I SA/WA 2073/22

I SA/Wa 2073/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. M., A. J. i A. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 285/20 1. wymierza Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz K. M., A. J. i A. P. sumę pieniężną w kwotach po 1000 (tysiąc) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy solidarnie na rzecz K. M., A. J. i A. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
K. M., A. J. i A. P. złożyli skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 285/20.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. "[...]" nr rej. Hip. [...], dz. nr [...], przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący 26 lutego 2015 r. wystąpili o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], nr hip. [...]. "[...]", wchodzącej w skład obecnych działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] cz. z obrębu [...].
Podnieśli, że cały materiał dowodowy był zebrany przez organ, ponieważ wcześniej organ wypłacił już odszkodowanie wnioskodawcom za budynek posadowiony na powyższym gruncie. Organ powinien jedynie zlecić biegłemu szacowanie wartości nieruchomości. Nie podjął jednak czynności w sprawie.
Pomimo złożonego zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania i uznania przez Wojewodę [...] zażalenia za zasadne, postanowieniem z 18 maja 2016 r., nr 637/2016 i wyznaczenia Prezydentowi m.st. Warszawy dwumiesięcznego terminu na załatwienie sprawy decyzja nie została wydana. Dopiero w połowie 2017 r. organ zlecił wycenę przedmiotowej nieruchomości. Pomimo złożenia operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego w lipcu 2017 r. organ nadal nie wydał decyzji.
Na skutek złożonej skargi przez wnioskodawców Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 285/20 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 25 lutego 2015 r. o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że Prezydent dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo upływu terminu wskazanego przez Sąd Prezydent nie rozpoznał wniosku. Wnioskodawcy pismem z dnia 5 kwietnia 2022 r. wyzwali organ do wykonania wyroku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w przedmiotowym postępowaniu 28 grudnia 2021 r. materiał dowodowy został uzupełniony o opracowanie geodezyjne, wkreślenie przedmiotowej nieruchomości na mapę współczesną oraz rozliczenie jej powierzchni w aktualnych działkach ewidencyjnych. Z rozliczenia wynika, że rzeczywista powierzchnia dawnej nieruchomości hipotecznej wynosi [...] m2. Natomiast rozpoznając wniosek o przyznanie własności czasowej (ustanowienie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej przy ul. [...], Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie decyzją z 15 sierpnia 1972 r., nr GKM.IV/6210/440/72/JB odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w stosunku do powierzchni [...] m2. W związku z powyższym wniosek J. K. oraz Z. P. z 10 maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej nie został dotychczas rozpatrzony ostateczną decyzją w części dotyczącej powierzchni [...] m2.
Prezydent poinformował, że postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r., nr 333/SD/2022 zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość do czasu rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej (ustanowienia prawa użytkowania wieczystego). Wskazał na złożony charakter spraw dotyczących ustalenia odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. za nieruchomości dekretowe, konieczność podjęcia wielu czynności, co skutkuje długotrwałością działań niezbędnych w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Skarga została złożona w trybie art. 154 ppsa. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 zd. 2 ppsa).
Uwzględniając skargę Sąd, stosownie do treści art. 154 § 7 ppsa, może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Natomiast wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 285/20 zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z 25 lutego 2015 r. o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 27 października 2021 r. (data stempla wpływu akt do organu) i od tej daty rozpoczął bieg termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął 27 lutego 2022 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent m.st. Warszawy nie rozpoznał wniosku. Opinia geodezyjna wpłynęła do organu 28 grudnia 2021 r. Po jej wpłynięciu organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie, a następnie postanowieniem z 11 sierpnia 2022 r. zawiesił postępowanie. Jak wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 154 § 3 ppsa, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. To samo dotyczy zawieszenia postępowania po wniesieniu skargi.
Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. W realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 12 marca 2021 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyznaczony w powyższym wyroku termin załatwienia sprawy został przez organ znacznie przekroczony. Świadczy to o lekceważeniu wyroków Sądu i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać gromadzenie dokumentacji koniecznej z punktu widzenia oceny materialnoprawnych przesłanek uprawniających do odszkodowania w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest od wielu lat. Z omówionych przyczyn Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 1.000 zł. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa.
Odnośnie do żądania przyznania odszkodowania wskazać należy, że przepis art. 154 ppsa nie służy do sądowego dochodzenia odszkodowania za bezczynność organu. Kompensacji szkód na skutek niewykonania orzeczenia można dochodzić w postępowaniu przez sądem powszechnym (por. wyroki NSA: z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 4184/18; z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2173/21).
Natomiast zgodnie z art. 154 § 2 zd. 1 ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Przyznanie przez Sąd odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nie mieści się w przesłankach tego przepisu. Charakter sprawy o odszkodowanie nie pozwala na zastąpienie aktu administracyjnego orzeczeniem sądu.
Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.