I SA/WA 199/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-11-17
NSAinneŚredniawsa
zasiłek rodzinnydodatek do zasiłkuniepełnosprawnośćdziecko niepełnosprawneświadczenia rodzinnetermin złożenia wnioskuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o świadczeniach rodzinnych

WSA w Warszawie oddalił skargę M.B. na decyzję SKO w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, uznając, że prawo do świadczenia przysługuje od daty złożenia wniosku, a nie od daty wskazanej przez skarżącą.

Skarżąca M.B. domagała się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i przyznało dodatek od listopada 2021 r., uznając, że termin na złożenie wniosku biegnie od daty uprawomocnienia się wyroku orzekającego o niepełnosprawności. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO co do biegu terminu, ale jednocześnie wskazując, że prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku, a nie od daty wskazanej przez skarżącą.

Sprawa dotyczyła skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Skarżąca domagała się przyznania tego dodatku od stycznia 2020 r., powołując się na prawomocny wyrok sądu z grudnia 2021 r. orzekający o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jej córki A.B. SKO, uchylając częściowo decyzję Prezydenta, przyznało dodatek od listopada 2021 r., uznając, że trzymiesięczny termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy liczyć od daty uprawomocnienia się wyroku (1 marca 2022 r.). Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 24 ust. 2a u.ś.r. i domagając się przyznania świadczenia od stycznia 2020 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO co do biegu terminu od daty uprawomocnienia się wyroku. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do dodatku ustala się co do zasady od miesiąca złożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a przepis art. 24 ust. 2a stanowi wyjątek umożliwiający przyznanie świadczenia wstecz, ale tylko w okresie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub jego stopniu. W ocenie sądu, skarżąca złożyła wniosek w terminie, jednakże okres, za który przyznano świadczenie (od listopada 2021 r.), był zgodny z okresem zasiłkowym, którego dotyczył pierwotny wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu orzekającego o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, a nie od dnia jego wydania.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko SKO, że bieg trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku o dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego rozpoczyna się od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu ustalającego stopień niepełnosprawności, a nie od daty jego wydania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Termin ten liczy się od dnia uprawomocnienia się wyroku sądu.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 11a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że dodatek powinien być przyznany od stycznia 2020 r., mimo że pierwotny wniosek dotyczył okresu zasiłkowego 2021/2022, a wcześniejsze okresy były przedmiotem odrębnych, prawomocnych decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przez Kolegium, dlaczego dodatek został przyznany na okres od listopada 2021 r., a nie od stycznia 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

termin o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie został zachowany od tej daty należy liczyć trzymiesięczny termin prawo do świadczeń rodzinnych co do zasady ustala się na okres zasiłkowy zasada z art. 24 ust. 2 u.ś.r. doznaje przełamania w art. 24 ust. 2a u.ś.r.

Skład orzekający

Gabriela Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Przemysław Żmich

sędzia

Kamil Kowalewski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja biegu terminu do złożenia wniosku o świadczenia rodzinne uzależnione od niepełnosprawności, gdy prawo do niepełnosprawności zostało ustalone prawomocnym wyrokiem sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo do niepełnosprawności zostało ustalone wyrokiem sądu po terminie, ale wniosek o świadczenie został złożony w okresie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu świadczeń rodzinnych dla dzieci niepełnosprawnych i interpretacji przepisów dotyczących terminów składania wniosków, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych prawem socjalnym.

Kiedy można ubiegać się o dodatek do zasiłku rodzinnego dla dziecka niepełnosprawnego? Kluczowa data to uprawomocnienie wyroku, nie jego wydanie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 199/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Kamil Kowalewski
Przemysław Żmich
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant referent Krzysztof Włoczkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 listopada 2022 r. nr KOC/5208/Sr/22 w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej: "Skarżąca"), decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] (dalej: "Prezydent") z [...] lipca 2022 r. nr [...] w części dotyczącej pkt I i II oraz zmieniło decyzję Prezydenta z [...] lutego 2022 r. nr [...] dodając pkt 7 przyznający Skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. w kwocie 110 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.
Decyzja Kolegium wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca wnioskiem z [...] września 2021 r. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci M. B. i A. B., na okres zasiłkowy 2021/2022.
Prezydent, po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z [...] lutego 2022 r. przyznał Skarżącej świadczenie w formie:
1. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat na dziecko M. B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.,
2. zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 18-24 lat na dziecko A. B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.,
3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz.U. z 2003 r., poz. 390) dalej: "u.ś.r.", na A. B. na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., w kwocie [...] zł miesięcznie,
4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 1 u.ś.r. na M. B. na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., w kwocie [...] zł miesięcznie,
5. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2022/2023, przyznany na A. B. w kwocie [...] zł jednorazowo na okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r.,
6. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2022/2023, przyznany na M. B. w kwocie [...] zł jednorazowo na okres od 1 września 2022 r. do 30 września 2022 r.
Skarżąca pismem z [...] maja 2022 r. zwróciła się do Prezydenta o uzupełnienie ww. wniosku z [...] września 2021 r. o następujące świadczenie: prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. od stycznia 2020 r. Jednocześnie załączyła wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...] zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] maja 2020 r. w ten sposób, że zmienia orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] marca 2020 r. w ten sposób, że zalicza A. B. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się na [...] listopada 2017 r. a we wskazaniach dotyczących zatrudnienia: na stanowisku przystosowanym do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności lub w zakładzie pracy chronionej; dotyczących korzystania z systemu środowiskowego wsparcia: wymaga oraz oddalający odwołanie w pozostałym zakresie. Wyrok stał się prawomocny od dnia 1 marca 2022 r.
Prezydent postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej o ustalenie prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji na rzecz A. B., w okresie zasiłkowym 2019/2020 na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2020 r.; decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie wniosku Skarżącej z [...] maja 2022 r. o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na rzecz A. B., w okresie zasiłkowym 2019/2020 na okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. jako bezprzedmiotowe; oraz decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie w sprawie wniosku Skarżącej z [...] maja 2022 r. o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na rzecz A. B., w okresie zasiłkowym 2020/2021 na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. jako bezprzedmiotowe.
Następnie Prezydent rozpatrując ww. wniosek z [...] maja 2022 r. w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na rzecz A. B. na okres zasiłkowy 2021/2022, decyzją z [...] lipca 2022 r. zmienił decyzję z [...] lutego 2022 r. w ten sposób, że:
I. po pkt 6 dodał pkt 7 w brzmieniu: przyznać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2022 r. do 31 października 2022 r.,
II. odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r.,
III. zmienił pkt 3 decyzji w zakresie wysokości kwoty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przyznanego na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 1 u.ś.r., na A. B. i ustalił kwotę [...] zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2022 r. do 31 października 2022 r.
W ocenie organu I instancji termin o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie został zachowany, gdyż wniosek o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka został złożony po upływie 3 miesięcy od dnia wydania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] marca 2020 r. nr akt [...], a także po upływie 3 miesięcy od dnia wydania wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...].
Niezgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca złożyła odwołanie. Stwierdziła, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. powinien zostać przyznany od 1 stycznia 2020 r., a nie od 1 maja 2022 r. Wskazała, że złożyła wniosek (uzupełnienie wniosku) w dniu [...] maja 2022 r., w okresie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...], który ostatecznie orzekł o kwestii niepełnosprawności córki A.
Decyzją z [...] listopada 2022 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775) dalej: "k.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta z [...] lipca 2022 r. w części dotyczącej pkt I i II oraz zmieniło decyzję z [...] lutego 2022 r. dodając pkt 7, w którym przyznało Skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. w kwocie 110 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.
W uzasadnieniu stwierdziło, że wykładania art. 24 ust. 2a u.ś.r. dokonana przez organ I instancji jest błędna. Wskazało, że z akt sprawy wynika, iż wniosek o przyznanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na dziecko A. B. został złożony w dniu [...] maja 2022 r. oraz, że wyrok Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] grudnia 2021 r. sygn. akt [...] stał się prawomocny w dniu [...] marca 2022 r. Podniosło, że od tej daty należy liczyć trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W ocenie Kolegium przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż okres trzech miesięcy upłynął w dniu 1 czerwca 2022 r., natomiast przedmiotowy wniosek został złożony w dniu [...] maja 2022 r. Wobec powyższego Kolegium orzekło o zmianie zaskarżonego orzeczenia i o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na dziecko A. B. od 1 listopada 2021 r.
Jednocześnie wskazało, że w stosunku do poprzednich okresów zasiłkowych w dniu [...] czerwca 2022 r. zapadły orzeczenia odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie i umarzające postępowanie w sprawie ustalenia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka (postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania; decyzja nr [...] o umarzeniu; decyzja nr [...] o umarzeniu) oraz decyzja z [...] marca 2021 r. nr [...] przyznająca świadczenie. Podając, że są one prawomocne.
Na decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Skarżąca zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia tj. A. B., oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., a nie od 1 stycznia 2020 r. do 31 października 2022 r., tj. mimo, że wniosek z 1 maja 2022 r. złożyła w okresie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z [...] grudnia 2021 r. sygn. akt [...], który ostatecznie orzekł o kwestii niepełnosprawności jej córki A. B., a uprawomocnił się w dniu 1 marca 2022 r.
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, przez Kolegium dlaczego pomimo uwzględnienia okoliczności uprawomocnienia się ww. wyroku z 6 grudnia 2021 r., który ostatecznie orzekł o kwestii niepełnosprawności jej córki A. B., pominiętych w decyzji Prezydenta nr [...]. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia tj. A. B., oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka został Skarżącej przyznany na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., a nie od 1 stycznia 2020 r. do 31 października 2022 r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, rozwinięte w motywach skargi, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nie uwzględniającej jej odwołania i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami za okres zasiłkowy 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022 z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego A. B., oraz przyznania świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka niepełnosprawnego A. B. na okres zasiłkowy 2019/2020, 2020/2021, 2021/2022 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia tj. A. B., oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1 stycznia 2020 r. do 31 października 2022 r. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzją z [...] listopada 2022 r., którą Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję Prezydenta z [...] lipca 2022 r. w części dotyczącej pkt I i II oraz zmieniło decyzję z [...] lutego 2022 r. dodając pkt 7 przyznający Skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na A. B. w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r.
Kolegium uznało bowiem, że wskazany w art. 24 ust. 2a u.ś.r. trzymiesięczny termin do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu, nie zaś od dnia jego wydania, jak przyjął Prezydent. Zatem w tej sytuacji prawidłowo zastosowało art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. skoro przepis ten umożliwia uchylenie w postępowaniu odwoławczym decyzji w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Jeżeli w decyzji pierwszoinstancyjnej jest wada, to faktem oczywistym jest, że naprawienie takiego błędu w postępowaniu odwoławczym może polegać tylko na jej uchyleniu i orzeczeniu merytorycznym.
Sąd w pełni powyższe stanowisko podziela.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, co słusznie stwierdziło Kolegium, przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. znajdzie zastosowanie, skoro wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z [...] grudnia 2021 r., sygn. akt [...] zmieniający orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] i Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w ten sposób, że zalicza A. B. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności stał się prawomocny w dniu 1 marca 2022 r. i od tej daty należy liczyć trzymiesięczny termin, który upłynął w dniu 1 czerwca 2022 r. Zatem skoro Skarżąca zwróciła się w dniu [...] maja 2022 r. (data prezentaty) o uzupełnienie wniosku z [...] września 2021 r. o przyznanie dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka na dziecko A. B., to trzymiesięczny termin został zachowany. To również nie budzi wątpliwości Skarżącej.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast okres, za który Skarżącej przyznano świadczenie w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Kolegium bowiem przyznało prawo do tego dodatku na córkę A. B. od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., a zatem za okres którego dotyczył wniosek z [...] września 2020 r., o uzupełnienie którego wnioskowała Skarżąca pismem z [...] maja 2022 r. Natomiast Skarżąca uważa, że prawo do tego dodatku powinno jej zostać przyznane od 1 stycznia 2020 r. do 31 października 2022 r.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
Zgodnie z art. 24 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych co do zasady ustala się na okres zasiłkowy. Wyjątek stanowią świadczenia rodzinne wskazane w art. 24 ust. 1 in fine u.ś.r., w tym omawiany dodatek do zasiłku rodzinnego. Prawo do tego świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). Świadczenie to nie jest bowiem przyznawane z urzędu, ale wyłącznie na podstawie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym sprawa o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego nie może toczyć się bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej. Konsekwencją powyższego jest wyraźnie przewidziana w treści art. 24 ust. 2 u.ś.r. dopuszczalność ustalenia prawa do owego świadczenia dopiero od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (m.in. orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydane przez powiatowy albo wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, bądź wyrok sądu powszechnego w tym zakresie). Zasada z art. 24 ust. 2 u.ś.r. doznaje przełamania w art. 24 ust. 2a u.ś.r., który stanowi, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. A tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie liczonego od dnia opatrzenia przez sąd klauzulą prawomocności wyroku zmieniającego drugoinstancyjne orzeczenie o niepełnosprawności. Rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia zatem nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu mającym charakter prejudycjalny dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania przez osobę niepełnosprawną lub jej opiekuna jak w tej sprawie, obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Sąd zwraca uwagę, że treść wniosków jest sformułowana w sposób jasny i czytelny. Z treści wniosku można wyczytać jakie rodzaje świadczeń rodzinnych i dodatków przysługują stronie, w tym dodatków związanych z posiadanym przez dziecko orzeczeniem o niepełnosprawności, jak również zakreśla ramy czasowe tych świadczeń. Jak wynika z akt Skarżąca pismem z [...] maja 2022 r. zwróciła się o uzupełnienie wniosku, którego datę, tj. [...] wrzesień 2021 r., własnoręcznie wskazała. Znajdujący się w aktach formularz wniosku z [...] września 2021 r. zawiera wskazanie okresu zasiłkowego, tj. 2020/2021 oraz wskazanie, że okres ten trwa od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego. Zatem nie budzi wątpliwości Sądu o uzupełnienie, którego wniosku Skarżąca się zwróciła i tym samym organ określając daty od których ustalił Skarżącej prawo związany był określić je zgodnie z okresem wynikającym z przedmiotowego wniosku.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę na okoliczność wskazaną także przez Kolegium, mianowicie, że Prezydent rozpoznał wniosek Skarżącej z [...] maja 2022 r. o ustalenie prawa do dodatku dot. okresów zasiłkowych 2019/2020, 2020/2021 oraz 2021/2022. Postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie złożonego wniosku dot. okresu zasiłkowego 2019/2020, od 1 stycznia 2020 r. do 31 maja 2020 r. gdyż Skarżąca nie posiadała uprawnień do zasiłku rodzinnego w tym okresie. Decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na A. B. w okresie zasiłkowym 2019/2020 na okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 października 2020 r. jako bezprzedmiotowe (prawo do wnioskowanego świadczenia zostało Skarżącej przyznane i wypłacone na podstawie decyzji z [...] listopada 2020 r. nr [...]). Decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] umorzył w całości postępowanie o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na A. B. w okresie zasiłkowym 2020/2021 na okres od 1 listopada 2020 r. do 31 października 2021 r. jako bezprzedmiotowe (prawo do wnioskowanego świadczenia zostało Skarżącej przyznane i wypłacone na podstawie decyzji z [...] marca 2021 r. nr [...]).
Powyższe decyzje stały się prawomocne, a z akt administracyjnych wynika, że decyzją z [...] lipca 2022 r. Kolegium rozpatrzyło odwołanie Skarżącej z [...] sierpnia 2022 r., którego treść nie budzi wątpliwości. Wprost wynika, że zaskarżyła ona w całości decyzję Prezydenta z [...] lipca 2022 r. Zatem niezrozumiały jest zarzut Skarżącej odnoszący się do braku rozstrzygnięcia w przedmiocie pozostałych okresów zasiłkowych skoro ww. decyzja Prezydenta ich nie dotyczyła.
Podsumowując wskazać należy, że analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez Skarżącą zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi. Kolegium orzekając w sprawie wszechstronnie rozpatrzyło stan faktyczny sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), szczegółowo wyjaśniło motywy, jakimi kierowało się przy jej rozstrzyganiu oraz uzasadniło swoje orzeczenie (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.), wyjaśniając, że z uwagi na dokonanie przez Prezydenta błędnej wykładni art. 24 ust. 2a u.ś.r., koniecznym stało się uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dot. pkt I i II oraz zmiana decyzji z [...] lutego 2022 r. poprzez dodanie pkt 7 o przyznaniu dodatku.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI