I SA/Wa 1931/19

I SA/Wa 1931/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Wesołowska /przewodniczący/
Bożena Marciniak
Jolanta Dargas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1550/22 - Wyrok NSA z 2025-08-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 136,  ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. W., J. P. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Naczelnik Powiatu [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1974 roku o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, wywłaszczył na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni [...] ha, oznaczoną nr działek [...] i [...], stanowiącą na dzień wywłaszczenia współwłasność po 1/4 części: T.W., E.P., G.T. i Z.N. - spadkobierców zmarłej [...].01.1973 r. S.W., którzy spadek po ww. nabyli zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...].05.1973 r. zmienionym w części postanowieniem Sądu Wojewódzkiego dla woj. [...]. w W. z dnia [...] września 1973 r.
W dniach [...] października 2016 r., [...] listopada 2016 r. i [...] lipca 2018 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek następców prawnych T.W., E.P., G.T. i Z.N. (w wyniku kolejnych spadkobrań), tj.: R. W., J. P., L. N., D. i K. małż. P., Z. T., J. M., G. R., S. K., Z. P., T. T., Z. T., J. T., A. T., B. F., P. T. i T. M. T. - "o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej całość działki nr [...] (stary nr działki [...]), położonej w [...] przy ul. [...]" wywłaszczonej pod budowę szpitala w [...].
W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że .działka nr [...], o której zwrot wnioskują spadkobiercy, widniała w ewidencji gruntów do 2010 roku i stanowiła własność Województwa [...] w użytkowaniu Szpitala Wojewódzkiego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...]. W latach 2010 -2011 uległa podziałowi. Natomiast działka oznaczona nr [...] (stary nr) stanowiła uprzednio część działki oznaczonej nr ew. [...], a obecnie stanowi część działki oznaczonej nr ew. [...], będącej własnością Województwa [...] i pozostającej w użytkowaniu Szpitala Wojewódzkiego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...].
Wobec powyższego na rozprawie administracyjnej w dniu [...] listopada 2018 r. poinformowano jej uczestników, jakim aktualnie działkom ewidencyjnym odpowiada wywłaszczona od spadkobierców S.W. nieruchomość oraz poproszono strony o sprecyzowanie żądania o zwrot jakiej nieruchomości się ubiegają.
Uczestniczący w rozprawie, zgodnie wskazali, że przedmiotem ubiegania się o zwrot nieruchomości jest działka aktualnie oznaczona nr [...].
W pismach z dnia [...] stycznia 2019 r. i [...] lutego 2019 r. B.F., P.T. oraz T.T. poinformowali Starostę [...], że wycofują swoje żądanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Starosta [...] odmówił zwrotu na rzecz następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha poł. w obrębie [...] m. [...], wywłaszczonej w 1974 r pod budowę Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...] oraz w punkcie drugim z uwagi na wycofanie wniosku umorzył wszczęte z wniosku B. F., P. T. i T. T. postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości od spadkobierców S.W.
Odwołanie od ww. decyzji wnieśli R.W., J.M. i J.P.
Wojewoda [...] rozpatrując sprawę stwierdził, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
Nieruchomość natomiast uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, gdy pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo gdy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stałą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (art. 137 ww. ustawy).
Wojewoda wskazał, że Prezydium WRN w [...] Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzkiego Biura Projektów w [...] i po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wydaną przez WBUiA PPRN w [...] informacją o terenie zamierzonej inwestycji, decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 1972 r. zatwierdził ogólny plan realizacji zagospodarowania terenu Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...] wraz ze szkicami koncepcyjnymi projektowanych indywidualnie obiektów budowlanych, zastosowanymi projektami typowymi ideogramami urządzeń sieciowych pod następującymi warunkami: zatwierdzenie Zakładu Anatomii Patologicznej dotyczy alternatywy II, przewidzieć w perspektywie zwiększenie ilości miejsc postojowych dla ogólnego parkingu szpitala oraz przeanalizować możliwość rozwiązania skrzyżowania głównego dojazdu do szpitala od projektowanej okolicy miejskiej jako nowoczesnego o małej kolizji ruchu tzw. - węzła drogowego.
Zgodnie z projektem realizacji zagospodarowania terenu szpitala, obiekt zlokalizowano we wschodniej części [...], pomiędzy ulicami [...] i projektowanymi ulicami miejskimi. Układ kompozycyjny i funkcjonalny terenu przewidywał podział działki na następujące części:
zamknięty tern ogrodu chorych dostępny z budynku szpitala lub poprzez wjazd p.poż.
zamknięty teren gospodarczy składający się z dwóch obszarów, teren przy budynku głównym, teren kotłowni odsunięty z bezpośredniego sąsiedztwa szpitala wjazdem,
teren otwarty wydzielony od terenów sąsiednich elementami zieleni i małej architektury, z którego prowadzą bezpośrednie wejścia do budynków,
tereny specjalne strzeżone, zamknięte pawilonów zakaźnego i gruźliczego.
Część opisowa i graficzna projektu zagospodarowania terenu pod szpital odpowiada granicom terenu ustalonego do wywłaszczenia tj. z mapą opisaną jako "projekt realizacyjny zagospodarowania terenu - Szpital Powiatowy w [...]przyjętą do składnicy geodezyjnej w dniu [...] listopada 1973 roku za nr [...].
Zgodnie z powyższymi dokumentami, na wywłaszczonej nieruchomości zaplanowano: na działce nr [...] drogę dojazdową, na działce nr [...] strefę zieleni izolacyjnej od ulicy, przez którą miały przebiegać instalacje sanitarna i deszczowa do budynków szpitala.
Wywłaszczenie ww. działek nastąpiło na mocy decyzji Naczelnika Powiatu w [...] o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z dnia [...] marca 1974 r. znak [...] pod budowę Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...] (obecnie Specjalistyczny Szpital Wojewódzki w [...]) od spadkobierców S.W. to jest od T.W., E.P., G.T. i Z.N. (po 1/4 części każdego z nich). Decyzja stała się ostateczna [...] kwietnia 1974 r.
Zaprojektowana na działce nr [...] droga powstała. Stanowi aktualnie część działki nr [...] i część ul. [...], stanowiącą dojazd do szpitala. Cel wywłaszczenia, został zrealizowany również na działce [...], zaprojektowane instalacje sanitarna i deszczowa powstały. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym treść mapy zasadniczej oraz treść operatu technicznego [...] z grudnia 1980 r., wykonanego przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...], z inwentaryzacji urządzeń na podstawie pomiarów. Są to instalacje podziemne, obecnie część działki porasta trawa, co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. Teren ten stanowi strefę izolacyjną szpitala od ulicy. Również skarżący w odwołaniu "(...) nie negują podkreślanej przez organ I instancji okoliczności, że powołana w decyzji wywłaszczeniowej jako cel wywłaszczenia budowa szpitala została zakończona, a Wojewódzki Szpital Zespolony w
[...] został w roku 1985 przeniesiony z ul. [...] na ul. [...]. Tyle, że (ich zdaniem) powyższa okoliczność nie przesądza jeszcze sama w sobie o tym, że w odniesieniu do przedmiotowej działki, o aktualnym numerze [...], nie zachodzi przesłanka zbędności na cel wywłaszczenia)...)". Nie może budzić wątpliwości, że wnioskowana o zwrot nieruchomość związana jest funkcjonalnie bardziej ze sklepem Centrum handlowe "[...]", a nie ze Szpitalem Wojewódzkim w [...])...)".
Odnosząc się do powyższego Wojewoda wyjaśnił, że Centrum Handlowe "[...]" (decyzja o zatwierdzeniu projektu budowy i pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...] listopada1998 r.) zostało wybudowane na działkach, które nie stanowiły przed wywłaszczeniem własności S.W.
Na działkach wywłaszczonych decyzją Naczelnika Powiatu [...]ego Nr [...] z dnia [...] marca 1974 od spadkobierców S. W., pod budowę szpitala nigdy nie planowano realizacji głównego celu jakim był sam szpital (budynek główny oraz pozostałe budynki i budowle towarzyszące). Celem wywłaszczenia była budowa instalacji sanitarnej i deszczowej oraz stworzenie strefy zieleni izolującej szpital od ulicy. Co jednak nie oznacza, że nieruchomość ta nie realizowała celu wywłaszczenia. W wyroku NSA z 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1049/13) zawarto stwierdzenie, że jeśli cel wywłaszczenia- co do zasady- został zrealizowany, a prawidłowe funkcjonowanie obiektu wymaga właściwej infrastruktury zewnętrznej to zwrot jest wyłączony bez względu na to, w jaki sposób wywłaszczyciel gospodaruje terenem inwestycyjnym. Przebiegające na wnioskowanej do zwrotu działce instalacje sanitarne do budynku szpitala pełnią funkcję służebną i bez nich nie byłaby możliwa realizacja celu głównego wywłaszczenia.
Specjalistyczny Szpital Wojewódzki w [...] w piśmie z dnia [...] października 2018 r. stwierdził, że "fakt budowy na wywłaszczonej nieruchomości elementów infrastruktury technicznej był istotną częścią zadania inwestycyjnego jakim była budowa znaczącego obiektu budowlanego określonego jako "budowa Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...]". Nie zaniechano zatem na wywłaszczonej nieruchomości niezbędnych prac, co więcej wywłaszczona nieruchomość stanowiła i nadal stanowi niezbędne zaplecze infrastrukturalne obiektu budowlanego".
Organ II instancji podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, że cel wywłaszczenia, jakim była budowa Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...] został zrealizowany. Powołany do istnienia w 1975 roku Wojewódzki Szpital Zespolony w [...] został przeniesiony do kompleksu budynków przy ul. [...] w 1985 roku.
Bez znaczenia w ocenie Wojewody jest sposób aktualnego wykorzystywania części nieruchomości (w tym przypadku wydzierżawienie w 2005 r. części działki pod parking) w sytuacji gdy cel, na jaki ją wywłaszczono, został zrealizowany w przeszłości, a organ prowadzący postępowanie nie stwierdził zaistnienia przesłanek zbędności. Konsekwencją ustalenia, że na wywłaszczonej nieruchomości doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia powinna być odmowa zwrotu nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne dokonanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przy jednoczesnym ustaleniu, że zrealizowano na niej cel wywłaszczenia. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, że po zrealizowaniu celu wywłaszczenia nieruchomość została zagospodarowana przez aktualnego właściciela w inny sposób (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. I OSK 610/15). Zgodnie z treścią decyzji wywłaszczeniowej oraz planu realizacyjnego na nieruchomości wywłaszczonej, od T. i A. małż. [...], pod budowę Szpitala Powiatowego im. M. N. zaplanowano budowę instalacji: elektrycznej, telefonicznej, sanitarnej, wodociągowej, kanalizacyjnej, od których to sieci następnie wybudowano i doprowadzono instalacje na terenie głównego celu wywłaszczenia jakim był sam szpital (budynek główny oraz pozostałe budynki i budowle towarzyszące). Tym samym na wnioskowanej o zwrot działce zrealizowano cel wywłaszczenia i nie wystąpiły przesłanki zwrotu określone w art. 137 w związku z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przywołana w odwołaniu sprawa zwrotu innych działek, wywłaszczonych w związku z budową szpitala, nie może przesądzać, zdaniem Wojewody, o trafności niniejszego postępowania, gdyż brak jest możliwości określenia, czy stan faktyczny tamtych spraw był tożsamy ze stanem faktycznym niniejszej sprawy. Sprawa niniejsza oraz sprawy objęte tamtymi decyzjami dotyczą różnych działek, o różnych uwarunkowaniach zachowujących cechy indywidualności.
W pismach z dnia [...] stycznia 2019 r. i [...] lutego 2019 r. B.F., P.T. i T.T. poinformowali Starostę [...], że wycofują swoje żądanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wobec powyższego, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wszczęte z ich wniosku postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej od spadkobierców S.W. nieruchomości pod Szpital Powiatowy im. M. N. w [...], w części stało się bezprzedmiotowe i w tej części należało je umorzyć.
Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnieśli: R.W., J.M. i J.P. zaskarżając ją w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy przez organ odwoławczy tej części decyzji organu I instancji (Starosty [...]), w której orzeczono o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz następców prawnych byłych właścicieli i zarzucając jej:
naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) - poprzez błędne ich zastosowanie wskutek przyjęcia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia, co skutkowało utrzymaniem w mocy wydanej przez organ I instancji decyzji odmawiającej bezzasadnie wnioskodawcom zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej według aktualnej ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta [...] jako działka nr [...];
naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
art. 7 i art. 77 k.p.a. - poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w tym zaniechanie dokonania jakichkolwiek ustaleń odnośnie podnoszonej przez strony w postępowaniu odwoławczym okoliczności zwrotu przez Starostę [...] wywłaszczonej nieruchomości w stanie faktycznym i prawnym takim samym jak w sprawie niniejszej,
art. 8 k.p.a. - polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niesprzyjający budzeniu zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w tym zwłaszcza poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Starosty [...] pomimo orzeczonego przez niego zwrotu innych wywłaszczonych działek, w tym w szczególności działki [...] przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych, co narusza zasadę równego traktowania,
art. 80 k.p.a. - poprzez dokonanie dowolnej, nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie błędnego ustalenia, że na wnioskowanej do zwrotu działce została zrealizowana budowa szpitala,
art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego w szczególności nie wynika, dlaczego taki sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie tejże decyzji w części odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i orzeczenie o zwrocie nieruchomości na rzecz następców prawnych byłych właścicieli.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy tej części decyzji organu pierwszej instancji (Starosty [...]), którą orzeczono o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz następców prawnych byłych właścicieli, a także o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, w części odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (pkt 1 osnowy) i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wnioskowana o zwrot nieruchomość związana jest funkcjonalnie ze sklepem Centrum Handlowe "[...]", a nie ze szpitalem, znaczna część działki została wyłożona kostką i stanowi parking dla klientów sklepu. Pod powierzchnią ziemi przedmiotowej działki rzeczywiście znajdują się elementy instalacji kanalizacyjnych, jednak zdaniem skarżących istnienie infrastruktury technicznej zwłaszcza usytuowanej pod powierzchnią gruntu nie uniemożliwia korzystania z nieruchomości przez jej byłego właściciela i w związku z tym powinna być zwrócona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.), dalej jako u.g.n. W myśl art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
Z kolei jak stanowi art. 137 ust. 1 omawianej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie jako cel wywłaszczenia wskazano budowę Szpitala Powiatowego im. M. N. w [...] na podstawie planu realizacyjnego zagospodarowania zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1972 r. W przypadku planowania inwestycji polegającej na budowie szpitala inwestycja ta nie ogranicza się jedynie do budowy budynków, ale obejmuje również całą infrastrukturę, w tym również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. Te szczegółowe ustalenia następowały w planie realizacyjnym. Wobec tego, badanie realizacji takiego celu wywłaszczenia, jak budowa szpitala, odnośnie konkretnej działki/działek wchodzącej w jego zakres należy dokonywać w aspekcie tego właśnie celu podstawowego, jakim jest szeroko rozumiana budowa szpitala. Pewnym jest, że szpital został wybudowany zgodnie z przeznaczeniem i zgodnie z planem realizacyjnym, czego skarżący nie kwestionują. Nie sposób jednak akceptować przekonania skarżących, że realizacja celu wywłaszczenia obejmuje jedynie te działki, na których znajduje się sam budynek szpitala. Budowa szpitala to nie tylko budynek główny oraz pozostałe budynki i budowle towarzyszące, ale także budowa instalacji elektrycznej, telefonicznej, sanitarnej, wodociągowej, kanalizacyjnej. Prawdą jest, że budowa infrastruktury technicznej co do zasady, nie stanowi przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, co wielokrotnie tłumaczono innym trybem udostępniania nieruchomości na potrzeby realizacji infrastruktury technicznej, przewidzianym w przepisach prawa dotyczących wywłaszczeń. W orzecznictwie podkreśla się jednak, że występowanie infrastruktury technicznej na działce objętej postępowaniem nie koliduje z możliwością jej zwrotu na rzecz byłych właścicieli tylko w sytuacji, gdy nie stanowiła ona celu wywłaszczenia, a jej budowa związana była z realizacją innej inwestycji. W wyroku z dnia 2 października 2020 r. sygn. akt I OSK 724/20 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należy odróżnić przypadki, w których następuje realizacja infrastruktury technicznej (np. doprowadzenie energii elektrycznej) dla potrzeb obiektów, na rzecz których nastąpiło wywłaszczenie od przypadków, w których infrastruktura techniczna jest realizowana jako samodzielna i odrębna inwestycja. W pierwszym przypadku, nawet jeśli zebrane materiały dotyczące celu wywłaszczenia nie zawierają informacji o wykonywaniu takiej infrastruktury, jeżeli warunkuje ona funkcjonowanie obiektu stanowiącego cel wywłaszczenia, jej realizacja stanowi przeszkodę w dokonaniu zwrotu, świadczy bowiem o realizacji celu wywłaszczenia. Gdy realizacja tej infrastruktury stanowi samodzielną inwestycję, nie objętą celem wywłaszczenia, wówczas jej wykonanie na działce nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia i nie może być przeszkodą w zwrocie.
W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że instalacje sanitarna i deszczowa były wykonywane wraz z budową szpitala i są niezbędne dla jego funkcjonowania. Potwierdzają to znajdujące się w aktach: treść mapy zasadniczej oraz treść operatu technicznego z grudnia 1980 r. dotyczącego inwentaryzacji urządzeń podziemnych sporządzonego na podstawie pomiarów. Ponadto na przedmiotowej działce nie planowano realizacji celu głównego jakim była budowa budynków szpitalnych, a budowę instalacji sanitarnej i deszczowej oraz stworzenie strefy zieleni izolującej szpital od ulicy. Skoro cel wywłaszczenia został określony jako budowa szpitala, co oznacza, że jednym z elementów inwestycji, a tym samym celem wywłaszczenia była budowa infrastruktury technicznej, to nie ulega wątpliwości, że cel ten został zrealizowany. Aktualne zagospodarowanie przedmiotowej działki na jej powierzchni nie jest sprzeczne z tezą, że cel wywłaszczenia został osiągnięty i nieruchomość nadal jest wykorzystywana zgodnie z nim w części dotyczącej infrastruktury technicznej nierozerwalnie związanej z obsługą istniejącego szpitala. Zauważyć przy tym należy, że nawet, jeśli dana nieruchomość została wywłaszczona na jakikolwiek cel publiczny i inwestycja ta w określonym czasie została zrealizowana, a później ta nieruchomość została zaadaptowana na inne cele, to, mimo że nieruchomość nie jest już wykorzystywana na cel wywłaszczenia, to jednak należy uznać, iż sam cel wywłaszczenia został zrealizowany (por. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1138/08 i 13 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 471/09 opubl. w CBOSA ).
Odnosząc się do zarzutu, że w analogicznych sprawach dotyczących działek wywłaszczonych również pod budowę przedmiotowego szpitala, a co do których orzeczono ich zwrot należy wskazać, że Sąd dokonuje kontroli prawidłowości postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie i poza jego kontrolą pozostają inne sprawy. Jeśli chodzi o powołane w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, należy zauważyć, że zostały one wydane w odmiennych stanach faktycznych.
Reasumując, w ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie nie narusza reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż Wojewoda dokonał analizy całego zebranego materiału dowodowego, uznając go za kompletny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, a na jego podstawie ustalił istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne, które następnie poddał ocenie, która nie nosi znamion dowolności. W konsekwencji tych działań prawidłowo też uzasadnił swoje stanowisko, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowo też zastosował art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. uznając, że w niniejszej sprawie zwrot działki oznaczonej nr [...] nie jest możliwy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.