I SA/Wa 1986/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-04-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rekompensatanieruchomośćgranica RPspadekdziedziczenieterminprawo administracyjneMinister Skarbu PaństwaWSA

WSA w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa odmawiającą prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP, uznając, że wnioskodawcy nie wykazali skutecznego nabycia spadku po pierwotnym właścicielu przed upływem terminu do złożenia wniosku.

Sprawa dotyczyła prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję odmawiającą potwierdzenia tego prawa, uznając, że wnioskodawcy (Z. W. i A. W.) nie udowodnili, że są spadkobiercami pierwotnego właściciela (W. W.) w sposób skuteczny przed upływem terminu do złożenia wniosku. Sąd administracyjny oddalił skargi, podzielając stanowisko organu, że choć akt zbycia spadku mógł być skuteczny między stronami, to wnioskodawca Z. W. nabył prawo do rekompensaty dopiero po terminie wymaganym przez ustawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi Z. W. i A. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ administracji ustalił, że pierwotnym właścicielem był W. W., a spadek po nim nabył jego syn Z. W., a następnie wnuk G. W. G. W. aktem notarialnym zbył spadek na rzecz swojego ojca Z. W. Organ uznał jednak, że ten akt zbycia spadku nie jest skuteczny w kontekście prawa do rekompensaty, ponieważ wnioskodawcy nie udowodnili, że są spadkobiercami w rozumieniu ustawy. Sąd administracyjny, analizując sprawę, zważył, że zgodnie z ustawą o realizacji prawa do rekompensaty, prawo to przysługuje spadkobiercom. Wskazał, że choć akt zbycia spadku z 22 lutego 2010 r. mógł być skuteczny między stronami i oznaczałby sukcesję uniwersalną, to Z. W. stał się uprawnionym do ubiegania się o rekompensatę dopiero w tej dacie. Kluczowe okazało się jednak brzmienie art. 5 ust. 1 ustawy, który stanowi, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty należało złożyć nie później niż do 31 grudnia 2008 r. Ponieważ Z. W. nabył status uprawnionego dopiero w 2010 r., jego pierwotny wniosek z 2008 r. był nieskuteczny, gdyż nie był wówczas osobą uprawnioną. Sąd podkreślił, że złożenie wniosku po terminie skutkuje definitywną utratą prawa. W odniesieniu do A. W., sąd stwierdził, że nie wykazał on swojego statusu spadkobiercy W. W., a zatem nie był osobą uprawnioną. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i oddalił skargi na podstawie art. 151 PPSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zbycie spadku nie jest skuteczne w kontekście dochodzenia rekompensaty, jeśli nabywca stał się uprawnionym dopiero po terminie wymaganym do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć umowa zbycia spadku mogła być skuteczna między stronami, to nabywca (Z. W.) stał się uprawnionym do rekompensaty dopiero w dniu zawarcia umowy (22 lutego 2010 r.). Ponieważ ustawa wymagała złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty do 31 grudnia 2008 r., a Z. W. nie był wówczas uprawniony, jego wniosek był nieskuteczny, co skutkowało definitywną utratą prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.r.r. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2.

u.r.r. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Złożenie wniosku po terminie skutkuje definitywną utratą prawa.

Pomocnicze

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.r.r. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty.

u.r.r. art. 4

Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skargi Z. W. i A. W. zostały oddalone, ponieważ sąd uznał, że wnioskodawcy nie wykazali skutecznego nabycia prawa do rekompensaty przed upływem wymaganego terminu.

Godne uwagi sformułowania

Zbycie spadku prowadzi do sukcesji uniwersalnej. Wstąpienie w prawa i obowiązki spadkobiercy następuje w zakresie objętym umową zbycia spadku. Przejście na nabywcę korzyści i ciężarów oznacza, że od chwili zawarcia umowy jest on uprawniony do pobierania wszelkich korzyści. Złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie skutkuje definitywną utratą prawa do ubiegania się o rekompensatę, a żadne nawet wyjątkowe okoliczności [...] nie mogą spowodować przedłużenia tego terminu bądź jego przywrócenia.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Gabriela Nowak

członek

Maria Tarnowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu składania wniosków o rekompensatę za mienie pozostawione poza granicami RP oraz skutków zbycia spadku w kontekście tych przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o rekompensatach i konkretnego stanu faktycznego związanego z datą nabycia spadku i złożenia wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów proceduralnych, nawet w przypadku skomplikowanych kwestii spadkowych i majątkowych. Pokazuje, że formalne aspekty mogą przeważyć nad merytorycznymi argumentami.

