I SA/WA 2082/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące zgłaszania źródeł ciepła do CEEB po terminie.
Skarżąca wniosła o przyznanie dodatku węglowego, wskazując jako główne źródła ogrzewania kocioł na paliwo stałe i kuchnię węglową. Organy dwukrotnie odmówiły przyznania dodatku, powołując się na fakt, że kuchnia węglowa została zgłoszona do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) po ustawowym terminie. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, które dopuszczają przyznanie świadczenia nawet w przypadku późniejszego zgłoszenia źródła ciepła, o ile zostało ono faktycznie wykorzystywane i spełnia inne warunki.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Skarżąca złożyła wniosek o dodatek, wskazując jako główne źródła ogrzewania kocioł na paliwo stałe i kuchnię węglową. Organy administracji publicznej dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że kuchnia węglowa została zgłoszona do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) po terminie określonym w ustawie (11 sierpnia 2022 r.). Skarżąca podnosiła, że kuchnia węglowa jest używana od wielu lat i była przedmiotem modernizacji, a także że inne osoby w jej sąsiedztwie otrzymały dodatek mimo podobnych uchybień formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy ustawy o dodatku węglowym, zwłaszcza po jej nowelizacjach. Sąd podkreślił, że nowsze przepisy dopuszczają przyznanie dodatku nawet w przypadku późniejszego zgłoszenia źródła ciepła do CEEB, o ile zostało ono faktycznie wykorzystywane i spełnia warunki ustawowe. Kluczowe jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, a nie tylko formalnego zgłoszenia. Sąd wskazał, że organy powinny wszechstronnie zbadać sprawę, uwzględniając przeprowadzone wywiady środowiskowe, które potwierdziły używanie kuchni węglowej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na konieczność wyjaśnienia kwestii składu gospodarstwa domowego skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany, jeśli główne źródło ogrzewania zostało zgłoszone do CEEB po ustawowym terminie, o ile zostało ono faktycznie wykorzystywane i spełnia inne warunki ustawowe, a organy przeprowadziły wszechstronne postępowanie wyjaśniające.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowelizacje ustawy o dodatku węglowym dopuszczają przyznanie świadczenia nawet w przypadku późniejszego zgłoszenia źródła ciepła do CEEB, pod warunkiem potwierdzenia jego faktycznego wykorzystania i spełnienia pozostałych przesłanek. Kluczowe jest ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, a nie tylko formalnego zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu w przypadku głównych źródeł ciepła wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do CEEB.
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i może być oparta na różnych źródłach informacji, nie tylko na danych z CEEB do 11 sierpnia 2022 r.
u.d.w. art. 2 § 15f
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku węglowego, nawet jeśli osoba nie złożyła wniosku, i przyznać dodatek z urzędu.
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., a wywiad środowiskowy potwierdził, że jest to źródło uprawniające do dodatku. Wpis do CEEB następuje z urzędu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
u.d.w. art. 2 § 9
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacje ustawy o dodatku węglowym dopuszczają przyznanie świadczenia mimo późniejszego zgłoszenia źródła ciepła do CEEB, jeśli zostało ono faktycznie wykorzystywane. Organy miały obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego, w tym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Odmowa przyznania dodatku wyłącznie z powodu późniejszego zgłoszenia źródła ciepła jest nieprawidłowa.
Godne uwagi sformułowania
weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma charakter wszechstronny ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury brak wzięcia pod uwagę rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącej rodzaju paliwa jest nie do zaakceptowania
Skład orzekający
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Łukasz Trochym
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym w kontekście późniejszego zgłaszania źródeł ciepła do CEEB oraz obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkiem węglowym i jego nowelizacjami, ale może być pomocne w interpretacji podobnych przepisów dotyczących świadczeń socjalnych i procedur administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów oraz uwzględnianie nowelizacji przez organy administracji. Pokazuje też, że formalizm nie zawsze jest zgodny z celem prawa.
