I SA/WA 1402/23

I SA/Wa 1402/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kamil Kowalewski
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 153,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik (spr.) asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi G. W. i A. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 maja 2023 r. nr DAP-WOSRFR-7280-112/2022/MBs w przedmiocie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami R.P. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 12 maja 2023 r., nr DAP-WOSRFR-7280-112/2022/MBs, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję nr 7 Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 4 listopada 2022 r. o odmowie potwierdzenia A. P. i G. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości położonych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiących majątek ziemski [...], gmina [...], powiat [....] w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] ha.
Decyzja Ministra została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z 7 listopada 1990 r. I. R. wystąpiła o przyznanie prawa
do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W., między innymi majątku, ziemskiego o pow. [...] ha z cegielnią, położonego 7 km od [...].
Zgodnie z pkt II postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia 10 sierpnia 1988 r., sygn. akt [...], spadek po W. W., zmarłym w dniu [...] maja 1971 r. w [...], na podstawie ustawy nabyły dzieci: Z. W. i I. R. z domu W. po połowie.
Jak wyjaśnił Minister w dacie złożenia wniosku o rekompensatę obowiązywał przepis art. 88 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 7), zgodnie z którym
w razie śmierci właściciela mienia nieruchomego pozostawionego za granicą, prawo
do otrzymania ekwiwalentu za pozostawioną nieruchomość przysługiwało łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. W świetle powyższego, w dacie złożenia wniosku przez I. R. przymiot strony uzyskał również Z. W.
I. R. zmarła w dniu [...] grudnia 1993 r. Zgodnie postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia 7 marca 1994 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, spadek po I. R. nabyła D. P. w całości.
Z. W. zmarł w dniu [...] lutego 1996 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 27 września 1999 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. W., jedynym jego
spadkobiercą został G. W.
D. P. zmarła w dniu [...] lutego 2008 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] [...] w [...] z dnia 4 kwietnia 2008 r.,
sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po D. P., jedynym jej spadkobiercą został A. P.
Pismem z 27 kwietnia 2016 r. uzupełnionym w dniu 5 maja 2016 r. G. W. poinformował, że W. W. "posiadał majątek ziemski "[...]" który znajdował się w gminie [...], pow. [...], o pow. [...]
ha, w tym [....] ha ziemi użytkowej oraz [....] ha lasu, sześć zabudowań gospodarczych, stodołę, stajnię, [...] o pow. [...] dziesięcin ziemi, folwark "[...]" o pow. [....] ha [...] a, dom dwupiętrowy przy ul. [...][...] w [...] oraz nieruchomość w miejscowości [...] "numer [...]" o pow. [...] ha [...] m2."
Na podstawie "Skorowidza miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorialnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnym pod kierunkiem inź. T. B." Wydawnictwo
Książnicy Naukowej 1933 r., organ I instancji ustalił, że na terenie gminy [...] nie występowała miejscowość o nazwie [...], lecz [...].
Decyzją nr 1 z 7 grudnia 2017 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM Wojewoda [...] potwierdził, iż prawo do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia przez I. R. z domu W. nieruchomości położonej
poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [....] przysługuje A. P.
Decyzją nr 2 z 7 grudnia 2017 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia A. P. prawa do rekompensaty za zabudowania mieszkalno-gospodarcze pozostawione przez I. R. z domu W. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [....].
Decyzją nr 3 z 19 lutego 2019 r., znak: WS-V1I1.7541.1.236.2015.SM
Wojewoda [...] potwierdził A. P. i Panu G. W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez G. W. nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w postaci majątku ziemskiego [...]. Niniejsza decyzja dotyczy wyłącznie tych składników majątku ziemskiego, które zostały ujęte w postanowieniu nr 3 Wojewody [...] z 30 sierpnia 2018 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM.
Decyzją nr 4 z 19 lutego 2019 r. Wojewoda [....] odmówił A. P. oraz G. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. naniesień na nieruchomości
położonej w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj.
[...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w postaci cegielni [...], domu mieszkalnego, sześciu budynków gospodarczych oraz pozostałej części gruntu należącego do majątku [...], nieujętych w postanowieniu Wojewody [...] z 30 sierpnia 2018 r. wydanym na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy
z 8 lipca 2005 r.
Decyzją nr 5 z 19 lutego 2019 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia G. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W.
nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w [...] przy ul. [...][...], w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...] oraz za majątek [...] z folwarkami [...] , [...], [...], [...], położony w gminie [...], pow. [...], woj. [...].