Termin ważniejszy niż prawo do spadku? Jak zbycie majątku po terminie przekreśliło szansę na rekompensatę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1986/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Gabriela Nowak
Maria Tarnowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1493/11 - Wyrok NSA z 2012-10-30
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 169 poz 1418
art. 3 ust. 2,  art. 5 ust. 1,  ust. 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej   Polskiej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skarg A. W. i Z. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargi.
Uzasadnienie
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr[...], po rozpatrzeniu odwołań Z. W.
i A. W. , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] odmówił potwierdzenia Z. W. i A. W. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości położonych w W., w miejscowości J. oraz majątku S., woj.[...], poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ ustalił, że spadek po właścicielu mienia pozostawionego poza granicami obecnej RP – W. W. nabył jego syn Z. W. Spadek po Z. W. nabył jego wnuk G. W. .
Aktem notarialnym umową zbycia spadku z dnia [...] lutego 2010 r. Rep A nr[...], w skład którego wchodzi prawo ubiegania się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, dziedziczonego po Z. W. G. W. zbył na rzecz swojego ojca Z. W.
Organ uznał, że akt zbycia spadku z dnia [...] lutego 2010 r., mocą którego G. W. – spadkobierca po W. W., zbył na rzecz ojca Z. W. spadek nie może być skuteczny. Oznacza to, że wnioskodawcy nie udowodnili faktu bycia spadkobiercami po właścicielu pozostawionego mienia.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli Z. W. i A. W.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ zgodził się z ustaleniami pierwszoinstancyjnymi co do tego że Z. W. i A. W. nie są spadkobiercami dawnego właściciela, a akt notarialny zbycia spadku jest nieskuteczny.
Od powyższej decyzji Ministra Skarbu Państwa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. W. i A. W.
W ocenie A. W., jest on wraz z bratem Z. W. spadkobiercą po Z. W. co do części spadku, w skład którego wchodzi roszczenie o nabycie rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Z. W. w skardze zarzucił decyzji, iż została wydana z naruszeniem prawa i wniósł o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
-art. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP;
- art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zw. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy przez ich wadliwą interpretację i niezastosowanie w kontekście aktu notarialnego.
Zarzucając powyższe skarżący Z. W. wniósł o uchylenie obu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skargi podlegają oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w takim stopniu, który ma wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2.
W rozpoznawanej sprawie spadkobiercą po właścicielu mienia pozostawionego poza granicami obecnej RP – W. W. był Z. W.
i I. R., co poświadcza postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] grudnia 2007 r. sygn. akt [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 1999 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że spadek po Z. W. w całości nabył G. W.
Kolejno, mocą umowy zbycia spadku zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] lutego 2010 r. Rep. A Nr [...] G. W. zbył, tytułem nieodpłatnym, na rzecz swojego ojca Z. W., spadek odziedziczony po Z. W., a Z. W. zbycie to przyjął.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż umowa zbycia spadku nie jest skuteczna w odniesieniu do realizacji prawa do rekompensaty.
Zbycie spadku prowadzi do sukcesji uniwersalnej (uchwała SN z dnia 15 października 1968 r., III CZP 96/68, OSN 1969, nr 4, poz. 64), nabywca spadku wstępuje w prawa i obowiązki spadkobiercy, nabywa spadek i udział w nim w rozumieniu art. 922 k.c. Wstąpienie w prawa i obowiązki spadkobiercy następuje w zakresie objętym umową zbycia spadku, jeżeli nic innego z umowy nie wynika pozycje prawne zbywcy i nabywcy kształtują się tak samo.
Powyższe wskazuje zatem, że Z. W. w ramach nabycia spadku nabył prawo ubiegania się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Przy czym, co jest istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, wstąpienie w sytuacje prawną spadkobiercy ma miejsce z chwilą zawarcia umowy. Przejście na nabywcę korzyści i ciężarów oznacza, że od chwili zawarcia umowy jest on uprawniony do pobierania wszelkich korzyści, w tym też i pożytków, jakie przynoszą przedmioty spadkowe.
Powyższe wskazuje, że Z. W. nabył roszczenie o ubieganie się o rekompensatę z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dopiero z dniem 22 lutego 2010 r.
Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty po terminie skutkuje definitywną utratą prawa do ubiegania się o rekompensatę, a żadne nawet wyjątkowe okoliczności, w tym dotyczące sytuacji osobistej strony nie mogą spowodować przedłużenia tego terminu bądź jego przywrócenia.
Z akt sprawy wprawdzie wynika, że Z. W. wniósł o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w dniu 23 lipca 2008 r. Jednakże na dzień wniesienia wniosku nie był osobą uprawnioną do rekompensaty, a zgodnie z art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty składa współwłaściciel lub spadkobierca, lub wskazana osoba uprawniona do rekompensaty. Taką osobą uprawnioną stał się dopiero w dniu 22 lutego 2010 r.
A zatem prawidłowe było załatwienie wniosku Z. W. przez wydanie decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia decyzji.
Jeśli chodzi zaś o sytuację prawną A. W. to odmowa potwierdzenia do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. W. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest jak najbardziej uzasadniona. Z akt sprawy wynika, że A. W. nie jest spadkobiercą W. W., co oznacza, że nie jest on osobą uprawnioną w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.
Wobec tego Sąd uznał, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [..] maja 2010 r. nr [...][...] sierpnia 2010 r., nr [...] nie narusza prawa materialnego w taki sposób, który ma wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może polegać bądź na błędnej jego wykładni, czyli błędnym pojmowaniu treści lub znaczenia określonego przepisu, bądź na niewłaściwym jego zastosowaniu, czyli podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod hipotezę niewłaściwego przepisu (błąd w subsumpcji). Naruszenie prawa materialnego uzasadni uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet w wypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI