I SA/Wa 2045/22

I SA/Wa 2045/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas
Łukasz Trochym /sprawozdawca/
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art 145 par 1 pkt 1 lit c, art 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skarg [...] i [...] z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 czerwca 2022 r. nr DN.rn.625.64.2021 w przedmiocie reformy rolnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Lubelskiego z 1 lipca 2021 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.AJ w zakresie punktu pierwszego; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] z siedzibą w L. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako "Minister/organ") decyzją z 30 czerwca 2022 r., nr DN.rn.625.64.2021, po rozpatrzeniu odwołań [...], reprezentowanego przez Zarząd [...] oraz [...] z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego (dalej również jako "Wojewoda/organ I instancji") z 1 lipca 2021 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.AJ, w zakresie punktu pierwszego zaskarżonej decyzji Wojewody, tj. w części stwierdzającej, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], składająca się z działki nr [...], o powierzchni [...] ha, i projektowanej działki nr [...], o powierzchni [...] ha, przedstawionej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do przedmiotowej decyzji – nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm., dalej jako "dekret").
Zaskarżona decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Na wniosek A. R. (następcy prawnego W. G. – byłego właściciela majątku ziemskiego objętego dawną księgą hipoteczną [...]) z 25 kwietnia 1999 r., sprecyzowany w 2008 r. przez jej spadkobierców Z. R., B. R. i W. R., przed Wojewodą Lubelskim uruchomione zostało w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51) postępowanie o stwierdzenie, że pałac położony w [...] wraz z otaczającym go parkiem o pow. [...] ha, obejmujący obecne działki nr: [...], [...], [...]i [...] nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Wojewoda Lubelski decyzją z 14 marca 2012 r., nr GNiR-II.7511.11.2011.RJ, odmówił stwierdzenia, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, położony w [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], obejmująca działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: [...], o łącznej pow. [...] ha, nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniesionych od ww. decyzji odwołań, decyzją z 27 grudnia 2012 r., nr GZ.rn.-057-625-155/12, uchylił decyzję Wojewody Lubelskiego z 14 marca 2012 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda Lubelski decyzją z 17 maja 2016 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.EG:
1) stwierdził, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], składająca się z działek: nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha – nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu oraz;
2) stwierdził, że nieruchomość zabudowana ruinami budynku gorzelni, położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], obejmująca działkę nr [...], o powierzchni [...] ha – podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
W następstwie rozpoznania odwołań wniesionych przez [...] oraz [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 21 lutego 2018 r., uchylił w całości decyzję Wojewody Lubelskiego z 17 maja 2016 r. i przekazała mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister podniósł m.in., że Wojewoda nie zbadał jaka część działek objętych postępowaniem stanowiła rzeczywiście w 1944 r. zespół [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 526/18, oddalił sprzeciw na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 lutego 2018 r. Sąd zgodził się z Ministrem, który zlecił Wojewodzie precyzyjne określenie granic zespołu pałacowo-parkowego, w szczególności Sąd wskazał, że: "(...) w ramach uzupełnienia materiału dowodowego, koniecznym będzie pozyskanie dodatkowych dokumentów źródłowych w postaci archiwalnych map katastralnych (a przynajmniej podjęcie prób ich pozyskania), obrazujących lokalizację nieruchomości objętej księgami hipotecznymi [...] i nałożenie ich na mapy ewidencyjne obrazujące aktualne tereny działek objętych wnioskiem skarżących, co z kolei będzie wymagała sporządzenia w tym względzie specjalistycznej opinii geodezyjnej."
Następnie Wojewoda Lubelski decyzją z 1 lipca 2021 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.AJ:
1) stwierdził, że nieruchomość stanowiąca zespół [...], położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], składająca się z działki nr [...], o powierzchni [...] ha, i projektowanej działki nr [...], o powierzchni [...] ha, przedstawiona na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do przedmiotowej decyzji – nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu;
2) stwierdził, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], obejmująca działkę nr [...], o powierzchni [...] ha – podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu;
3) stwierdził, że nieruchomość obejmująca ogród użytkowy, położona w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], stanowiąca działki: nr [...], o powierzchni [...] ha, nr [...], o powierzchni [...] ha, nr [...], o powierzchni [...] ha, przedstawiona na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do przedmiotowej decyzji – podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że nie wykazano związku funkcjonalnego pomiędzy częścią [...] , a częścią gospodarczą majątku [...]. Miejscem, z którego zarządzano majątkiem był budynek w części folwarcznej oraz kancelaria adwokacka w [...]. Pałac pełnił funkcje mieszkalno-wypoczynkową. Na działkach wymienionych w punkcie drugim decyzji Wojewody znajdowały się ogrody, które były użytkami rolnymi. Również gorzelnia, zdaniem Wojewody, miała charakter rolniczy.
Odwołanie od punktu pierwszego ww. decyzji Wojewody Lubelskiego wnieśli [...] oraz [...].
Decyzją z 30 czerwca 2022 r., nr DN.rn.625.64.2021, Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody z 1 lipca 2021 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.AJ, w zakresie punktu pierwszego rozstrzygnięcia.
Minister wyjaśnił, że zgodnie z zaświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] kwietnia 1946 r., nieruchomość [...], należąca do W. G., podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Wobec tego w ocenie organu, nie ma wątpliwości, że podstawą prawną przejęcia nieruchomości, należącej do W. G., był art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Następnie organ wskazał, że powierzchnia ogólna przejętego majątku wynosiła [...] m2, zgodnie z treścią zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] kwietnia 1946 r. Również z innych dokumentów archiwalnych zgromadzonych w aktach wynika, zdaniem organu, przejęta nieruchomość ziemska przekraczała normę obszarową wskazaną w dekrecie wynoszącą 100 ha. Również nie ma wątpliwości, zdaniem organu, że powierzchnia użytków rolnych (grunty orne, łąki, pastwiska, itd.), przekraczała 50 ha.
Wobec zakresu zaskarżenia wskazanego w złożonych odwołaniach Minister wyjaśnił, że przedmiotem postępowania są: obecna działka ewidencyjna nr [...] (o pow. [...] ha) oraz projektowana działka nr [...] (o pow. [...] ha), przedstawiona na mapie z projektem podziału nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] , która to mapa stanowi załącznik do decyzji Wojewody Lubelskiego z 1 lipca 2021 r.). Minister podniósł, że projektowana działka nr [...], powstała w wyniku podziału działki ewidencyjnej nr [...], tak by – zdaniem wnioskodawcy – obejmowała ona teren dawnego parku wraz z pałacem i oficyną. Autorem mapy z projektem podziału nieruchomości nr [...] z [...] listopada 2020 r., jest geodeta uprawniony P. S.. Z kolei jak wyjaśnił organ, podstawą wyznaczenia granic działki nr [...] był m.in. plan gruntów dóbr prywatnych [...], sporządzony w dniu 14 września 1938 r., przez mierniczego przysięgłego T. N., zachowany w zbiorze dokumentów księgi hipotecznej [...] . Następnie organ wyjaśnił, że wszystkie zlokalizowane na terenie kompleksu pałacowo-parkowego budynki, tj. pałac oraz dwie oficyny (północna oraz południowa), w chwili przejęcia na cele reformy rolnej, znajdowały się w parku, co zwizualizowane zostało na takich dokumentach jak: datowany na dzień [...] stycznia 1945 r. szkic resztówki pozostałej po rozparcelowanym majątku [...] oraz szkic gruntów rozparcelowanego majątku [...], szkic resztówki z rozparcelowanego majątku [...]. Z dokumentacji konserwatorskiej, sporządzonej w 1974 r., wyczytać można z kolei, że park pałacowy powstał w XVII wieku. Ponadto założenie pałacowe wraz z parkiem obejmuje wierzchowinę, zbocza wzniesienia opadające w stronę zachodnią oraz część obniżenia silnie podmokłego. Zespół ograniczony jest przez otaczające wzniesienia i "ciągnie się głównie po stronie południowej i zachodniej chociaż niewielkie pozostałości występują w części wschodniej". W dacie sporządzenia dokumentu naliczono około 150 starszych drzew (z łącznie około 1000), z zaznaczeniem, że większość z nich została wycięta w czasie okupacji i zaraz po niej. Poza tym skonkludowano, że "park ma granice nieuszczuplone". Granice obrazuje plan sytuacyjny byłego parku pałacowego w [...].
Minister omówił również kwestie budynku tzw. "rządcówki" w ramach której wyjaśnił, że w zeznaniach świadków oraz stron postępowania jest mowa o budynku rządcówki, który miał znajdować się na terenie majątku [...]. Również zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego dokumenty potwierdzają istnienie takiego obiektu: do protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej majątku [...] z dnia [...] listopada 1944 r., dodany jest załącznik "spis budynków w majątku [...]", w którym wymienia się dom mieszkalny rządcy. O rządcówce mowa jest również w protokole przejęcia ośrodka byłego majątku [...] przez przedstawiciela Powiatowej Szkoły Rolniczej Żeńskiej w [...] z dnia [...] lutego 1945 r.; w protokole z dnia [...] kwietnia 1950 r, w przedmiocie planu właściwego zagospodarowania resztówek; w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia [...] listopada 1952 r. z przekazania resztówki poparcelacyjnej [...] dla Zjednoczenia Budownictwa Wojskowego Oddział Zaopatrzenia Robotniczego w [...] raz w protokole zdawczo-odbiorczym z dnia [...] kwietnia 1954 r., w sprawie przekazania resztówki poparcelacyjnej [...] dla Spółdzielni Produkcyjnej im. [...] w [...]. Minister skonkludował zatem, że porównanie załączonego do karty ewidencyjnej zabytków architektury i budownictwa szkicu sytuacyjnego (na którym budynek rządcówki oznaczony został jako nr 9) ze szkicem resztówki pozostałej po rozparcelowanym majątku [...] z [...] stycznia 1945 r. (budynek rządcówki oznaczony jest na nim jako nr [...] - mieszkalny) wynika, że rządcówka mieściła się na obecnej działce nr [...], na obszarze nieobjętym niniejszym postępowaniem administracyjnym. Lokalizacja ta jest zgodna, zdaniem organu, z pozycją wskazaną przez przesłuchiwanych W. R. i Z. R.. Istnienie budynku we wskazanym miejscu potwierdza zdjęcie lotnicze obszaru [...] Pierwsze, sporządzone w dniu 18 maja 1944 r.
Na tej podstawie, zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, nie można wyprowadzić jednoznacznego wniosku, że między przedmiotowym zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią (gospodarczą) majątku ziemskiego istniał związek funkcjonalny uzasadniający twierdzenie, że mógł być on wykorzystany na cele reformy rolnej oraz by pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią nieruchomości zachodziła zależność funkcjonalna, wskazująca na niemożność funkcjonowania obu tych części majątku oddzielnie.
Zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, zdaniem organu, że pałac oraz dwie oficyny (północna i południowa), znajdowały się w otoczeniu parku, który miał charakter wyłącznie rekreacyjny. Przesłuchani świadkowie i strony postępowania zgodnie zeznali, że na jego obszarze nie była prowadzona działalność rolnicza, za to znajdowały się takie obiekty jak kort tenisowy, ławeczki, alejki. Charakter rekreacyjny parku potwierdza również dokumentacja konserwatorska, wskazująca m.in. na występujący w nim starodrzew oraz wymieniająca gatunki drzew porastających park (brak drzew sugerujących, że w parku mógł znajdować się np. sad). Sam pałac był siedzibą i miejscem zamieszkania właściciela majątku W. G. oraz jego rodziny. Poza tym, w jego kontekście mowa jest o okresowym wykorzystywaniu pałacu, jako miejsce letniskowe dla osób z zewnątrz. Jednocześnie nie istnieją, w ocenie organu, żadne dowody świadczące, że budynek ten był w jakikolwiek sposób wykorzystywany przy produkcji rolnej (np. przez prowadzenie bezpośredniego zarządu częścią gospodarczą majątku z przeznaczonego ku temu pomieszczania, np. kancelarii).
Ustosunkowując się do tego zarzuty odwołań organ wyjaśnił, że przedstawiony organowi I instancji projekt podziału nieruchomości jednoznacznie określa granice terenu objętego wnioskiem. W takiej sytuacji, zdaniem organu, obowiązkiem orzekających organów było nie tylko przyjęcie w poczet dowodów określonych dokumentów (w tym omawianej mapy, stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji), lecz również ich ocena. W badanej sprawie taka ocena została przeprowadzona przez organ I instancji. W wyniku tego, organ doszedł do przekonania, że w tak zakreślonych granicach postępowania administracyjnego (granicach zespołu pałacowo-parkowego), nie było ogrodów warzywnych i owocowych (sadu), a położenie budynku rządcówki zostało ustalone poza południową granicą zespołu. Wobec tego, nie budzi wątpliwości organu zakreślenie granic przedmiotu postępowania przez wnioskodawców w oparciu o przedstawioną przez nich opinie geodezyjną.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra złożyli: [...] ("Skarżący I"), reprezentowane przez Zarząd Województwa [...] (w zakresie całości decyzji – skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 2045/22), oraz [...] z siedzibą w L. ("Skarżący II"), reprezentowany przez profesjonalnych pełnomocników (w zakresie całości decyzji – skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 2301/22).
Skarżący I w swojej skardze podniósł następujące zarzuty:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, polegające na ustaleniu że powołana w pkt 1 decyzji Wojewody Lubelskiego nieruchomość nie podlegała działaniu dekretu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie oceny zgodności z przepisami prawa prywatnej opinii biegłego sporządzonej w formie operatu z pominięciem wnioskowanej opinii sporządzonej przez biegłego o co wnioskowały strony i co zarzucały Wojewodzie Lubelskiemu na etapie odwołania do Ministra;
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 w związku z treścią art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, która ze względu na swój skomplikowany charakter rozciągnięta była w czasie, i tym samym uniemożliwiono stronie podjęcie innych kroków prawnych w zakresie prawa dowodowego tj. wnioskowanie o przeprowadzenie opinii uzupełniających opinię prywatną lub wywołanie opinii biegłego geodety w zakresie przebiegu granic, kształtu i elementów składowych na dzień przejęcia majątku w trybie dekretu.
Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej, uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody Lubelskiego, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz [...] zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych, oraz o rozpatrzenie skargi na rozprawie.
Ponadto Skarżący I podniósł, że postanowienie Wojewody Lubelskiego z 19 kwietnia 2021 r. odmawiające przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę dowodów zostało wydane z naruszeniem, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a.
Skarżący II w swojej skardze podniósł następujące zarzuty:
I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego, dowolną, przekraczającą swobodną ocenę dowodów i wybiórczą, a przez to błędną ocenę materiału dowodowego przez:
a) przyjęcie przez organ, że powierzchnia i przebieg granic działek określonych w sentencji kwestionowanej decyzji tj. działki nr [...] i projektowanej działki nr [...] odpowiadają części pałacowo - parkowej [...] przejętej w dniu 13 września 1944 roku na rzecz Skarbu Państwa, w sytuacji gdy nie wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a jest wręcz z nim sprzeczne, przy jednoczesnym braku rzetelnej, kompleksowej, sporządzonej przez biegłego opinii geodezyjno-prawnej na okoliczność określenia granic poszczególnych części nieruchomości na dzień jej przejęcia;
b) przyjęcie, że wyczerpująco zbadano charakter poszczególnych części przejętej nieruchomości pod kątem podlegania reformie rolnej i istnienie związku funkcjonalnego między poszczególnymi częściami tej nieruchomości w sytuacji, gdy ustalenia organu w tej kwestii są zbyt ogólnikowe i pobieżne, a organ nie odniósł się do zarzutu, że na dzień przejęcia znaczne części nieruchomości nie były zabudowane, służyły działalności rolniczej i były związane z rolniczą częścią majątku, były wykorzystywane do świadczenia odpłatnych usług zakwaterowania, jak też stanowiły drogi dojazdowe do poszczególnych części nieruchomości bądź były związane z ogrodem bądź inną formą działalności rolniczej co wynika chociażby z zeznań I. J. zgodnie z którymi: "Poza parkiem był ogród warzywny i sad owocowy. Obok mieszkał ogrodnik’’ (protokół z 19 czerwca 2015 r., s. 3); organ ustalił, że w oficynie północnej po wojnie urządzono kurnik a z protokołu z 5 lutego 1945 r., którym Powiatowy Komisarz Ziemski W. N. przekazał kierowniczce Powiatowej Szkoły Rolniczej Żeńskiej w [...] K. B. ośrodek byłego majątku [...], w skład którego wchodził m.in. dom ogrodnika i kurnik; ponadto w sytuacji, gdy na planie z 1938 r. oraz z 1946 r. w miejscu obecnej oficyny północnej widać wyraźnie dwa oddzielne budynki;
c) zaniechanie ustalenia przebiegu i związku funkcjonalnego dróg znajdujących się na obszarze majątku [...] z tą jego częścią, która służyła produkcji rolniczej oraz określenia przebiegu ich granic na dzień przejęcia w świetle aktualnego podziału w sytuacji, gdy z protokołu z dnia [...] listopada 1944 r., w sprawie przejęcia majątku [...] na cele reformy rolnej wynika, że powierzchnia całkowita nieruchomości wynosiła [...] ha, w tym: gruntów ornych - [...] ha, łąk - [...] ha, lasów [...] ha, sadów [...] ha, podwórzy, zabudowań, dróg - [...] ha, co wskazuje na wyraźne odgraniczenie dróg od pozostałych części majątku;
d) przyjęcie, że zebrane dowody w sprawie, w tym m.in. dokumenty przesłane przez Archiwum Akt Nowych w [...], w szczególności oświadczenie z dnia [...] grudnia 1919 roku w którym W. G. osobiście zobowiązał się, że będzie prowadził na terenie majątku gospodarstwo rolne (k. 6), oraz zaświadczenie z [...] stycznia 1926 r. (k. 7) z którego wynika, że prowadził on też dotychczasowe gospodarstwo osobiście, przy czym stoi to w sprzeczności z zeznaniami wnioskodawców, według których "Dziadek nie był prawnikiem ani rolnikiem" "Nie przypuszczam aby dziadek prowadził jakiekolwiek prace związane z zarządzaniem" (W.R., protokół z [...] lutego 2019 r., s. 3); "Dziadek nie zajmował się bezpośrednio zarządzaniem. Nie znał się na zarządzaniu" (Z.R., protokół z [...] lutego 2019 r., s. 2) oraz "Dziadek nie miał nic wspólnego z gospodarstwem" (s. 4), "Gospodarstwo nie było ani wykształceniem ani zainteresowaniem dziadka" (s. 5), są niewystarczające, zaś zgromadzony w sprawie materiały dowodowy prowadzi do wniosku, że bezpośredni zarząd nad częścią gospodarczą wykonywany był przez rządcę z rządcówki, która znajdowała się poza granicami obszaru objętego postępowaniem administracyjnym w sytuacji, gdy nie zostało do przez organ udowodnione, zaś wniosek nie koreluje z zebranym materiałem dowodowym;
e) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentów przesłanych przy piśmie Archiwum Akt Nowych w [...] z [...] czerwca 2020 r.; dokumenty te są w znacznej części trudno czytelne, pisane cyrylicą a organ nie przeprowadził jakichkolwiek ich oględzin, próby przetłumaczenia czy transkrypcji;
f) zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji konserwatorskiej jak też archeologicznej, gdy w stosunku do tzw. oficyny ariańskiej organ ograniczył się jedynie do tego, że "...objęta jest ochroną konserwatorską i ostateczną decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] stycznia 1972 r, znak: [...] została wpisana do rejestru zabytków woj. lubelskiego pod nr [...] a następnie [...] zaś w stosunku do oficyny północnej brak jakichkolwiek ustaleń, co ma istotne znaczenie w kontekście jej przeznaczenia i związku funkcjonalnego z rolniczą częścią majątku;
g) szerokie powoływanie się przez uzasadnieniu organu I instancji na publikację ze strony [...] w sytuacji, gdy wskazana strona internetowa nie istnieje, nie wiadomo kto był autorem jej treści, skąd pochodzą informacje w niej zawarte, brak wskazania źródeł informacji na niej zawartych zwłaszcza w sytuacji, gdy część tych informacji można odnaleźć na stronie [...] (również bez podania jakichkolwiek źródeł i autora), a dodatkowo wynika z nich, że po zakupie majątku "(...) [...] popadają w kłopoty finansowe. Następuje rozprzedanie kolejnych działek. Właściciele zamieszkują w oficynie. Pałac w zimie nie jest użytkowany, natomiast latem W. wraz z żoną H organizują tu letnisko dla pracowników kolei. Stąd też w parku powstałe plac zabaw dla przyjezdnych dzieci." co ma istotne znaczenie w kontekście charakteru zespołu dworsko-pałacowego;
h) przyjęcie, że przebieg historycznego (istniejącego wcześniej) muru, który miał oddzielać część pałacową od gospodarczej dóbr [...] wedle "opinii" geodezyjno-prawnej znajdował się w granicach zespołu pałacowo parkowego, zaś przy oficynie północnej w dacie przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej w 1944 roku nie istniał drugi równolegle położony budynek w sytuacji, gdy z przebiegu dróg dojazdowych, protokołu oględzin z [...] lipca 2014 r., (s. 5), jak też map obrazujących zabudowę nieruchomości z lat poprzedzających przejęcie nieruchomości, wynika, że mur istniał w dacie przejęcia i jego ślad nie uległ zmianie, a ustalenia te mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, które części nieruchomości i w jakim zakresie podpadały pod przepisy dekretu o reformie rolnej oraz dla określenia aktualnych granic działek objętych postępowaniem.
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., przez dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, z przekroczeniem granic swobodnego uznania wyrażającej się w przyjęciu, że:
a) wiarygodne i miarodajne są zeznania wnioskodawców przy jednoczesnym nieuwzględnieniu i nie odniesieniu się do dokumentów oraz zeznań świadków H. W., I. J., H. Z., K. M. w zakresie w jakim dowody te były ze sobą sprzeczne, jak też nie wskazaniu dlaczego jednym dowodom organ dał wiarę a inne zupełnie pominął bądź odmówił im waloru wiarygodności, podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania powinno wskazywać przyczyny, z powodu których jednym dowodom organ odmawia wiarygodności i mocy dowodowej a innym nie, zwłaszcza w sytuacji kiedy w części zeznania świadków i treść dokumentów są ze sobą sprzeczne;
b) prywatna "opinia" geodety P. S. sporządzona na zlecenie wnioskodawców czyni zadość ustaleniu przebiegu granic zespołu dworsko- pałacowego "[...]" na dzień [...] września 1944 roku i tym samym spełnia zalecenia (wytyczne) z decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 lutego 2018 roku w sytuacji, gdy "opinia" ta nie posiada walorów środka dowodowego zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i może być traktowana jedynie jako uzupełnienie wyjaśnień wnioskodawców; została sporządzona o niepełny materiał dowodowy tj. mapę "Plan gruntów dóbr prywatnych [...]" na dzień [...] września 1938 r. oraz mapę "Majątku rozparcelowanego na rzecz reformy rolnej" sporządzoną w 1946 r. z pominięciem zdjęcia lotniczego wykonane w dniu 18 maja 1944 r. oraz szkicu resztówki pozostałej po rozparcelowanym majątku [...] z 18 stycznia 1945 r.; nie zawiera opisu punktów, które geodeta analizował w związku z ustaleniem przebiegu granic działek.
3. art. 84 k.p.a. przez brak wywołania i przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji, mimo że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z 21 lutego 2018 roku w wytycznych wskazał, że przeprowadzenie takiego przez organ dowodu jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha i projektowej działki nr [...] o powierzchni [...] ha przedstawionej na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 1 lipca 2021 roku nie podlegały działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu w sytuacji, gdy usytuowanie pałacu, oficyn południowej i północnej z otaczającym parkiem przy majątku o charakterze rolniczym i rolniczy charakter otaczających go gruntów wskazuje, że nieruchomość ta była nie tylko powiązana z pozostałymi gruntami wchodzącymi w skład majątku "Dobra [...]" przez osobę jego właściciela i stanowiła nie tylko miejsce jego zamieszkania, ale była również związana z pozostałymi gruntami majątku w sensie przedmiotowym tj. stanowiła ośrodek zarządzania spornym majątkiem rolnym - prowadzeniem upraw na gruntach rolnych, organizacją pracy przez samego właściciela lub osobę przez niego upoważnioną (rządcę) i jako całość majątku [...] (bez wydzielania pałacu i przyległych zabudowań wraz z parkiem i sadem) podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. i 81 k.p.a. Skarżący II zaskarżył również postanowienie Wojewody Lubelskiego z 14 października 2015 r. w przedmiocie oddalenia wniosków dowodowych.
Skarżący II wniósł na tej podstawie o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra w całości oraz decyzji jej poprzedzającej tj. decyzji Wojewody Lubelskiego w części, tj. w zakresie punktu pierwszego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, jak też o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów z tytułu zastępstwa procesowego według norm przepisanych, i rozpatrzenie skargi na rozprawie.
Minister w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Postanowieniem z 1 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2045/22, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2045/22 oraz I SA/Wa 2301/22 połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić pod sygn. akt I SA/Wa 2045/22.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2023 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o czym strony zostały powiadomione.
Pismem z 27 lutego 2023 r. pełnomocnik uczestników Z. R., B. R. i W. R., wniósł o oddalenie skargi Skarżącego I.
Pismem z 6 marca 2023 r. pełnomocnik Skarżącego II podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w kontekście powyższych kryteriów kontroli Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji w zaskarżonym zakresie naruszają obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, dlatego należało uwzględnić wniesione skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra z 30 czerwca 2022 r., nr DN.rn.625.64.2021, którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody Lubelskiego z 1 lipca 2021 r., nr GN-Ch.7511.1.47.2013.AJ, w zakresie punktu pierwszego, tj. w części stwierdzającej, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy, położona w miejscowości [...] Pierwsze, gmina [...], powiat [...], składająca się z działki nr [...], o powierzchni [...] ha, i projektowanej działki nr [...], o powierzchni [...] ha, przedstawiona na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do przedmiotowej decyzji – nie podlegała działaniu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.
Organy obu instancji orzekając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51), powinny zbadać czy dana nieruchomość jest nieruchomością ziemską, która mogła być przeznaczona na cele rolnicze, czy stanowiła własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych i jaki obejmowała obszar. Z kolei przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu stanowi, że na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Dekret nie dotyczył więc wszelkich nieruchomości, a jedynie nieruchomości określonego rodzaju – nieruchomości ziemskich.
Pamiętać należy również, że w ramach postępowania z § 5 ust. 1 rozporządzenia to wnioskodawcy mają wykazać własny interes prawny, wynikający z przedwojennego wpisu w księdze wieczystej lub dokumentu utrwalającego nabycie prawa własności określonych nieruchomości, np. aktu notarialnego albo orzeczenia sądowego. Jeżeli nie uda im się tego wykazać na dzień wejścia w życie dekretu, to postępowanie w stosunku do takich nieruchomości, ze względu na brak interesu prawnego wnioskodawcy, należy umorzyć.
Uwzględniając powyższe oraz biorąc pod uwagę zgromadzone w sprawie dowody Sąd podzielił ocenę organów co do tego, że przejęty majątek ziemski "Dobra [...]", należący do W. G., spełniał normy obszarowe (100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych) określone dekretem.
Sąd nie podzielił jednak stanowiska organów co do tego, że na podstawie opinii geodezyjna autorstwa uprawnionego geodety P. S. z [...] maja 2020 r. (k. 1979-1985, t. XII), uzupełnionej opinią z [...] stycznia 2021 r. wraz z projektem podziału działki ewidencyjnej nr [...](k. 2279-2282, t. XIV) możliwym jest precyzyjne ustalenie granic zespołu pałacowo-parkowego. Jak słusznie bowiem podniósł Skarżący II, w toku postępowania ujawniona została okoliczność wskazująca na prawdopodobny przebieg granicy tegoż zespołu według odcinka historycznego muru, istniejącego jeszcze przed wojną, a częściowo odbudowanego w latach współczesnych (2011-2013) po dawnym jego śladzie, oddzielającego część pałacową od części ogrodowej majątku [...] (vide: protokół z oględzin nieruchomości z [...] lipca 2014 r., k. 909-916, t. V). Natomiast już proste zestawienie dostępnych w aktach niniejszej sprawy materiałów mapowych oraz wspomnianej opinii prowadzi do wniosku, że przebieg muru nie pokrywa się z granicami zespołu pałacowo-parkowego nakreślonymi przez biegłego.
Tymczasem geodeta sporządzający ww. opinie techniczną nie odniósł się do powyższych zastrzeżeń w taki sposób, który rozwiałby wszelkie wątpliwości w tym zakresie (vide: pismo z 7 maja 2021 r., k. 2322-2323, t. XIV). Z kolei organy obu instancji nie widząc jakiejkolwiek istotności tej kwestii odmówiły dopuszczenia zawnioskowanych przez skarżących dowodów, co zdaniem Sądu, było błędem, ponieważ pozbawiły się w ten sposób materiału porównawczego w zakresie ustalenia przebiegu wspomnianego muru. Fakt, że strony wnosiły o dopuszczenie dowodu z materiału dokumentacyjnego z okresu późniejszego niż 13 września 1944 r. (wejście w życie dekretu) samo przez się nie dyskwalifikuje takiego dowodu, skoro jak wskazano powyżej, przebieg muru od czasów przedwojennych nie zmienił się. Wobec tego odmowę dopuszczenia dowodów zgłoszonych przez skarżących należy ocenić jako naruszenie przez Wojewodę przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednostronna ocena tej sprawy, tylko przez pryzmat opinii przedłożonej przez wnioskodawców, wypaczyła zatem, zdaniem Sądu, wyniki oceny granic zespołu pałacowo-parkowego, co w konsekwencji doprowadziło organy do nieprawidłowych wniosków w tym zakresie. Ze strony organów zabrakło bowiem krytycznego spojrzenia na opinię autorstwa P. S., co pozwoliłoby zweryfikować pogląd dotyczący innego, niż określił to biegły, przebiegu granicy między zespołem pałacowo-parkowym a folwarkiem. Powyższe świadczy również, zdaniem Sądu, o nierównym traktowaniu stron przez orzekające w sprawie organy w zakresie możliwości dowodzenia swych racji w postępowaniu.
Tym samym, zdaniem Sądu, na obecnym etapie niniejszej sprawy granica zespołu dworsko-pałacowego wyznaczona przez biegłego geodetę P. S. jest wątpliwa, nie uwzględnia bowiem przebiegu historycznego muru, który najprawdopodobniej oddzielał cześć reprezentacyjną majątku [...] od jego części rolniczej, co budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości ustaleń biegłego w tym zakresie.
Podkreślić przy tym należy, iż zarówno sama opinia geodezyjna z 11 maja 2020 r., jak i jej uzupełnienie z 5 stycznia 2021 r. wraz z projektem podziału działki ewidencyjnej nr [...], który stanowi z kolei załącznik do decyzji organu I instancji z [...] lipca 2021 r., zostały przeprowadzone na zlecenie wnioskodawców. Nie oznacza to oczywiście, że z uwagi na prywatny charakter ww. opinii organy nie mogły się powołać na te dowody pomocniczo w niniejszej sprawie, ale nie zwalnia to organu od dokonania prawidłowych ustaleń dotyczących rzeczywistych granic zespołu pałacowo-parkowego majątku [...] (szczególnie wobec istniejących wątpliwości dotyczących przebiegu historycznego muru), poprzez zlecenie wykonania mapy z projektem podziału innemu geodecie, niż zgłoszony przez wnioskodawców, którzy co oczywiste, są bezpośrednio zainteresowani korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. W tej materii organ I instancji winien więc powołać biegłego geodetę z urzędu.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że podniesione w skargach zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., mianowicie niewyjaśnienie przez organy w sposób wszechstronny sprawy oraz brak istotnych ustaleń w sprawie, należy ocenić jako uzasadnione.
Wskazać należy również, że orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż co do zasady zespoły dworsko-parkowe nie podlegały pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Od tej reguły możliwe jest odstępstwo, w sytuacji gdy rezydencja nie pełniła wyłącznie funkcji mieszkalnych lecz stanowiła także centrum zarządcze i gospodarcze majątku. Sytuacja taka mogła zachodzić, jeżeli na terenie majątku ziemskiego nie było innego miejsca do zarządzania pracami rolnymi, a w dworze (pałacu) znajdowało się biuro, z którego wykonywany był zarząd pracami w części gospodarczej majątku, znajdowały się tam księgi rachunkowe lub dokonywano bieżących płatności pracownikom i dostawcom. Powyższe musi zatem prowadzić do wniosku, że cześć rezydencjalna majątku jest funkcjonalnie związana z częścią rolniczą majątku w takim znaczeniu, że nie może ona bez niej prawidłowo funkcjonować i na odwrót.
Aby jednak móc poczynić powyższe ustalenia w sprawie musi być w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości ustalony przebieg granicy przedmiotowego zespołu. Brak pewności co do tego czy zespół pałacowo-parkowy, w granicach oznaczonych przez organ wojewódzki, był częścią majątku wyżej wymienionego, powoduje bowiem, że wszelkie rozważania na temat ich funkcjonalnego powiązania tracą w sposób oczywisty na znaczeniu (tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 526/18, oddalającego sprzeciw na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 lutego 2018 r.).
Z powyższych względów Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie do zarzutów skarg dotyczących kwestii istnienia związku funkcjonalnego pomiędzy kompleksem obejmującym zespół pałacowo-parkowy [...], a pozostałą częścią tego majątku. Powyższa kwestia podlegać będzie bowiem ocenie dopiero gdy Wojewoda w sposób prawidłowy przeprowadzi postępowanie dowodowe w zakresie w jakim zostało one uznane przez Sąd za wadliwie. Dopiero gdy materiał dowodowy sprawy zostanie zgormadzony w sposób właściwy, zgodnie z wymogami wspomnianych powyżej przepisów k.p.a., możliwe stanie się dokonanie jego oceny, z uwzględnieniem całokształtu okoliczności niniejszej sprawy.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, na skutek naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania, kontrolowana decyzja Ministra narusza także dyspozycje art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ organ przedwcześnie uznał, że punkt pierwszy rozstrzygnięcia Wojewody z 1 lipca 2021 r. jest prawidłowy, bez przeprowadzenia dogłębnej analizy wszystkich istotnych okoliczności i dowodów niniejszej sprawy. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że dokonano wszystkich niezbędnych ustaleń pozwalających na prawidłową ocenę niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z 30 czerwca 2022 r. oraz punkt pierwszy decyzji Wojewody z 1 lipca 2021 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewoda będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszej wyroku i dokonać starannych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, czyli ustali na podstawie opinii biegłego geodety powołanego z urzędu prawidłowy przebieg granicy pomiędzy częścią parkowo-pałacową majątku [...] a jego częścią gospodarczą, a następnie oceni czy zachodził wspomniany powyżej związek funkcjonalny. Natomiast wynik tej oceny wraz z pozostałymi ustaleniami przedstawi w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Stosownie do brzmienia art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym – por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 1/20 (CBOSA).