Decyzją nr 6 z dnia 19 lutego 2019 r., znak: WS-Vlll.7541.1.236.2015.SM Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia A. P. oraz G. W. prawa do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia przez W. W. oraz K. W. nieruchomości poza obecnymi Rzeczypospolitej Polskiej w [...] przy ul. [...][...], woj. [....].
Pismem z 25 marca 2019 r. (data wpływu) G. W. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] nr 4 z 19 lutego 2019 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 30 września 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-180/2019/MBS utrzymał w mocy decyzję nr 4 Wojewody [...] z 19 lutego 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 września 2020 r., sygn. akt I SA/WA 14/20, po rozpoznaniu skargi G. W., uchylił decyzję MSWiA z 30 września 2019 r., znak: DAP-WOSRFR-7280-180/2019/MBs oraz decyzję nr 4 Wojewody [...] z 19 lutego 2019 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM.
Wojewoda [...] decyzją nr 6 z 4 listopada 2022 r., znak: WS-111.7541.1.236.2015.KB potwierdził A. P. i G. W. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości położonych poza obecnymi granicami RP,
stanowiących majątek [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], w części dotyczącej naniesień obejmujących zabudowania cegielni [...], dwór i siedem budynków gospodarczych, nieobjętych decyzją nr 3 Wojewody [...] z dnia 19 lutego 2019 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.2015.SM.
Decyzją nr 7 z 4 listopada 2022 r., znak: WS-VIII.7541.1.236.205.KB Wojewoda [...] odmówił A. P. i G. W, prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W, W,
nieruchomości położonych poza obecnymi granicami RP, stanowiących majątek [,,,], gm. [,,,], pow. [,,,], woj. [,,,], w części dotyczącej gruntu o powierzchni [,,,] ha.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył G, W, oraz A, P.
Powołaną na wstępie decyzją z 12 maja 2023 r., nr DAP-WOSRFR-7280-112/2022/MBs, Minister Spraw Wewnętrznych i utrzymał w mocy decyzję nr 7 Wojewody [,,,] z 4 listopada 2022 r.
Realizując zalecenia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt I SA/WA 14/20, Minister poddał ponownej analizie postanowienie Komisji Rolnictwa Ministerstwa Gospodarki Socjalistycznej Republiki [...] z 29 sierpnia 1940 r., wskazujące na powierzchnię [,,,] ha nieruchomości majątku [...] przeznaczonych do
nacjonalizacji.
Minister wyjaśnił, że wobec rozbieżności w materiale dowodowym w zakresie powierzchni majątku [...] organ I instancji za najbardziej wiarygodny dokument, odzwierciedlający stan tego majątku w dacie opuszczenia przez właściciela nieruchomości byłego terytorium Polski, uznał księgę hipoteczną nieruchomości
nr [...] dotyczącą mienia nieruchomego z lat 1923-1939 majątku [...], pozyskaną
z zasobów [...] Centralnego Archiwum Państwowego z zespołu akt dotyczących [...] Sądu Okręgowego.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji strony postępowania poinformowały, że dane z księgi wieczystej nie odzwierciedlają prawidłowej wielkości majątku [...], bowiem zgodnie z postanowieniem Komisji Rolnictwa do zarządzania i użytkowania z 29 sierpnia 1940 r., stanowiącym dokument najpóźniejszy, W. W. miał nabyć dodatkową ziemię, co w konsekwencji doprowadziło do przejęcia majątku o łącznej powierzchni [...] ha.
Pismem z 20 września 2021 r. Wojewoda zwrócił się do pełnomocnika stron o przedłożenie wiarygodnych dowodów potwierdzających całkowitą powierzchnię majątku [...] według stanu na moment opuszczenia przez W. W. byłego terytorium RP w 1944 r. Strony nie przedstawiły dowodów świadczących o tym, aby majątek [...] w chwili opuszczenia go przez W. W. obejmował dodatkowe [...] ha.
Organ odwoławczy zgodził się z argumentacją przedstawioną przez organ I instancji, iż za najbardziej wiarygodny dokument odzwierciedlający powierzchnię majątku [...] należy uznać wpis z księgi hipotecznej nr [...], na podstawie którego uznano, iż W. W. posiadał majątek ziemski [...] obejmujący
w dniu wybuchu wojny [...] ha gruntu oraz uroczysko [...] o powierzchni [...] ha.
