I SA/Wa 1487/22

I SA/Wa 1487/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...]; w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr DNI.gn.624.12.2022 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 28 lutego 2022 r. nr DN.gn.624.48.2021 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku G. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 31 marca 1980 r. nr [...] o przejęciu na rzecz Państwa gospodarstwa rolnego o pow. 4,97 ha, stanowiącego własność M. W., położonego w kol. Z..
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że wnioskiem z dnia 30 września 2021 r. G. M., będąca następcą prawnym M. W., wystąpiła do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 31 marca 1980 r.
Minister postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r., wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na treść art. 158 § 3 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że jej mąż złożył wcześniej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31 marca 1980 r., zaś Wojewoda Piotrkowski decyzją z dnia 28 lutego 1997 r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie. W sprawie złożony został następnie wniosek o wznowienie postępowania, który został również rozpatrzony negatywnie.
W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na ustawę z dnia 11 sierpnia
2021 r., która weszła w życie w dniu 16 września 2021 r., mocą której wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 158 § 3, stanowiący podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie.
Minister zauważył, że nie udało się odnaleźć zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 31 marca 1980 r. Jednak okoliczność, że z uwagi na znaczny upływ czasu nie można wykazać za pomocą dokumentów, że doręczenie nastąpiło i miało miejsce określonego dnia, nie pozwala na zanegowanie faktu doręczenia decyzji, tym bardziej, że decyzja ta została wykonana, co potwierdza m.in. decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu M. W. emerytury z tytułu przekazania na własność Państwa gospodarstwa rolnego. Dane zawarte w decyzji ZUS wskazują, że decyzja ta uprawomocniła się dnia 14 kwietnia
1980 r. Również z adnotacji na egzemplarzu kwestionowanej decyzji wynika, że decyzja uprawomocniła się. Wprawdzie w adnotacji wskazano inną datę niż na decyzji ZUS, tj. 14 sierpnia 1980 r., jednak niezależnie od tego, która z dat zostałaby uznana za prawidłową, to i tak w każdym przypadku przekroczona została granica trzydziestu lat, o której mowa w art. 158 § 3 k.p.a.
Organ stwierdził następnie, że w myśl art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia wpłynął do Ministra w dniu 11 października 2021 r., a więc po ponad 41 latach od doręczenia decyzji z dnia 31 marca 1980 r.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podniósł, że wcześniejsze wnioski męża wnioskodawczyni o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31 marca 1980 r. oraz o wznowienie postępowania w sprawie zostały rozpatrzone, a prowadzone w tych sprawach postępowania zostały zakończone ostatecznymi decyzjami. Oznacza to, że wniosek G. M. z dnia 30 września 2021 r. inicjował postępowanie w nowej sprawie administracyjnej.
G. M. wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) art. 61a k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego wskazane w tym przepisie,
2) art. 158 § 3 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego wskazane w tym przepisie,
3) art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z niepodjęciem przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz nieprzeprowadzeniem z urzędu postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy przed organem (ewentualnie jego poprzednikiem prawnym) nie toczyło się, z wniosku poprzedników prawnych skarżącej, postępowanie w przedmiocie zwrotu gruntów przez Skarb Państwa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o rozważenie stwierdzenia nieważności w całości decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 Kodeksu cywilnego. Bez znaczenia jest, że decyzje wydawane w sprawie poprzednich wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji oraz o wznowienie postepowania oraz wyrok NSA były niekorzystne dla strony, ponieważ były wydawane w innym reżimie prawnym, a bieg przedawnienia został przerwany.
Zdaniem skarżącej, jej wniosek złożony w niniejszej sprawie jest kontynuacją wniosku z dnia 15 listopada 1996 r., a zatem organ nie mógł zastosować art. 158 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane w sprawie postanowienie nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie podstawę prawną postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z wniosku G. M. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31 marca 1980 r. stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak zasadnie zauważył organ, w dniu 16 września 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, mocą której do art. 158 k.p.a. dodano § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Ustalając datę doręczenia decyzji z dnia 31 marca 1980 r., organ zasadnie powołał się na fakt wykonania tej decyzji, który wynika z przyznania M. W. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 15 maja 1980 r. emerytury od dnia 14 kwietnia 1980 r., tj. od dnia uprawomocnienia się decyzji z dnia 31 marca 1980 r. Umieszczona na kontrolowanej decyzji adnotacja, że jest ona prawomocna od dnia 14 sierpnia 1980 r. jest najprawdopodobniej skutkiem omyłki pisarskiej, ale jak słusznie zauważył organ, rozbieżność ta nie podważa w żaden sposób faktu, że do doręczenia decyzji doszło w 1980 r. Wymaga podkreślenia, że doręczenia decyzji w tym czasie nie kwestionuje również skarżąca. Na gruncie niniejszej sprawy nie można zatem stwierdzić, że brak w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej decyzji nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że wniosek o stwierdzenie jej nieważności został złożony po upływie trzydziestoletniego terminu, o którym mowa w art. 158 § 3 k.p.a.
Nie budzi wątpliwości, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia, opatrzony datą 30 września 2021 r., wpłynął do organu w dniu 11 października 2021 r. (fakt ten wynika z prezentaty organu), a więc od dnia doręczenia decyzji do dnia wpływu wniosku upłynęło 41 lat. W konsekwencji jako prawidłowe należy ocenić wydanie przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postepowania nadzorczego w tej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy podkreślić, że okoliczność wcześniejszego złożenia przez męża skarżącej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 31 marca 1980 r. nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. W związku z powyższym organ nie był również zobowiązany do czynienia jakichkolwiek dodatkowych ustaleń w tym zakresie. Postępowanie z wniosku L. M. z dnia 15 listopada 1996 r. zostało zakończone ostateczną decyzją, co oznacza, że kolejny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia 31 marca 1980 r. zainicjował całkowicie nową i odrębną sprawę administracyjną. Organ, rozpatrując wniosek skarżącej z dnia 30 września 2021 r., był więc, jak już wspomniano wyżej, zobowiązany do zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujących w dacie wpływu tego wniosku do organu, a więc również art. 158 § 3 k.p.a.
Z kolei przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia nie miały zastosowania w tej sprawie, bowiem nie dotyczy ona roszczeń o charakterze cywilnym, lecz jej przedmiotem jest wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, rozpoznawany przez organ w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.