I SA/Wa 2017/06

I SA/Wa 2017/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Łukaszewska-Macioch
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Kosińska
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 662/07 - Wyrok NSA z 2008-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
art. 7, 8
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a oraz  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
ISA/WA 2017/06
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].10.2006r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania U. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza W. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nr [...] z dnia [...].09.2006 r. w sprawie zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...].10.2005 r. w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej w ten sposób, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. przyznał zaliczkę alimentacyjną dla D. K. w kwocie [...],00 zł miesięcznie, na okres od 01.09.2005 r. do 30.06.2006 r. oraz w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 01.07.2006 r. do 31.08.2006 r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Decyzją z dnia [...].09.2006 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając z upoważnienia Burmistrza W. dokonał zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...].10.2005 r. w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej w ten sposób, że przyznał zaliczkę alimentacyjną dla D. K. w kwocie [...],00 zł miesięcznie, na okres od 01.09.2005 r. do 30.06.2006 r. oraz w kwocie [...] zł. miesięcznie na okres od 01.07.2006 r. d 031.08.2006 r. motywując powyższe stanowisko tym, że w związku z uzyskaniem przez U. K. powiększonego dochodu z tytułu zasiłku z Powiatowego Urzędu Pracy, w kwocie [...] zł miesięcznie począwszy od lipca 2006r., odpadła przesłanka uprawniająca stronę do otrzymania zaliczki w kwocie [...] zł – zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w toku instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie decyzją nr [...] z dnia [...].10.2005 r. przyznano zaliczkę alimentacyjną dla D. K. w kwocie po [...] zł. miesięcznie na okres od 01.09.2005 r. do 31.08.2006 r. Dochód rodziny za 2004 r., stanowiący podstawę do przyznania świadczenia wynosił [...] zł miesięcznie, a zatem spełnione były przesłanki do przyznania zaliczek w podwyższonej wysokości. W związku z uzyskaniem dochodu przez U. K. w postaci zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].06.2006 r. w kwocie [...] zł. miesięcznie, zmieniła się sytuacja dochodowa rodziny. Dochód rodziny za 2004 rok powiększony o dochód uzyskany za pełny miesiąc tj. lipiec 2006r. wyniósł [...] zł., a zatem przekroczył 50 % kwoty określonej w art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej tj. kwotę 291, 50 zł. i rodzina utraciła prawo do zaliczek alimentacyjnych w podwyższonej wysokości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że ustawodawca w art. 8 ust.2 powołanej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej określił, iż zwiększenie zaliczki alimentacyjnej dotyczy rodzin, w których dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty 583,00 zł, nie zaś, jak to interpretuje skarżąca dochód na osobę w rodzinie.
Bezspornym pozostaje fakt, że miesięczny dochód rodziny za 2004 rok powiększony o uzyskany dochód w postaci zasiłku dla bezrobotnych od [...].06.2006 r. wynosi [...] zł. Kolegium wskazało, że w związku z tym dochód rodziny jest wyższy od 50 % określonej w ustawie kwoty 583,00 zł.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].10.2006r. nr [...], wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie U. K. Skarżąca zakwestionowała pogląd wyrażony przez organy obu instancji, że pojęcie dochód rodziny zawarte w przepisie art. 8 ust. 3 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej dotyczy dochodu całej rodziny. Jej zdaniem, bowiem pojęcie to winno być rozumiane jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wnosiło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 1 oraz 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności.
Badając w tym kontekście sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją, naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało to uchyleniem decyzji obu instancji w tym zakresie.
Jak wynika z treści rozstrzygnięcia i skargi podstawową kwestią w niniejszej sprawie było ustalenie czy przepis art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej pod pojęciem "dochód rodziny" rozumie dochód całej rodziny, której członkami są osoby uprawnione do otrzymania zaliczki czy też powyższe określenie winno być interpretowane jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, tak jak stanowi o tym przepis art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 w/w ustawy zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, przy czym jednym z warunków przyznania wspomnianego świadczenia jest konieczność by dochód rodziny uprawnionego w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 583 zł. miesięcznie.
Powyższa regulacja ma znaczenie ogólne i dotyczy sytuacji podstawowej.
Przypadki szczególne zostały przez ustawodawcę skonkretyzowane w przepisach art. 8 ust. 1,2 i 3 ustawy, przy czym o kryterium dochodowym mowa jest tylko wart. 8 ust. 2.
Według tego przepisu w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty, o której mowa wart. 7 ust. 2, kwota zaliczki, która w tym przypadku przysługiwałaby uprawnionemu, podlega wskazanemu w tym przepisie zwiększeniu. Znamienne jest przy tym, że art.8 ust. 2 posługuje się tylko sformułowaniem "dochód rodziny" a nie (jak w przypadku art. 7 ust. 2) zwrotem: "dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie". Zdaniem organów tego rodzaju zróżnicowanie kryteriów dochodowych przez ustawodawcę było świadomym zamierzeniem i z tego powodu organy nie znalazły podstaw do podwyższenia w niniejszej sprawie do kwoty [...] złotych miesięcznie przyznanej skarżącemu (w wysokości [...] zł) zaliczki alimentacyjnej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozumienia użytego w art. 8 ust. 2 pojęcia "dochód rodziny" jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny. Za przyjętym przez Kolegium rozumieniem wskazanego pojęcia mogłaby przemawiać definicja "dochodu rodziny" zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (stosowana odpowiednio w myśl art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej), gdzie wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że pojęcie "dochód rodziny" występujące w art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej nie może być interpretowane samodzielnie, w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 tej ustawy, gdzie jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę jako kryterium uzasadniającym przyznanie zaliczki alimentacyjnej. "Dochód rodziny", o którym mowa w art. 8 ust. 2 winien być interpretowany w ścisłym związku z art. 7 ust. 2, a więc jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Za takim rozumieniem przemawia wykładnia logiczna uwzględniająca związek obu unormowań wynikający z zawartego w art. 8 ust. 2 bezpośredniego odesłania do art. 7 ust. 2. Ponadto wzgląd na wewnętrzną spójność ustawy nakazuje, aby w przepisach regulujących tę samą materię (kryterium dochodu rodziny) stosować jednolite kategorie prawne. Skoro w art. 8 ust. 2 jest mowa o przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 (kryterium dochodowego uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej), to dochód ten winien być ustalony w ten sam sposób jak przy ustalaniu spełnienia kryterium dochodowego, a więc w przeliczeniu na osobę w rodzinie.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją zostały oparte na nieprawidłowej interpretacji przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia. Pojęcie "dochód rodziny" zawarte w przepisie art. 8 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej ( ... ) stanowi jedynie pewien skrót legislacyjny ustawodawcy, zaś powinno być rozumiane jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, czyli tak jak zostało to określone w przepisie art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy, który zawiera w tej materii regulację podstawową.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego – art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Naruszono także podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa)
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny uwzględnić wytyczne Sądu w zakresie rozumienia pojęcia "dochód rodziny" użytego w art. 8 ust. 2, rzutującego na wysokość należnej synowi skarżącej zaliczki alimentacyjnej.
Ponieważ zaskarżona, wadliwa decyzja skutkowała nierozważeniem przez organ możliwości podwyższenia przyznanej skarżącej zaliczki, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia, skutkowało to uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji - na zasadzie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).