Na poparcie powyższego faktu wskazuje również jeden z ostatnich dostępnych
dokumentów urzędowych, tj. pismo Ministerstwa Rolnictwa, Dyrekcji Biura Reformy Rolnej, Departamentu Reformy Rolnej z 18 marca 1940 r. skierowane do Wydziału Hipotek Okręgu [...], w którym wskazano powierzchnię nieruchomości
majątku [...] wynikającą z treści księgi wieczystej. Minister podniósł, że w przypadku, gdyby majątek [...] miał mieć powierzchnię [...] ha, musiałoby dojść do nabycia gruntu o pow. [...] ha przez W. W. w okresie między marcem a sierpniem 1940 r., co - biorąc pod uwagę ówczesną sytuację polityczną - jest mało prawdopodobne.
Minister podkreślił, że jeśli chodzi o wpisy do księgi hipotecznej trudno
podważać ich wiarygodność, natomiast nie można tego samego stwierdzić
w przypadku tabeli sporządzonej przez komisję nacjonalizacyjną Ministerstwa Gospodarki Socjalistycznej Republiki [...] w okresie wojennym. Nie zachowały
się do dnia dzisiejszego dokumenty potwierdzające na jakiej podstawie została
wpisana równo powierzchnia [...] ha majątku [...] w przedmiotowym dokumencie. Wiarygodność wskazanej powierzchni również podważa fakt, iż powierzchnia majątku [...] w dotychczasowych dokumentach była ustalana w sposób precyzyjny, tj. przykładowo wpis z księgi hipotecznej nr [...] stanowi, iż W. W. posiadał majątek ziemski [...] obejmujący w dniu wybuchu wojny [...] ha gruntu oraz uroczysko [...] o powierzchni [...] ha.
Powołując się na literaturę - Albin Głowacji "Proces nacjonalizacji gospodarki
na zaanektowanych ziemiach wschodnich IIRP 1939-1941" - Minister wskazał, że "[...] dokonali unifikacji zajętej w połowie czerwca 1940 r. [...], a wraz z nią [...]. Wprowadzanie tam nowego ustroju w gospodarce rozpoczęto od reformy rolnej. Wykonując uchwały "wybranego" pod dyktando [...] Sejmu, rząd [...] ustanowił 5 VIII 1940 r. Państwowy Fundusz Rolny, utworzył Państwową Komisję Rolną i określił zasady przejmowania oraz rozdziału ziemi. Po zapoznaniu się z pracami Państwowej Komisji Rolnej (Ziemskiej) zdecydował we wrześniu 1940 r. o wywłaszczeniu 388 ziemian, pochodzących "ze szlachty obszarniczej". Musieli oni opuścić swe majątki, zabierając w zasadzie jedynie garderobę, i obowiązkowo spłacić długi oraz uregulować podatki (prowadziło to do ich bankructwa). Ziemię, przejętą od nich i od innych właścicieli na Państwowy Fundusz Rolny, rozdzielono bezpłatnie wśród bezrolnych, małorolnych i parobków dworskich.
Na ich bazie powstawały "wzorcowe" gospodarstwa państwowe i stacje maszynowo-traktorowe. Zakończenie prac nadziałowych nastąpiło na początku listopada 1940 r. Przejęte 585 tys. ha ziemi przekazano 71 tys. pracownikom najemnych, bezrolnym, małorolnym oraz organizacjom państwowym."
W konsekwencji, w ocenie Ministra, nie jest prawdopodobne aby ziemianin pochodzący ze szlachty obszarniczej w tamtym okresie nabył jakąkolwiek nieruchomość.
Organ odwoławczy wskazał także na treść Dekretu Prezydenta
Rzeczypospolitej z dnia 30 listopada 1939 r. o nieważności aktów prawnych władz okupacyjnych (Dz. U. 102, poz. 1006) oraz podniósł, że istotne jest ustalenie, czy akt ten wywierał skutki prawne również w odniesieniu do nacjonalizacji dokonanej przez władze radzieckie wobec właścicieli przedmiotowych nieruchomości. Z treści art. 2 dekretu wynika bowiem, iż: "wszelkie akty prawne i zarządzenia władz, okupujących terytorium Państwa Polskiego, dotyczące przenoszenia, obdciążania, ścieśnienia lub ograniczenia pod jakakolwiek inną nazwą prawa własności; Skarbu Państwa,
związków komunalnych, przedsiębiorstw państwowych i komunalnych, instytucyj publicznych oraz osób fizycznych i prawnych na rzecz obcych państw, obcych
obywateli lub obcych osób prawnych oraz osiedlanie w nieruchomościach obywateli
obcych państw pod jakimkolwiek tytułem prawnym, są nieważne i niebyłe".
Dalej podniósł, że po zakończeniu II Wojny Światowej tereny tzw. "kresów [...]" w drodze cesji nabył [...] na podstawie umowy granicznej pomiędzy Polską a [...] z dnia 16 sierpnia 1945 roku (Dz. U. 1947, Nr 35, poz. 167). Umowa
ta weszła w życie dnia 5 lutego 1946 r. Jednakże przed zawarciem tej umowy w dniu
27 lipca 1944 r. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego zawarł porozumienie
z rządem [...] o [...]-[...]granicy, na mocy której została ona ustalona wzdłuż tzw. linii [...], co w konsekwencji oznaczało zrzeczenie się terytorium kresów wschodnich. Z dniem zawarcia tego porozumienia ustała, przynajmniej w świetle prawa, okupacja tych terenów przez [....]. Do dnia "zrzeczenia się kresów wschodnich" wszelkie akty prawne podejmowane w odniesieniu do tych terenów
należy traktować jako akty prawne władz okupacyjnych w rozumieniu dekretu z dnia
30 listopada 1939 r. i jako takie uznać za nieważne i niebyłe. Nie ma przy tym znaczenia czy był to okupant niemiecki czy też radziecki.
Reasumując organ odwoławczy - w oparciu o zebrany materiał dowodowy -stwierdził, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki określone w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. pozwalające na wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty
z tytułu pozostawienia przez właściciela nieruchomości gruntu o powierzchni [...] ha.
Skargę na decyzję Ministra z 12 maja 2023 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu
w Warszawie, G. W. i A. P. (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając:
naruszenie przepisów postępowania, a to:
1) art. 153 p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji poprzez zaniechanie przez organy administracyjne rozstrzygające w sprawie uwzględnienia oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 roku wydanym
w sprawie do sygn. akt I SA/W a 14/20;
2) art. 7 k.p.a., 77 §1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym błędnego przyjęcia, iż wiarygodnym dokumentem dla ostatecznego ustalenia wielkości powierzchni majątku [...] jest księga wieczysta (k. 376- 384) podczas gdy z dokumentu wydanego w późniejszej dacie wynika, iż majątek [...] składał się z powierzchni [...] ha (k. 498-501 oraz k. 214);
3) art. 76 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na błędnym uznaniu, że postanowienie komisji zalegające w zasobach Ministerstwa Gospodarki Socjalistycznej Republiki [...], w archiwum powiatu [...] dotyczące ziemi, gmina
[...] z 29 sierpnia 1940 roku (k. 498-501) nie stanowi dowodu, które w stopniu wystarczającym poświadcza wielkość pozostawionego mienia w majątku [...] przez W. W., podczas gdy dokument ten został sporządzony przez właściwy organ i we właściwej formie, a w konsekwencji brak było podstaw do kwestionowania wielkości powierzchni majątku [...], która została tam stwierdzona;
4) art. 76 § 1 w zw. z art. 76 §3 k.p.a., poprzez odmowę uznania powierzchni majątku [...] wynikającej z postanowienie Komisji Rolnictwa do zarządzania
i użytkowania z dnia 29 sierpnia 1940 roku mimo posiadania przez ten
dokument statusu dokumentu urzędowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu przeciwko treści ww. dokumentu;
5) art. 76 § 1 k.p.a., polegające na poczynieniu ustaleń faktycznych wbrew treści dokumentu urzędowego jakim jest postanowienia komisji dot. przejęcia ziemi
do państwowych zasobów z dnia 29 sierpnia 1940 roku, co doprowadziło do błędnego ustalania powierzchni majątku [...];
6) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło
mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na: błędnym przyjęciu wielkości powierzchni majątku [...] w wysokości [...] ha podczas gdy w rzeczywistości, przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego należało przyjąć, iż wielkość opuszczonego majątku wynosiła [...] ha.
Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji a także zasadzenie od Ministra na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując
stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa
w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2023 r. poz. 1634) dalej: "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie
będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał
skargę za niezasadną.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 12 maja 2023 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr 7 z 4 listopada 2022 r. o odmowie skarżącym potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w części dotyczącej gruntu o powierzchni [...] ha.
Rozstrzygnięcia organów zapadły po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt I SA/WA 14/20,
w którym Sąd wskazał, że: "W zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się wykaz postanowień, gdzie pod poz. 3 figuruje dwór w [...], a jako byłego właściciela wskazano W. W., o łącznej powierzchni gruntów [...] ha, z czego na Państwowy Fundusz Ziemi zabrano [...] ha. Jako podstawę ww. postanowienia wskazano, że W. W. posiada w [...] przy ul. [....][...] dom dwukondygnacyjny, murowany oraz że ziemianin nie mieszka na gospodarstwie. Z treści zaświadczenia dotyczącego mienia nieruchomego Centralnego Państwowego Archiwum Republiki [...] z 31 października 2008 r., nr R4-3745, wraz z tłumaczeniem z języka [...], wynika, że powyższy dokument pochodzi z zasobów archiwalnych Ministerstwa Gospodarki Socjalistycznej Republiki [...], z archiwum powiatu [....] dotyczącego ziemi, natomiast postanowienie pod pozycją nr 3 jest z 29 sierpnia 1940 r. Zgodzić się trzeba więc ze skarżącym, że powołany dokument posiada, podobnie jak wskazana wyżej księga wieczysta, walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokument
ten został sporządzony przez właściwy organ we właściwej formie, a więc stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Ponadto, postanowienie pod pozycją nr 3 pochodzi z 29 sierpnia 1940 r., a więc z daty późniejszej, bliższej dacie pozostawienia nieruchomości przez właściciela, niż księga wieczysta nr [...], na którą powołują się organy obu instancji. Jednakże, pomimo wskazanych okoliczności kluczowe w sprawie ustalenie dotyczące powierzchni majątku [...] organy oparły wyłącznie na treści księgi wieczystej całkowicie pomijając znajdujący się w aktach sprawy dokument urzędowy pochodzący z daty późniejszej. Pominięcia tego dokumentu nie może również usprawiedliwiać powołana przez Ministra w odpowiedzi na skargę okoliczność utraty jego ważności jako aktu władz okupacyjnych. Kwestie dotyczące mocy prawnej powołanego dokumentu nie mają bowiem żadnego znaczenia dla możliwości oparcia na nim ustaleń faktycznych w sprawie."
W konsekwencji, Sąd uchylając wówczas decyzje organów obu instancji stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organy ocenią cały zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący powierzchni majątku [...] zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia należycie uzasadnią stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Postawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2097), dalej: "ustawa".
Skarżący wskazując na naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz przepisów postępowania administracyjnego konsekwentnie podnoszą, że organ błędnie przyjął powierzchnię pozostawionego majątku [...] – [...] ha, zamiast powierzchni
[...] ha, która zdaniem skarżących wynika z materiału dokumentacyjnego i za taką powierzchnię przysługuje im prawo do rekompensaty.
Powyższego stanowiska Sąd nie podziela.
Realizując zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt I SA/WA 14/20,
w sprawie zostało przeprowadzone stosowne postępowanie dowodowe. Minister, za organem I instancji, opisał materiał dowodowy istotny przy ocenie powierzchni majątku [...] oraz poddał go prawidłowej ocenie. Uwzględnił przy tym dodatkowo ówczesne uwarunkowania historyczne. Należy podkreślić, że prawo do rekompensaty nie jest świadczeniem, które jest przyznawane każdemu obywatelowi polskiemu zamieszkującemu dawne kresy wschodnie, ale jedynie tym, którzy poza spełnieniem pozostałych warunków ustawowych, byli właścicielom zlokalizowanych na tych
terenach nieruchomości w dacie wybuchu II wojny światowej.
W ocenie Sądu prawidłowo organy oceniły i przyjęły, że wiarygodnym dokumentem określającym powierzchnię pozostawionego majątku [...] jest księga hipoteczna nr [...] mienia nieruchomego z lat 1923-1939 majątku [...], pozyskana z zasobów [...] Centralnego Archiwum Państwowego z zespołu akt dotyczących [...] Sądu Okręgowego. Dowodem potwierdzającym powyższą powierzchnię jest także pismo Ministerstwa Rolnictwa, Dyrekcji Biura Reformy Rolnej, Departamentu Reformy Rolnej z 18 marca 1940 r. kierowane do Wydziału Hipotek Okręgu [...], w którym wskazano powierzchnię nieruchomości majątku
[...] wynikającą z treści księgi wieczystej. Tym samym prawidłowo organy nie dały wiary dokumentowi w formie tabeli Komisji Rolnictwa Ministerstwa Gospodarki Socjalistycznej Republiki [...] z 29 sierpnia 1940 r., który wskazuje na powierzchnię [...] ha nieruchomości majątku [...]. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że przemawia za tym brak informacji źródłowych potwierdzających wiarygodność danych zawartych w tabeli nieruchomości przeznaczonych do nacjonalizacji z 29 sierpnia 1940 r., jak i to, że dokument sporządzony został przez władze okupacyjne. Co istotne bardzo także, skarżący na wezwanie organu I instancji nie przedstawili żadnego dowodu potwierdzającego nabycie nieruchomości przez W. W. w 1940 r.
Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło naruszenia art. 153 p.p.s.a.
ani przepisów prawa procesowego wskazanych w skardze.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.