I SA/Wa 2090/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćdroga ekspresowaprawo użytkowania wieczystegopostępowanie administracyjnek.p.a.decyzjauchylenie decyzjisąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Ministra Budownictwa i Wojewody, uznając, że organy błędnie potraktowały dwa różne wnioski o wywłaszczenie jako ten sam, co doprowadziło do naruszenia przepisów k.p.a. i nierozpoznania istoty sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały wnioski, myląc wywłaszczenie nieruchomości z wywłaszczeniem prawa użytkowania wieczystego. W konsekwencji nie rozpoznano istoty sprawy, co stanowiło naruszenie przepisów k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Sąd uznał skargę za uzasadnioną i uchylił obie zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy obu instancji popełniły błędy faktyczne i prawne. Kluczowym problemem było błędne potraktowanie przez organy dwóch różnych wniosków jako wniosków o to samo. Pierwszy wniosek, z dnia [...] października 2005 r., dotyczył wywłaszczenia nieruchomości, a postępowanie w tej sprawie zostało umorzone decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2006 r. Drugi wniosek, z dnia [...] czerwca 2006 r., dotyczył wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego tej samej nieruchomości. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie drugiego wniosku, uznając, że zachodzi stan rzeczy osądzonej, co było błędne, ponieważ pierwsza decyzja dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości, a druga wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego. Minister Budownictwa utrzymał w mocy błędną decyzję Wojewody. Sąd stwierdził, że organy naruszyły art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie rozpoznając istoty sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne zakwalifikowanie wniosków i nierozpoznanie istoty sprawy stanowi naruszenie przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Organy obu instancji błędnie potraktowały dwa odrębne wnioski dotyczące wywłaszczenia nieruchomości i wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego jako jeden wniosek, co doprowadziło do wydania sprzecznych z prawem decyzji i nierozpoznania istoty sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.z.p.i.r.i.w.d.k. art. 19 § 4

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

u.s.z.p.i.r.i.w.d.k. art. 15 § 1

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

u.s.z.p.i.r.i.w.d.k. art. 16

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji błędnie potraktowały dwa różne wnioski (o wywłaszczenie nieruchomości i o wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego) jako ten sam. Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości z powodu stanu rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

Organy obu instancji poczyniły błędne ustalenia faktyczne i potraktowały dwa różne wnioski jako wnioski o to samo, co skutkowało wydaniem sprzecznych z prawem decyzji. Tak więc istota sprawy nie została przez organ I instancji rozpoznana. Przy czym organ odwoławczy potraktował zarówno ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. jak i decyzję tego Wojewody z dnia [...] lipca 2006 r. jako orzekające w sprawie wniosków o wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gdy faktycznie obie te decyzje rozstrzygają wnioski w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. Tak więc decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, co skutkuje ich uchyleniem albowiem istota sprawy nie została rozpoznana i rozstrzygnięta w sposób zgodny z prawem.

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący

Emilia Lewandowska

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących nierozpoznania istoty sprawy oraz rozróżnienia między wywłaszczeniem nieruchomości a wywłaszczeniem prawa użytkowania wieczystego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości pod drogi krajowe i odrębności wywłaszczenia nieruchomości od wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organów administracji, który może mieć istotne konsekwencje dla stron postępowania. Jest to przykład, jak precyzyjne rozróżnienie przedmiotów wniosków jest kluczowe.

Błąd organów administracji: wywłaszczenie nieruchomości to nie to samo co wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2090/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Emilia Lewandowska /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant st. sekr. sądowy Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...], 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Minister Budownictwa, decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia części nieruchomości położonej w obrębie M., gmina [...], stanowiącej działkę oznaczoną w rejestrze gruntów nr [...] o pow. [...] ha, będącą w użytkowaniu wieczystym P. [...] SA z siedzibą w W.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest pod realizację celu publicznego - budowę drogi ekspresowej [...] i [...] na odcinku [...] - [...].
Wnioskiem z dnia [...] października 2005 r. Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości.
W dniu [...] lipca 2006 r. do Wojewody [...] wpłynął ponowny wniosek Zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości położonej w obrębie M. i oznaczonej jako działka nr [...]. Ponieważ postępowanie w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostało zakończone decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. o umorzeniu postępowania to zasadnie decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, bowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi stan rzeczy osądzonej skoro postępowanie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości zostało zakończone decyzją ostateczną.
W skardze na decyzję Ministra Budownictwa Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,
- art. 6, 7 i 77 kpa poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Organy obu instancji poczyniły błędne ustalenia faktyczne i potraktowały dwa różne wnioski jako wnioski o to samo, co skutkowało wydaniem sprzecznych z prawem decyzji.
Wnioskiem z dnia [...] października 2005 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wystąpiła do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do niezabudowanej nieruchomości położonej w obrębie M., gmina [...], stanowiącej działkę geodezyjną nr [...] o pow. [...] ha będącą własnością Skarbu Państwa i w użytkowaniu wieczystym P. [...] SA w W.
W załatwieniu powyższego wniosku Wojewoda [...] wydał w dniu [...] maja 2006 r. decyzję, którą umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 105 § 1 kpa, a z uzasadnienia tej decyzji wynika, że bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego w sprawie wynika z faktu, iż brak jest, w ocenie organu, podstaw prawnych do wywłaszczenia przedmiotowej części nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r., a więc po wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2006 r. przez Wojewodę, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do tego Wojewody o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego polegającego na wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na niezabudowanej działce nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie M., gmina [...], na rzecz P. [...] SA w W.
W decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego w sprawie wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położonej w obrębie M. i z treści uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ ten potraktował wniosek z dnia [...] czerwca 2006 r. jako ponowny wniosek o wywłaszczenie nieruchomości mimo, że wniosek ten dotyczył wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości i w tym kontekście rozstrzygnął wniosek decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Tak więc istota sprawy nie została przez organ I instancji rozpoznana. Organ ten nie rozróżnił, że przedmiotem wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r. nie było żądanie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia wskazanej w nim nieruchomości lecz żądanie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego polegającego na wywłaszczeniu prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji kwalifikując ją jako decyzję orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego prawa użytkowania wieczystego, mimo, że decyzja ta odnosiła się do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości szczegółowo w niej opisanej. Z uzasadnienia decyzji Ministra Budownictwa wynika, że uznał on za zasadne odmówienie wszczęcia postępowania z tego względu, że postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie M., zostało zakończone decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. o umorzeniu postępowania. Tym samym organ odwoławczy uznał, że w sprawie zachodzi "stan rzeczy osądzonej". Organ ten pomija zupełnie okoliczności, że decyzją z dnia [...] maja 2006 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości w wyniku rozpatrzenia wniosku o wywłaszczenie nieruchomości zaś w decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości mimo, że wniosek dotyczył wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nie zaś wywłaszczenia samej nieruchomości. Przy czym organ odwoławczy potraktował zarówno ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. jak i decyzję tego Wojewody z dnia [...] lipca 2006 r. jako orzekające w sprawie wniosków o wywłaszczenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gdy faktycznie obie te decyzje rozstrzygają wnioski w sprawie wywłaszczenia nieruchomości.
Tak więc decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, co skutkuje ich uchyleniem albowiem istota sprawy nie została rozpoznana i rozstrzygnięta w sposób zgodny z prawem.
Ponownie rozpoznając wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2006 r. organ odniesie się w decyzji do przedmiotu tego wniosku jakim jest żądanie wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na niezabudowanej działce nr [...], położonej w obrębie M., gmina [...], a które to prawo ustanowione jest na rzecz P. [...] SA w W. Przy czym należy mieć na uwadze, że ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. orzekająca o umorzeniu postępowania nie odnosi się do żądania wywłaszczenia prawa użytkowania wieczystego opisanej w niej nieruchomości lecz do żądania wywłaszczenia tej nieruchomości, nie można więc uznać, że żądanie, które zostało sformułowane we wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r. zostało już tą decyzją rozstrzygnięte.
Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI