I SA/Wa 2/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
dekret warszawskinieruchomościużytkowanie wieczystezwrot mieniagospodarka nieruchomościamistan faktycznydowodyzabudowawłasność

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanej działki przejętej dekretem warszawskim, uznając brak spełnienia kluczowego warunku zabudowy.

Skarżący domagał się przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przejętego dekretem warszawskim. Organ administracji odmówił, wskazując na niespełnienie warunku zabudowy nieruchomości. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że brak zabudowy działki w dacie wejścia w życie dekretu uniemożliwia uwzględnienie wniosku na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo złożenia wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie, który został przejęty na własność gminy na mocy dekretu z 1945 r. Skarżący, jako następca prawny przedwojennych właścicieli, domagał się zwrotu nieruchomości. Organ administracji odmówił uwzględnienia wniosku, opierając się na art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kluczowym warunkiem przyznania prawa użytkowania wieczystego w tym trybie było nie tylko złożenie wniosku do 31 grudnia 1988 r., ale również fakt, że nieruchomość musiała być zabudowana domem jednorodzinnym lub innym budynkiem mieszkalnym o określonej liczbie izb w dacie wejścia w życie dekretu. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznały, że ten drugi warunek nie został spełniony, ponieważ nieruchomość była niezabudowana, co potwierdzały materiały dowodowe, w tym zdjęcia lotnicze z 1945 r. i mapa inwentaryzacyjna Biura Odbudowy Stolicy. Sąd podkreślił, że oba warunki mają charakter kumulatywny i niespełnienie któregokolwiek z nich skutkuje oddaleniem wniosku. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, warunek zabudowy nieruchomości jest konieczny i ma charakter kumulatywny z warunkiem złożenia wniosku w terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków: złożenia wniosku do 31 grudnia 1988 r. oraz zabudowy nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków skutkuje oddaleniem wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.g.n. art. 214 § 1 i 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Warunki złożenia wniosku do 31.12.1988 r. oraz zabudowy nieruchomości są kumulatywne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Pomocnicze

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy art. 1

Przejście gruntu na własność gminy m. st. Warszawy.

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej art. 32 § 2

Przejście gruntu na własność Skarbu Państwa.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 82 § 1 i 2

Regulacje dotyczące wniosków o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie kumulatywnego warunku zabudowy nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 86, 10, 136 k.p.a.). Kwestia posiadania samoistnego nieruchomości (rozstrzygana w innym postępowaniu).

Godne uwagi sformułowania

warunki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n. mają kumulatywny charakter i tylko ich łączne wypełnienie umożliwia przyznanie tegoż prawa. Niespełnienie chociaż jednego warunku prowadzi do nieuwzględnienia wniosku. dla ustalenia czy na zdjęciu lotniczym z 1945 r. znajduje się zabudowa czy też takiej zabudowy brak nie jest wymagane uzyskanie wiadomości specjalnych

Skład orzekający

Dariusz Pirogowicz

przewodniczący

Bożena Marciniak

członek

Monika Sawa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście wymogu zabudowy nieruchomości jako warunku zwrotu lub przyznania prawa użytkowania wieczystego po dekrecie warszawskim."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gruntów warszawskich i interpretacji przepisów przejściowych dotyczących dekretu warszawskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących zwrotu mienia przejętego po II wojnie światowej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i reprywatyzacji.

Niezabudowana działka po dekrecie warszawskim – czy można odzyskać prawo użytkowania wieczystego?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 2/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Monika Sawa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 518
art. 214 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 października 2024 r. nr KOC/3940/Go/24 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 9 października 2024 r. nr KOC/3940/GO/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (SKO/organ) po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy Nr 25/SD/2024 z 20 maja 2024 r. wydaną na podstawie art. 214 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) o odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] (dawna [...]), hip. [...], stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] zwrotu na rzecz na rzecz M. K., E. R., M. R., T. K., A. K., Z. K., M. L., H. T., B. R., M. K.2 i J. K..
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Organ ustalił, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] (dawna ulica [...]), oznaczona dawnym numerem hipotecznym [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).
Na mocy art. 1 dekretu powyższy grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Z dniem 27 maja 1990 roku przedmiotowy grunt przeszedł na własność Dzielnicy - Gminy Warszawa - Mokotów, co potwierdził Wojewoda Warszawski decyzją o nr 8826 z dnia 31 lipca 1991 r. (k. 65 akt).
Obecnie grunt dawnej nieruchomości hip. [...] wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]; obie stanowią własność miasta stołecznego Warszawy.
Przeddekretowymi właścicielami ww. nieruchomości na mocy aktu notarialnego z dnia 9 lipca 1941 roku byli N. R., H. R., W. K. i T. R. (odpis aktu karta 7 i 8 akt, kopia zaświadczenia z księgi wieczystej k. 89 akt).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące -uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Gmina miała obowiązek uwzględniania wniosków, jeżeli korzystanie z gruntów przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Wniosek taki w stosunku do ww. gruntu nie został złożony.
Organ podał, że w dniu 25 lipca 1965 r. H. K. (R.), W. K. i T. R., powołując się na treść uchwały Rady Ministrów Nr 11 z 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów w użytkowanie wieczyste (M.P. Nr 6 poz. 18), złożyli wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości (karta 1, karta 27 akt).
Decyzją z 23 marca 1966 r. nr-GM.GT.I./S/271/65 odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] dz. Nr [...], (k. 4 akt). Pismem datowanym 16 marca 1993 r., złożonym 15 marca 1993 r. (k. 9 akt) W. K. wystąpiła o zwrot "nieruchomości położonej przy ul. [...], wg księgi wieczystej Nr nieruchomości N [...], o powierzchni 4336 m 2 - oznaczonej jako działki przy ul. [...]. Własność moja została przejęta dekretem z 1945 r. Mimo to, przez cały czas, do dnia dzisiejszego opłacamy podatki od nieruchomości (...)".
Organ podał następnie, że w stosunku do ww. nieruchomości w latach dziewięćdziesiątych toczyły się różne postępowania administracyjne. Zdaniem organu istotne jest, że decyzją z 24 kwietnia 1998 r. nr KOC/74/Go/98 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji z 23 marca 1966 r. nr GM.GT.I./S/271/65 jako wydanej bez podstawy prawnej (k. 166 akt). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 września 2000 r. sygn. akt IV SA 2007/98 oddalił skargę na tę decyzję (k. 170). W tej sytuacji, rozpatrując wniosek W. K. z 25 lipca 1965 r. , Prezydent m. st. Warszawy decyzją Nr 25/SD/2024 z 20 maja 2024 r. odmówił następcom prawnym W. K., N. R., T. R. i H. R. przyznania prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości. W uzasadnieniu wskazano, że wobec niezłożenia wniosku w trybie Dekretu, należy wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wyjaśnił, że aby uzyskać użytkowanie wieczyste gruntu w tym trybie należy łącznie spełnić dwa warunki tj.
- złożyć wniosek przed 31 grudnia 1988 r.,
- nieruchomość musi być działką zabudowaną domem jednorodzinnym, małym domem mieszkalnym albo domem, w którym liczba izb nie przekracza 20.
Zdaniem organu z uwagi na fakt, że działka była i pozostaje niezabudowana, nie jest możliwy jej zwrot. Organ podkreślił, że sama wnioskodawczyni w swoich licznych pismach nie wskazywała na zabudowę działki, a wręcz podkreślała, że była ona nieużytkowana, jest zarośnięta chwastami.
Od decyzji odwołanie w przepisanym terminie wniósł skarżący M. K., zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również art. 8 i 107 § 3. Podniósł, że nie ma żadnego dowodu, że zdjęcia lotnicze, na które powołuje się organ, obrazują stan z dnia wejścia w życie dekretu. Podkreślił, że "Nie wiadomo, kto je wykonał oraz jaki był ceł ich sporządzenia". Zasugerował konieczność sporządzenia opinii fachowej na temat tych zdjęć, skorzystania z "opinii osób posiadających wiadomości specjalne''. Wniósł o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty zgodnie z wnioskiem.
Rozpoznając odwołanie SKO wskazało, rozpatruje odwołanie od decyzji wydanej na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podniosło, że nie jest sporne, że wniosek w trybie Dekretu nie został w stosunku do przedmiotowej nieruchomości hip. [...] złożony.
Wniosek W. K., będący przedmiotem oceny, został złożony 25 lipca 1965 r. i ponowiony 15 marca 1993 r. Wskazało, że w 1993 r. mógł zostać rozpoznany jedynie na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości tj. na podstawie art. 82 ust. 1 i 2 tej ustawy, który stanowił, że
1. Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
2. Poprzedni właściciele działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, a także domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych, lub ich następcy prawni mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie wieczyste. O przyznaniu prawa użytkowania wieczystego wymienionych gruntów i o zwrocie budynków orzeka rejonowy organ rządowej administracji ogólnej w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a zarząd gminy w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gminy.
SKO podało następnie, że obecnie kwestie te reguluje art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność.
Organ wskazał, że w związku z treścią powyższych regulacji aby odzyskać nieruchomość, co do której nie został złożony wniosek w trybie przepisów dekretu, należało spełnić dwa warunki:
• do 31 grudnia 1988 r. złożyć wniosek w trybie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, oraz
• nieruchomość musiała być zabudowana budynkiem opisanym w powołanym przepisie.
W kwestii dochowania terminu złożenia wniosku SKO stwierdziło, że wniosek W. K., H. K. (dawniej R.) i T. R. złożony został 25 lipca 1965 r., z powołaniem się na Uchwałę RM Nr 11 z 27 stycznia 1965. Wniosek ten nie został uwzględniony. Zdaniem SKO skoro decyzja odmowna została decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 kwietnia 1998 r. KOC/74/Go/98 wyeliminowana z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, czyli od daty jej wydania to wniosek z 25 lipca 1965 r. powinien być ponownie rozpoznany. SKO odwołało się do uchwały 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 11/98 gdzie wskazano, że w sprawie z wniosku poprzedniego właściciela gruntu przejętego na podstawie dekretu w dniu 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku, zgłoszonego z powołaniem, się na uchwałę nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18), jeżeli sprawa nie została zakończono decyzją ostateczną przed dniem wejścia życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), może mieć zastosowanie przepis art. 214 tej ustawy.
Zdaniem SKO nie została natomiast spełniona druga przesłanka art. 214 ponieważ nieruchomość nie była nigdy zabudowana. Organ wskazał, ze w § 7 aktu notarialnego z 9 lipca 1941 r. zapisano, że nabywcy jako przyczynę transakcji podali zamiar pobudowania własnego domu celem w nim zamieszkania. Organ wskazał ponadto, że w żadnym z pism, składanych przez W. K., nie było najmniejszej wzmianki o istniejącym na działce jakimkolwiek zabudowaniu. W piśmie z marca 1993 r. powoływała się na fakt opłacania podatku, załączając dowód ostatniej wpłaty (za 1992 r.), która dotyczyła "gruntów pozostałych". W kolejnym piśmie z 6 października 1993 r. podała, że działka jest wykorzystywana rolniczo. W piśmie z 23 października (?) 1993 r. (kopia karta 17) wskazała z kolei "Przez cały czas od 21.11.1945 r. do dziś, przedmiotowa działka nie stanowiła żadnej użyteczności publicznej. Obecnie doraźnie użytkuje ją rolnik B.". Zdaniem organu, wbrew zarzutom odwołania, treść pism W. K. ma znaczenie w sprawie i świadczy o tym , że nieruchomość ni była zabudowana. Organ podniósł, że jest nieprawdopodobne, by przeddekretowa właścicielka nieruchomości nie wspomniała o znajdującym się na działce domu gdyby taki istniał, niezależnie od stanu, w jakim by się on znajdował w dacie pisania wniosków.
Organ podniósł, że skarżący kwestionuje dowody powołane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji tj. zdjęcia lotnicze z 1945 roku wskazując, że "Rzeczone zdjęcia nie zostały jednakże załączone do decyzji, podobnie jak wydruk z smapo.um.warszowa.pl. Nie wiadomo, kto je wykonał oraz jaki był ceł ich sporządzenia'', sugerując jednocześnie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. W ocenie organu zarzuty te nie są zasadne. Organ wskazał, że mapy, zamieszczone na stronach internetowych Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, są cyfrowym odwzorowaniem map nieruchomości warszawskich z różnych lat - najstarsza pochodzi z 1768 r. - i na niektórych z nich naniesione są jedynie granice nieruchomości, a niektóre zawierają też warstwy tematyczne. W warstwie tematycznej mapy "Zabytki’' pod adresem http://mapa.um.warszawa.pl/mapaAppl /mapa? service-zabvtki&L-pl&X-75Q 1970.799741663&Y-5783499.752966665&S-=9&O-0&T- 0&komunikat=off# znajduje się warstwa mapowa będąca inwentaryzacją zniszczeń z lat 1945 - 1946; sporządzili ją architekci z Biura Odbudowy Stolicy. Mapa ta jest bardzo dokładna, zamieszczono na niej wszystkie budynki, istniejące i zniszczone. Zdaniem SKO mapa ta jest nie budzi wątpliwości, stanowi bowiem dokument kartograficzny, wykonany wyjątkowo starannie; w legendzie mapy zamieszczono symbole budynków ze wskazaniem zakresu uszkodzeń- nieuszkodzonych, uszkodzonych w małym procencie, uszkodzonych w znacznym procencie, wypalonych doszczętnie, zniszczonych całkowicie, nieukończonych i drewnianych całkowicie spalonych. Akta Biura Odbudowy Stolicy, przechowywane w Archiwum m. st. Warszawy, stanowią jeden z najcenniejszych zbiorów materiałów archiwalnych. Zostały one w znacznej części zdygitalizowane. W całości zbiór składa się z 14 679 teczek zawierających mapy, plany, projekty, zapiski inwentaryzacyjne i zdjęcia z lat 1945-1953. Zdaniem organu nie ma podstaw kwestionowania tego dowodu. Zdjęcia lotnicze z roku 1945 , dostępne na stronie http://mapa.um.warszawa.pl/mapaAppl/mapa? service=mapa historyczna&L=pl&X =7496843.636666666&Y=5794350.84177083&S=2&Q=0&T=0&komunikat=ofr# również dowodzą, że nieruchomość nie była zabudowana.
Organ podniósł, że na podstawie informacji znajdującej się na stronie internetowej https://geofoixim.pl/news/878/ortofotomapa-zniszczonej-warszawy-dostepna-w internecie można się dowiedzieć, że opracowano ją na bazie zdjęć lotniczych wykonanych w czerwcu 1945 roku przez wojsko radzieckie. Zdjęcia udostępnione zostały dzięki uprzejmości Zarządu Geografii Wojskowej Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Zdjęcia wykonane zostały czterema różnymi kamerami, w kilku nalotach. Do opracowania ortofotomapy użyto 668 zdjęć lotniczych w skali około 1:8000. Obejmują one obszar miasta w granicach administracyjnych z 1939 roku wraz z obrzeżami. W sumie około 200 km2. Ortofotomapę wykonało Warszawskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne. Zdaniem organu do oceny czy na zdjęciu widoczny jest czy nie budynek nie s a w tej sytuacji wymagane wiadomości specjalne.
Reasumując SKO stwierdziło, że - wbrew tezie zawartej w odwołaniu - to nie organ ma udowodnić nieistnienie budynku na przedmiotowej działce. Dowód na nieistnienie jest co do zasady trudny lecz możliwe jest udowodnienie tezy przeciwnej – że budynek istniał. Jednakże wnioskodawcy nie wskazali żadnych dowodów potwierdzających, że na działce kiedykolwiek znajdował się budynek mieszkalny. Zdaniem organu dowody pośrednie - pisma W. K. - na to nie wskazują. Natomiast dowody materialne - zdjęcia lotnicze terenu pochodzące z czerwca 1945 r. oraz mapa inwentaryzacyjna sporządzona przez architektów z Biura Odbudowy Stolicy potwierdza, że teren nieruchomości hip. [...] nigdy nie był zabudowany.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K. (skarżący), zaskarżając ją w całości
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. poprzez niepodjęcie przez organ odwoławczy wszelkich czynności, które byłyby niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, ignorując przy tym słuszny interes obywateli, a także poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który wystąpił w sprawie, w szczególności:
a. bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący nie ma uprawnienia i nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki do ustanowienia użytkowania wieczystego, podczas gdy z wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie, z dnia 4 marca 2024r. sygn. akt: XVI Ns 690/21 wynika iż zarówno on jak i dawni właściciele hipoteczni byli posiadaczami samoistnym od 21 listopada 1945 roku a sam organ przyznaje, iż złożony wniosek w trybie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości został złożony przez W. K.
b. bezpodstawne przyjęcie, iż zdjęcie lotnicze z 1945 r. zostało zrobione 21 listopada 1945 roku, a tym samym obejmuje stan faktyczny na dzień wejścia w życie dekretu. c. brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zamierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym wyjaśnienia rozbieżności między wnioskiem z dnia 25.07.1965 r. ponowionym 16.03.1993 r., a pismami Pani W. K. wskazanymi w decyzji.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., 75 k.p.a., 77 k.p.a, 80 k.p.a., w zw. z art. 86 k.p.a. polegające na ich niepełnym zastosowaniu przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy poprzez niedokładne i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, a zwłaszcza zaniechanie przesłuchania stron niniejszego postępowania, w sytuacji, gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia.
3. naruszenie art. 35 k.p.a. w zw. z art. 36 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez rażącą bezczynność organu I instancji, które przez prawie 60 lat nie rozpoznał sprawy w terminie, nie informował skarżącego o przyczynie opóźnienia oraz nie odpowiadał na ponaglenia,
4. naruszenie art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania dowodowego, pomimo iż dowody zebrane przez organ I instancji nie mogą stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jako że są to dowody pośrednie, stanowiące poszlaki, zaś rozumowanie zarówno organu I instancji, jak i organu odwoławczego stanowią w istocie domniemania, nie opierają się zaś na dowodach bezpośrednich, co oznacza, iż organ administracyjny oparł swoją decyzję nie na dowodach, a jedynie na zasadzie swej uznaniowości.
5. naruszenie art 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zaniechanie przez Organ II instancji poinformowania skarżącego i pełnomocnika o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym podczas ponownego rozpoznania sprawy.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych;
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Stosownie do treści art. 214 ust. 1 u.g.n. poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność. W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał, odwołując się do treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 11/98 w której wskazano, że w sprawie z wniosku poprzedniego właściciela gruntu przejętego na podstawie dekretu w dniu 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku, zgłoszonego z powołaniem, się na uchwałę nr 11 Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 1965 r. w sprawie oddania niektórych terenów na obszarze m.st. Warszawy w wieczyste użytkowanie (M.P. Nr 6, poz. 18), jeżeli sprawa nie została zakończono decyzją ostateczną przed dniem wejścia życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) może mieć zastosowanie przepis art. 214 tej ustawy, że wniosek został złożony w terminie.
W powyższych okolicznościach zadaniem organów była zatem merytoryczna ocena, czy przesłanki, o jakich mowa w art. 214 ust. 1 u.g.n. zostały spełnione, czy też nie. Przy czym w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że warunki ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 214 ust. 1 i 2 u.g.n. mają kumulatywny charakter i tylko ich łączne wypełnienie umożliwia przyznanie tegoż prawa. Jeżeli zatem choćby jeden z tych warunków nie jest spełniony, ustanowienie użytkowania wieczystego w tym trybie nie jest możliwe.
Jak już wskazano w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że został spełniony pierwszy warunek złożenia wniosku o użytkowanie wieczyste gruntu tj. wniosek został złożony w terminie tj. do 31 grudnia 1988 r.
W związku z tym organ badał spełnienie dalszych przesłanek warunkujących przyznanie tegoż prawa w tym przesłanki zabudowania nieruchomości jednym z budynków wymienionych w art. 214 u.g.n. Organy prawidłowo ustaliły na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach, w tym zdjęć lotniczych z 1945 r. obejmujących przedmiotowy teren- ortofotomapy, wydruku z smapa.um.warszawa.pl z materiałami z Biura Odbudowy Stolicy – plan inwentaryzacji zniszczeń z lat 1945-1946 oraz pism W. K. z 11 sierpnia 1994 r., 8 stycznia 1995 r. oraz 8 sierpnia 1995 r. w których wskazywała, że przedmiotowa działka nie jest użytkowana i jest zarośnięta chwastami i tylko czasowo użytkuje ją rolnik, że przedmiotowa nieruchomość nie była zabudowana w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, który te ustalenia skutecznie by podważył.
Sąd podkreśla, że z treści cytowanego na wstępie art. 214 u.g.n., w sposób jednoznaczny wynika, że wymogiem koniecznym pozytywnego dla podmiotu wnioskującego rozstrzygnięcia jest złożenie wniosku o którym w nim mowa do 31 grudnia 1988 r., pod warunkiem zabudowania nieruchomości jednym z budynków wymienionych w ust. 2 art. 214 w dacie wejścia w życie dekretu. Niespełnienie chociaż jednego warunku prowadzi do nieuwzględnienia wniosku. Uprawnienie do zwrotu nieruchomości dotyczy bowiem wyłącznie działek, których zabudowa odpowiadała - według stanu na dzień wejścia w życie dekretu - zabudowie określonej ściśle w ust. 2. Warunek ten, jak zasadnie ustaliły organy, w niniejszej sprawie nie został spełniony gdyż przedmiotowa działka nie była zabudowana ani w dacie wejścia życie dekretu ani później. Nie była też zabudowana w dacie zakupu co wynika z aktu notarialnego z 9 lipca 1941 lecz była zakupiona w związku z zamiarem zabudowy, co nie zostało zrealizowane. Powyższe potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie a powołany wyżej poczynając od pism poprzedniczki prawnej skarżącego, z których wynika jedynie, że działka była uprawiana rolniczo a W. K. płaciła podatek od tej nieruchomości. Fakt braku zabudowy tej nieruchomości potwierdzają również zdjęcia lotnicze z 1945 r. Rację ma organ, że dla ustalenia czy na zdjęciu lotniczym z 1945 r. pochodzącym z Archiwum m.st. Warszawy, znajduje się zabudowa czy też takiej zabudowy brak nie jest wymagane uzyskanie wiadomości specjalnych, zwłaszcza w sytuacji gdy w świetle pozostałego materiału dowodowego okoliczność ta nie budzi wątpliwości i nie została skutecznie zakwestionowana w postaci przedłożenia dowodu przeciwnego.
Wobec tego prawidłowo organ uznał, że warunek określony w powołanym art. 214 u.g.n. a dotyczący wymogu by działka była zabudowana nie został w tej sprawie spełniony, wobec tego nie ma podstaw do oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Nietrafne są tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 86 k.p.a a także 136 kpa.
Sąd podkreśla jednocześnie, że nie kwestionuje ustaleń zawartych w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie, z dnia 4 marca 2024r. w sprawie o sygn. akt: XVI Ns 690/21 wskazując, że przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym jest ocena spełnienia przesłanek zasiedzenia nieruchomości wynikających z art. 172 kc a mianowicie oceny czy dawni właściciele hipoteczni byli posiadaczami samoistnym i w jakim okresie. Przesłanki te natomiast nie podlegają ocenie przy rozpoznaniu wniosku na podstawie art. 214 ugn.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 kpa Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. W niniejszej sprawie niewątpliwie strona miała możliwość podjęcia czynności procesowych a mianowicie prawidłowo i w terminie złożyła odwołanie i skargę co oznacza, że w pełni zrealizowała przysługujące jej prawa a zaniechanie organu w zakresie wskazanym przez stronę nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI