I SA/Wa 201/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-24
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościustawa komunalizacyjnalasypaństwowe gospodarstwo leśnesamorząd terytorialnyadministracja publicznastan faktycznydowodypostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości, wskazując na błędy proceduralne organów w ustaleniu stanu faktycznego na kluczową datę.

Gmina K. skarżyła decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości z 27 maja 1990 r. Organy administracji uznały, że działka stanowiła las i wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego, co wyłączało ją z komunalizacji. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, a dokumenty dotyczyły stanu faktycznego z dat późniejszych niż data wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę własności nieruchomości. Organy administracji uznały, że działka w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła lasy i grunty leśne, wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego i tym samym nie mogła zostać skomunalizowana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Gmina K. argumentowała, że działka nie mieściła się w definicji lasów i gruntów leśnych z ustawy z 1949 r., a zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona na cele uzdrowiskowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Sąd stwierdził, że organy obu instancji dopuściły się istotnego uchybienia, nie zbierając i nie rozpatrując w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Wskazano, że dokumenty, na podstawie których dokonano ustaleń, dotyczyły stanu faktycznego z dat późniejszych niż 27 maja 1990 r. (np. wypis z ewidencji gruntów z 2005 r., protokół przekazania działki Nadleśnictwu z 1995 r.). Sąd uznał, że organy nie wywiązały się z obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., w szczególności kto i na jakich zasadach dysponował nieruchomością w tej dacie. W związku z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił obie decyzje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, grunty leśne wchodzące w skład państwowego gospodarstwa leśnego w dacie 27 maja 1990 r. nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził zasadę, że grunty leśne wchodzące w skład państwowego gospodarstwa leśnego w dniu 27 maja 1990 r. były wyłączone z komunalizacji. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, organy nie wykazały, że nieruchomość faktycznie należała do państwowego gospodarstwa leśnego w rozumieniu przepisów obowiązujących na dzień 27 maja 1990 r., opierając się na dokumentach z późniejszych dat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

ustawa komunalizacyjna art. 5 § 1

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym art. 1 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym

ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym art. 6 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym

ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym art. 7 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym

ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 2 § 2

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

ustawa o lasach art. 32 § 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

ustawa o lasach art. 4 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

ustawa o lasach art. 74 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

ustawa o terenowych organach rządowej administracji ogólnej art. 53 § 2

Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały, że nieruchomość faktycznie należała do państwowego gospodarstwa leśnego w rozumieniu przepisów obowiązujących na dzień 27 maja 1990 r. Dokumenty stanowiące podstawę ustaleń organów dotyczyły stanu faktycznego z dat późniejszych niż 27 maja 1990 r. Organy nie ustaliły, kto i na jakich zasadach dysponował nieruchomością w dniu 27 maja 1990 r.

Odrzucone argumenty

Działka stanowiła lasy i grunty leśne w rozumieniu ustawy z 1949 r. i wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego, co wyłączało ją z komunalizacji.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji dopuściły się istotnego uchybienia polegającego na niezebraniu i nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób materiału dowodowego organy nie wywiązały się z obowiązku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Iwona Kosińska

członek

Tomasz Wykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność ustaleń stanu faktycznego w sprawach komunalizacyjnych, konieczność opierania się na dowodach z daty kluczowej dla rozstrzygnięcia, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości w okresie transformacji ustrojowej i stosowania przepisów o komunalizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w sprawach administracyjnych dotyczących mienia, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego na konkretną datę.

Błąd proceduralny organów zadecydował o losach nieruchomości: Sąd uchyla decyzję komunalizacyjną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 201/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Iwona Kosińska
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: asesor WSA Iwona Kosińska asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant referendarz sądowy Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżona decyzję, oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 201/07
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU", utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto K. własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka w obrębie ewidencyjnym [...] nr [...] o powierzchni [...] m. kw., uregulowanej w księdze wieczystej KW [...]
Decyzja KKU wydana została w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia komunalizacji przedmiotowej działki na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą komunalizacyjną".
Uzasadniając swoje orzeczenie, organ podniósł, iż w dniu 27 maja 1990 r. działka stanowiła lasy i grunty leśne.
W dniu tym sprawy lasów regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz.U. Nr 63, poz.494 z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. Nr 11, poz.79 z późn.zm.).
Według przepisów ustawy z 20 grudnia 1949 r. państwowe lasy i grunty leśne stanowią państwowe gospodarstwo leśne (art.1 ust.1), nad którym Minister Leśnictwa sprawuje zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę (art.6 ust.1). Jednocześnie wszystkie grunty leśne o zwartej powierzchni co najmniej 0,1 ha powinny być trwale utrzymane pod uprawą leśną (art.7 ust.1).
Jednocześnie zgodnie z art.2 ust.2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. gruntami leśnymi są m.in. grunty określone w ewidencji gruntów jako lasy.
Protokołem zdawczo - odbiorczym Nr [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. przekazał przedmiotową działkę Nadleśnictwu C. wchodzącemu w skład - zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2005 r. Nr 45, poz.435 z późn.zm.) - państwowej jednostki organizacyjnej Lasy Państwowe (art.32 ust.2 ustawy) zarządzającej lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa (art.4 ust.1).
W tym stanie rzeczy przedmiotowa działka znajdująca się w ustawowym zarządzie Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i nie stała się na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy - Miasta K.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina K. podnosząc, iż działka nie mieści się w definicji "lasów i gruntów leśnych" zawartej w art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. Z zaświadczenia Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K. wynika, iż w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i [...] Uzdrowiska K. nieruchomość ta nie była w dniu 27 maja 1990 r. przeznaczona pod uprawę leśną, ale była przeznaczona wyłącznie na cele uzdrowiskowe.
Rozpatrzywszy odwołanie KKU utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, podnosząc, co następuje.
W ewidencji gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość figurowała jako grunt leśny, stanowiła zatem taki grunt w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i wchodziła w skład państwowego gospodarstwa leśnego.
Powyższego wniosku nie dezawuuje powołane w odwołaniu zaświadczenie Wydziału Architektury Urzędu Miasta i Gminy K.
Z zaświadczenia tego wynika bowiem, iż działka stanowiła teren lasów ochronnych, a to, że była położona w strefie uzdrowiskowej nie pozbawiało jej charakteru leśnego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła Gmina K., podtrzymując zarzut odwołania, iż działka nie mieści się w definicji "lasów i gruntów leśnych" zawartej w art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r., a ponadto nie spełnia także innych wymagań wskazanych w tej ustawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej " Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin."
Generalnie prawidłowo przyjęły organy jako zasadę, że, po pierwsze, spełnienie w dniu 27 maja 1990 r. przez nieruchomość warunku, o którym mowa w art.2 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (figurowanie w ewidencji gruntów jako las) przesądza o tym, iż w dacie tej grunt posiadał charakter leśny, po drugie, iż grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej obowiązywała ustawa o państwowym gospodarstwie leśnym, zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym), a to skutkuje uznaniem wyłączenia nieruchomości z komunalizacji.
W ocenie Sądu jednakże przy orzekaniu w sprawie organy obu instancji dopuściły się istotnego uchybienia polegającego na niezebraniu i nierozpatrzeniu w wyczerpujący sposób materiału dowodowego.
Z akt administracyjnych wynika bowiem, że dokumenty, w oparciu o które dokonywano ustaleń, stwierdzają stan faktyczny z dat późniejszych niż data wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej.
Znajdujący się w materiale dowodowym wypis z ewidencji gruntów sporządzony został według stanu na dzień 27 stycznia 2005 r.
Z kolei dokonane stosownym protokołem przekazanie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. działki Nadleśnictwu C. - na podstawie art.74 ust.1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. nr 101, poz.444) - nastąpiło dopiero w dniu 20 czerwca 1995 r.
Do tej daty nieruchomość ta pozostawała w dyspozycji Kierownika Urzędu Rejonowego, a zatem organu który zgodnie z art.53 ust.2 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 32, poz.176) przejął zadania i kompetencje terenowych organów administracji państwowej o właściwości szczególnej i ogólnej stopnia podstawowego (a zatem organów, o których mowa w art.5 ustawy komunalizacyjnej), wykonywane z mocy ustaw szczególnych przez rejonowe organy administracji państwowej, jeżeli nie zostały one przekazane w odrębnych ustawach organom samorządu terytorialnego lub innym organom.
W tej sytuacji uznać należy, iż organy nie wywiązały się z obowiązku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., w tym ustalenia, kto w tej dacie i na jakich zasadach nieruchomością tą dysponował (w szczególności, czy był to terenowy organ administracji państwowej i czy ewentualnie nieruchomość ta "należała" do niego w rozumieniu art.5 ust.1 ustawy komunalizacyjnej).
W świetle niedokonania takich ustaleń w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją, decyzję tę, podobnie jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Wydano je bowiem z naruszeniem art.7 i 77§1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustalenia, o których mowa powyżej należy poczynić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art.152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI