I SA/Wa 2017/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe (PKP) prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o komercjalizacji PKP oraz przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym, wskazując na niewystarczające zbadanie kwestii własności nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz na uwzględnienie budowli wybudowanych po dacie nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd administracyjny, analizując przepisy dotyczące komunalizacji mienia, podkreślił, że nabycie mienia ogólnonarodowego przez gminę następuje z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy, jednak stwierdzenie tego nabycia wymaga wydania deklaratoryjnej decyzji przez wojewodę. Brak takiej decyzji uniemożliwia gminie skuteczne powoływanie się na prawo własności. Ponieważ w aktach sprawy nie odnaleziono decyzji komunalizacyjnej dotyczącej spornych działek, sąd uznał, że minister zasadnie przyjął, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przysługiwało Skarbowi Państwa. Sąd odniósł się również do kwestii posiadania gruntu przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r., uznając przedstawione dokumenty za wystarczające. Wreszcie, sąd wyjaśnił, że przepisy ustawy o komercjalizacji PKP nie uzależniają nabycia własności budowli od daty ich wybudowania, a budowle wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie Skarbu Państwa stanowią jego własność. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia, nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP oraz własności budowli posadowionych na gruncie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją PKP i brakiem decyzji komunalizacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak deklaratoryjnej decyzji wojewody o komunalizacji mienia uniemożliwia skuteczne powoływanie się przez gminę na nabycie własności nieruchomości z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak deklaratoryjnej decyzji wojewody o komunalizacji stanowi przeszkodę do skutecznego powoływania się przez gminę na nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, a tym samym Skarb Państwa zachowuje prawo własności do czasu wydania takiej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym decyzja wojewody o komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, ale jest niezbędna do stwierdzenia przejścia prawa własności i umożliwia gminie skuteczne powoływanie się na to prawo w obrocie prawnym.
Czy nabycie prawa własności budowli i urządzeń posadowionych na gruncie przez przedsiębiorstwo państwowe następuje z mocy prawa, niezależnie od daty ich wybudowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie prawa własności budowli i urządzeń znajdujących się na uwłaszczanym gruncie nie jest uzależnione od daty ich wybudowania przed dniem nabycia prawa użytkowania wieczystego, a budowle wzniesione przez użytkownika wieczystego stanowią jego własność.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na treść art. 34 ust. 3 ustawy o komercjalizacji PKP oraz art. 235 Kodeksu cywilnego, wskazując, że przepisy te nie wprowadzają ograniczeń czasowych co do daty budowy, a budowle wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie Skarbu Państwa stanowią jego własność i są prawem immanentnie związanym z użytkowaniem wieczystym.
Przepisy (12)
Główne
u.o.k.i.r.p.p. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.o.k.i.r.p.p. art. 34 § 3
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.u.s.t. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
u.p.u.s.t. art. 18 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Decyzja wojewody o komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, ale jest niezbędna do stwierdzenia przejścia prawa własności.
k.c. art. 235
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
r.R.M. z 3.01.2001 art. 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak deklaratoryjnej decyzji wojewody o komunalizacji uniemożliwia gminie skuteczne powoływanie się na nabycie własności nieruchomości z mocy prawa. • Nabycie prawa własności budowli i urządzeń przez użytkownika wieczystego nie jest uzależnione od daty ich wybudowania przed dniem nabycia prawa użytkowania wieczystego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez niewystarczające zbadanie kwestii własności Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. • Naruszenie art. 34 ust. 1 i 3 ustawy o komercjalizacji PKP poprzez stwierdzenie nabycia przez PKP własności budowli wybudowanych po 27 października 2000 r. oraz niedokonanie wystarczających ustaleń odnośnie istniejących budowli.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie nabycia mienia z mocy prawa dokonuje się w drodze deklaratoryjnej decyzji wydawanej przez wojewodę • Decyzja ta stanowi akt deklaratoryjny, ale konieczny i zawierający sui generis element konstytutywny • budowle wybudowane wg wykazu po 2000r. stanowią elementy infrastruktury kolejowej i uwzględniając, że użytkowanie wieczyste zostało przez spółkę PKP nabyte z mocy prawa na podstawie art. 34 ustawy – wszelkie urządzenia wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego – zgodne z jednoznacznie brzmiącą treścią art. 235 kc – stanowią własność użytkownika wieczystego i są prawem immanentnie związanym z użytkowaniem wieczystym.
Skład orzekający
Magdalena Durzyńska
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Nowak
sędzia
Anna Falkiewicz-Kluj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących komunalizacji mienia, nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP oraz własności budowli posadowionych na gruncie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją PKP i brakiem decyzji komunalizacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii własnościowych związanych z mieniem państwowym i jego przekształceniami, co ma znaczenie dla praktyki prawniczej w obszarze nieruchomości i prawa administracyjnego.
“Czy brak decyzji komunalizacyjnej pozbawia gminę prawa do gruntu? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.