I SA/WA 2014/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania o rekompensatę, wskazując na konieczność zastosowania przepisów specustawy covidowej dotyczących przywrócenia terminu.
Skarżąca domagała się podjęcia zawieszonego postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Organy administracji odmówiły, uznając wniosek za spóźniony z powodu upływu 3-letniego terminu z art. 98 § 2 K.p.a. WSA uchylił te postanowienia, stwierdzając, że organy powinny były zastosować art. 15zzzzzn² specustawy covidowej, który umożliwiał przywrócenie terminu w związku z okresem epidemii.
Sprawa dotyczyła wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Wojewody z 25 października 2017 r. na wniosek stron, zgodnie z art. 98 § 1 K.p.a., do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej o uznanie W. P. za zmarłego. W postanowieniu o zawieszeniu strony zostały pouczone o skutkach niezwrócenia się o podjęcie postępowania w terminie 3 lat od daty zawieszenia. W trakcie zawieszenia zmarł jeden z wnioskodawców, T. L., a następnie prawomocnie ustalono jego spadek. Po uzyskaniu prawomocnego postanowienia o uznaniu W. P. za zmarłego, skarżąca wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania. Organy administracji (Wojewoda, a następnie Minister) odmówiły podjęcia postępowania, uznając wnioski za spóźnione, ponieważ zostały złożone po upływie 3-letniego terminu z art. 98 § 2 K.p.a., nawet z uwzględnieniem okresu zawieszenia biegu terminów związanych z epidemią COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a. i okres jego zawieszenia związany z epidemią. Jednakże, sąd wskazał, że organy pominęły istotny przepis – art. 15zzzzzn² specustawy covidowej, który wszedł w życie 16 grudnia 2020 r. Przepis ten nakładał na organ obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd stwierdził, że termin z art. 98 § 2 K.p.a. miał charakter materialnoprawny i zawity, a jego uchybienie nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii. W związku z tym, organy powinny były zastosować procedurę przewidzianą w art. 15zzzzzn² specustawy covidowej. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a., uznając, że postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., a nie obligatoryjnie na podstawie art. 97 K.p.a., oraz że śmierć strony nie wpływa na bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a. w sytuacji fakultatywnego zawieszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ administracji zastosuje procedurę przewidzianą w art. 15zzzzzn² specustawy covidowej, polegającą na zawiadomieniu strony o uchybieniu terminu i wyznaczeniu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin z art. 98 § 2 K.p.a. jest terminem zawitym, a jego uchybienie nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii. W takiej sytuacji organ ma obowiązek zastosować art. 15zzzzzn² specustawy covidowej, który przewiduje możliwość przywrócenia terminu po złożeniu wniosku przez stronę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 98 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa 3-letni termin na zwrócenie się o podjęcie zawieszonego postępowania, po którego upływie żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
specustawa covidowa art. 15zzzzzn § 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Nakłada na organ obowiązek zawiadomienia o uchybieniu terminu i wyznaczenia 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, jeśli uchybienie nastąpiło w okresie stanu epidemii.
Pomocnicze
k.p.a. art. 98 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania na wniosek strony.
k.p.a. art. 97 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa obligatoryjnego zawieszenia postępowania, m.in. w przypadku śmierci strony (pkt 1) lub gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (pkt 4).
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia aktu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
specustawa covidowa art. 15zzr § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zawieszenie biegu terminów w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii.
u.r.r. art. 6 § 6
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy uzupełnienia braków wniosku o rekompensatę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji powinny były zastosować art. 15zzzzzn² specustawy covidowej, który nakłada obowiązek zawiadomienia o uchybieniu terminu i wyznaczenia terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, gdy uchybienie nastąpiło w okresie stanu epidemii.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (zawieszenie z powodu zagadnienia wstępnego). Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. (zawieszenie z powodu śmierci strony) w kontekście wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że organy nie uwzględniły jednak, że w dniu 16 grudnia 2020 r., na mocy art. 1 pkt 24 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. [...] do specustawy covidowej [...] dodany został art. 15zzzzzn². W ocenie Sądu, stwierdziwszy zatem uchybienie przez stronę terminu 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., organ powinien na podstawie ww. art. 15zzzzzn² ust. 2 specustawy covidowej zawiadomić ją o uchybieniu terminu [...] a w zawiadomieniu powinien wyznaczyć jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Skład orzekający
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Gabriela Nowak
członek
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy covidowej dotyczących przywracania terminów w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście art. 98 § 2 K.p.a. i jego stosowania w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu w okresie obowiązywania stanu epidemii/zagrożenia epidemicznego i wejścia w życie art. 15zzzzzn² specustawy covidowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy nadzwyczajne (specustawa covidowa) wpływają na standardowe procedury administracyjne i terminy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Pandemia COVID-19 ratuje spóźniony wniosek o rekompensatę? WSA wyjaśnia, jak działa specustawa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2014/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Gabriela Nowak Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 98 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, , sędzia WSA Gabriela Nowak, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr DAP-WOSR.7281.28.2023.AM w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 15 czerwca 2023 r. nr. NRŚ-MZ.7541.1.926.2016.DW. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako "Minister" lub "organ") postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z 15 czerwca 2023 r. znak: [...] odmawiające podjęcia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. M. i W. P. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...], powiat [...], w byłym województwie [...], zawieszonego postanowieniem Wojewody z 25 października 2017 r. znak: [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: A. F. (obecnie F.-C.) (dalej jako "skarżąca") i T. L. w dniu 31 grudnia 2008 r. wystąpili do Wojewody o potwierdzenie im prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Z. M. i W. P. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości [...] pow. [...], woj. [...]. Wojewoda w dniu 27 kwietnia 2016 r. wezwał wnioskodawców do uzupełnienia braków wniosku, na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1090), w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania pisma. Wskazał jednocześnie na dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku, pouczył o możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdyby strony nie były w stanie dotrzymać terminu oraz poinformował, że nieuzupełnienie braków wniosku skutkować będzie wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty. T. L. i skarżąca pismami z 16 sierpnia 2017 r. i 3 września 2017 r., powołując się na art. 98 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2017 r. poz. 1257), powoływanej dalej jako "K.p.a.", wystąpili do Wojewody o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej o uznanie za zmarłego W. P. Wojewoda postanowieniem z 25 października 2017 r., działając na podstawie art. 98 K.p.a., zawiesił przedmiotowe postępowanie i poinformował wnioskodawców, że zgodnie z art. 98 § 2 K.p.a., jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania strona nie zwróci się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Skarżąca i T. L., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 22 kwietnia 2022 r. (data nadania) wystąpili o podjęcie zawieszonego postępowania. Do pisma załączono m.in. odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] we [...] z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] o uznaniu W. P. za zmarłego i oznaczeniu chwili jego śmierci na [...] grudnia 1995 r. godz. 24:00. Wojewoda w dniu 22 lipca 2022 r. uzyskał odpis zupełny aktu zgonu T. L., zmarłego w dniu [...] kwietnia 2020 r., zaś w dniu 17 lutego 2023 r. odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] listopada 2020 r. sygn. akt. [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego wynika, że spadek po ww. zmarłym na podstawie ustawy nabyli: żona G. L., córka A. L. oraz synowie M. L. i T. L., po 1/4 części każde z nich z dobrodziejstwem inwentarza. Wojewoda pismem z 13 kwietnia 2023 r. poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego dostatecznego do wydania decyzji, o prawie do wypowiedzenia się co do tego materiału, zapoznania się z aktami oraz do składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia. Skarżąca pismem z 7 czerwca 2023 r. (data nadania) ponowiła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Wojewoda postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. odmówił podjęcia postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przedmiotowej nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej wskazując, że wnioski skarżącej z 22 kwietnia 2022 r. i 7 czerwca 2023 r. o podjęcie zawieszonego postępowania są spóźnione, tj. złożone z uchybieniem 3-letniego terminu liczonego od daty zawieszenia postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 12, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. i art. 98 § 2 K.p.a. W jej ocenie wnioski z 23 sierpnia 2017 r. i 17 października 2017 r. o zawieszenie postępowania wskazywały bowiem na istnienie przesłanki do zawieszenia tego postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 K.p.a. Minister postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i wskazał, że Wojewoda postanowieniem z 25 października 2017 r. zawiesił na wniosek stron, na podstawie art. 98 K.p.a., postępowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W postanowieniu tym poinformował strony o treści art. 98 § 2 K.p.a., tj. że niezwrócenie się w terminie 3 lat od daty zawieszenia postępowania z wnioskiem o jego podjęcie, skutkowało będzie uznaniem podania za wycofane. Postanowienie to zostało skutecznie doręczone stronom, a zatem zostały one skutecznie poinformowane o skutkach niezwrócenia się o podjęcie postępowania w zakreślonym ustawowo terminie. Minister zwrócił uwagę, że ustawowy termin zakreślony na złożenie wniosku o podjęcie niniejszego postępowania - uwzględniając zawieszenie biegu terminów w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, wynikające z art. 15 zzr ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), powoływanej dalej jako "specustawa covidowa", w związku art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonnych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) - upłynął. Bieg terminu materialnoprawnego, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., rozpoczął się w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, tj. 25 października 2017 r. i powinien upłynąć po 3 latach, tj. 25 października 2020 r. Niemniej jednak w związku z epidemią, na skutek ww. przepisów, termin ten uległ wstrzymaniu od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., tj. na 71 dni. Skoro przez ten okres termin nie biegł, to do daty 25 października 2020 r. należało doliczyć 71 dni, aby zadośćuczynić treści art. 98 § 2 K.p.a. 71-y dzień upływał z dniem 4 stycznia 2021 r. Strony zaś zwróciły się do Wojewody z wnioskiem o podjęcie postępowania w dniach 22 kwietnia 2022 r. i 7 czerwca 2023 r. (daty nadania), a zatem po upływie ustawowego terminu. Zasadne jest więc stanowisko, że nie jest możliwe podjęcie postępowania na wniosek stron złożony po upływie terminu określonego w art. 98 § 2 K.p.a., a postępowanie winno podlegać umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Minister zauważył na koniec, że wbrew zażaleniu, śmierć T. L., w trakcie zawieszenia postępowania, pozostaje bez wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a. Jakkolwiek z chwilą śmierci ww. osoby ziściły się okoliczności umożliwiające obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., to jednak śmierć strony nie ma wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a., gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują w takiej sytuacji zmiany fakultatywnego zawieszenia postępowania dokonanego na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. na zawieszenie obligatoryjne w oparciu o art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie art. 12 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 98 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wydając zaskarżone postanowienie organ bezpodstawnie przyjął, że postępowanie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zostało zawieszone na wniosek stron złożony na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. W rzeczywistości wnioski z 23 sierpnia 2017 i 17 października 2017 r. wskazywały na istnienie przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 K.p.a., bowiem przywoływały trwającą w Sądzie Rejonowym dla [...] sprawę o uznanie za zmarłego W. P. W takiej sytuacji Wojewoda zobligowany był do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia ww. postępowania, bowiem od jego wyniku zależał krąg uczestników tej sprawy. Postępowanie zostało więc zawieszone wobec konieczności przeprowadzenia postępowania sądowego o uznanie za zmarłego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie jak przyjęły organy, na podstawie art. 98 § 1 K.p.a. Postanowienie o zawieszeniu postępowania było więc od początku dotknięte wadą, co do wskazanej w nim podstawy prawnej zawieszenia. W tej sytuacji skutki zawieszenia oraz czas jego trwania powinny być rozpoznawane z uwzględnieniem rzeczywistej przyczyny zawieszenia (brak postanowienia o uznaniu za zmarłego) a nie według błędnej oceny Wojewody co do kwalifikacji prawnej wniosku o zawieszenie postępowania. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w czasie, gdy postępowanie było zawieszone zmarł T. L., a postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z 2 listopada 2020 r. Wbrew stanowisku Ministra, fakt ten nie może pozostawać bez wpływu na prowadzone postępowanie. Wojewoda posiadał bowiem informację o śmierci uczestnika. W takiej sytuacji postępowanie, niezależnie od wcześniejszego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uległo zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. z powodu śmierci jednej ze stron. Zgodnie zaś z art. 97 § 2 K.p.a. zawieszone postępowanie może zostać podjęte po ustaniu przyczyn jego zawieszenia z urzędu lub na wniosek strony. Również druga przyczyna zawieszenia, a związana z postępowaniem sądowym o uznanie za zmarłego W. P. - art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., ustała z chwilą doręczenia przez Sąd Rejonowy dla [...] postanowienia o uznaniu ww. osoby za zmarłą, tj. 1 lutego 2022 r. Wobec ustania przyczyny zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 97 § 2 K.p.a. strony złożyły w dniu 21 kwietnia 2022 r. wniosek o podjęcie postępowania wraz ze stosownymi dokumentami uzasadniającymi jego zasadność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zaskarżonym postanowieniem Minister utrzymał w mocy postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organy uznały, że wniosek o podjęcie postępowania złożony został po upływie 3-letniego terminu określonego w art. 98 § 2 K.p.a. Postępowanie zawieszone zostało bowiem postanowieniem z 25 października 2017 r., wniosek o jego podjęcie złożony zaś został w dniu 22 kwietnia 2022 r. (data nadania). Zdaniem organów, ostatnim dniem na złożenie wniosku o podjęcie postępowania był natomiast 4 stycznia 2021 r. Organy uwzględniły bowiem okres zawieszenia biegu 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., na skutek zapisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Na wstępie wskazać trzeba, że słusznie organy uznały, że bieg 3-letniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., rozpoczyna się od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie od daty jego doręczenia stronom. Prawidłowo też stwierdziły, że bieg 3-letniego terminu na podjęcie zawieszonego postępowania był zawieszony w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. Rozpoznając sprawę organy nie uwzględniły jednak, że w dniu 16 grudnia 2020 r., na mocy art. 1 pkt 24 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 2255), do specustawy covidowej z dnia 2 marca 2020 r. dodany został art. 15zzzzzn². Zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 1 specustawy covidowej w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Stosownie zaś do art. 15zzzzzn² ust. 2 specustawy covidowej w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć należy, że ww. ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, nie zawiera przepisów przejściowych, zatem ww. art. 15zzzzzn² ma zastosowanie do wszystkich spraw administracyjnych toczących się w dniu jej wejścia w życie i dotyczy także terminów prawa materialnego uchybionych przez stronę przed jej wejściem w życie. Warunkiem zastosowania tej regulacji jest to, aby uchybienie przez stronę terminu wynikającego z przepisów prawa administracyjnego (a takim jest termin wynikający z art. 98 § 2 K.p.a.) nastąpiło w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2021 r. sygn. akt I GSK 498/21, LEX nr 3267817). W ocenie Sądu, termin wynikający z art. 98 § 2 K.p.a. ma charakter materialnoprawny i jest terminem prekluzyjnym (zawitym), o którym mowa w art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 5 specustawy covidowej. Oczywiste przy tym jest, że od 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433 ze zm.)), a od 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.)). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zawieszone zostało postanowieniem Wojewody z 25 października 2017 r. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia termin 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., uwzględniając okres zawieszenia biegu terminów zawitych w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. – włącznie z tym dniem (3 lata + 71 dni zawieszenia biegu terminu), upłynął zatem w dniu 4 stycznia 2021 r., a więc w okresie trwającego stanu epidemii (art. 57 § 3a i § 4 K.p.a. w zw. z art. 15zzr ust. 1 pkt 5 specustawy covidowej i art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 2, art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2). Zdaniem Sądu, stwierdziwszy zatem uchybienie przez stronę terminu 3 lat, o którym mowa w art. 98 § 2 K.p.a., organ powinien na podstawie ww. art. 15zzzzzn² ust. 2 specustawy covidowej zawiadomić ją o uchybieniu terminu z art. 15zzzzzn² ust. 1 pkt 5 specustawy covidowej, a w zawiadomieniu powinien wyznaczyć jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, Wojewoda powyższego obowiązku zaniechał, pomijając ww. regulacje, co oznacza, że zaskarżone postanowienie, jak też postanowienie utrzymane nim w mocy, są wadliwe i podlegają uchyleniu. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda uwzględni ww. rozważania i skieruje do stron postępowania zawiadomienie, w którym: 1) stwierdzi uchybienie przez strony w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu zawitego z art. 98 § 2 K.p.a., z niezachowaniem którego Kodeks postępowania administracyjnego wiąże ujemne skutki dla strony (art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 specustawy covidowej), 2) wyznaczy stronom termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania (art. 15zzzzzn2 ust. 2 specustawy covidowej). W zależności od okoliczności sprawy Wojewoda wyda następnie stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Za nietrafny Sąd uznał natomiast zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z nim organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ i sąd. W niniejszej sprawie taka podstawa nigdy nie istniała. Przyczyną zawieszenia postępowania - wymienioną i wyjaśnioną w treści postanowienia Wojewody z 25 października 2017 r. o zawieszeniu postępowania, był wniosek stron, w tym skarżącej, o jego zawieszenie i brak sprzeciwu pozostałych stron, a zatem sytuacja wymieniona w art. 98 § 1 K.p.a., na który to z resztą przepis wprost powołali się T. L. i skarżąca w pismach z 16 sierpnia 2017 r. i 3 września 2017 r. występując o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej o uznanie za zmarłego W. P. Z akt wynika przy tym, że konieczność zawieszenia postępowania uzasadniona była trudnościami w pozyskaniu przez strony stosownych dokumentów. Co więcej, strony nie zaskarżyły zażaleniem ww. postanowienia o zawieszeniu postępowania. Tym samym rzeczywista podstawa zawieszenia postępowania determinowała jego skutki, w tym także możliwość jego podjęcia. Wbrew więc twierdzeniu skarżącej, Wojewoda po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] lutego 2021 r. sygn. akt [...] uznającego W. (V.) P. za zmarłego i oznaczającego chwilę jego śmierci na dzień [...] grudnia 1995 r. godz. 24:00 (a które stało się prawomocne w dniu 3 marca 2021 r.), nie był zobligowany do podjęcia niniejszego postępowania z urzędu. Tym bardziej, że aktywność pełnomocnika skarżącej miała miejsce już po upływie 3-letniego okresu zawieszenia, bowiem nastąpiła dopiero w dniu 22 kwietnia 2022 r. Bezzasadnie postawiono zatem zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., skoro nie stanowił on podstawy zawieszenia postępowania w tej sprawie, a organ zawieszając postępowanie udzielił stronom pouczenia o treści art. 98 § 2 K.p.a. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej odnośnie do naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a., z uwagi na nieuwzględnienie, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. zmarł T. L. W tej kwestii trafnie zwrócił uwagę Minister, przywołując stanowisko judykatury, na wzajemną relację pomiędzy podstawą fakultatywną (art. 98 § 1 K.p.a.) i obligatoryjną (art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a.) zawieszenia postępowania w stanie faktycznym, który wystąpił w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 98 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z kolei art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 K.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 K.p.a.). Analiza problemu prawnego zaistniałego w okolicznościach tej sprawy powinna mieć miejsce z uwzględnieniem kolejności następujących po sobie zdarzeń, skoro obie podstawy zawieszenia postępowania nie zaistniały w tym samym czasie. Zauważyć należy, że w trakcie biegu terminu, w którym możliwe było podjęcie zawieszonego postępowania zmarł jeden z wnioskodawców. Tym samym ziściły się okoliczności umożliwiające obligatoryjne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Śmierć strony nie ma jednak wpływu na bieg terminu z art. 98 § 2 K.p.a., gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują w takiej sytuacji zmiany fakultatywnego zawieszenia postępowania dokonanego na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., na zawieszenie obligatoryjne w oparciu o art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Wobec powyższego, za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 12 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. oraz art. 97 § 2 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 i pkt 4 K.p.a. oraz art. 98 § 2 K.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI