I SA/Wa 125/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. z 1991 r.
Sprawa dotyczyła skargi Miasta L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. z 1991 r. Miasto L. domagało się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, argumentując, że nie została ona wydana zgodnie z prawem. Sąd administracyjny uznał jednak, że decyzje organów nadzoru były zgodne z prawem, a poprzednie decyzje nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów, co uniemożliwia stwierdzenie ich nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 listopada 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję tego samego organu z dnia 26 lipca 2021 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2016 r. Decyzje te dotyczyły odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r., na mocy której Miasto L. nabyło z mocy prawa własność nieruchomości. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące zebrania materiału dowodowego, błędnego uznania stron postępowania oraz naruszenia przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję, stwierdził, że jest ona zgodna z prawem. Podkreślił, że organy nadzoru działały w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/19. Sąd uznał, że decyzje organów nadzoru prawidłowo oceniły, iż decyzje Ministra Administracji i Cyfryzacji z 2015 r. oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2016 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" wymaga oczywistości i niewątpliwości, a wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść legalności decyzji. Wobec powyższego, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzje organów nadzoru prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uznał, że organy nadzoru działały w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, który wskazywał na potrzebę wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości na dzień komunalizacji. Jednakże, same decyzje nadzorcze nie stwierdziły rażącego naruszenia prawa, co jest warunkiem stwierdzenia nieważności. Wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść legalności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 18 § ust. 1
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, zaniechanie uzupełnienia dowodów o dokumenty świadczące o prawach stron, nieuwzględnienie faktu merytorycznego rozstrzygnięcia roszczenia o zwrot na niekorzyść spadkobierców J. R. Naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zakazu odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. poprzez błędną wykładnię interesu prawnego pozwalającego na uznanie za stronę osób fizycznych, które nie udowodniły prawa własności na dzień komunalizacji. Naruszenie art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w momencie ustalenia braku przymiotu strony. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji jako rażąco naruszającej prawo lub skierowanej do osoby niebędącej stroną. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że jest związany wskazaniami sądu co do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz co do przymiotu strony. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z ugruntowanego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Wszelkie wątpliwości co do tego, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności tej decyzji, w myśl wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Skład orzekający
Anna Fyda-Kawula
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Elżbieta Lenart
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oraz zasada związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z komunalizacją nieruchomości i wieloletnim postępowaniem administracyjnym. Interpretacja "rażącego naruszenia prawa" jest ogólna, ale jej zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego postępowania administracyjnego dotyczącego nieważności decyzji komunalizacyjnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach. Kluczowe jest tu zagadnienie "rażącego naruszenia prawa" i zasady związania sądu własną oceną prawną.
“Nieważność decyzji komunalizacyjnej: kiedy "rażące naruszenie prawa" staje się podstawą do uchylenia decyzji?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 125/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-12-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/ Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Elżbieta Lenart Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją z 16 listopada 2021 r. nr DAP-WN-727-56/2021/WWP na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, zwanej dalej: k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku Miasta L. (Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 26 lipca 2021 r., znak: DAP-WPK-727-1-282/2020/KPu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z 19 października 2015 r. Nr 363 na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r. stwierdzającej m. in., że Miasto L. nabyło z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] , położonej w L. , gm. Miasto L. , posiadającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej KW Nr [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji - w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej nr [...] . Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 20 maja 2016 r., Nr 321 utrzymał w mocy ww. decyzję z 19 października 2015 r. Następnie w wyniku rozpatrzenia wniosku strony Skarżącej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 18 października 2018 r. stwierdził nieważność decyzji z 19 października 2015 r. oraz decyzji z 20 maja 2016 r. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2018 r. została utrzymana w mocy decyzją tego organu z 5 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 6 grudnia 2019 r., sygn. akt: I SA/Wa 1057/19, uchylił ww. decyzje z 18 października 2018 r. i z 5 marca 2019 r. Mając powyższe na uwadze Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 26 lipca 2021 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r. Nr 363 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2016 r. Nr 321. W wyniku wniosku Prezydenta Miasta L. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją z 16 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję tego organu z 26 lipca 2021 r. Organ nadzoru w uzasadnieniu stwierdził, że ponowna analiza zgromadzonej dokumentacji wskazuje, iż przy wydawaniu decyzji z 19 października 2015 r. oraz z 20 maja 2016 r. nie zaistniała żadna z wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Przy komunalizacji działki nr [...] , położonej w L. , posiadającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej Nr [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...], stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej - w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej Nr [...] , Wojewoda L. nie wyjaśnił stanu prawnego opisywanej nieruchomości na dzień komunalizacji z mocy prawa, tj. na dzień 27 maja 1990 r. Skoro organ prowadzący postępowanie komunalizacyjne w pełni nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sprawie, to tym samym nie wywiązał się z obowiązków określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego skutkującym wadliwością decyzji i stanowi podstawę wyeliminowania jej na mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stan taki uzasadniał stwierdzenie nieważności decyzji z 18 grudnia 1992 r. Jednocześnie organ nadzoru stwierdził, że w wyroku z 6 grudnia 2019 r. Sąd zauważył, że "żeby dokładnie wyjaśnić, jakie aktualnie oznaczenie geodezyjne ma część skomunalizowanej nieruchomości, która powstała z dawnej działki nr [...] i stanowi własność osób fizycznych konieczne jest wykonanie synchronizacji geodezyjnej w ponownie przeprowadzonym postępowaniu komunalizacyjnym. Istotnym w sprawie jest, że na dzień składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w 2015 r. sporne nieruchomości nadal oznaczone były jako działki nr [...] i nr [...] ". Zdaniem organu nadzoru, przedstawione okoliczności oraz zalecenia wynikające z wyroku WSA w Warszawie prowadzą do wniosku, że decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r., stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r., stwierdzającej m.in., że Miasto L. nabyło z mocy prawa własność ww. nieruchomości w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej Nr [...] , oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z 20 maja 2016 r., nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co wypełniałoby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Decyzje te nie były też obarczone żadną z pozostałych wad kwalifikowanych, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., obligujących organ do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Sytuacja taka z kolei uzasadnia orzeczenie o odmowie stwierdzenia ich nieważności. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w zakresie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty świadczące o tym, że wnioskodawcom H. W. i W. W. przysługują prawa strony w tym postępowaniu i poprzedzających je postępowaniach (w tym przede wszystkim dokumentujące stan własnościowy działki o archiwalnym nr [...] w dniu 27 maja 1990 r.), nieuwzględnienie faktu, że w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej oraz w dniu jego rozpatrzenia, kwestia przysługującego wnioskodawcom roszczenia o zwrot została już merytorycznie rozstrzygnięta na niekorzyść spadkobierców J. R. (decyzja z 4 stycznia 2006 r. odmawiająca zwrotu i decyzja z 30 marca 2012 r. umarzająca postępowanie) i w efekcie błędne przyjęcie, że H. W. i W. W. jako osoby starające się o zwrot nieruchomości stały się stronami we wszystkich postępowaniach administracyjnych prowadzonych w stosunku do spornego gruntu; 2) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez naruszenie zakazu odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym i utrzymanie w mocy decyzji z 26 lipca 2021 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z 19 października 2015 r., stwierdzającej nieważność decyzji z 18 grudnia 1991 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z 20 maja 2016 r., pomimo, iż wnioskodawcy nie udowodnili, iż w dniu 27 maja 1990 r. oni lub ich spadkodawcy posiadali prawo własności spornej nieruchomości, w sytuacji w której ten sam organ w decyzji z 27 października 2021 r. umorzył postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Podlaskiego z 12 grudnia 2000 r. znak: GKN.VII.77230-14-42/00 z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawców, którzy podobnie jak w tej sprawie nie wykazali własności skomunalizowanych nieruchomości na dzień komunalizacji; 3) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej pozwalający na uznanie za stronę osoby fizyczne, które nie udowodniły, iż na dzień 27 maja 1990 r. to im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności komunalizowanej nieruchomości, a interes prawny wyprowadzają z faktu, że zainicjowały postępowanie o zwrot tej nieruchomości - bez względu na wynik tego postępowania (błędne oparcie rozstrzygnięcia o tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1524/09, który zapadł w innym stanie faktycznym); 4) art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieumorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w momencie ustalenia, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony; 5) art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji jako rażąco naruszającej prawo oraz skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie, na podstawie błędnego uznania wnioskodawców za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w oparciu o błędne zastosowanie rozstrzygnięcia zawartego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1524/09, który zapadł w odmiennym stanie faktycznym, w sytuacji kiedy w tej sprawie w momencie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej oraz w dniu jego rozpatrzenia kwestia przysługującego roszczenia o zwrot została już merytorycznie rozstrzygnięta na niekorzyść spadkobierców J. R. , (decyzja z 4 stycznia 2006 r. odmawiająca zwrotu i decyzja z 30 marca 2012 r. umarzająca postępowanie, równocześnie potwierdzająca, iż nie przysługuje im zwrot z uwagi na brak potwierdzenia prawa własności wywłaszczonej nieruchomości), zaś wnioskodawcy nigdy nie udowodnili, iż to im lub ich spadkodawcom przysługiwało prawo własności spornej nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r.; 6) art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że jest związany wskazaniami sądu w zakresie uznania, że Wojewoda L. nie wyjaśnił stanu prawnego spornej nieruchomości na dzień komunalizacji z mocy prawa, tj. na 27 maja 1990 r. i poprzez to naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., co implikuje stwierdzenie wydania decyzji komunalizacyjnej z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r. jasno wskazał, że "bałagan w oznaczeniach geodezyjnych spornego gruntu powstał już po wydaniu decyzji komunalizacyjnej", oraz w zakresie uznania, że wnioskodawcy posiadają przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, podczas gdy WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2019 r. nie odnosił się w żadnym aspekcie do ww. zagadnienia; 7) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności poprzez brak wskazania racji decyzyjnej i wyjaśnienia toku rozumowania w związku z zastosowaniem konkretnych przepisów do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując zaskarżone wydane w sprawie w trybie nadzorczym decyzje Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję tego organu z 26 lipca 2021 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r. Nr 363 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2016 r. Nr 321. Decyzjami tymi organy nadzoru stwierdziły nieważność decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r. stwierdzającej m. in., że Miasto L. nabyło z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] , położonej w L. , gm. Miasto L. , posiadającej uregulowany stan prawny w księdze wieczystej KW Nr [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] , stanowiącej integralną część tej decyzji - w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej nr [...]. Zaskarżone w sprawie decyzje zostały wydane w trybie tzw. "nadzoru nad nadzorem". Z ugruntowanego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, z której wynika domniemanie jej legalności. Zasada ta ma zaś fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/20 i przywołane w nim orzecznictwo). Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy w tym trybie wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Wymaga ponadto podkreślenia, że organ nadzoru działał w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wydanym w tej sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/19, którym Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2018 r. (stwierdzającą nieważność ww. decyzji z 19 października 2015 r. i decyzji z 20 maja 2016 r.) oraz utrzymującą ją w mocy decyzję tego organu z 5 marca 2019 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa (materialnego i procesowego), która zmierza do wyjaśnienia treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z powołanego przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika wprost, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w prawomocnym wyroku naruszałoby zasadę związania organu oceną prawną i oznaczałoby, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję z 16 listopada 2021 r., nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/19. W wyroku tym Sąd przesądził, że w tej sprawie "komunalizacją objęto między innymi grunt stanowiący wcześniej część działki nr (...) w określonych granicach (...), stanowiący na dzień komunalizacji własność osób fizycznych. (...) Działki zaprojektowane przez geodetę uprawnionego jako działki nr [...] i [...] (...) są tożsame zdaniem Sądu z częścią dawnej działki nr [...], którą skomunalizowano bez podstawy prawnej". Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadzała się więc do oceny, czy organ podporządkował się ocenie prawnej wyrażonej w tym wyroku. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który ciąży na organie administracyjnym i na sądach, jest wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko organów nadzoru wyrażone w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji, zgodnie z którym decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r., stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r., stwierdzającej m.in., że Miasto L. nabyło z mocy prawa własność ww. nieruchomości w części odpowiadającej działce aktualnie oznaczonej Nr [...] , oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z 20 maja 2016 r., nie zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, co wypełniałoby przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywistego naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, co wyraża się w oczywistej sprzeczności treści tej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04). Jak na wstępie podkreślono, decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97). Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być ponadto interpretowane w sposób rozszerzający. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy niebudzące wątpliwości, stwierdzone przez organ nadzoru, kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje organów nadzoru świadczą o dokonaniu prawidłowej i pełnej analizy okoliczności sprawy, z uwzględnieniem związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1057/19. Wojewoda L. wydając decyzję z 18 grudnia 1991 r. nie ustalił bowiem stanu prawnego spornej nieruchomości na dzień komunalizacji. Ze wszystkich wskazanych powodów nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty Skarżącej dotyczące dowodzenia w postępowaniu nadzorczym tego, komu w dniu 27 maja 1990 r. przysługiwało prawo własności komunalizowanej nieruchomości, skoro niewyjaśnienie tej kwestii stanowiło przyczynę wyeliminowania z obrotu prawnego ww. decyzji komunalizacyjnej Wojewody L. . Jak wskazano na wstępie, do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. niezbędne jest stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa. Wszelkie wątpliwości co do tego, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, należy rozstrzygać na korzyść legalności tej decyzji, w myśl wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Reasumując, organy nadzoru w tej sprawie prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji nadzorczych Ministra Administracji i Cyfryzacji z 19 października 2015 r. Nr 363 oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2016 r. Nr 321 przyjmując, że wynikało z nich prawidłowe stwierdzenie, że inkryminowana decyzja Wojewody L. z 18 grudnia 1991 r. była obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec tego należało stwierdzić, że wydane przez organy nadzoru zaskarżone w tej sprawie decyzje nie naruszają prawa. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI