Orzeczenie · 2023-12-19

I SA/WA 2065/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2023-12-19
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystePKP S.A.Skarb Państwakomunalizacjawłasnośćposiadanieprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Prezydenta m.st. Warszawy) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Decyzje te dotyczyły stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 27 października 2000 r., przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe S.A. (PKP S.A.), prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa oraz prawa własności znajdujących się na nim budowli. Skarżący zarzucał naruszenie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP poprzez błędne uznanie, że nieruchomość była własnością Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., a także uwzględnienie budowli wybudowanych po 27 października 2000 r. Sąd, analizując sprawę, uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż sporna działka była własnością Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd podkreślił, że mimo iż ustawa o samorządzie terytorialnym przewidywała przejście mienia państwowego na gminy z mocy prawa, to do skutecznego powołania się na to prawo własności przez gminę wymagana była decyzja komunalizacyjna wojewody, której w tej sprawie brak. Ponadto, sąd stwierdził, że PKP S.A. skutecznie wykazało posiadanie gruntu w relewantnym dniu, co potwierdzały dokumenty takie jak wypis z rejestru gruntów i zaświadczenie Prezydenta m.st. Warszawy. Sąd odniósł się również do kwestii budowli, wskazując, że art. 34 ust. 3 ustawy komercjalizacyjnej nie uzależnia nabycia własności budynków od daty ich wybudowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego i nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, w szczególności znaczenie decyzji komunalizacyjnej dla wykazania prawa własności gminy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i przepisów z lat 90. XX wieku oraz 2000 r. Konieczność analizy konkretnych dokumentów potwierdzających własność i posiadanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania, w dniu 5 grudnia 1990 r., stanowiła własność Skarbu Państwa, czy też przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o samorządzie terytorialnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, ponieważ mimo przejścia mienia państwowego na gminy z mocy prawa, do skutecznego powołania się na to prawo własności przez gminę wymagana była decyzja komunalizacyjna wojewody, której w tej sprawie brak.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja komunalizacyjna wojewody ma charakter deklaratoryjny, ale jest niezbędna do wykazania w obrocie prawnym faktu przejścia własności na gminę. Brak takiej decyzji uniemożliwiał gminie (a tym samym Skarbowi Państwa) skuteczne powoływanie się na prawo własności.

Czy PKP S.A. w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadało sporny grunt, co jest przesłanką do nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, PKP S.A. posiadało sporny grunt w dniu 5 grudnia 1990 r.

Uzasadnienie

Posiadanie zostało wykazane na podstawie zaświadczenia Prezydenta m.st. Warszawy oraz dokumentów takich jak wypis z rejestru gruntów i księgi wieczystej, a także obecność infrastruktury kolejowej na działce.

Czy nabycie prawa własności budowli i urządzeń przez PKP S.A. na podstawie art. 34 ust. 3 ustawy komercjalizacyjnej obejmuje obiekty wybudowane po dniu 27 października 2000 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 34 ust. 3 ustawy komercjalizacyjnej nie uzależnia nabycia własności budynków i innych urządzeń od okoliczności wybudowania ich przed dniem 27 października 2000 r.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że ustawa nie wprowadza takiego ograniczenia, a specyfika infrastruktury kolejowej może tłumaczyć powtarzanie się obiektów w dokumentacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Skarbu Państwa - Prezydenta m.st. Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 1 września 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 czerwca 2023 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa oraz prawa własności znajdujących się na nim budowli.

Przepisy (12)

Główne

u.k.r.p.p. art. 34 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP.

u.k.r.p.p. art. 34 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP.

Pomocnicze

u.p.w.u.s.t. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

u.p.w.u.s.t. art. 18 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, w sprawie jego przekazania - w zakresie unormowanym ustawą.

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. RM z 3.01.2001 art. 2 § ust. 1 pkt 1-3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. była prawidłowo ustalona, ponieważ brak decyzji komunalizacyjnej uniemożliwiał gminie skuteczne powoływanie się na prawo własności. • PKP S.A. skutecznie wykazało posiadanie gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. • Ustawa komercjalizacyjna nie wyklucza nabycia własności budowli wybudowanych po 27 października 2000 r.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość przeszła na własność Gminy m.st. Warszawy z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie ustawy o samorządzie terytorialnym, co wykluczało nabycie prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. • Uwzględnienie w wykazie budowli i urządzeń obiektów wybudowanych po 27 października 2000 r. było nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

decyzja komunalizacyjna jest bezwzględnie konieczna do wykazania w obrocie prawnym faktu przejścia własności nieruchomości na nowego właściciela (gminę) i ma za zadanie potwierdzić ten fakt • choć o przejściu prawa własności stanowi ustawa a nie decyzja komunalizacyjna wojewody, to decyzja wojewody jest konieczna do wykazania w obrocie prawnym faktu przejścia własności na nowego właściciela • nie można mieć wątpliwości, że skoro przejście mienia ogólnonarodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, miało nastąpić z mocy prawa, to decyzja wydawana na podstawie art. 18 ust. 1 ma charakter wyłącznie deklaratoryjny w tym sensie, że potwierdza fakt przejścia mienia na własność gminy.

Skład orzekający

Magdalena Durzyńska

przewodniczący

Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

członek

Kamil Kowalewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia państwowego i nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie ustawy komercjalizacyjnej, w szczególności znaczenie decyzji komunalizacyjnej dla wykazania prawa własności gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PKP S.A. i przepisów z lat 90. XX wieku oraz 2000 r. Konieczność analizy konkretnych dokumentów potwierdzających własność i posiadanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii własnościowych nieruchomości związanych z procesami transformacji ustrojowej i prywatyzacją przedsiębiorstw państwowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.

Kluczowa decyzja w sprawie własności gruntów kolejowych: czy brak decyzji komunalizacyjnej uniemożliwia gminie dochodzenie praw?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst