I SA/WA 2088/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę parafii na decyzję Ministra stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez miasto własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
Parafia wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Miasto własności części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (ulicę). Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA i niezgodność art. 73 ustawy reformującej administrację publiczną z Konstytucją. Sąd administracyjny uznał, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione, a nieruchomość była we władaniu publicznoprawnym i zajęta pod drogę publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Parafii na decyzję Ministra Infrastruktury, która potwierdziła nabycie z mocy prawa przez Miasto własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Parafia kwestionowała tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz konstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę nabycia. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione. Nieruchomość, będąca własnością parafii na dzień 31 grudnia 1998 r., była wówczas zajęta pod drogę publiczną (ulicę), która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Dodatkowo, stwierdzono, że nad nieruchomością sprawowano władztwo publicznoprawne, co potwierdzają dokumenty dotyczące utrzymania i modernizacji drogi. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem i nie znajdując podstaw do skierowania pytania do Trybunału Konstytucyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wszystkie przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione łącznie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy reformującej administrację publiczną (zajęcie pod drogę publiczną, władanie publicznoprawne w dniu 31 grudnia 1998 r., nieposiadanie własności przez Skarb Państwa lub JST) zostały spełnione, co skutkuje nabyciem własności przez Miasto.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej jako drogi zaliczonej do jednej z kategorii i dostępnej dla każdego.
u.d.p. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego jako urządzenia technicznego.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy, w tym utrzymanie dróg, co wskazuje na władztwo faktyczne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość była we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r. Nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 k.p.a. poprzez ustalenia faktyczne nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez przyjęcie za podstawę wywłaszczenia prawa własności nieruchomości przepisu, co do którego nie sposób stwierdzić zgodności z wymogami zasad prawidłowej legislacji oraz zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa.
Godne uwagi sformułowania
Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Dla wykazania władztwa publicznego nie jest konieczne wymienianie w danym dokumencie numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład określonej ulicy, na której wykonywane były prace konserwacyjne, modernizacyjne czy też remontowe.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Elżbieta Lenart
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w kontekście nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, zwłaszcza w sytuacji, gdy własność pierwotna należała do innych podmiotów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz konkretnych przepisów wprowadzających reformę administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z nabyciem własności nieruchomości pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla samorządów i właścicieli gruntów.
“Nieruchomość parafii stała się drogą publiczną z mocy prawa – jak to możliwe?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2088/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-06-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/ Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Elżbieta Lenart Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 3334/19 - Wyrok NSA z 2023-07-05 Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art.73 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Parafii [...] w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności części nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] stwierdzającą, że część nieruchomości położonej w [...], stanowiącej fragment ul. [...], oznaczonej geodezyjnie obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...] ha, KW nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiącej własność Parafii [...], pozostającej w tej dacie we władaniu Miasta [...] - jako miasta na prawach powiatu, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa, własnością Miasta [...], jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzją z [...] kwietnia 2018 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto [...] własności opisanej wyżej nieruchomości. Parafia [...] w [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Minister Inwestycji i Rozwoju rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i podkreślił, że przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władania nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Prowadząc postępowanie w trybie powołanego przepisu organ obowiązany jest ustalić stan prawny i faktyczny na dzień 31 grudnia 1998 r. Minister zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła na dzień 31 grudnia 1998 r. własność Parafii [...], która nadal widniej w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości jako jej właściciel. Nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła zatem własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Kolejną przesłanką wymaganą przez art. 73 ust. 1 w/w ustawy jest, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Minister podkreślił, że położona w [...] ul. [...], figurowała w wykazie dróg wojewódzkich stanowiącym załącznik nr 13 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Na podstawie art. 103 ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 1 ustawy reformującej administrację publiczną, ul. [...] stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową, ponieważ nie została umieszczona w wykazie dróg wojewódzkich i krajowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalania wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). Organ odwoławczy zaznaczył, że konieczną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 w/w ustawy jest zajęcie nieruchomości pod drogę. Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych - Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.). O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego. Zatem przez zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy znajdują się wypisy z rejestru gruntów i wyrysy z mapy ewidencyjnej z 2017 r., 2014 r. oraz 2003 r., a także metryka ul. [...] oraz zdjęcia lotnicze wykonane 18 maja 1997 r. oraz 1 maja 1999 r. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, sporządzono opinię geodezyjną z której wynika, że działka nr [...] w dacie 31 grudnia 1998r. była zajęta pod drogę - ul. [...]. Zdjęcia lotnicze wykonane w dniach 18 maja 1997 r. i 1 maja 1999 r. z wniesionymi działkami ewidencyjnymi wskazują, że obszar działki nr [...] zajęty był pod drogę - jezdnię, chodnik i pobocze. Na terenie działki nr [...] znajduje się również zjazd do ul. [...]. Brak zmian w stanie zagospodarowania przedmiotowego obszaru wynikający z powyższych zdjęć wskazuje, że także w dacie 31 grudnia 1998 r. obszar działki nr [...] zajęty był pod drogę. Ze znajdującej się w aktach sprawy metryki ul. [...], wykonanej w dniu [...] czerwca 1988 r. wynika, że ulica biegnie od ul. [...] do ul. [...]. W ulicy usytuowana była kanalizacja ogólnospławna i przewody elektorenergetyczne. Załącznik graficzny do metryki wskazuje, że jezdnia na odcinku między ul. [...] i ul. [...] miała nawierzchnię asfaltową, po lewej stronie jezdni znajdował się chodnik z płyt, szerokość jezdni wynosiła 6,1 m, zaś przy zjeździe do ul. [...] 25,5 m. Porównanie załącznika graficznego do metryki z odbitką mapy zasadniczej z dnia [...] marca 2004 r. wskazuje, że na przestrzeni lat ogólny stan zagospodarowania terenu działki nr [...] nie uległ zmianie. Zdaniem organu ze w/w dokumentów wynika, że co najmniej od 1988 r. teren obecnej działki nr [...] zajęty był od drogę i taki stan ma miejsce do chwili obecnej, zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] również była zajęta pod drogę - ul. [...]. Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest przesłanka władania publicznoprawnego. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, dla udowodnienia władania należy wykazać wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Udokumentowane władania winno wskazywać konkretne fakty, zdarzenia, okoliczności pokazujące na czym ono polega. Organ wskazał szczegółowo jakie dokumenty mogą być środkami dowodowymi stanowiącymi podstawę do wykazania spełnienia przesłanki władania publicznego, podkreślając, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, dla wykazania władztwa publicznego, nie jest konieczne udowodnienie władania publicznego nad nieruchomością będąca przedmiotem postępowania, lecz wystarczające są dowody wskazujące na wykonywanie władania drogą, pod którą zajęta jest dana nieruchomość. Organ przytoczył stosowne orzecznictwo oraz zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru robót nr [...] dotyczący wykonania w 1987 r. nawierzchni asfaltobetonowej wraz z podbudową tłuczniową ul. [...] oraz metryka ul. [...], wykonana w dniu [...] czerwca 1988 r., z której wynika, w ulicy usytuowana była kanalizacja ogólnospławna i przewody elektorenergetyczne, ulica była oświetlona. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ul. [...] sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ul. [...] wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie. W świetle powyższego Minister Inwestycji i Rozwoju uznał, że działka nr [...] o pow. [...] ha była zajęta pod drogę publiczną oraz sprawowane było nad nią władztwo publicznoprawne. Wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały wypełnione i prawidłowo udokumentowane. Za bezzasadne organ uznał ponadto podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 73 ust. 1 w/w ustawy w zw. z art. 2 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Parafia [...] w [...] zarzucając naruszenie: - art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 107 kpa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych nieznajdujących oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy; - art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez przyjęcie za podstawę wywłaszczenia prawa własności nieruchomości, przepisu zawartego w ustawie szczegółowej, co do którego nie sposób stwierdzić zgodności z wymogami zasad prawidłowej legislacji oraz zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o wydanie postanowienia o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie konstytucyjności art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przez pryzmat wzorca kontroli przewidzianego w art. 2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. Podkreślić trzeba, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu. Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli zaś drogi publiczne na drogi krajowe, wojewódzkie, gminne i lokalne miejskie oraz zakładowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, co słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto [...] prawa własności działki nr [...] o pow. [...] ha zajętej pod drogę publiczną ul. [...] w [...]. Zaznaczyć należy, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że właścicielem działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była Parafia [...]. Okoliczność powyższa nie jest przez strony postępowania w żaden sposób kwestionowana. Oczywiste zatem jest, że przedmiotowa działka w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Analiza akt sprawy wskazuje jednocześnie, że objęta zaskarżoną decyzją działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i wchodziła w skład ul. [...]. Ulica ta znajdowała się w wykazie dróg wojewódzkich stanowiącym załącznik nr 13 do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151). Na podstawie art. 103 ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ul. [...] stała się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogą powiatową, ponieważ nie została umieszczona w wykazie dróg wojewódzkich i krajowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalania wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071). W ocenie Sądu o tym, że działka nr [...] wchodziła w dniu 31 grudnia 1998 r. w skład ul. [...] w [...] świadczą m.in. znajdujące się aktach sprawy zdjęcia lotnicze wykonane 18 maja 1997 r. oraz 1 maja 1999 r., a także wyrysy z mapy ewidencyjnej z [...] grudnia 2017 r., z [...] lipca 2014 r. oraz z [...] lipca 2003 r. Fakt, że przedmiotowe dokumenty przedstawiają granice działki zajętej pod drogę publiczną zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. potwierdzony został przez geodetę uprawnionego w sporządzonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. opinii geodezyjnej, która miała na celu ustalenie czy działka nr [...] w dacie 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę - ul. [...]. Jak wskazano w przedmiotowej opinii o tym, że obszar działki nr [...] zajęty był pod drogę świadczy również znajdująca się w aktach sprawy metryka ul. [...] wykonana w dniu [...] czerwca 1988 r., z której wynika, m.in., że ul. [...] biegnie od ul. [...] do ul. [...]. W ulicy usytuowana zaś była kanalizacja ogólnospławna i przewody elektorenergetyczne. Nie ulega również wątpliwości, że działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym. Potwierdza to m.in. znajdujący się w aktach sprawy taki dokument jak protokół odbioru robót nr [...], z którego wynika m.in., że od dnia 3 września 1987 r. do dnia 7 października 1987 r. na ul. [...] wykonane zostały określone prace, tj. nawierzchnia asfaltobetonowa wraz z podbudową tłuczniową. Wynika to również z powołanej wcześniej metryki ul. [...], wykonanej w dniu [...] czerwca 1988 r., gdzie wskazano m.in., że w ulicy usytuowana była kanalizacja ogólnospławna i przewody elektorenergetyczne oraz że ulica była oświetlona. Wskazane dokumenty świadczą zatem, że nad przedmiotową działką sprawowano zarząd m.in. poprzez wykonywanie określonych prac remontowych i konserwatorskich. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w ocenie Sądu dla wykazania władztwa publicznego nie jest konieczne wymienianie w danym dokumencie numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład określonej ulicy, na której wykonywane były prace konserwacyjne, modernizacyjne czy też remontowe. Jak wyżej wskazano z opinii geodezyjnej sporządzonej w dniu [...] sierpnia 2018 r. jednoznacznie wynika, że na dzień 31 grudnia 1998 r. działka nr [...] wchodziła w skład ul. [...], na której prowadzone były prace związane z jej utrzymaniem. Skoro określone czynności wykonywane były na ul. [...], co potwierdzają powołane wyżej dokumenty, a sporna działka nr [...] stanowiła część tej ulicy, to trudno uznać, że określone w powyższych prace nie były wykonywane na przedmiotowej działce. Oczywiste jest, że prace związane z utrzymaniem drogi wykonywane były w całym jej przebiegu, a nie na poszczególnych jej częściach. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że skoro ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnie zdefiniowanego pojęcia "władania nieruchomością", to podstawowe znaczenie w świetle powołanego przepisu ma to, czy działające poprzez swoje jednostki organizacyjne Skarb Państwa lub gmina wykonywały faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, wykazując przy tym i dokumentując wykonywanie prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1471/07). W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że organy obu instancji orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny przesłanek wynikających z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w odniesieniu do wskazanej wyżej działki nr [...]. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia są więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa, co uzasadniałoby ewentualne uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zdaniem Sądu organy administracji publicznej rozpoznające sprawę nie naruszyły art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, ani też art. 107 kpa. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie. Organy rozpoznające sprawę prawidłowo ustaliły strony postępowania, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla jej rozstrzygnięcia oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko. W ocenie Sądu za bezzasadny należało również uznać zawarty w skardze wniosek o przedstawienie opisanego w skardze pytania do Trybunału Konstytucyjnego. Zauważyć trzeba, że przesłanką wystąpienia z pytaniem prawnym jest powzięcie przez sąd wątpliwości odnośnie konstytucyjności lub legalności aktu normatywnego stanowiącego podstawę orzeczenia sądowego w danej sprawie. W niniejszej sprawie przesłanka taka nie wystąpiła. Podkreślić przy tym należy, że kwestia zgodności art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r. sygn. akt P 5/99. Sąd nie znalazł zatem podstaw do wystąpienia z pytaniem prawnym w tej materii. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI