I SA/WA 165/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościdrogi publicznenabycie z mocy prawaustawa wprowadzająca reformę administracjiwładanie publicznedokumentacja geodezyjnaprawo administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Skarżący kwestionowali decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione, a dokumentacja geodezyjna stanowiła wystarczający dowód zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. i A. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Powiat [...]. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów KPA, kwestionując wiarygodność mapy geodezyjnej oraz oświadczeń Zarządu Powiatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione. Sąd podkreślił, że kluczowe było zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie jej we władaniu jednostki samorządu terytorialnego oraz brak własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd uznał mapę geodezyjną za dokument urzędowy, a oświadczenia Zarządu Powiatu za wiarygodne, oddalając tym samym skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli spełnione są łącznie przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz braku własności po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy zostały spełnione, opierając się na dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz oświadczeniach organów administracji potwierdzających władanie publiczne. Sąd podkreślił, że władanie nie wymaga posiadania cywilnoprawnego, a wystarczające jest wykonywanie faktycznych czynności związanych z utrzymaniem drogi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.u.r.a.p. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 23 § 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 23 § 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.g.k. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 46

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Mapa z projektem podziału nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę stanowi dokument urzędowy i jest wystarczającym dowodem zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną. Władanie nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego nie wymaga posiadania w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, wystarczające są faktyczne czynności związane z utrzymaniem drogi.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie wiarygodności mapy geodezyjnej. Kwestionowanie wiarygodności oświadczeń Zarządu Powiatu. Naruszenie przepisów KPA przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Władanie nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, korzysta - jako dokument urzędowy - z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów. Brak jest podstaw, aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Jolanta Dargas

sprawozdawca

Magdalena Durzyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną oraz moc dowodowa dokumentacji geodezyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego na dzień 31 grudnia 1998 r. i 1 stycznia 1999 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem gruntów zajętych pod drogi publiczne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli nieruchomości i jednostek samorządu terytorialnego.

Jak odzyskać drogę publiczną? Kluczowe orzeczenie WSA w Warszawie.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Wa 165/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. B. i A. B. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 6 grudnia 2021 r. nr DO.1.7614.434.2021.AŁ w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 grudnia 2021 r. nr DO.1.7614.434.2021.AŁ Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia
28 lipca 2021 r. nr WS-IV.7533.1.1677.2020.DC w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda Małopolski, działając w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
(Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia 28 lipca 2021 r.
nr WS-IV.7533.1.1677.2020.DC, stwierdził nabycie, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...], własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...], zajętej pod ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0060 ha, nr [...] o pow. 0,0040 ha i nr [...] o pow. 0,0040 ha.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli S. B. i A. B..
Minister rozpatrując sprawę wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy
z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka własności), nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (przesłanka zajęcia), nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego (przesłanka władania).
Minister ustalił, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności, ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Obecnie wyłącznymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości są A. B.
i S. B., na podstawie umowy sprzedaży z dnia 23 marca 2016 r., Rep. A nr [...], co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...];
W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, co ustalono na podstawie:
rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim
i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r., nr 30, poz. 151), ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich;
uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 18 stycznia 1991 r. w sprawie zmiany nazw ulic, placów i osiedli w [...], na mocy której ul. [...] zmieniła nazwę na ul. [...];
art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ul. [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998 r., nr 160, poz. 1071);
mapy z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18 sierpnia 2020 r., pod nr [...], z której wynika, iż działki nr [...], nr [...]
i nr [...] są zajęte pod drogę publiczną. Na ww. mapie znajduje się adnotacja, iż przebieg pasa drogowego odtworzono według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.
W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy:
metryka ul. [...] (poprzednio ul. [...]), sporządzona w styczniu 1983 r., z której wynika, iż droga posiadała nawierzchnię asfaltobetonową. W pasie drogi znajdowały się 3 znaki ostrzegawcze i 1 informacyjny oraz rowy otwarte;
oświadczenia Zarządu Powiatu w [...] z dnia 12 października 2020 r., z których wynika, iż ul. [...] była administrowana do 31 grudnia 1998 r. przez Urząd Gminy [...].
Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym wskazuje się, że władanie nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Podstawowe znaczenie w kwestii ustalenia przesłanki władania publicznoprawnego ma to, czy działające poprzez swoje jednostki organizacyjne Skarb Państwa lub gmina wykonywały faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Podmioty te powinny wykazać i udokumentować wykonywanie takich prac jak utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, remonty, roboty interwencyjne, roboty zabezpieczające, konserwacyjne, porządkowe i inne zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, jednoznacznie świadczące o władaniu nieruchomością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt: I OSK 2742/12). Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Wystarczające jest wykazanie faktycznego władania przedmiotowym gruntem. Dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 381/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1961/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r" sygn. akt I SA/Wa 601/12, publ. CBOSA).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister wskazał,
iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1331/05 (publ. CBOSA) operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, korzysta - jako dokument urzędowy - z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. Natomiast w wyroku z dnia
16 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2/12 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż brak jest podstaw, aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 Kpa i wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie przez przeprowadzenie przeciwdowodu. Dokumenty urzędowe są zaś najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 389/10, publ. CBOSA).
Ponadto, dokumentacja geodezyjna, na podstawie której geodeta uprawniony sporządził mapę z projektem podziału nieruchomości, wchodzi w skład pracy geodezyjnej, która jest przyjmowana do zasobu geodezyjnego. Znajdująca się aktach sprawy mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi efekt tych prac i podlega kontroli.
Wobec powyższego Minister uznał, że przesłanki określone w ww. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione.
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wnieśli A. B. i S. B. zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 , art. 156 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że bez wnikliwej analizy zgromadzonych
w sprawie dokumentów nie jest możliwe ustalenie czy mapa z projektem podziału przedmiotowej nieruchomości jest wiarygodnym dowodem zajętości jej pod drogę publiczną. Skarżący zakwestionowali również wiarygodność oświadczeń złożonych przez Zarząd Powiatu [...] jako strony zainteresowanej rozstrzygnięciem.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – dalej jako "przepisy wprowadzające", zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego w zmian za odszkodowanie. Przytoczony przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty, które do tej pory nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem
1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie przywołanego przepisu, uzależnione jest od spełnienia łącznie w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną; pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, należy wskazać, iż zgodnie
z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim
(Dz. U. z 1986 r., nr 30, poz. 151), ul. [...] w [...] została zaliczona do kategorii dróg wojewódzkich. Natomiast na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 18 stycznia 1991 r. w sprawie zmiany nazw ulic, placów
i osiedli w [...], na mocy której ul. [...] zmieniła nazwę na
ul. [...]. Na podstawie zaś art. 103 ust. 3 ustawy z dnia
13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ul. [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, gdyż nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich
(Dz. U. z 1998 r., nr 160, poz. 1071).
Bezspornym jest też to, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działki stanowiły własność osób fizycznych, a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, że w sprawie niniejszej zostały spełnione również pozostałe przesłanki, gdyż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki zajęte były pod drogę publiczną i znajdowały się one w faktycznym władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Organ pierwszej instancji, jak również organ odwoławczy dokonując oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ww. ustawy powołał się na następujące środki dowodowe: mapę z projektem podziału nieruchomości wraz
z wykazem zmian gruntowych, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego w dniu 18 sierpnia 2020 r., pod nr [...], z której wynika, iż działki nr [...], nr [...] i nr [...] są zajęte pod drogę publiczną. Na ww. mapie znajduje się adnotacja, iż przebieg pasa drogowego odtworzono według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy, jak zasadnie podniósł Minister metryka ul. [...] (poprzednio ul. [...]), sporządzona
w styczniu 1983 r., z której wynika, iż droga posiadała nawierzchnię asfaltobetonową,
w pasie drogi znajdowały się 3 znaki ostrzegawcze i 1 informacyjny oraz rowy otwarte oraz oświadczenia Zarządu Powiatu w [...] z dnia 12 października 2020 r.,
z których wynika, iż ul. [...] była administrowana do 31 grudnia 1998 r. przez Urząd [...].
Wyjaśnić należy, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.),
w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi
z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zważyć przy tym należy, że w świetle ww. przepisu analogicznie jak "pas drogi" zdefiniowane zostało pojęcie "droga". Zatem stan faktyczny istniejący na gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. winien być oceniany przez pryzmat tej definicji.
W rozpoznawanej sprawie dokumentami obrazującym stan zajęcia nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. są znajdujące się w aktach sprawy, wyżej opisane dokumenty. Powyższe dokumenty, oceniane we wzajemnej łączności ze sobą, potwierdzają zajętość przedmiotowej nieruchomości na datę
31 grudnia 1998 roku w ramach pasa drogowego drogi publicznej normatywnie zdefiniowanego w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości Sądu, że została spełniona przesłanka zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną we wspomnianej dacie. Trafne jest również stanowisko organów, że w niniejszej sprawie została spełniona ostatnia z przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., dotycząca władania gruntem przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Dla jej spełnienia istotne jest bowiem jedynie to, by jednostka ta wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane
z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami,
a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię użytego w ww. przepisie zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt I SA 1441/00; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 375/09 (wszystkie cytowane orzeczenia publik. CBOSA). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. A zatem zasadnie organy orzekające przyjęły, że w dacie 31 grudnia 1998 r. to podmiot publiczny, a nie były właściciel nieruchomości był odpowiedzialny i zobowiązany -
w myśl ustawy o drogach publicznych - za prawidłowe utrzymywanie drogi, jak też koordynowanie wszelkich robót w tym pasie oraz ich finansowanie (por. art. 23 ust. 4 i 6 ustawy o drogach w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.). Skoro działki objęte zaskarżoną decyzją znajdowały się w pasie drogi publicznej – wojewódzkiej nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na sporne działki.
Sąd wyjaśnia przy tym, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest to by Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego władająca nieruchomością zajętą pod drogę publiczną, wykonywała faktyczne czynności związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadała ten grunt w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Taką wykładnię użytego
w przepisie art. 73 Przepisów wprowadzających zwrotu normatywnego "pozostające we władaniu" konsekwentnie akceptuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1441/00, Lex nr 137831; wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 375/09, Lex nr 563402). Przy czym w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi
(np. poprzez jego wygrodzenie – co w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Skoro zatem przedmiotowa działka, stanowiąca
w dniu 31 grudnia 1989 r. własność osób fizycznych, zajęta była w tej dacie pod drogę publiczną, to stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy stała się ona z mocy prawa
z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością jednostki samorządu terytorialnego.
Odnosząc się do stanowiska skarżących kwestionującego wiarygodność mapy
z projektem podziału sporządzonej przez uprawnionego geodetę należy podzielić stanowisko Ministra, że mapa ta sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego
i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.05.2013 r., sygn. akt I OSK 2/12). Zwrócić należy uwagę na to, iż powyższą dokumentację geodeta uprawniony obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa, co wynika bezpośrednio z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.
Dz. U. z 2020 r., poz. 2052), pod rygorem odpowiedzialności wskazanej w art. 46 ww. ustawy z dnia 17 maja 1989 r.
W ocenie Sądu brak jest podstaw aby odmawiać mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Dokument ten ma charakter dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 k.p.a. i wzruszenie mocy dowodowej tego dokumentu jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu. Należy więc uznać, iż dokument ten stanowił wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną i bezcelowym byłoby zbieranie przez organ jakichkolwiek dodatkowych dokumentów potwierdzających tę okoliczność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.05.2013 r., sygn. akt I OSK 2/12). Podobnie wskazuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 08.05.2014 r., sygn. akt I OSK 2637/12: mapę tę wykonano w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wydzielając działki jako zajęte pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Mapa ta została sporządzona przez uprawnionego geodetę, na podstawie dostępnej dokumentacji, zatem nie ma powodów dla odmowy dania jej wiary. Twierdzenia skarżących kwestionujące jej wiarygodność są w tym zakresie gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. Powyższe dotyczy również zarzutów dotyczących wiarygodności złożonych w toku niniejszego postępowania oświadczeń przez Zarząd Powiatu [...].
W toku rozpoznawania i rozstrzygania sprawy nie doszło również w ocenie Sądu do istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, stan faktyczny sprawy został bowiem wyjaśniony zgodnie z uregulowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej w sposób umożliwiający zastosowanie norm prawa materialnego, a sam materiał dowodowy zgromadzony w aktach został poddany właściwej ocenie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę