I SA/Wa 2016/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o zwrocie nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej z powodu wydania jej przed uprawomocnieniem się decyzji zmieniającej wysokość świadczenia.
Skarżąca U. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o obowiązku zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że decyzja o zwrocie świadczenia została wydana przedwcześnie, ponieważ podstawa prawna (decyzja zmieniająca wysokość zaliczki) nie była jeszcze prawomocna. Naruszono tym samym zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej.
Sprawa dotyczyła skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o obowiązku zwrotu nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. Organ pierwszej instancji ustalił obowiązek zwrotu świadczeń za okres od lipca do sierpnia 2006 r., wskazując, że zostały one wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do ich pobierania (pobieranie zasiłku dla bezrobotnych). Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa. Kluczowym błędem było wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń w oparciu o nieprawomocną decyzję zmieniającą wysokość zaliczki alimentacyjnej. Sąd podkreślił, że decyzja ustalająca obowiązek zwrotu świadczenia musi opierać się na prawomocnej podstawie prawnej, a w tym przypadku decyzja zmieniająca wysokość zaliczki była nieprawomocna w momencie wydawania decyzji o zwrocie. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń musi opierać się na prawomocnej podstawie prawnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja ustalająca obowiązek zwrotu świadczenia została wydana przedwcześnie, ponieważ podstawa prawna w postaci decyzji zmieniającej wysokość zaliczki alimentacyjnej nie była prawomocna w momencie wydawania decyzji o zwrocie. Narusza to podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.a.z.a. art. 15
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 25 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń została wydana przedwcześnie, ponieważ podstawa prawna (decyzja zmieniająca wysokość zaliczki) nie była prawomocna.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją, naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało to uchyleniem decyzji obu instancji w tym zakresie. Decyzja Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...].09.2006r. nr [...] wydana została przedwcześnie. Organ nie może domagać się zwrotu świadczenia pobranego nienależnie, w sytuacji gdy nie ma do tego podstawy. Naruszono podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa).
Skład orzekający
Gabriela Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Anna Łukaszewska-Macioch
członek
Iwona Kosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, konieczność oparcia decyzji na prawomocnych rozstrzygnięciach, zasady postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zaliczką alimentacyjną i postępowaniem administracyjnym, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny błąd proceduralny w administracji publicznej, który może mieć istotne konsekwencje dla obywateli. Pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych.
“Decyzja o zwrocie pieniędzy wydana na wyrost? Sąd wyjaśnia, kiedy organ może żądać zwrotu świadczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2016/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Łukaszewska-Macioch Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Iwona Kosińska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] września 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej U. K. kwotę 16,80 (szesnaście 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie ISA/WA 2016/06 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].10.2006r, nr [...] po rozpatrzeniu odwołania U. K od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza W. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nr [...] z dnia [...] września 2006 r. w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł. tj. zaliczki alimentacyjnej w wysokości podwyższonej za okres od 01.07.2006 r. do 31.08.2006 r. przyznanej decyzją nr [...] z dnia [...].10.2005 r. na córkę D. - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając z upoważnienia Burmistrza W., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. ustalił wobec U. K. obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł. tj. zaliczki alimentacyjnej w wysokości podwyższonej za okres od 01.07.2006 r. do 31.08.2006 r. przyznanej na D. K. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2006 r. dokonano zmiany decyzji Nr [...] z dnia [...].10.2005 r. w części dotyczącej wysokości przyznanej zaliczki alimentacyjnej dla D. K. W związku z tym świadczenia pobrane za okres od 01.07.2006 r. do 31.08.2006 r. w kwocie [...] zł. są świadczeniami nienależnie pobranymi, ponieważ zostały wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tych świadczeń. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.)osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę alimentacyjną jest obowiązana do ich zwrotu. Organ drugiej instancji wskazał, że skoro zaliczka alimentacyjna w podwyższonej wysokości w okresie od 1.07.2006 r. do 31.08.2006 r. nie przysługiwała, bezspornym jest, że różnica pomiędzy zaliczką w wysokości podwyższonej ([...] zł.) a zaliczką w wysokości podstawowej ([...] zł.) jest świadczeniem nienależnie pobranym. Organ pierwszej instancji prawidłowo, zatem orzekł o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Organ podniósł również, że skarżąca była prawidłowo pouczona w decyzji przyznającej świadczenia o obowiązku wynikającym z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992), który stanowi, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych osoba uprawniona jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. U. K. o fakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych od [...].06.2006 r. poinformowała Ośrodek Pomocy Społecznej dopiero w dniu [...] sierpnia 2006 r. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].10.2006r, nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła U. K. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] wnosiło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art.1 oraz 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Badając w tym kontekście sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją, naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało to uchyleniem decyzji obu instancji w tym zakresie. Decyzją z dnia [...].09.2006 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając z upoważnienia Burmistrza W. dokonał zmiany decyzji własnej nr [...] z dnia [...].10.2005 r. w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej w ten sposób, że przyznał zaliczkę alimentacyjną dla D. K. w kwocie [...],00 zł miesięcznie, na okres od 01.09.2005 r. do 30.06.2006 r. oraz w kwocie [...] zł. miesięcznie na okres od 01.07.2006 r. d 031.08.2006 r. Następnie decyzją z dnia [...].09.2006r. nr [...], ustalił wobec U. K. obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł. tj. zaliczki alimentacyjnej w wysokości podwyższonej za okres od 01.07.2006 r. do 31.08.2006 r. przyznanej na D.K. Z porównania dat wydania wskazanych wyżej decyzji wynika, że organ domagał się zwrotu świadczenia w oparciu o nieprawomocną decyzję zmieniającą wysokość zaliczki alimentacyjnej. Stosownie do art. 15 powołanej ustawy z dnia 22.04.2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę, jest zobowiązana do jej zwrotu. Decyzja Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...].09.2006r. nr [...] wydana została przedwcześnie. Organ nie może domagać się zwrotu świadczenia pobranego nienależnie, w sytuacji gdy nie ma do tego podstawy. Taką podstawą jest prawomocna decyzja zmieniająca wysokość zaliczki alimentacyjnej, jednakże w dacie wydania decyzji o zwrocie świadczenia pobranego nienależnie decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W. zmieniająca decyzję własną nr [...] z dnia [...].10.2005 r. w części dotyczącej wysokości zaliczki alimentacyjnej była nieprawomocna. Ponieważ zaskarżona wadliwa decyzja skutkowała obowiązkiem zwrotu świadczenia pobranego nienależnie w dacie gdy podstawa takiego obowiązku tj. decyzja zmieniająca wysokość zaliczki alimentacyjnej była nieprawomocna, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia, skutkowało to uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji. Naruszono podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI