I SA/WA 2048/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra SWiA umarzającą postępowanie wznowione dotyczące przejścia własności nieruchomości na rzecz Parafii Katolickiej, uznając, że skarżący nie posiadali interesu prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji umarzającą postępowanie wznowione w przedmiocie przejścia własności nieruchomości na rzecz Parafii Katolickiej. Skarżący domagali się uchylenia decyzji stwierdzającej przejście własności, powołując się na nieformalne umowy dzierżawy i posiadanie samoistne. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a ich roszczenia opierały się na interesie faktycznym, co uniemożliwiało wznowienie postępowania. W konsekwencji, skargę oddalono.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. D., A. J. i K. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2004 r., która umorzyła postępowanie wznowione dotyczące decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. o przejściu z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz Parafii Katolickiej. Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewody z 1992 r. i odmowy uchylenia jej w postępowaniu wznowionym. Minister SWiA, decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2004 r. w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji z 1992 r. i w tej części umorzył postępowanie. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1994 r. wznowił postępowanie bez należytego zbadania przesłanek z art. 145 kpa oraz przymiotu strony skarżących. Wojewoda [...] uznał, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a jedynie faktyczny, do żądania wznowienia postępowania, ponieważ nie udokumentowali skutecznie praw rzeczowych do spornej nieruchomości, w tym prawa własności do części cmentarza. Sąd administracyjny, związany oceną prawną NSA z wyroku z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt I SA 1297/02, podzielił stanowisko organów administracji. Stwierdzono, że podanie o wznowienie postępowania może złożyć tylko strona posiadająca interes prawny, czego skarżący nie wykazali. Nieformalne umowy dzierżawy z lat 60-tych nie mogły stanowić podstawy do nabycia własności, zwłaszcza że Parafia stała się właścicielem nieruchomości dopiero po uprawomocnieniu się decyzji z 1992 r. W związku z brakiem interesu prawnego skarżących, postępowanie wznowione zostało uznane za bezprzedmiotowe i umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, podanie o wznowienie postępowania może złożyć tylko strona posiadająca interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, a nie jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Brak wykazania takiego interesu, mimo posiadania interesu faktycznego, uniemożliwia skuteczne żądanie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, wymagająca istnienia interesu prawnego lub obowiązku.
k.p.a. art. 145 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ bada przesłanki wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wydanie decyzji umarzającej postępowanie wznowione, jeśli ustalono brak podstaw do wznowienia po jego wszczęciu.
k.p.a. art. 151 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy, który stwierdził naruszenie prawa, może uchylić decyzję i umorzyć postępowanie.
u.s.P.d.K.w.R.P. art. 60 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej
Przejście z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz kościelnych osób prawnych, jeżeli znajdują się na nich cmentarze.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny w przedmiocie skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 146 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności, w których odstępuje się od uchylenia decyzji mimo stwierdzenia naruszenia prawa.
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.
k.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
p.p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
p.u.s.a. art. 99
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Związanie organów oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a jedynie interes faktyczny. Nieformalne umowy dzierżawy nie mogły stanowić podstawy do nabycia własności. Parafia stała się właścicielem nieruchomości dopiero po uprawomocnieniu się decyzji z 1992 r., a nie w latach 60-tych. Organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących oparte na nieformalnych umowach dzierżawy i posiadaniu samoistnym. Argument, że umorzenie postępowania wznowieniowego bez cofnięcia żądania jest niedopuszczalne. Argument, że Wojewoda nie mógł odmówić uchylenia decyzji z powodu braku przymiotu strony, gdyż mogło to być podstawą jedynie do odmowy wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
podanie o wznowienie postępowania może złożyć tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku, w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadniającego jej udział. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, odnoszącym się wprost do sytuacji danego podmiotu. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny.
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Maria Tarnowska
sprawozdawca
Jolanta Zdanowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i stosunków z Kościołem Katolickim."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego i specyfiki postępowania wznowieniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o nieruchomość i interpretacji kluczowych pojęć proceduralnych, takich jak 'interes prawny' i 'przymiot strony', co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy interes faktyczny nie wystarczy: Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w postępowaniu administracyjnym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2048/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Zdanowicz Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/ Maria Tarnowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6281 Regulacje spraw majątkowych Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Bożena Dąbkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. D., A. J., K. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. D., A. Je. i K. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...]czerwca 2004 r. nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. i umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wszczętej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. i w tej części umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., z powołaniem się na art. 151 § 1 w związku z art. 149 § 2 kpa, po wznowieniu - postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. - postępowania w tej sprawie, odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. orzekającej o przejściu z mocy prawa na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie, twierdząc w uzasadnieniu, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. stwierdził przejście z mocy prawa własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. W dniu 14 października 1994 r. A. D., A. J., K. R. i N. S., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 4 kpa, wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego wyżej wymienioną decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1994 r. wznowił postępowanie administracyjne, a następnie po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] marca 1995 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 1992 r. uznając, że argumenty wnioskodawców nie mogą być uwzględnione, bowiem wnioskodawcy nie nabyli spornych nieruchomości na własność. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. odwołanie do Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów wnieśli: A. J., K. R., A. D., N. S. i R. M.. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż sporną częścią działki nr [...] w dniu 23 maja 1989 r. Parafia nie władała. Zdaniem odwołujących się to oni byli posiadaczami samoistnymi swoich części gruntu, które nabyli od Parafii nieformalnymi umowami. Minister-Szef Urzędu Rady Ministrów uwzględniając odwołanie, decyzją z dnia [...] czerwca 1995 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1995 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów, fakt władania przez Parafię sporną częścią gruntu nie został należycie udowodniony, nie wykazano także, że na spornej części nieruchomości istniał cmentarz. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 1996 r. uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 1992 r. i orzekł o przejściu na własność Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. części działki nr [...], stanowiącej według poprzedniego oznaczenia działki nr [...] i [...]. Na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r. zażalenie do Urzędu Rady Ministrów złożyła Parafia Katolicka p.w. [...], a Minister-Szef Urzędu Rady Ministrów decyzją z dnia [...] maja 1996 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Parafia Katolicka p.w. [...] w P.; Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę Parafii, i wyrokiem z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt I SA 1297/02 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra-Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia [...] maja 1996 r. oraz poprzedzające ją postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1996 r. Wojewoda [...], po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa i odstąpił od uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] ze względu na okoliczności, o których mowa w art. 146 § 1 i § 2 kpa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji złożyli: A. D., A. J., K. R., oraz Parafia Katolicka p.w. [...] w P.. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględnił wniesione odwołania, i decyzją z dnia [...] marca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...] wydał przytoczoną na wstępie decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r., którą uzasadnił twierdząc, że wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w postępowaniu zwykłym i może nastąpić tylko w przypadku ściśle określonym w ustawie, i po spełnieniu koniecznych warunków. Stosownie do art. 147 kpa, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Strona jest ograniczona terminem określonym w art. 148 kpa, który wynosi jeden miesiąc, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia lub dowiedziała się o decyzji. Przepisy te nakładają na organ obowiązek badania, czy podanie o wznowienie postępowania pochodzi od strony, i czy został zachowany ustawowy termin do jego wniesienia. Jednakże Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 1994 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia przejścia na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. własności nieruchomości położonej w P. - bez podania przesłanek wznowienia, określonych w art. 145 kpa, oraz bez zbadania, czy odwołujący się posiadali w tej sprawie przymiot strony. Zdaniem Wojewody [...], stosownie do treści art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to podmiot, zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania, powinien ten interes wykazać. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, odnoszącym się wprost do sytuacji danego podmiotu. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli stan, w którym podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W ocenie Wojewody [...], zebrany materiał dowodowy stanowił podstawę do stwierdzenia, że osoby wnoszące o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. nie udokumentowały skutecznie swoich praw rzeczowych w stosunku do spornej części nieruchomości, w szczególności nie wykazały swoich praw własności do części cmentarza, na której są zlokalizowane zakłady [...], a tym samym osoby te nie wykazały interesu prawnego uprawniającego do żądania wznowienia wzmiankowanego postępowania. Wnioskodawcy mają niewątpliwie interes faktyczny w uchyleniu decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. własności wyżej opisanej nieruchomości, nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym posiada tylko Parafia. Na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] znajduje się cmentarz, który w dniu 23 maja 1989 r., to jest w dniu wejścia w życie cytowanej wcześniej ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, znajdował się we władaniu Parafii. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., złożenie wniosku przez podmiot nie legitymujący się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa, stanowi podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Skoro jednak ustalenie to zostało dokonane po podjęciu postanowienia o wznowieniu postępowania, postępowania, to zgodnie z art. 149 § 2 kpa, należy wydać decyzję umarzającą wznowione postępowanie. Zdaniem Wojewody [...], w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w sprawie nie występują przesłanki do wznowienia postępowania, określone art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. odwołanie złożyli: A. D., A. J. oraz K. R., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa. Odwołujący się wnieśli również o odstąpienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od uchylania tej ostatnio wymienionej decyzji z powodu, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa. W ocenie skarżących, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. nie ma możliwości prawnych umorzenia postępowania wznowieniowego bez cofnięcia żądania, z powołaniem się na okoliczności, że żądanie pochodzi od podmiotu, który nie jest stroną. Umorzenie postępowania może mieć miejsce, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Skoro zatem w niniejszej sprawie pozostawało do rozstrzygnięcia żądanie wznowienia postępowania, brak było podstaw do umorzenia postępowania. Odwołujący się podnieśli również, że Wojewoda [...] nie mógł odmówić uchylenia decyzji, w sprawie w której wznowiono postępowanie, z powodu braku przymiotu strony u podmiotów wnoszących podanie o wznowienie postępowania, albowiem okoliczność ta może jedynie stanowić podstawę wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, taka zaś decyzja w niniejszej sprawie nie zapadła. Zdaniem odwołujących się, uznanie ich za osoby, którym nie przysługuje przymiot strony jest bezpodstawne, bowiem art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej wskazuje w swej hipotezie dwie przesłanki: podmiotową - przymiot bycia kościelną osobą prawną, oraz przedmiotową — władanie w dniu wejścia w życie ustawy nieruchomością lub częścią nieruchomości, na której znajduje się cmentarz. Niesłusznie zatem Wojewoda [...] odmówił skarżącym przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym skutków prawnych władania częścią nieruchomości, na której znajduje się cmentarz, z powołaniem się na brak tytułów prawno-rzeczowych, w tym w szczególności prawa własności do spornej nieruchomości. Skarżący podnieśli także, że częścią nieruchomości przyznanej Parafii władali od 30 lat, dlatego też przepis art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej nie mógł mieć zastosowania w stosunku do tej części nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w niniejszej sprawie Wojewoda [...] oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji są związani oceną prawną wyrażoną w wymienionym wcześniej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r. Jak wynika z uzasadnienia tego wyroku, art. 16 § 1 kpa, ustanawia zasadę trwałości decyzji administracyjnej, czego następstwem jest niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość niewymienioną w art. 145 § 1 kpa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, treścią "rozważań organów obu instancji stały się jedynie kwestie merytoryczne, co w zasadzie należy do kolejnej fazy postępowania. Istotą tej instytucji jest bowiem połączenie dwóch odrębnych przedmiotów tj. wystąpienie podstaw wznowienia i przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną.". Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] słusznie badał i oceniał, czy rzeczywiście wystąpiły wady postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. uzasadniające wznowienie tego postępowania. Badanie to doprowadziło organ I instancji do ustaleń, iż wniosek o wznowienie postępowania rozpatrzony pozytywnie postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. nie pochodził od stron w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, ustalenia Wojewody [...] co do tego ostatnio omawianego zagadnienia są prawidłowe. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma ona interes prawny w rozstrzyganej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza wskazanie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można domagać się skutecznie czynności organu, bądź żądać zaniechania jakichś działań. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli stan, w którym podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa materialnego, z którego wynikałyby dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalenia Wojewody [...], prowadzące do prawidłowego wniosku, iż skarżący nie są stroną postępowania administracyjnego winny skutkować umorzeniem tego postępowania. Zbędnym było więc badanie prawidłowości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r., które Wojewoda [...] zakończył odmową uchylenia tej ostatnio wymienionej decyzji. W tym zakresie postępowanie przed organem I instancji należało uznać za bezprzedmiotowe. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. D., A. J. i K. R. Skarżący wnieśli o: 1) uchylenie obu zaskarżonych decyzji jako wydanych z naruszeniem art. 149 § 2 i 3 kpa w zw. z art. 105 § 1 i 2 kpa, art. 149 § 1 kpa, a także art. 28 kpa w związku z art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, oraz – w odniesieniu do decyzji organu II instancji – z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdzenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.o.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 kpa i art. 135 p.o.p.s.a., że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa i odstąpienie od uchylenia ww. decyzji Wojewody [...] z tego powodu, że od dnia ogłoszenia decyzji upłynęło ponad 10 lat; 3) zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena prawna wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt I SA 1297/02 wiąże w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia, stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.). Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wszczętej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. D., A. J., K. R. i N. S. z dnia [...] października 1994 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. orzekającą o przejściu z mocy prawa na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1992 r. kończąca postępowanie, którego wznowienia domagali się skarżący, wydana została na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.), zgodnie z którym, nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli znajdują się na nich cmentarze. Prawidłowo Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że zarówno Wojewoda [...] jak również Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji są związani oceną prawną wyrażoną w przytoczonym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r. Z podaniem o wznowienie postępowania może wystąpić tylko strona, tj. osoba, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub wprawdzie w postępowaniu zwykłym nie uczestniczyła, lecz może wykazać istnienie swego interesu prawnego lub obowiązku, w rozumieniu art. 28 kpa, uzasadniającego jej udział. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd podziela stanowisko organu, że stroną postępowania administracyjnego jest osoba, która wywodzi swe prawa z normy prawnej, która kształtuje jej uprawnienia lub obowiązki, oraz pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99 – Lex nr 47938: "Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowany tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej". Skarżący nie byli stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] lutego 1992 r. i nie wykazali swojego interesu prawnego w tym postępowaniu, nie wykazali prawnorzeczowego tytułu do gruntu. Nie można uznać, że interes prawny skarżących wynika z nieformalnych umów dzierżawy zawartych z proboszczem Parafii w latach 60-tych. Obowiązujące w latach 60 – tych jak i obecnie przepisy prawa kanonicznego nie zezwalały na sprzedaż nieruchomości, w tym i cmentarzy, bez pisemnej zgody ordynariusza diecezji, a o taką zgodę odnośnie nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją – nie wystąpiono. Ponadto, jeśli Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. stwierdził przejście z mocy prawa na rzecz Parafii Rzymsko – Katolickiej [...] w P. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w P. przy ul. [...], to znaczy, że skarżący nie mogli nabyć od Parafii prawa własności żadnej z działek na których wybudowali zakłady [...], zgodnie z zasadą – nemo plus iuris in alium transferre potest quam ipse habet (nikt nie może przenieść więcej praw niż sam posiada), ponieważ Parafia stała się właścicielem działki nr [...] dopiero po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] lutego 1992 r., a nie była właścicielem działki w latach 60 – tych. Umowy, na które powoływali się skarżący, mogły jedynie wyrażać zgodę Parafii na korzystanie przez skarżących lub ich poprzedników prawnych z terenu cmentarza poprzez świadczenie usług kamieniarskich, co oznacza jedynie posiadanie zależne, które nie prowadzi do nabycia własności. Skarżący nigdy nie byli i nie stali się posiadaczami samoistnymi poszczególnych części terenu cmentarza, na których Parafia zezwoliła im jedynie świadczyć usługi kamieniarskie. Postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją orzekającą o przejściu z mocy prawa na rzecz Parafii Katolickiej p.w. [...] w P. własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha zostało na wniosek skarżących wznowione. Skoro jednak w toku wznowionego postępowania okazało się, że z uwagi na brak interesu prawnego, brak przymiotu strony po stronie osób, z inicjatywy których postępowanie wznowiono, organ, orzekając w postępowaniu instancyjnym, władny był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 kpa, i uchylając wadliwą w części decyzję organu pierwszej instancji, umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI