I SA/Wa 2084/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki P. S.A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2011 r. Decyzja Wojewody stwierdzała, że z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie Skarbu Państwa obejmujące nieruchomość kolejową stało się z mocy prawa mieniem Gminy. Spółka kolejowa wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że nieruchomość była w jej zarządzie przed 1 stycznia 1999 r. i że posiadała interes prawny w postępowaniu. Minister umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie wykazała przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra. Sąd podkreślił, że aby być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, należy wykazać się tytułem prawnym do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Spółka nie przedstawiła dowodów na posiadanie takiego tytułu prawnego do spornej nieruchomości na dzień 1 stycznia 1999 r. Sąd wyjaśnił, że sam fakt posiadania nieruchomości lub zlokalizowania na niej infrastruktury kolejowej nie tworzy prawa zarządu, które musi wynikać z decyzji administracyjnej lub umowy. W związku z brakiem wykazania interesu prawnego, spółka nie posiadała legitymacji do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kręgu stron w postępowaniach nadzwyczajnych (stwierdzenie nieważności decyzji), zwłaszcza w kontekście komunalizacji mienia Skarbu Państwa i posiadania interesu prawnego przez podmioty zarządzające nieruchomościami.
Dotyczy specyficznej sytuacji komunalizacji mienia Skarbu Państwa z 1999 r. i wymaga wykazania konkretnego tytułu prawnego, a nie tylko faktu zarządzania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka kolejowa, która zarządzała nieruchomością kolejową przed 1 stycznia 1999 r., posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie posiada interesu prawnego, ponieważ nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w dacie komunalizacji, który uniemożliwiałby jej przejście na jednostkę samorządu terytorialnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wymaga wykazania się tytułem prawnym do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. Sam fakt zarządzania nieruchomością lub posiadania na niej infrastruktury kolejowej nie tworzy takiego tytułu prawnego. Spółka nie przedstawiła dowodów na posiadanie prawnej formy władania nieruchomością w dacie komunalizacji.
Czy samo władanie nieruchomością i posadowienie na niej infrastruktury kolejowej jest wystarczające do uznania posiadania tytułu prawnego i interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo władanie nieruchomością i posadowienie na niej infrastruktury kolejowej nie jest wystarczające do uznania posiadania tytułu prawnego i interesu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym. Tytuł prawny musi wynikać z przepisów prawa lub decyzji administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo zarządu nieruchomością, które mogłoby stanowić podstawę do kwestionowania decyzji komunalizacyjnej, musi być ustanowione w formie prawem przewidzianej, np. poprzez decyzję o oddaniu gruntu w zarząd. Sam fakt korzystania z nieruchomości lub posadowienia na niej elementów infrastruktury nie kreuje takiego prawa. Orzecznictwo NSA wyklucza domniemywanie istnienia zarządu.
Przepisy (18)
Główne
u.p.u.s.r.a.p. art. 60 § 1 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis ten stanowił podstawę do stwierdzenia przejścia mienia Skarbu Państwa na jednostki samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla ustalenia legitymacji procesowej.
k.p.a. art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji, do którego odnosił się wniosek skarżącej.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7 i 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące obowiązku organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący wymogów uzasadnienia decyzji.
u.d.d. art. 2a § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis dotyczący definicji drogi publicznej, istotny dla kwalifikacji nieruchomości.
u.p.k.p. art. 16
Ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe"
Przepis określający mienie PKP i sposób gospodarowania nim.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38
Przepis określający dowody potwierdzające istnienie prawa zarządu.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 87 § 1 i 2
Przepis dotyczący przekształcenia prawa użytkowania w prawo zarządu oraz możliwości uregulowania stanu prawnego gruntów.
Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
Przepis, który poprzedzał ustawę z 1985 r. i regulował tytuły prawne do gruntów.
u.t.k. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Definicja linii kolejowej.
u.t.k. art. 7 § 1 pkt. 2 i 3
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Uprawnienia PKP w zakresie linii kolejowych.
u.t.k. art. 8
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Obowiązek utrzymywania linii kolejowych w należytym stanie.
u.t.k. art. 42
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym
Możliwość nabycia przez PKP własności budynków i lokali.
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 2
Przepis, który brał pod uwagę możliwość zarządu gruntami państwowymi przez PKP.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą spółkę kolejową tytułu prawnego do nieruchomości w dacie komunalizacji. • Brak legitymacji procesowej spółki do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Odrzucone argumenty
Spółka posiadała interes prawny do wszczęcia postępowania, ponieważ nieruchomość była w jej zarządzie przed 1 stycznia 1999 r. • Nieruchomość kolejowa nie mogła być zakwalifikowana jako droga publiczna i podlegać komunalizacji. • Organy nie uwzględniły decyzji podziałowych i uwłaszczeniowych dotyczących sąsiednich działek.
Godne uwagi sformułowania
Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o przepis art. 28 Kpa. • Interes o którym mowa, musi mieć charakter prawny, tzn. musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. • O istnieniu interesu prawnego decyduje ostatecznie istnienie przepisu prawa administracyjnego, na podstawie którego organ administracji publicznej mógłby ukształtować prawa i obowiązki określonego podmiotu. • Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości, czy też posadowienia na niej elementów infrastruktury kolejowej, nie kreuje prawa zarządu. • Istnienia zarządu nie można domniemywać.
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący
Monika Sawa
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach nadzwyczajnych (stwierdzenie nieważności decyzji), zwłaszcza w kontekście komunalizacji mienia Skarbu Państwa i posiadania interesu prawnego przez podmioty zarządzające nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komunalizacji mienia Skarbu Państwa z 1999 r. i wymaga wykazania konkretnego tytułu prawnego, a nie tylko faktu zarządzania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ustalaniem stron postępowania administracyjnego i interesu prawnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Choć stan faktyczny jest specyficzny, problematyka prawna jest uniwersalna.
“Czy zarządzanie nieruchomością kolejową daje prawo do kwestionowania jej komunalizacji? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie tytułu prawnego.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.