“Dodatek węglowy mimo spóźnionego zgłoszenia? WSA wyjaśnia, kiedy można go dostać!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2082/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/ Łukasz Trochym Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 1 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Łukasz Trochym asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi U.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 31 sierpnia 2023 r. nr SKO.4000-1716/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 4 lipca 2023 r. nr [...]. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania U. W. (dalej jako "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej jako "Burmistrz") z [...] lipca 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca w dniu [...] listopada 2022 r. wystąpiła do Burmistrza o wypłatę dodatku węglowego na adres: ul. [...]. We wniosku wskazała, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe i kuchnia węglowa, zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o wspieraniu termomodernizaji". Gospodarstwo domowe skarżącej jest jednoosobowe, znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. W toku postępowania do akt sprawy dołączono deklaracje skarżącej: 1) z [...] marca 2022 r. (data wpisu do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, dalej jako "CEEB") dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy oraz 2) deklarację z [...] listopada 2022 r. (data wpisu do CEEB) dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, z której wynika, że w budynku zainstalowana i eksploatowane są: trzon kuchenny/piecokuchnia/kuchnia węglowa oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy. Burmistrz decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] odmówił skarżącej przyznania dodatku węglowego z uwagi na złożenie deklaracji, w której wykazano jako paliwo węgiel i paliwa węglopochodne, po upływie ustawowego terminu o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", tj. po [...] sierpnia 2022 r. Kolegium decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...] uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w celu ustalenia, czy trzon kuchenny został zgłoszony do CEEB w terminie 14 dni od dnia jego zainstalowania. Burmistrz decyzją z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] ponownie odmówił skarżącej przyznania dodatku węglowego i wskazał, że podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] marca 2023 r. w obecności męża skarżącej ustalono, że źródłem ogrzewania budynku jest kocioł gazowy zasilany gazem ziemnym, jak i kuchnia węglowa, zgłoszona do CEEB po [...] sierpnia 2022 r., a która nie jest nowym źródłem ogrzewania, bowiem została zainstalowana ok. 12-14 lat temu. Kolegium decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] po raz kolejny uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że konieczne jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, ale ze skarżącą, która jest wnioskodawcą i podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skoro poprzedniego wywiadu środowiskowego udzielił mąż skarżącej, konieczne jest też wyjaśnienie rozbieżności w składzie rodziny skarżącej, jak i ustalenie, czy jej mąż złożył odrębny wniosek o wypłatę dodatku węglowego, bądź czy wchodził w skład innego gospodarstwa domowego, na który wnioskowano taki dodatek. Burmistrz decyzją z [...] lipca 2023 r. ponownie odmówił skarżącej przyznania dodatku węglowego wskazując, że źródło ogrzewania skarżącej w miejscu zamieszkania zostało zgłoszone do CEEB po raz pierwszy w dniu [...] lutego 2022 r., a skorygowane po [...] sierpnia 2022 r., tj. dokonano zmiany w zakresie rodzaju głównego źródła ciepła zainstalowanego i eksploatowanego w budynku, w którym strona mieszka. W konsekwencji kuchnia węglowa została zgłoszona już po [...] sierpnia 2022 r., zaś jak wynika z przeprowadzonego ze skarżąca w dniu [...] czerwca 2023 r. wywiadu środowiskowego, kuchnia ta nie jest nowym źródłem ciepła, ponieważ została zainstalowana ok. 10-12 lat temu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając Burmistrzowi naruszenie: art. 27g ust. 4 i ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji; prawdy obiektywnej i stanu faktycznego; interesów strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", pomijając koszt wybudowania komina, by móc korzystać z kuchni węglowej; art. 73 K.p.a. poprzez uniemożliwienie przeglądania akt i wprowadzenie w błąd pismem z [...] czerwca 2022 r. o godzinach urzędowania; ustawy o dodatku węglowym i ustawy o wspieraniu termomodernizacji, ponieważ w terminie 14 dni od pierwszego uruchomienia źródła ciepła, został zgłoszony fakt ogrzewania przy zastosowaniu kuchni węglowej. Kolegium decyzją z [...] sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza i wskazało, że w myśl art. 27g ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu termomodernizacji właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Na podstawie art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym, dodatek może być przyznany gospodarstwu, które dokonało zgłoszenia źródeł do centralnej ewidencji emisyjności budynków po 11 sierpnia 2022 r. lub w ogóle nie dokonało zgłoszenia takiego źródła. Wobec takich wnioskodawców, organy gminy muszą przeprowadzić wywiad środowiskowy (z którego sporządza się notatkę służbową) w celu potwierdzenia, że wykorzystywane źródło ogrzewania uprawnia do otrzymania dodatku węglowego. W takim przypadku organ z urzędu, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji, dokonuje wpisu źródła ciepła do CEEB (o ile źródło to wcześniej nie zostało zgłoszone). W niniejszej sprawie Burmistrz przeprowadził w dniu [...] marca 2023 r. wywiad środowiskowy w obecności męża skarżącej i ustalił, że źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy i kuchnia węglowa. Rodzajem stosowanego paliwa jest gaz ziemny, węgiel i drewno. Mąż skarżącej oświadczył, że kuchnia węglowa jest eksploatowana ok. 12-14 lat. Następnie, w związku z oświadczeniem skarżącej, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, Burmistrz w dniu [...] czerwca 2023 r. przeprowadził wywiad środowiskowy w jej obecności. Podczas wywiadu ustalił, że kuchnia węglowa istnieje od 10-12 lat, zaś ok. 4-5 lat temu była przerabiana na piecokuchnię, a 3 lata temu wybudowano komin. W korytarzu znajduje się piec gazowy. Według oświadczenia skarżącej oba źródła ciepła wykorzystywane są zamiennie. W ocenie Kolegium, z zestawienia dowodów wynika, że nie zostały spełnione warunki do przyznania dodatku węglowego, ponieważ trzon kuchenny/piecokuchnię/kuchnię węglową skarżąca zgłosiła do CEEB w dniu [...] listopada 2022 r., tj. po upływie ustawowego terminu, wyznaczonego na [...] sierpnia 2022 r. Z akt sprawy wynika przy tym, że kuchnia nie została zgłoszona w terminie 14 dni od dnia jej pierwszego uruchomienia. Jak zeznała skarżąca i jej mąż, kuchnia istnieje i była eksploatowana kilkanaście lat, zaś kilka lat temu była przerabiana, a komin wybudowano 3 lata temu. Kolegium wyjaśniło, że w przypadku gdy po [...] sierpnia 2022 r. dokonano modyfikacji złożonej deklaracji do CEEB (jak ma to miejsce w tej sprawie), która spowodowała uzyskanie uprawnienia do pobrania dodatku węglowego - świadczenie to nie może być przyznane, a argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Kolegium wyjaśniło na koniec, że z załączonego do akt pisma Burmistrza z [...] czerwca 2023 r, które skarżąca odebrała w dniu [...] czerwca 2023 r. wynika, że miała ona możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, od poniedziałku do piątku w godzinach od 8 do 16. Brak jest podstaw prawnych, aby wyznaczony przez organ pierwszej instancji termin do zapoznania się strony z materiałem dowodowym pokrywał się z godzinami urzędowania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. Zauważyła, że wydana przez Kolegium decyzja jest dyskryminująca tym bardziej, że nie tylko ona popełniła błąd przy wypełnianiu deklaracji zgłoszonej do CEEB. Jak wskazała, jej sąsiedzi otrzymali dodatek węglowy, mimo że im się nie należał, podczas gdy ona w celu używania piecokuchni wzniosła komin (ponad piętrowy budynek sąsiada), a mimo tego dodatku nie otrzymała. Skarżąca podała, że jest emerytką, z niewielkim świadczeniem, mieszkającą nieopodal lasu, a więc ogrzewa się również chrustem i szyszkami. W sprawie pominięto też, że podczas wywiadu środowiskowego ww. kuchnia opalana była węglem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy o dodatku węglowym. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (...), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 9 ustawy wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 10 ustawy), jednakże w takiej sytuacji rozważenia wymagałaby regulacja ust. 15f tego przepisu. W niniejszej sprawie skarżąca w dniu [...] listopada 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku węglowego. Na organie spoczywał zatem obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia. Z akt administracyjnych wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona przez skarżącą w dniu [...] marca 2022 r. (data wpisu do CEEB) i wynika z niej, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy - funkcja c.o. Następnie skarżąca w dniu [...] listopada 2022 r. (data wpisu do CEEB) skorygowała deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw i wskazała, że w budynku zainstalowany i eksploatowany jest trzon kuchenny/piecokuchnia/kuchnia węglowa oraz kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy - funkcja c.o. W treści wniosku inicjującego niniejsze postępowania skarżąca w ramach głównych źródeł ogrzewania wymieniła: kocioł na paliwo stałe i kuchnię węglową. Jak wyjaśniała następnie w toku postępowania, głównym i podstawowym źródłem ogrzewania w jej domu jest piecokuchnia i piec gazowy. Rodzajem wykorzystywanego paliwa jest gaz ziemny, węgiel i drewno. Skarżąca powyższe źródła ciepła wykorzystuje zamiennie. W celu użytkowania piecokuchni, około trzech lat temu skarżąca wybudowała nowy komin. W tym miejscu wskazać należy, że odmowa przyznania dodatku węglowego została oparta o dokonanie przez skarżącą korekty złożonej deklaracji do CEEB po 11 sierpnia 2022 r. W ocenie Kolegium zmiana głównego źródła ciepła poprzez złożenie korekty deklaracji, szczególnie w sytuacji, gdy zgłoszone w tej korekcie źródło ogrzewania jest w domu skarżącej od kilkunastu lat, nie uzasadnia przyznania dodatku węglowego. Skarżąca natomiast odnosząc się do tej argumentacji wyjaśniła, że jednym z głównych źródeł ciepła w domu była od lat i jest piecokuchnia opalana węglem i drewnem. Co więcej, organy podjęły czynności zmierzające do weryfikacji twierdzeń skarżącej, przeprowadziły wywiady środowiskowe z nią i jej mężem, a które to potwierdziły powyższe twierdzenia wnioskodawczyni. Stanowisko organów nie mogło zyskać akceptacji w świetle rozwiązań wprowadzonych do ustawy o dodatku węglowych na skutek kolejnych nowelizacji istotnych z punktu widzenia przedmiotu niniejszej sprawy, a które to obowiązywały już w dacie orzekania przez orany obu instancji. Na gruncie rozpoznawanej sprawy uwagi wymaga dodany mocą art. 50 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967), a obowiązujący od 20 września 2022 r., ust. 15a w art. 2 ustawy o dodatku węglowym. Z regulacji tej wynika, że weryfikacja wniosku o wypłatę dodatku węglowego ma charakter wszechstronny, nie polega wyłącznie na sprawdzeniu danych zgłoszonych i ujętych w centralnej ewidencji emisyjności budynków do 11 sierpnia 2022 r. Okoliczności faktyczne istotne dla ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia mogą bowiem zostać oparte nie tylko na wymienionych w tym przepisie źródłach informacji, lecz także innych pozwalających na poczynienie ustaleń w tym zakresie, o czym świadczy użyty w ust. 15a zwrot "w szczególności". W niniejszej sprawie dokonanie przez organy powyższej analizy nie wynika jednak z akt administracyjnych. Zwrócić należy również uwagę na kolejną nowelizację ustawy o dodatku węglowym dokonaną mocą ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), obowiązującą od 3 listopada 2022 r. Na skutek tej nowelizacji w art. 2 ustawy o dodatku węglowym, stosownie do treści art. 26 pkt 1 lit. b ustawy nowelizującej z 27 października 2022 r., dodano ust. 15f i ust. 15g. W treści wprowadzonych regulacji określono, że w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (art. 2 ust. 15f ustawy). Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 15g ustawy). Odnotowania również wymaga, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w jej gospodarstwie domowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23, LEX nr 3555012). Cel tych przepisów polega więc niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia pieniężnego gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Nie sposób przy tym pominąć, że w świetle ww. regulacji dodatek węglowy może zostać przyznany także osobie, która nie złożyła wniosku o jego wypłatę, a spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, o czym stanowi art. 2 ust. 15f ustawy, jak również osobie, w przypadku której główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1, zgodnie z art. 2 ust. 15g ustawy. Takie stanowisko przedstawiono również w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 9 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 360/22 i z 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Op 74/23; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 maja 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 27/23 i z 12 maja 2023 r. sygn. III SA/Kr 232/23; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 301/23; https://cbois.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, nie budzi wątpliwości Sądu, że dodatek węglowy tym bardziej może zostać przyznany osobie, która zgłosiła źródło ogrzewania do ewidencji w trybie korekty wcześniej złożonej deklaracji, nawet w sytuacji, gdy dokonała tego po 11 sierpnia 2022 r., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, o ile w toku postępowania potwierdzono, że spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Ustawodawca w wyniku nadanego, na skutek omówionych wyżej nowelizacji, brzmienia przepisów ustawy o dodatku węglowym, obliguje organ orzekający do ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego przez gospodarstwo domowe osoby ubiegającej się oświadczenie, które to ustalenia powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawie natomiast organy rozpoznające sprawę, mimo posiadania wiedzy o korekcie deklaracji złożonej do przedmiotowej ewidencji, jak też mimo dwukrotnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego potwierdzającego, że jednym ze źródeł ogrzewania w domu skarżącej jest piecokuchnia opalana węglem i drewnem odmówiły skarżącej przyznania dodatku węglowego jedynie z tej przyczyny, że ww. źródło ogrzewania zgłoszone zostało po 11 sierpnia 2022 r., choć istniało już od wielu lat. W tej sytuacji, brak wzięcia pod uwagę rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie używanego w gospodarstwie domowym skarżącej rodzaju paliwa jest, w ocenie Sądu, nie do zaakceptowania. W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie naruszono art. 2 ust. 15a-15d ustawy, jak też art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organy ponownie rozpoznając sprawę uwzględnią wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, dokonają ponownej oceny przesłanek warunkujących przyznanie prawa do dodatku węglowego, mając na uwadze zarówno dokumenty zgromadzone dotychczas w sprawie, jak i ustalenia poczynione w toku wywiadów środowiskowych, a dotyczące tego, że podstawowym źródłem ogrzewania domu skarżącej jest piecokuchnia i piec gazowy, które to źródła ciepła używane są zamiennie. W ocenie Sądu, wyjaśnienia wymaga również okoliczność, podnoszona przez Kolegium w decyzji z [...] maja 2023 r., a dotychczas niewyjaśniona, czy skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jak wskazała we wniosku wszczynającym postępowanie. Skoro bowiem pierwszego wywiadu środowiskowego udzielił mąż skarżącej, konieczne jest wyjaśnienie składu rodziny skarżącej, jak i ustalenie, czy jej mąż złożył odrębny wniosek o wypłatę dodatku węglowego, bądź czy wchodził w skład innego gospodarstwa domowego, na który wnioskowano taki dodatek. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI