I SA/Wa 2034/22

I SA/Wa 2034/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Durzyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Marta Kołtun-Kulik
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. G. i J. V. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 25 maja 2022 r. nr KR II R 40b/19 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 lipca 2014 r. nr 322/GK/DW/2014 Prezydent miasta st. Warszawy (dalej jako prezydent/organ) rozpoznał wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego dotyczący niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...][...] m2, w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W. prowadzi księgę wieczystą Nr [...] (obecnie [...]). Następnie decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 2 września 2014 r. nr 377/GK/DW/2014 [DP] na wniosek złożony w trybie art. 155 kpa, ww decyzja z 29 lipca 2014 r. nr 322/GK/DW/2014 została zmieniona przez prezydenta w zakresie udziałów przysługujących poszczególnym jej beneficjentom. W dniu 23 lutego 2016 r. Rep. A [...] przed notariuszem M. W. prowadzącym Kancelarię Notarialną w W., pomiędzy G. J. oraz A. D. działającymi w imieniu i na rzecz Miasta [...], a J. V., H. G., P. G., S. G. doszło do zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Prokuratura Regionalna w W. prowadzi postępowanie o sygnaturze [...], w toku którego Prokurator Prokuratury Regionalnej w W. w ww. sprawie wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie sprzeciw od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 377/GK/DW/2014 z dnia 2 września 2014 r.. Zaskarżonej decyzji Prokurator zarzucił rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa:
- tj. art. 155 kpa poprzez ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy i wyliczenie na nowo udziałów w gruncie przysługującym podmiotom decyzji, w trybie określonym w art. 155 kpa, mimo że przedmiotem tego postępowania winno być jedynie stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a także nieustalenie spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 155 kpa uprawniających do zastosowania tego trybu nadzwyczajnego, w sytuacji gdy zmieniana decyzja była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że decyzja zmieniana w trybie art. 155 kpa musi być zgodna z prawem lub dotknięta wadami niekwalifikowanymi, czyli takimi które nie dają podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Zarzucił, że istnienie podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji prowadzi do niedopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji w tym trybie. Ponadto, jak wskazał, organ wydając decyzję w trybie art. 155 kpa nie stosuje prawa materialnego i nie może czynić ustaleń faktycznych dotyczących decyzji; nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy a więc np. wyliczenia na nowo udziałów w użytkowaniu wieczystym. Ponadto Prokurator podniósł, że zmieniana decyzja nr 322/GK/DW/2014 dotknięta była wadami kwalifikowanymi (została wydana z rażącym naruszeniem prawa art. 28 § 1 kpa w zw. z art. 7 dekretu) poprzez wszczęcie postępowania i wydanie decyzji na wniosek osoby nie będącej stroną.
Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją nr KR II 40 b/19 z dnia 25 maja 2022 r., działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 r. poz. 795; dalej: ustawa) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy, Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej jako Komisja) stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2 września 2014 r. nr 377/GK/DW/2014 [DP]. Tego samego dnia decyzją nr KR II 40 a/19 Komisja stwierdziła nieważność poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 29 lipca 2014 r. nr 322/GK/DW/2014 co do ustanowienia użytkowania wieczystego na niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], dz. nr [...] o powierzchni [...] m2, w obrębie [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W. prowadzi księgę wieczystą Nr [...] (obecnie [...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej w tej sprawie decyzji Komisji nr KR II 40 b/19 wskazano, że przed wojną nieruchomość przy ul. [...] w W. stanowiła własność zmarłego w 1926r. K. M. Działka nr [...] pochodzi z dawnej nieruchomości hipotecznej [...] ([...]), jest niezabudowana i funkcjonuje jako podwórko publicznego Przedszkola nr [...] w W. prowadzonego przez Miasto Stołeczne Warszawa. Działka nr [...] pochodzi z dawnej nieruchomości hipotecznej [...] ([...]), powstała z podziału działki nr [...] - w celu wydzielenia części gruntu objętego roszczeniem do dawnej nieruchomości warszawskiej ozn. hip. "[...]" ([...]) oraz do gruntu dawnej nieruchomości [...] ozn. hip. "[...]" ([...]) położonych przy ul. [...].
Odnosząc się do kwestii historycznych Komisja przedstawiła ciąg zdarzeń dotyczących ww niezabudowanego gruntu, kwestie objęcia go w zarząd, a następnie decyzją lokalizacyjną, zaś w zakresie wniosku dekretowego wskazano, że w terminie 6 miesięcy od [...] sierpnia 1948 r., tj. od dnia ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], dokładnie [...] lutego 1949 r. wniosek dekretowy w imieniu własnym o ustanowienie prawa własności czasowej do terenu niezabudowanej nieruchomości położnej w W. przy ul. [...], oznaczonego nazwami hipotecznymi część "[...]" rej. hip. [...] i "[...]" [...]" rej. hip. [...] złożyła L. M. (M.). We wniosku wnioskująca podpisała się "M.", wskazała, że jest żoną zmarłego i spadkobierczynią K. M. (M.) ze wskazaniem, że postępowanie spadkowe po K. M. (M.) jest w toku.
Osobny wniosek dekretowy (pismem z dnia 25 sierpnia 1949 r.) złożyła I. R. (wnuczka właściciela hipotecznego K. M. (M.) i jednocześnie wniosła ona o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa czasowej własności do terenu nieruchomości położnej przy ul. [...], hip. [...], powierzchni [...] sążni. Prezydium Rady Narodowej orzeczeniem administracyjnym z dnia 28 czerwca 1950 r. nr L.Dz. [...] odmówiło I. R. przywrócenia ww terminu (...).
Państwowe Biuro Notarialne, na wniosek Urzędu Dzielnicowego W. [...] z dnia 11 lutego 1975 r. dokonało wpisu własności w księdze wieczystej "[...] na rzecz Skarbu Państwa na podst. art. 1 dekretu.
Spadek po właścicielu hipotecznym K. M. (M.) zmarłym w dniu [...] maja 1926 r. w W., na podstawie ustawy nabyły córki A. S. z domu M. oraz S. G. z domu M. w 1/2 części (postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie sygn. akt [...] prowadzona poprzednio pod sygnaturą akt [...]).
Wskazując na powyższe Komisja podniosła, że wniosek dekretowy odnośnie do nieruchomości przy ul. [...] nie pochodził od właściciela dekretowego, gdyż w świetle postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] żona zmarłego w 1926r. K. M. nie należała do kręgu jego spadkobierców. W konsekwencji Komisja uznała, że przy wydawaniu decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 29 lipca 2014 r. nr 322/GK/DW/2014 doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, pomimo braku wniosku uprawnionego podmiotu. Komisja wskazała na treść art. 28 kpa i art. 7 ust. 1 dekretu i podała, że skoro z wnioskiem dekretowym 16 lutego 1949 r. wystąpiła L. M. (M.), a przy tym wniosek ten złożyła w imieniu własnym, to prezydent rozpatrzył wniosek nie pochodzący od strony. Wdowa po K. M. nie była bowiem ani spadkobiercą ani następcą prawnym zmarłego właściciela hipotecznego. (Komisja szeroko uzasadniła swoje stanowisko przywołując poglądy doktryny i orzecznictwa a także przepisy właściwego prawa spadkowego). Komisja wskazała dalej, że w pierwotnej decyzji prezydenta mylnie oznaczono wysokość udziałów jej poszczególnych beneficjentów.
Komisja odniosła się też do kwestii zmiany pierwotnej decyzji prezydenta w trybie art. 155 kpa. Jak podała, z uwagi na błędne wyliczenie udziałów spadkowych, pełnomocnik P. G. i J. V. adw. A. H., pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. zwrócił się do Prezydenta m.st. Warszawy o zmianę decyzji tego organu z 29 lipca 2014 r. Nr 322/GK/DW/2014; ewentualnie z ostrożności zaskarżył ww. decyzję - w zakresie punktu I tj. w zakresie udziałów przysługujących H. G., S. G. oraz P. G. Pełnomocnik stron wskazał, że wnosi o zwrócenie się do pełnomocnika pozostałych stron czy wyraża zgodę na zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a., jeśli nie to wnosił, by jego pismo potraktować jako odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Działający w imieniu H. G. i S. G. adw. M. J. przyłączył się do wniosku z 6 sierpnia 2014 r. o zmianę decyzji organu z 29 lipca 2014 r. Nr 322/GK/DW/2014 w trybie art. 155 kpa, a w razie uznania, iż nie ma przesłanek do uwzględnienia wniosku, wskazał, że pismo należy potraktować jako odwołanie od ww. decyzji Prezydenta m.st. Warszawy.
Uzasadniając zapadłą w ramach art. 155 kpa decyzję reprywatyzacyjną organ wskazał, że zmieniana decyzja nr 322/GK/DW/2014 nie została wykonana w formie aktu notarialnego a pełnomocnicy złożyli zgodne wnioski o zmianę decyzji w zakresie udziałów w prawie użytkowania wieczystego przysługujących H. G., S. G. i P. G. Organ uznał argumenty składających wniosek, stąd też zapadła decyzja nr 377/GK/DW/2014 [DP] kontrolowana w niniejszej sprawie przez Komisję.
Stwierdzając nieważność decyzji prezydenta nr 377/GK/DW/2014 [DP] Komisja zarzuciła, że nie było podstaw do zastosowania przez Prezydenta m.st. Warszawy trybu nadzwyczajnego uregulowanego w art. 155 kpa gdyż organ zastosował go do decyzji z 29 lipca 2014 r., nr 322/GK/DW/2014, która była obarczona kwalifikowanymi wadami prawnymi, a przy tym nie była to decyzja ostateczna i nie było zgody wszystkich stron na jej zmianę. Dodatkowo Komisja podała, że na podstawie art. 155 kpa mogą być zmieniane decyzje wadliwe (z wyjątkiem decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami uzasadniającymi czy to wznowienie postępowania, czy to stwierdzenie nieważności decyzji), a także decyzje, które w żaden sposób nie naruszają prawa (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt II OSK 202/21). Uwzględniając powyższe Komisja podniosła, że zmieniana decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 29 lipca 2014 r. nr 322/GK/DW/2014 dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną bowiem organ ten rozpatrzył wniosek dekretowy i wydał pozytywną decyzję w tym zakresie, mimo braku wniosku osoby prawidłowo legitymowanej do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Wskazała na analizę przeprowadzoną w decyzji Komisji II R 40 a/19.
Komisja zarzuciła, że Prezydent m.st. Warszawy kontrolowaną przez nią decyzją nr 377/GK/DW/2014 [DP] dokonał korekty wcześniej wydanego przez siebie rozstrzygnięcia w decyzji Nr 322/GK/DW/2014, która została wydana w błędnie ustalonym stanie faktycznym. Błąd dotyczył wysokości udziałów i pomięcia spadkobrania po jednym ze spadkobierców dawnego właściciela hipotecznego. Podniosła, że zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa z powodu błędu w ustalaniach faktycznych stanowi rażące naruszenie prawa albowiem jego treść nie zezwala na zmianę decyzji z tego powodu.
Komisja odniosła się też do kwestii skutków prawnych decyzji zapadłej w ramach art. 155 kpa. Przywołała określoną w art. 2 pkt 4 ustawy nieodwracalność skutków prawnych decyzji i uznała, że sporna decyzja Prezydenta m.st. Warszawa z 2 września 2014 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych gdyż od momentu jej wydania nie doszło do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na osoby trzecie.
W skardze na ww decyzję Komisji nr KR II 40 b/19 skarżący zarzucili jej naruszenie:
1) art. 156 par. 1 pkt 1 lub 2 kpa w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 4 i 10 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z nienależytą obsadą Komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich w tej sprawie,
2) art. 2 i art. 7 w zw. z art. 64 ust.1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.10 ust.1 i 2 , art. 173 oraz art. 175 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad obowiązujących europejskim państwie prawa oraz z naruszeniem porządku prawnego wynikającego Konstytucji poprzez ingerencję w słusznie nabyte prawa skarżących oraz powołanie organu, który narusza trójpodział władzy gwarantowany przez Konstytucję,
3) art. 6, 7 w zw. z art. 77 par. 1, art. 80 oraz art. 8 par. 1 kpa, art. 28 kpa i art. 158 par. 2 kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy poprzez wadliwe ustalenie, jakoby L. M. nie była uprawniona do złożenia wniosku dekretowego w dniu [...].02.1949 r. skoro z mocy prawa na podstawie art. 232 Kodeksu Cywilnego Królestwa polskiego małżonek zmarłego był zwykłym użytkownikiem i spadkobiercą, któremu przysługiwało ustawowe prawo dożywocia na majątku spadkowym pozostałym po mężu,
4) art. 107 par. 3 kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy poprzez nieuwzględnienie w uzasadnieniu lub brak wyjaśnienia czy rzekomo w tej sprawie doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej czy z jego rażącym naruszeniem prawa oraz pominięcie, że L. M. była uprawniona do złożenia wniosku dekretowego z mocy prawa albo, jako małżonka K. M. posiadająca prawo dożywocia na majątku spadkowym albo spadkobierczyni (organ bezprawnie uznał, że nigdy nie miała takiego prawa),
5) art. 155 kpa poprzez uznanie, że nie było podstaw do zmiany decyzji, mimo spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie,
6) art. 29 ust. 1 pkt 3 a) ustawy poprzez brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi m.in. na brak wykazania wszystkich trzech przesłanek (oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki gospodarcze),
7) art. 29 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 pkt 4 ustawy poprzez pominięcie nieodwracalnych skutków prawnych w związku z odpłatną umową ustanowienia użytkowania wieczystego z dnia [...].02.2016 r. i rozszerzającą interpretacją pojęcia "osoba trzecia",
8) art. 16 par. 1 kpa, art. 7a § 1 kpa i art. 81a § 1 kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie tych norm w odniesieniu do skarżących w zakresie oceny legalności i ochrony praw słusznie nabytych w wyniku wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy decyzji i umowy z [...].02.2016 r. jako chronionej przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 oraz ust. 2 oraz konwencjami międzynarodowymi m.in. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ( w zw. z art. 9 ustawy zasadniczej).
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji w całości, albo uchylenie decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Komisji kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych.
Skargi P. G. i J. V. na ww decyzję Komisji nr KR II 40 a/19 i nr KR II 40 b/19 zostały zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Wa 2034/22 i I SA/Wa 2035/22. Pod sygn. akt I SA/Wa 2066/22 (+ I SA/Wa 2067/22) i I SA/Wa 2068/22 toczyły się z kolei postępowania ze skarg ww skarżących P. G. i J. V. oraz H. G. (I SA/Wa 2069/22) na decyzje Komisji z dnia 8 czerwca 2022 r. nr KR II 40 d/19 i nr KR II 40 c/19 dotyczące dwóch decyzji reprywatyzacyjnych prezydenta 30 września 2015 r. nr 536/GK/DW/2015 dotyczącej działki nr [...] i z 22 kwietnia 2015r. nr 211/GK/DW/2015 co do działki nr [...] objętych dawną księgą [...] ([...]) [...] nr [...].
Wszystkie te cztery sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i osobnego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na ww skargi Komisja wniosła o ich oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Przepisami ustawy z 9.03.2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości [...], wydanych z naruszeniem prawa ustawodawca powołał do życia Komisję do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...]. Komisja powstała w związku z szeregiem publikacji o nieprawidłowościach, jakie na przestrzeni lat miały miejsce w procesie przypisywania praw do nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niejako w odpowiedzi na "zapotrzebowanie społeczne". Z założenia zadaniem Komisji ma być ujawnianie nadużyć przy podejmowaniu decyzji reprywatyzacyjnych i usuwanie skutków wadliwości tych decyzji. Postępowanie prowadzone przez Komisję to nadzwyczajne jednoinstancyjne postępowanie kontrolne regulowane przepisami ustawy, będącej lex specialis w stosunku do przepisów kpa. Kognicji Komisji podlegają sprawy już zakończone i sprawy będące dopiero w toku. Poza merytoryczną kontrolą decyzji reprywatyzacyjnych, istotnym zadaniem Komisji jest także kontrola samej administracji (jako aparatu władzy publicznej) i mechanizmów jej funkcjonowania. Komisja posiada więc nie tylko kompetencje do kontroli i weryfikacji decyzji dekretowych, ale i dodatkowo uprawnienia audytowe wyrażające się w prawie do prowadzenia kontroli w ramach struktury organów administracji. Przypisano jej w związku z tym nie tylko uprawnienia organów administracji publicznej typowe dla procedur kontroli instancyjnej , ale też została ona wyposażona w instrumenty właściwe dla organów śledczych, a nawet (swego czasu) w uprawnienia prokuratorskie. W ustawie mamy zatem do czynienia ze zróżnicowaniem kompetencji, form i zakresu kontroli, a także jej kryteriów. Pomimo to, jak dotychczas, a upłynęło od jej powołania 5 lat, żaden organ państwowy ani Sąd, tak administracyjny czy powszechny, nie zakwestionował zasadności i konstytucyjności funkcjonowania Komisji co do zasady, a zwłaszcza w kontekście naruszenia konstytucyjnej zasady trójpodziału władz – jak to zarzucają skarżący. Sąd w tym składzie również nie kwestionuje samej zasadności i możliwości powołania ad hoc specjalnego organu nadzoru, zwłaszcza, że decyzje wydawane przez Komisję nie pozostają poza kontrolą sądu (vide też M. Durzyńska, Interwencyjna kontrola administracji. Uwagi o Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, Kryzys, stagnacja, renesans? Prawo administracyjne przyszłości. Księga Jubileuszowa Prof. Jacka Jagielskiego, Wolters Kluwer 2021). Sąd nie podziela więc zarzutu, że Komisja jest organem z założenia nielegalnym, bądź też, że jej funkcjonowanie narusza zasadę trójpodziału władzy. Komisja jest organem nadzoru ustanowionym w ramach lex specialis w związku z podjętą przez państwo inicjatywą ustawodawczą. Jej zadaniem jest badanie prawidłowości przebiegu procesu reprywatyzacji gruntów warszawskich przejętych przez państwo w ramach dekretu. Stąd za niezasadne należy uznać twierdzenie skarżących, ze Komisja pozbawiała ich praw "słusznie nabytych" skoro zapadłe w sprawie, a kontrolowane przez tut. Sąd decyzje prezydenta zostały zweryfikowane w ramach obowiązujących w dacie wydawania decyzji przez tegoż prezydenta przepisów dekretu i prawa spadkowego, a nie w ramach prawa powołanego w samej ustawie. Zdaniem Sądu nie narusza żadnych norm konstytucyjnych kontrola decyzji administracyjnej podjęta przez Komisję w kontekście przepisów i stanu faktycznego sprawy istniejących i wiążących w dacie wydawania decyzji przez prezydenta. Przeciwnie, taka kontrola wpisuje się w schemat nadzwyczajnej kontroli procesu reprywatyzacji zainicjowanej przez ustawodawcę w ramach wielu medialnie opisywanych skandali odnośnie do reprywatyzacji nieruchomości [...].
Zdaniem Sądu bez wpływu na wynik sprawy są zarzuty co do naruszenia przez Komisję art. 155 kpa i co do interpretacji tego przepisu w kontekście art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Wszystkie zarzuty wyartykułowane przez Komisję odnośnie do naruszenia przez prezydenta art. 155 kpa – są wynikiem interpretacji doktryny bądź orzecznictwa i nie wynikają z samej treści tego przepisu. Przede wszystkim z akt nie wynika aby w dacie zmiany pierwotnej decyzji prezydenta nie była ona ostateczna, skoro nie nadano biegu odwołaniu a skierowano do rozpoznania wniosek o jej zmianę. Przepis zawarty w art. 155 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wbrew twierdzeniom Komisji z przepisu tego nie wynikają wprost ograniczenia, o których wspomina Komisja, a zatem nie można mówić w tym kontekście o rażącym naruszeniu prawa, gdyż ograniczenia artykułowane przez ten organ nadzoru nie wynikają wprost z przepisu lecz z orzecznictwa. Sam ustawodawca nie ograniczył zaś wprost przedmiotu ani zakresu dopuszczalnej zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa.
Pomimo to skarga podlegała oddaleniu gdyż cała decyzja zmieniająca (niezależnie od zakresu zmiany) dotyczyła decyzji od początku wadliwej, bo opartej na wniosku dekretowym pochodzącym od osoby nieuprawnionej. Niezasadne są w tym zakresie zarzuty skargi co do tego, że Komisja błędnie zweryfikowała legitymację prawną wnioskodawcy dekretowego. Trzeba podkreślić, że gdy chodzi o przepisy dekretu, to na przestrzeni ponad pół wieku orzecznictwo wykształciło ścisłe zasady jego wykładania, dość formalistyczne i jednoznaczne. Przykładem jest tu kwestia nieprzywracalności terminu dekretowego czy właśnie ścisłego kwalifikowania podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku o ówczesne prawo własności czasowej. W kontrolowanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że w dacie wydawania decyzji przez prezydenta, tak tej pierwszej jak i tej zmienianej, kwestia praw spadkowych po K. M. została już prawomocnie rozstrzygnięta w przywołanym przez Komisję postanowieniu spadkowym z 2010r., stąd ewentualne wątpliwości w tym zakresie, rysujące się na tle wielodekadowego konfliktu rodzinnego pomiędzy dziećmi pierwszej żony a drugą żoną przeddekretowego właściciela, zostały już rozwiane, i kwestia legitymacji wnioskodawcy mogła być skutecznie zweryfikowana, co niestety nie nastąpiło, a co wychwyciła Komisja w ramach nadzoru nad reprywatyzacją ww gruntów przy ul. [...] w W. Stąd zarzuty skargi odnośnie do błędnej oceny statusu strony w kontekście nie powołanej do spadku wdowy po K. M. – pozostają nieuzasadnione. W sprawie mamy związanie przywołanym przez Komisję postanowieniem Sądu spadku i rozwiewa ono wszelkie wątpliwości w tym zakresie, a wywodzone przez skarżących prawo wdowy jako dożywotnika spadkowego, nie może być utożsamiane z prawem do spadku czy z następstwem prawnym. Skoro więc postanowienie spadku określające krąg spadkobierców po K. M. zalegało w aktach sprawy w dacie wydawania kwestionowanej przez Komisję decyzji prezydenta, to nie można przyjąć, że Komisja naruszyła art. 156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez uznanie, że prezydent mając pełną świadomość treści tego postanowienia rażąco naruszył art. 7 dekretu, bo uwzględnił wniosek dekretowy nie pochodzący od osoby legitymującej się prawem do spadku. Wadliwość kwestionowanej w tym postępowaniu decyzji prezydenta nie wynika więc z rażącego naruszenia art. 155 kpa lecz z zastosowania art. 155 kpa w stosunku do decyzji rażąco naruszającej art. 7 ust. 1 dekretu w zw. z art. 28 kpa.
W ocenie Sądu nie doszło też do naruszenia przez Komisję art. 29 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 pkt 4 ustawy poprzez pominięcie kwestii nieodwracalnych skutków prawnych w związku z odpłatną umową ustanowienia użytkowania wieczystego z dnia 23.02.2016 r. i rozszerzającą interpretacją pojęcia "osoba trzecia". Skarżący nie uwzględnili w swojej narracji kwestii brzmienia art. 40 ust. 1 ustawy. Tymczasem niezależnie od zawartej w ustawie osobnej definicji nieodwracalnych skutków prawnych ustawodawca uznał, że decyzja, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, 3 lub 3a oraz ust. 3 ustawy, stanowi podstawę wykreślenia w księdze wieczystej wpisu dokonanego na podstawie uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej, decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o której mowa w art. 29 ust. 3, lub zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, lub na podstawie aktu notarialnego sporządzonego z uwzględnieniem uchylonej decyzji reprywatyzacyjnej albo dokonanych po tym wpisie wpisów użytkowania wieczystego lub własności nieruchomości, oraz stanowi podstawę wpisania jako właściciela odpowiednio m.st. Warszawy albo Skarbu Państwa, a przy tym przepisu art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece nie stosuje się. Powyższe oznacza, że wg ustawodawcy zawarcie aktu notarialnego o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w wykonaniu decyzji dekretowej nie stanowi przeszkody do wykreślenia tego prawa z kw w wyniku zakwestionowania go przez Komisję – o ile nie doszło do jego przeniesienia na osoby trzecie. Stąd należy przyjąć, że w ramach lex specialis, jakkolwiek organ administracji co do zasady nie ma prawa weryfikować stricte cywilnych aktów notarialnych ani odwracać w trybie administracyjnym ich cywilnoprawnych skutków, to jednak w ramach nadzoru sprawowanego przez Komisję, przy uwzględnieniu specyfiki administracyjno-cywilnej prawa użytkowania wieczystego gruntów [...] – samo zawarcie aktu notarialnego w ramach wykonania prawa ustanowionego przez decyzję "dekretową" – w wyniku płynącego z ustawy lex specialis - nie stanowi przeszkody do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, jak i nie stanowi o niemożliwości wykreślenia tego prawa z księgi wieczystej pomimo braku cywilistycznego zakwestionowania jego legalności.
W sprawie nie można w konsekwencji mówić o naruszeniu art. 16 par. 1 kpa, art. 7a § 1 kpa i art. 81a § 1 kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy poprzez niezastosowanie tych norm w odniesieniu do skarżących w zakresie oceny legalności i ochrony praw słusznie nabytych w wyniku decyzji wydanej przez Prezydenta m. st. Warszawy i umowy z 23.02.2016 r., jako chronionej przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w art. 2, art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 oraz ust. 2 oraz konwencjami międzynarodowymi m.in. Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ( w zw. z art. 9 ustawy zasadniczej). Zarzut ochrony praw "słusznie" nabytych w przypadku stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa przy realizacji tych praw wydaje się chybiony; niezrozumiałe zaś pozostają zarzuty co do przywołanych wyżej przepisów Konstytucji – w kontekście sprawowanego przez Komisję aktu nadzoru nad wadliwą decyzją administracyjną tj. decyzją administracyjną przyznającą prawo do nieruchomości dekretowej, co do której wniosek złożyła osoba nieuprawniona w świetle przepisów dekretu.
Wszystko to skutkowało oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).