bezpośredniego związku, a cele mieszkaniowe gminy były zbyt abstrakcyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 4

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Mienie to musi być aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją zadań gminy, a nie mieć jedynie pośredni wpływ lub być użyte w bliżej nieokreślonej przyszłości.

Pomocnicze

Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. art. 200 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Mienie państwowe podlega uwłaszczeniu z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., co wyklucza zastosowanie art. 5 ust. 4 ustawy wprowadzającej.

Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm. art. 2 § ust. 2

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi gminnej.

Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm. art. 19 § ust. 1 - 2

Ustawa o drogach publicznych

Zadania gminy związane z budową, modernizacją i utrzymaniem dróg gminnych.

Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 art. 7 § ust. 1 pkt 7

Ustawa o samorządzie gminnym

Dotyczy gminnego budownictwa mieszkaniowego, ale nie stanowi podstawy do przekazania nieruchomości, jeśli gmina nie udowodniła związku z tym zadaniem.

Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm. art. 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkańców wspólnoty samorządowej.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działka nr [...] nie jest bezpośrednio związana z realizacją aktualnych zadań własnych gminy. Zamiar powiększenia zasobu mieszkaniowego gminy jest abstrakcyjny i nie stanowi podstawy do przekazania mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy wprowadzającej. Usuwanie niezgodności wpisów w księdze wieczystej należy do właściwości sądu powszechnego.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość (działka nr [...]) służy realizacji zadań własnych gminy w zakresie tworzenia warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną na podstawie cytowanego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości Cele wskazane przez skarżącego mają bowiem charakter abstrakcyjny i obecnie nie służą realizacji przez gminę konkretnego zadania.

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Maria Tarnowska

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w szczególności wymogu bezpośredniego związku mienia z realizacją zadań własnych gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przekazywaniem mienia państwowego gminom w okresie transformacji ustrojowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady interpretacji przepisów dotyczących przekazywania mienia państwowego gminom, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.

Kiedy gmina może przejąć majątek państwowy? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2091/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Maria Tarnowska
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6101 Przekazanie gminie z urzędu lub na wniosek mienia państwowego związanego z realizacją zadań gminy
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy komunalizacji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta B., uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie przekazania Miastu B. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i [...] (obręb [...]), uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] w części odmawiającej przekazania miastu B. działki nr [...] i orzekła o przekazaniu tej działki na rzecz gminy (pkt 1 decyzji), natomiast utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym odmowy przekazania Miastu B. działki nr [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym:
Wnioskiem z dnia [...] maja 2005 r. Prezydent Miasta B. wystąpił do Wojewody [...] o przekazanie na rzecz Miasta B. działki nr [...] oraz nr [...] w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] odmówił przekazania na rzecz gminy przedmiotowych nieruchomości.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. może być przekazane gminie na jej wniosek mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 5 ust 1 - 3 tej ustawy, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. A zatem pozytywną przesłanką umożliwiającą przekazanie mienia ogólnonarodowego na własność gminie jest związanie tego mienia z realizacją zadań własnych gminy.
Natomiast w księdze wieczystej Kw nr [...] jako właściciel nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa Zjednoczone Zakłady [...] - Przedsiębiorstwo Państwowe z siedzibą w B. Taki zapis w księdze wieczystej wskazuje, że mienie to podlega uwłaszczeniu stosownie do treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. co wyklucza zastosowanie w odniesieniu do tej nieruchomości art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., ponieważ mienie to wskutek uwłaszczenia traci charakter mienia ogólnonarodowego. Dlatego też zdaniem organu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku gminy.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [..] września 2005 r. uchyliła decyzję o odmowie przekazania miastu B. prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] i w tej części orzekła o przekazaniu tej działki na rzecz gminy (pkt 1 decyzji), natomiast utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym odmowy przekazania miastu B. działki nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wprawdzie Wojewoda rozstrzygnął w kwestionowanej decyzji łącznie o dwóch działkach uregulowanych w księdze wieczystej Kw nr [...], to jednak każda z nich podlega odmiennym regulacjom ustawowym. Pierwsza z działek tj. działka nr [...] stanowi bowiem część ulicy [...] - stanowiącej drogę gminną w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Sprawy z zakresu budowy, modernizacji i utrzymania dróg gminnych należą do zadań własnych każdej gminy (art. 19 ust. 1 - 2 ustawy o drogach publicznych). W związku z tym prawo własności do tej działki jako związanej z realizacją aktualnych zadań własnych miasta B. podlegało przekazaniu na rzecz tej gminy w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Odrębnie natomiast, zdaniem organu, należy ocenić sytuację prawną drugiej z działek tj. działki nr [...]. Nieuzasadnione jest w tym przypadku odwoływanie się przez gminę do treści art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), ponieważ przepis ten dotyczy "gminnego budownictwa mieszkaniowego", ponieważ gmina w żaden sposób nie udowodniła, aby chociaż część działki [...] służyła do realizowania zadań z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Samo administrowanie nieruchomością w tym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym, znajdującym się na przedmiotowej działce nie daje podstaw do przekazania tej działki gminie. Również przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na określone cele, nie daje podstawy do przekazania prawa własności gminie w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Dlatego też odmowa przekazania działki nr [...] jest prawidłowa.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Gminy [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy przekazania działki nr [...] (pkt 2 decyzji) strona zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz art. 7 i 77 Kpa. Zdaniem strony skarżącej organ odwoławczy nie uwzględnił, że do zadań własnych gminy należy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkańców wspólnoty samorządowej, co wynika z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.). Zwiększenie mieszkaniowego zasobu gminy i właściwe nim gospodarowanie mieści się w dyspozycji tego przepisu. Ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił kwestii niezgodności wpisu w księdze wieczystej Kw nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymywał wcześniej prezentowane stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ stwierdził, że lokale w jednorodzinnym budynku znajdowały się w dniu składania wniosku w gminnym zasobie mieszkaniowym. Natomiast usuwanie niezgodności wpisów w księgach wieczystych nie należy do właściwości organów administracji lecz do właściwego miejscowo sądu powszechnego, dlatego zarzut nieuwzględnienia niezgodności wpisu w księdze wieczystej jest również bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, iż przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa.
Podstawę materialnoprawną do orzekania w niniejszej sprawie stanowi art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownika samorządowych, zgodnie z którego treścią - gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w art. 1 - 3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Przy czym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie cytowanego przepisu gminie może być zatem przekazane tylko takie mienie ogólnonarodowe (państwowe), które jest aktualnie i bezpośrednio związane z realizacją jej zadań, a nie mienie mające pośredni wpływ na realizację tych zadań lub użyte na ten cel w bliżej nieokreślonej przyszłości. Inaczej mówiąc, przepis ten dotyczy mienia ogólnonarodowego (państwowego) bezpośrednio związanego z realizacją zadań gminy, to znaczy ściśle określonych, a nie pozostających wprawdzie w sferze działań gminy, lecz których realizacja jest jedynie w orbicie jej zamierzeń (planów) bliżej nie sprecyzowanych zarówno co do czasu, jak i możliwości urzeczywistnienia.
Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że w odniesieniu do działki nr [...] Miasto B. nie spełnia przesłane określonych w cyt. przepisie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 maja
1990 r. Niespornym bowiem jest, że na działce nr [...] usytuowany jest jednorodzinny [...] budynek mieszkalny oraz zakład [...]. Przy czym nie wykazano, aby mienie to służyło bezpośrednio realizacji aktualnie i bezpośrednio zadań gminy. W ramach tej przesłanki w żadnej mierze nie może mieścić się bowiem zamiar powiększenia mieszkaniowego zasobu gminy czy tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Cele wskazane przez skarżącego mają bowiem charakter abstrakcyjny i obecnie nie służą realizacji przez gminę konkretnego zadania. W tym kontekście nie ma również znaczenia wykonywanie zarządu przedmiotową nieruchomością przez Administrację [...] w B.
Organy administracji prawidłowo oceniły brak wystąpienia okoliczności wskazujących na realizację tego przepisu. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] prawidłowo Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, iż spełniona została przesłanka do przekazania nieruchomości na rzecz gminy. Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W tej sytuacji skarga nie mogła być uwzględniana i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI