I SA/Wa 2010/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej odmawiające wydania zaświadczenia o nabyciu uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, uznając, że organ nie może kwestionować treści dyplomu ukończenia studiów.
Skarżąca A.H. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nabycie uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego z dniem 30 czerwca 2010 r. Minister Rodziny i Polityki Społecznej odmówił, uznając, że posiadane przez skarżącą wykształcenie (studia licencjackie i magisterskie na kierunku pedagogika) nie spełniało wymogów prawnych w dacie ich ukończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra, stwierdzając, że organ nie ma kompetencji do kwestionowania treści dyplomu ukończenia studiów i oceny spełnienia standardów kształcenia, a jedynie do potwierdzenia posiadania dyplomu.
Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej zaświadczenia potwierdzającego nabycie przez A.H. uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego z dniem 30 czerwca 2010 r. Minister oparł swoją decyzję na analizie dokumentów potwierdzających ukończenie przez skarżącą studiów licencjackich (2008 r.) i magisterskich (2010 r.) na kierunku pedagogika. Organ stwierdził, że zgodnie z przepisami obowiązującymi do 30 października 2021 r., wykształcenie skarżącej nie dawało uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, a późniejsza zmiana przepisów nie mogła wstecznie nadać tych uprawnień. Minister podniósł również kwestię braku opłaty za wydanie zaświadczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia mimo posiadania interesu prawnego oraz brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku (opłaty). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzenia wiedzy organu o faktach, a nie orzekania o prawach i obowiązkach. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że organ administracji nie jest uprawniony do kwestionowania treści dyplomu ukończenia studiów ani oceny spełnienia standardów kształcenia, a jedynie do potwierdzenia posiadania dyplomu. Sąd wskazał, że posiadane przez skarżącą dyplomy ukończenia studiów licencjackich i magisterskich na kierunkach pedagogika, uzyskane do dnia 31 grudnia 2013 r., spełniają wymogi określone w ustawie o pomocy społecznej. Ponadto, sąd uznał, że organ powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia opłaty za wydanie zaświadczenia. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do kwestionowania treści dyplomu ukończenia studiów ani oceny spełnienia standardów kształcenia. Jego rola w postępowaniu o wydanie zaświadczenia ogranicza się do potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale NSA, zgodnie z którą organ nie może badać, czy szkoła spełniała wymagane standardy kształcenia, a jedynie czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia odpowiedniej szkoły. Dyplomowi ukończenia studiów przysługuje domniemanie prawidłowości, a jego zakwestionowanie może nastąpić tylko w odrębnym trybie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
u.p.s. art. 116 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
Pracownikiem socjalnym może być osoba, która do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków: pedagogika, pedagogika specjalna, politologia, polityka społeczna, psychologia, socjologia, nauki o rodzinie.
u.p.s. art. 116 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o pomocy społecznej
Po zmianie przepisów od 30 października 2021 r. pracownikiem socjalnym może być osoba, która ukończyła studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
k.p.a. art. 217
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 116
Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej
Pomocnicze
k.p.a. art. 218 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
u.p.s. art. 156 § ust. 3a
Ustawa o pomocy społecznej
Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. rozpoczęły studia wyższe licencjackie lub wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia po uzyskaniu dyplomu ukończenia tych studiów mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.
Ustawa o zmianie ustawy o pomocy społecznej art. 5 § ust. 3
Osoby, które przed dniem 1 stycznia 2008 r. ukończyły lub kontynuowały studia wyższe o specjalności praca socjalna na jednym z kierunków: pedagogika, politologia, polityka społeczna, psychologia, socjologia lub nauki o rodzinie, po uzyskaniu dyplomu ukończenia tych studiów mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej art. 5
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie jest uprawniony do kwestionowania treści dyplomu ukończenia studiów. Organ nie jest uprawniony do oceny spełnienia standardów kształcenia przez uczelnię. Posiadane wykształcenie skarżącej spełnia wymogi ustawowe do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia opłaty za wydanie zaświadczenia.
Odrzucone argumenty
Wykształcenie skarżącej nie spełniało wymogów prawnych w dacie jego uzyskania. Zmiana przepisów od 30 października 2021 r. nie mogła wstecznie nadać uprawnień. Brak dowodu wniesienia opłaty za wydanie zaświadczenia.
Godne uwagi sformułowania
organ nie jest uprawniony do kwestionowania treści uzyskanego przez skarżącą dyplomu i suplementu do dyplomu dyplomowi ukończenia studiów wyższych przysługuje zatem domniemanie prawidłowości, zakwestionowanie zaś skutków prawnych wynikających z uzyskanego dyplomu może nastąpić tylko w trybie przewidzianym dla tego typu aktów postępowanie o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Monika Sawa
sprawozdawca
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza, że organy administracji nie mogą w postępowaniu o wydanie zaświadczenia kwestionować treści dokumentów urzędowych, takich jak dyplomy ukończenia studiów, ani oceniać standardów kształcenia uczelni. Podkreśla obowiązek organu do wezwania do uzupełnienia braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych na podstawie posiadanych dyplomów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozgraniczenie kompetencji organów administracji i jak sądy chronią domniemanie prawidłowości dokumentów urzędowych. Jest to istotne dla osób ubiegających się o zaświadczenia i potwierdzenia kwalifikacji.
“Sąd: Minister nie może podważać Twojego dyplomu! Kluczowa wygrana w sprawie o uprawnienia pracownika socjalnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2010/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Kamil Kowalewski Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 1370/24 - Wyrok NSA z 2025-05-13 Skarżony organ Minister Pracy i Polityki Społecznej Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art 217 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. H. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Minister Rodziny i Polityki Społecznej postanowieniem nr DPS-VI.5120.9.2021AP, doręczonym 3 sierpnia 2023 r., po rozpoznaniu wniosku A.H. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę nabycia uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego o treści "pani A. H. nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu regulowanego - pracownika socjalnego 30 czerwca 2010 r.’’ odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 14 lipca 2023 r. do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wpłynął wniosek A.H. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego datę nabycia uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego, w którym wniosła o urzędowe potwierdzenie przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej następującej treści merytorycznej: "pani A. H. nabyła uprawnienia do wykonywania zawodu regulowanego - pracownika socjalnego 30 czerwca 2010 r.’’ W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy organu dokumenty Minister wskazał, że A. H. uzyskała dyplom nr [...] potwierdzający ukończenie w dniu 11 czerwca 2008 r. studiów licencjackich na kierunku pedagogika w zakresie pracy socjalnej i resocjalizacji oraz suplement do tego dyplomu, wydany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w P. oraz dyplom nr [...] potwierdzający ukończenie w dniu 30 czerwca 2010 r. studiów magisterskich na kierunku pedagogika, w specjalności praca socjalna oraz suplement do tego dyplomu wydany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w P. . W aktach sprawy znajduje się także przedłożone przez A. H. pismo z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w P. , Wydział Studiów Edukacyjnych, z dnia 4 stycznia 2021 r. zawierające wyjaśnienia dotyczące wykształcenia zrealizowanego przez A. H. na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w P. . Minister wskazał, że z powyższych dokumentów wynika, że A. H. w 2008 r. uzyskała tytuł licencjata na kierunku pedagogika w zakresie pracy socjalnej i resocjalizacji, a w 2010 r. uzyskała tytuł magistra na kierunku pedagogika, w specjalności praca socjalna. Organ wyjaśnił, że zawód pracownika socjalnego w Polsce jest zawodem regulowanym, podlegającym szczególnym uregulowaniom prawnym w zakresie standardów kształcenia i uznania kwalifikacji w zakresie dopuszczenia do jego wykonywania. Określenie uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego wynika wyłącznie i wprost z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901). Ustalenie, czy absolwent spełnia określone przepisami warunki pozwalające na wykonywanie zawodu pracownika socjalnego następuje na podstawie treści przedłożonych dokumentów, tj. na podstawie dyplomu i suplementu do dyplomu -jeśli taki został wydany, lub innych dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. Analizę otrzymanych dokumentów przeprowadza się w oparciu o następujące przepisy art. 116 ust. 1, ust. 1a oraz ust. 1b, a także art. 156 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. poz. 320). Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu art. 116 ust. 1, ust. 1 a oraz ust. 1b ustawy o pomocy społecznej pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków: 1) posiada dyplom ukończenia kolegium pracowników służb społecznych; 2) ukończyła studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej; 3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków: a) pedagogika, b) pedagogika specjalna, c) politologia, d) polityka społeczna, e) psychologia, f) socjologia. g) nauki o rodzinie; 4) ukończyła studia podyplomowe z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej, po uprzednim ukończeniu studiów na jednym z kierunków, o których mowa w pkt 3. 1a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, wymagane umiejętności, wykaz przedmiotów, minimalny wymiar zajęć dydaktycznych oraz zakres i wymiar praktyk zawodowych dla specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego, realizowanej w szkołach wyższych na kierunkach wymienionych w ust 1, kierując się koniecznością odpowiedniego przygotowania absolwentów do wykonywania zawodu pracownika socjalnego. 1b Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymogi programowe dla studiów podyplomowych z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej, z uwzględnieniem tematyki wykładów oraz minimalnej liczby godzin ich trwania, biorąc pod uwagę kwalifikacje i umiejętności niezbędne dla prawidłowego wykonywania zawodu pracownika socjalnego. Natomiast, zgodnie z art. 156 ustawy o pomocy społecznej: 1. Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy były zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują uprawnienia do wykonywania zawodu. 1a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. ukończyły studia wyższe na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia, politologia i nauki społeczne lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 2. Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjnoopiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r.; osobom tym zalicza się staż pracy w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i ośrodkach adopcyjnoopiekuńczych. 3. Osoby, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy ukończą studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 3a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. rozpoczęły studia wyższe licencjackie lub wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia po uzyskaniu dyplomu ukończenia tych studiów mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 4. Osoby zatrudnione przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy ukończą studia wyższe na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia i uzyskają tytuł licencjata, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 5. Osoby zatrudnione przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowisku aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 5,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy ukończą studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. Kolejno, w myśl art. 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej: 1.Osoby, które przed dniem 1 stycznia 2007 r. otrzymały dyplom wyższej szkoły zawodowej o specjalności praca socjalna, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 2. Osoby, które do dnia 1 stycznia 2008 r. otrzymały dyplom uzyskania tytułu zawodowego w zawodzie pracownik socjalny, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. 3. Osoby, które przed dniem 1 stycznia 2008 r. ukończyły lub kontynuowały studia wyższe o specjalności praca socjalna na jednym z kierunków: pedagogika, politologia, polityka społeczna, psychologia, socjologia lub nauki o rodzinie, po uzyskaniu dyplomu ukończenia tych studiów mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego. Minister wskazał, że z analizy ww. dokumentów przeprowadzonej w oparciu o wskazane przepisy ustawowe wynika, że A. H. do dnia zmiany przepisu art. 116 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, to jest do dnia 30 października 2021 r., nie miała uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny na podstawie art. 116 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 1 a ustawy o pomocy społecznej. Minister stwierdził, że w odniesieniu do dyplomu ukończenia studiów licencjackich nr [...] nie ma możliwości uznania uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny na podstawie art 156 ust. 3a z uwagi na to, że studia licencjackie zostały rozpoczęte po dniu 1 maja 2004 r. W odniesieniu do wyżej wskazanego dyplomu nie ma także możliwości uznania uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej, ponieważ ukończona specjalność to praca socjalna i resocjalizacja, a nie praca socjalna, jak wymieniono w omawianym przepisie. Ponadto, w odniesieniu do dyplomu nr [...] i suplementu do tego dyplomu, na podstawie posiadanych dowodów Minister stwierdził, że nie zostało w pełni zrealizowane minimum programowe dla specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego wskazane w przepisach art 116 ust. 1 pkt 3 oraz ust 1 a ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził także, że uznanie uprawnień A.H. do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny nastąpiło wskutek zmiany przepisu art. 116 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej wprowadzonego ustawą z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2021 r. poz. 803, która to zmiana weszła w życie w dniu 30 października 2021 r., po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia), a nie na skutek wniesienia do sprawy nowych dowodów, które pozwoliłyby na ponowne rozpoznanie sprawy i inne rozstrzygnięcie w kwestii uznania uprawnień. Minister zaznaczył, że do dnia 30 października 2021 r. przepis art. 116 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej obowiązywał w brzmieniu: "ukończyła studia na kierunku praca socjalna". Natomiast, po wejściu w życie w dniu 30 października 2021 r. zmiany, o której już wspomniano powyżej, przepis art 116 ust 1 pkt 2 otrzymał następujące brzmienie: "ukończyła studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej". Dopiero powyższa zmiana przepisu pozwoliła na uznanie uprawnień A.H. do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny z uwagi na zapis w dyplomie nr [...] mówiący, że ukończone zostały studia: "w specjalności praca socjalna." Organ zwrócił także uwagę, że wraz z wnioskiem z dnia 14 lipca 2023 r. A. H. nie przedstawiła nowych dowodów potwierdzających zrealizowanie w pełnym wymiarze minimum programowego dla specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego w toku studiów, zgodnie z art. 116 ust. 1 pkt 3 oraz ust 1.a ustawy o pomocy społecznej. Podniesiono także, że A. H. zostało wydane zaświadczenie znak: [...] , potwierdzające posiadanie przez nią uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny od dnia wejścia w życie zmienionego przepisu art 116 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na brak przed dniem 30 października 2021 r. przepisu prawa, na podstawie którego można by było uznać, że A. H. posiada uprawnienia do wykonywania przedmiotowego zawodu w oparciu o określony w dyplomie ukończenia uczelni kierunek studiów i ich zakres (specjalność), zdaniem Ministra brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści tj. o nabyciu uprawnień do wykonywania zawodu regulowanego pracownik socjalny od dnia 30 czerwca 2010 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 217 §2 K.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast, art. 219 K.p.a. stanowi, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Minister wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku oraz mając na uwadze przesłanki określone w art. 217 K.p.a. w przypadku wniosku A.H. nie znalazł podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Podniósł ponadto, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334), za wydanie zaświadczenia pobiera się opłatę w wysokości 3% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207), obowiązującego w roku wydania zaświadczenia. Opłatę wnosi się na rachunek bankowy organu wydającego zaświadczenie i podał, że A. H. nie przedstawiła dowodu wniesienia opłaty. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. H. zaskarżając ją w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, ze zostało wydane z naruszeniem art. 217 .§ 2 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia, w sytuacji kiedy nie było po temu podstaw, tj. Minister nie jest uprawniony do kwestionowania treści uzyskanego przez skarżącą dyplomu i suplementu do dyplomu, a skarżąca ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu, że uprawnienie do wykonywania zawodu regulowanego — pracownika socjalnego nabyła 30 czerwca 2010 r. Zarzuciła również, że Minister naruszył art. 218 § 2 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a., ponieważ wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodu uiszczenia opłaty za wydanie zaświadczenia, jednak nie wezwał skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego wniosku o wydanie zaświadczenia. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie od Ministra Rodziny i Polityki Społecznej na rzecz A. H. zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.1634 t.j. z dnia 2023.08.17), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznając skargę w świetle tych kryteriów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest nieprawidłowe. Zgodnie z art. 217 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1).§ 2 precyzuje, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Z art. 218 k.p.a. wynika z kolei obowiązek organu do wydawania zaświadczeń. Stosownie bowiem do jego § 1. W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z treścią powołanych wyżej przepisów zaświadczenie jest zatem wyrazem wiedzy organu o określonych faktach. Jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej. Nie jest ono aktem stosowania prawa ani oświadczeniem woli - jest oświadczeniem wiedzy; nie rodzi dla adresata żadnych bezpośrednich skutków prawnych, zmienia jedynie jego sytuację faktyczną, gdyż może być np. środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania prawnej sfery jej adresata. Zaświadczenie nie tworzy, nie uchyla ani nie zmienia istniejących stosunków prawnych. Ustanowiona przez prawodawcę szczególna procedura wydawania i weryfikacji konkretnego typu dokumentu urzędowego ogranicza przewidzianą w art. 76 § 3 k.p.a. możliwość przeprowadzania dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie bowiem domniemania prawdziwości, tzn. zgodności zawartych w nim twierdzeń z rzeczywistym stanem rzeczy, w odniesieniu do dokumentu urzędowego, możliwe jest w zasadzie jedynie przy zastosowaniu szczególnej procedury. Dyplom ukończenia studiów stanowi dokument urzędowy potwierdzający uzyskanie wykształcenia na określonym poziomie. Skutkiem prawnym wydania dyplomu jest zmiana statusu prawnego adresata i uzyskanie przez niego określonego tytułu zawodowego. Wydanie dyplomu wykazuje charakter zbliżony do wydania decyzji administracyjnej, o czym świadczy istniejący tryb stwierdzenia nieważności dyplomu albo wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego. Dyplomowi ukończenia studiów wyższych przysługuje zatem domniemanie prawidłowości, zakwestionowanie zaś skutków prawnych wynikających z uzyskanego dyplomu może nastąpić tylko w trybie przewidzianym dla tego typu aktów. Trybem tym nie jest postępowanie o wydanie zaświadczenia. Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej przez stronę uchwale składu 7 sędziów z 13 maja 2009 II OPS 2/08 w uchwale, w której wskazano, że, "W toku postępowania o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki organy samorządu zawodowego pielęgniarek, przy ustalaniu przesłanki posiadania dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej wydanego przez szkołę wyższą posiadającą akredytację, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), nie mogą badać, czy szkoła ta spełniała wymagane standardy kształcenia". Uchwała ta jak wynika wprost z jej treści dotyczyła wprawdzie potwierdzenia wykonywania uprawnień zawodu pielęgniarki niemniej jednak okoliczności faktyczne było zbliżone, w tym okoliczność, że organ nie jest uprawniony do oceny czy posiadany dyplom potwierdzający uzyskanie uprawnień do wykonywania określonego zawodu wykonywanie tego zawodu potwierdza opartą o analizę ilość wymaganych godzin dydaktycznych niezbędnych dla uzyskania danego zawodu, w tym wypadku suplementu stanowiącego załącznik do dyplomu. W treści uchwały NSA wskazało, że: (...) warunkiem uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy, jest posiadanie dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, a wobec tego przedmiotem oceny może być tylko to, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej, która miała wymaganą akredytację, a nie to, czy program nauczania w tej szkole spełnia standardy kształcenia, czy też to, jakim programem kształcenia była objęta osoba, która uzyskała dyplom ukończenia takiej szkoły. W art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy użyto określenia "posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej", a nie "ukończenia szkoły pielęgniarskiej o określonych standardach kształcenia". Skoro warunki uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki zostały określone w taki sposób, to organ stwierdzający prawo wykonywania zawodu na podstawie art. 12 ust. 1 omawianej ustawy nie ma kompetencji do dokonywania oceny, czy osoba posiadająca wymagany dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej ma wystarczające wykształcenie z uwagi na tok studiów, które odbyła. W ustawie nie została uregulowana w sposób szczególny sytuacja osób, które wprawdzie rozpoczęły naukę w szkole wyższej na kierunku pielęgniarstwo przed uzyskaniem przez szkołę akredytacji potwierdzającej spełnianie standardów kształcenia, ale ukończyły tę szkołę po uzyskaniu przez nią akredytacji. Skoro jednak warunkiem uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarki jest posiadanie dyplomu ukończenia odpowiedniej szkoły, to nie można tego warunku interpretować rozszerzająco w ten sposób, że obejmuje on nie tylko posiadanie dyplomu ukończenia odpowiedniej szkoły, ale także to, czy osoba posiadająca taki dyplom objęta była określonym programem kształcenia. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca uregulował sytuację osób, które rozpoczęły naukę w szkole pielęgniarskiej w okresie, gdy szkoła posiadała akredytację, ale kończą szkołę, gdy szkoła nie posiada akredytacji. To, że wraz z dyplomem ukończenia szkoły wydawany jest suplement, nie może prowadzić do wniosku, że na podstawie suplementu można dokonywać oceny, czy posiadany dyplom jest dyplomem, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Po pierwsze, z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym, a obecnie z przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie wynika, że suplement może być podstawą do oceny, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia określonej szkoły wyższej. Po drugie, suplement, według wzoru, który określa w drodze rozporządzenia właściwy minister, zawiera informacje o posiadaczu dyplomu oraz przebiegu studiów, o poziomie wykształcenia i osiągniętych wynikach, jednakże brak jest przepisu, który stanowiłby podstawę do oceny, iż treść tych informacji może prowadzić do przyjęcia, że dyplom nie jest dyplomem ukończenia szkoły wyższej. We wzorze suplementu stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów i wzorów dyplomów oraz świadectw wydawanych przez uczelnie (Dz.U. z 2009 r. Nr 11, poz. 61) wyraźnie zaznaczono, że suplement do dyplomu ma dostarczyć obiektywnych i pełnych informacji dla lepszego zrozumienia oraz sprawiedliwego uznawania kwalifikacji akademickich i zawodowych w kraju i za granicą oraz że suplement zawiera opis rodzaju, poziomu, treści i statusu studiów odbytych i pomyślnie ukończonych przez osobę wymienioną w dyplomie. Taką też informacyjną funkcję pełnił suplement wydawany według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie (Dz.U. Nr 182, poz. 1881). Zawarta w suplemencie informacja "Posiadane kwalifikacje oraz uprawnienia zawodowe (o ile to możliwe)" oznaczała tylko tyle, że uprawnienia zawodowe zależą nie tylko od posiadania dyplomu ukończenia szkoły, ale od spełnienia jeszcze innych warunków określonych w ustawie. Tego rodzaju informacja w żadnym razie nie może być rozumiana w ten sposób, że można oceniać, iż posiadacz takiego dyplomu nie posiada dyplomu ukończenia szkoły wyższej z uwagi na treść informacji zawartej w suplemencie. NSA podkreśliło, że nieprzekonujący jest podniesiony w uzasadnieniu postanowienia przedstawiającego zagadnienie prawne argument, że organy samorządu zawodowego posiadają uprawnienia do kwestionowania prawidłowości dokumentów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w odniesieniu do pielęgniarek i położnych będących obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej, które wynikają z art. 11a-11h, "a w szczególności m.in. art. 11g ust. 1b i art. 12 ust. 2c ustawy". Pozbawianie ich zatem podobnego prawa w stosunku do pielęgniarek i położnych będących obywatelami polskimi "prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania ich kompetencji, określonych generalnie". Z art. 11g ust. 1b ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej takiego wniosku wyprowadzić nie można. Nakazuje on bowiem wyłącznie w odniesieniu do obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie spełnia wymagań określonych w ustawie, stosować przepisy o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii, określone w przepisach odrębnych. Przepis art. 12 ust. 2c ustawy umożliwia zaś okręgowej radzie pielęgniarek i położnych w przypadku powstania "uzasadnionych wątpliwości" co do autentyczności dokumentów, w tym dyplomów wydanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej przez odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego, zwrócenie się do tych władz lub organizacji "o potwierdzenie autentyczności dyplomów, świadectw lub innych dokumentów wydanych przez to państwo oraz poświadczenie, że pielęgniarka, położna zamierzająca wykonywać zawód w Rzeczypospolitej Polskiej uzyskała wykształcenie zgodne z przepisami obowiązującymi w określonym państwie członkowskim Unii Europejskiej". Uprawnienia takie posiada przecież okręgowa rada także w odniesieniu do każdego dokumentu urzędowego na podstawie art. 76 § 3 K.p.a. Tak więc powołany przepis nie zawiera w istocie żadnej nowości normatywnej i nie może być argumentem na rzecz tezy, że dopuszczalne jest kwestionowanie znaczenia dyplomu polskiej szkoły wyższej ze względu na to, że zdaniem organów samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych nie spełnia ona standardów kształcenia". (..) NSA podkreśliło, że czym innym jest kwestia przestrzegania określonych w tych dyrektywach i ustawie standardów kształcenia pielęgniarek i położnych w postępowaniach akredytacyjnych dla szkół wyższych kształcących pielęgniarki i położne (...). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ błędnie odmówił wydania skarżącej zaświadczenia potwierdzającego uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego kwestionując na podstawie suplementu de facto uzyskanie tych uprawnień, co czego nie jest umocowany. Postępowanie wszczęte wnioskiem o wydanie zaświadczenia cechuje się szczególną, uproszczoną procedurą. Ten szczególny charakter ujawnia się zwłaszcza w tym, że w ramach tego postępowania obowiązkiem organu, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaznaczyć należy, że przedmiot postępowania o wydanie zaświadczenia jest wąski i nie obejmuje kompetencji do orzekania przez organ w danej sprawie administracyjnej, to jest ustalania praw lub obowiązków administracyjnoprawnych podmiotów prawa, a sprowadza się wyłącznie do poświadczenia faktów lub stanów prawnych wynikających z dokumentów będących w dyspozycji organu. Z treści dokumentów, którymi dysponował organ wynika natomiast, że A. H. uzyskała dyplom nr [...] potwierdzający ukończenie w dniu 11 czerwca 2008 r. studiów licencjackich na kierunku pedagogika w zakresie pracy socjalnej i resocjalizacji oraz suplement do tego dyplomu, wydany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w P. oraz dyplom nr [...] potwierdzający ukończenie w dniu 30 czerwca 2010 r. studiów magisterskich na kierunku pedagogika, w specjalności praca socjalna oraz suplement do tego dyplomu wydany przez Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w P.. Zgodnie z powołanymi przez organ przepisami warunkiem uzyskania prawa wykonywania zawodu pracownika socjalnego, jest posiadanie dyplomu ukończenia polskiej szkoły wyższej o wskazanych w przepisach kierunkach i specjalności pracownik socjalny, a wobec tego przedmiotem oceny może być tylko to, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia takiej szkoły, która miała ponadto wymaganą akredytację, a nie to, czy program nauczania w tej szkole spełnia standardy kształcenia, czy też to, jakim programem kształcenia była objęta osoba, która uzyskała dyplom ukończenia takiej szkoły. Organ pominął przy tym treść art. 116 ust 1 pkt 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym pracownikiem socjalnym może być osoba, która do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków: a) pedagogika, b) pedagogika specjalna c) politologia, d) polityka społeczna, e) psychologia, f) socjologia, g) nauki o rodzinie (pkt 3) a pkt 4 ukończyła studia podyplomowe z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej w uczelni realizującej studia na kierunku praca socjalna lub w zakresie pracy socjalnej, po uprzednim ukończeniu studiów na jednym z kierunków, o których mowa w pkt 3. W uzasadnieniu projektu zmiany ustawy o pomocy społecznej z 29 kwietnia 2021 wprowadzającej powołane zmiany wskazano m.in. (..)"Uwzględniając postulaty pracodawców zgłaszających problemy z pozyskiwaniem nowych kadr do pracy socjalnej, poszerzono katalog możliwości uzyskania uprawnień w zawodzie. Projekt ustawy przewiduje możliwość zdobycia uprawnień do wykonywania zawodu pracownika socjalnego przez umożliwienie zdobycia kwalifikacji w ramach ukończenia studiów podyplomowych z zakresu metodyki i metodologii pracy socjalnej, w szkole realizującej studia na kierunku praca socjalna, po uprzednim ukończeniu studiów na kierunkach wymienionych w art. 116 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. (..)Mając na uwadze stały wzrost zapotrzebowania jednostek organizacyjnych pomocy społecznej na pracowników socjalnych i zgłaszane do projektodawcy problemy w pozyskiwaniu nowych kadr na te stanowiska, uzasadnione jest wprowadzenie dodatkowej ścieżki kształcenia umożliwiającej uzupełnienie posiadanej wiedzy o zagadnienia specyficzne dla obszaru kwalifikacji pracownika socjalnego i uzyskanie tą drogą uprawnień do wykonywania tego zawodu. Wprowadzenie przepisu art. 116 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej umożliwi uzyskanie kwalifikacji do zatrudnienia na stanowisku pracownika socjalnego osobom, które ukończyły studia wyższe pierwszego lub drugiego stopnia na jednym z kierunków: pedagogika, pedagogika specjalna, politologia, polityka społeczna, psychologia, socjologia, nauki o rodzinie, i chciałyby uzyskać uprawnienia do wykonywania zawodu pracownika socjalnego przez ukończenie kształcenia uzupełniającego. (..) Podkreślono także, że jednocześnie należy zaznaczyć, że poza wymogiem posiadania odpowiedniego wykształcenia brak jest dodatkowych ograniczeń związanych z wykonywaniem zawodu regulowanego pracownika socjalnego. Każda osoba posiadająca wykształcenie wskazane w przepisach ustawy o pomocy społecznej, tj. dyplom uzyskania tytułu zawodowego w zawodzie pracownik socjalny lub dyplom ukończenia odpowiednich studiów, może podjąć pracę na takim stanowisku. Nie jest wymagane w tym przypadku odbycie dodatkowego stażu czy zdanie dodatkowego egzaminu dopuszczającego do podjęcia zatrudnienia w charakterze pracownika socjalnego". Jak już wskazano z dokumentów złożonych przez skarżącą wynika, że posiada ona dyplom potwierdzający ukończenie studiów licencjackich na kierunku pedagogika w zakresie pracy socjalnej i resocjalizacji oraz dyplom potwierdzający ukończenie w dniu 30 czerwca 2010 r. studiów magisterskich na kierunku pedagogika, w specjalności praca socjalna, czyli kierunki mieszące się w dyspozycji powołanego przez organ przepisu uzyskane do dnia 31 grudnia 2013 r., bez konieczności jego uzupełniania. Odnosząc się z kolei do braku opłaty, która skarżąca zobowiązana była uiścić, Sąd podziela stanowisko skarżącej, ze organ winien wezwać do jej uzupełnienia czego nie uczynił. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI