I SA/Wa 1921/23

I SA/Wa 1921/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/
Łukasz Trochym /przewodniczący/
Magdalena Durzyńska
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 1 pkt 2; art. 104; art. 107 par. 1 pkt 5 i 6 i  par. 3; art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz M. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 26 czerwca 2023 r. znak KOX/336/Pu/23, po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej jako "skarżąca"), uchyliło decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 12 stycznia 2023 r. nr 1/OP/2023 w części ustalającej wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej (pkt 1 decyzji) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu wysokość tej opłaty z uwzględnieniem 99% bonifikaty, dla ułamkowej części nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie przy ul. [...] stanowiącej dz. nr [...] z obrębu [...], o pow. 5983 m2, w udziale wynoszącym 127/10000 części, jako prawa związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...], w kwocie 213,58 zł, a pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca na mocy umowy sprzedaży z 26 lipca 2011 r. Rep. A nr [...], nabyła lokal mieszkalny nr [...] w budynku wielolokalowym położonym w Warszawie przy ul. [...] wraz z prawem użytkowania wieczystego 0,0127 części dz. nr [...], na której wzniesiony został ww. budynek.
Urząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (dalej jako "Urząd Dzielnicy") pismem z 21 września 2011 r. znak UD-VI-WGN-GN-6843-1448-2011 poinformował skarżącą, że w związku z nabyciem przez nią prawa użytkowania wieczystego części gruntu zobowiązana jest do wnoszenia opłat rocznych z tego tytułu, które od 2012 r. wynoszą 1067,91 zł (5983,00 m2 x 0,0127 x 1405,44 zł/m2 x 1% = 1067,91 zł) i winny być wnoszone do 31 marca każdego roku bez uprzedniego wezwania. Pismo doręczono skarżącej w dniu 29 września 2011 r.
Prezydent zaświadczeniem z 20 maja 2020 r. znak UD-VI-WGN-OP.6826.13624.2020.KZB zaświadczył, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. oraz wskazał, że roczna opłata przekształceniowa dla udziału w tej nieruchomości związanego z prawem własności lokalu nr [...] wynosi 1067,91 zł i winna być wnoszona przez okres 99 lat, licząc od dnia przekształcenia na konto Urzędu Dzielnicy. Powyższe zaświadczenie doręczono skarżącej w dniu 27 sierpnia 2020 r.
Skarżąca w dniu 27 maja 2020 r. zgłosiła do Urzędu Dzielnicy zamiar wniesienia opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wraz z wnioskiem o udzielenie informacji o jej wysokości. Wniosła też o udzielenie, przysługującej jej na mocy uchwały Rady m.st. Warszawy Nr LXXV/2128/2018 z 18 października 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 10156 ze zm.), bonifikaty w wysokości 99% od opłaty jednorazowej wskazując, że jest posiadaczem Karty Dużej Rodziny oraz że przysługujący jej udział w prawie użytkowania wieczystego związany był z odrębną własnością lokalu nr [...]. Pismo wpłynęło do Urzędu Dzielnicy w dniu 4 czerwca 2020 r.
Skarżąca w dniu 13 lipca 2022 r., z uwagi na brak odpowiedzi na ww. pismo, nadesłała do Urzędu Dzielnicy oświadczenie z 12 lipca 2022 r., że lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) oraz skan Karty Dużej Rodziny.
Prezydent zaświadczeniem z 6 października 2022 r. znak UD-VI-WGN-OP.6826.33509.2020.DAD zaświadczył, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym uległo przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. i wskazał, że roczna opłata przekształceniowa dla udziału w tej nieruchomości związanego z prawem własności lokalu nr [...], wynosi 1067,91 zł, a w związku ze złożonym w dniu 13 lipca 2022 r. przez właściciela gruntu, będącego przedsiębiorcą, oświadczeniem o nieprowadzeniu działalności gospodarczej na ww. nieruchomości w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, okres pozostały do wnoszenia opłaty wynosi 16 lat. Opłata winna być wnoszona na konto Urzędu Dzielnicy lub w kasie tego Urzędu.
Z kolei pismem z 6 października 2022 r. znak UD-VI-WGN-OP.6826.33510.2020.DAD Prezydent, na podstawie art. 7 ust. 7-8 oraz art. 9a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (wówczas Dz.U. z 2022 r. poz. 1495), powoływanej dalej jako "ustawa", w związku z wnioskiem z skarżącej z 27 maja 2020 r. i oświadczeniem z 13 lipca 2022 r., poinformował ją o udzieleniu 99% bonifikaty od opłaty jednorazowej przekształceniowej dla lokalu nr [...] z którym związany jest udział w nieruchomości gruntowej oraz że roczna opłata przekształceniowa w odniesieniu do ww. nieruchomości gruntowej wynosi: za rok 2019 - 1067,91 zł; za rok 2020 - 1067,91 zł; za rok 2021 - 1067,91 zł; za rok 2022 - 1067,91 zł; a jednorazowa opłata przekształceniowa za okres 16 lat liczona od 2023 r. w odniesieniu do tego udziału z uwzględnieniem 99% bonifikaty wynosi 170,87 zł. Powyższe zaświadczenie i pismo z 6 października 2022 r. doręczono skarżącej w dniu 13 października 2022 r.
Skarżąca pismem z 12 grudnia 2022 r. wystąpiła do Urzędu Dzielnicy o ustalenie w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej w związku z otrzymaną informacją z 6 października 2022 r. o jej wysokości i okresie, za który ma być uiszczona.
Prezydent decyzją z 12 stycznia 2023 r. nr 1/OP/2023:
1. ustalił wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej z uwzględnieniem 99% bonifikaty, za pozostały okres 16 lat licząc od roku 2023, dla ułamkowej części nieruchomości gruntowej w udziale 127/10000 części, jako prawa związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...] w kwocie 170,87 zł;
2. obciążył opłatą jednorazową przekształceniową skarżącą, właścicielkę lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z prawem własności ułamkowej części gruntu;
3. wyznaczył termin wniesienia jednorazowej opłaty przekształceniowej na 2 miesiące od dnia doręczenia informacji o jej wysokości.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie, kwestionując okres za jaki ustalono opłatę jednorazową, a w konsekwencji również jej wysokość.
Kolegium decyzją z 26 czerwca 2023 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta w części ustalającej wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej (pkt 1 decyzji) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu wysokość tej opłaty z uwzględnieniem 99% bonifikaty, dla ułamkowej części nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie przy ul. [...] stanowiącej dz. nr [...], w udziale wynoszącym 127/10000 części, jako prawa związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nr [...], w kwocie 213,58 zł, a pozostałym zakresie utrzymało decyzję Prezydenta w mocy. W uzasadnieniu decyzji zauważyło, że skarżąca pismem z 12 grudnia 2022 r. wnosiła wyłącznie o ustalenie w drodze decyzji wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej w związku z otrzymaną informacją z 6 października 2022 r. o jej wysokości i okresie, za który miała być uiszczona. Skarżąca nie kwestionowała wysokości opłaty rocznej określonej w zaświadczeniach z 20 maja 2020 r. i 6 października 2022 r. jako 1067,91 zł, ani też okresu jej wnoszenia wynoszącego łącznie 20 lat, licząc od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Z akt wynika przy tym, że skarżąca jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu art. 4 ustawy - Prawo przedsiębiorców, wpisanym w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) jako osoba prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] (NIP [...], REGON [...]). Według CEIDG przeważająca działalność gospodarcza skarżącej określona została jako "Praktyka lekarska specjalistyczna". Zgodnie jednak ze złożonym w dniu 13 lipca 2022 r. oświadczeniem, lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. W ocenie organu, oświadczenie to należy uznać za wiarygodne i zgodne ze stanem faktycznym. Nie zostało ono również zakwestionowane przez Prezydenta. Tym samym okres wnoszenia przez skarżącą rocznej opłaty przekształceniowej powinien wynosić - zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy - 20 lat, licząc od dnia przekształcenia. Zgodnie przy tym z art. 9 ust. 4 ustawy w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady albo sejmiku. Na podstawie tego przepisu podjęta została uchwała Rady m.st. Warszawy Nr LXXV/2128/2018 z 18 października 2018 r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielanie bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym od jednorazowej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, której § 1 stanowi, że "Wyraża się zgodę na udzielenie 98% bonifikaty osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych lub spółdzielniom mieszkaniowym, od opłaty jednorazowej o której mowa w art. 7 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów". Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 2 ustawy właściwy organ udziela, na wniosek, bonifikaty od opłaty jednorazowej w wysokości 99% członkom rodzin wielodzietnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. z 2021 r. poz. 1744 ze zm.), będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych służących wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych tych osób. Stosownie zaś do art. 9a ust. 2 ustawy w razie zbiegu praw do bonifikat, o których mowa w art. 9 i art. 9a, stosuje się jedną bonifikatę korzystniejszą dla właściciela gruntu. Jak wynika z akt, skarżąca jest posiadaczem bezterminowej Karty Dużej Rodziny, a zatem przysługuje jej 99% bonifikata od opłaty jednorazowej, o której mowa w art. 7 ust. 7 i ust. 8 ustawy. Co więcej, już w dniu 27 maja 2020 r. zgłosiła ona zamiar wniesienia opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i pierwsze zaświadczenie potwierdzające przekształcenie zostało wydane w dniu 20 maja 2020 r., a następne w dniu 6 października 2022 r. Choć skarżąca dopiero w dniu 13 lipca 2022 r. złożyła oświadczenie, że jej lokal mieszkalny nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców, to jednak przepisy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, nie uzależniają ustalenia okresu, za który ustalana jest wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej od czasu złożenia ww. oświadczenia przez przedsiębiorcę. Przepisy tej ustawy uzależniają zaś ustalenie tego okresu, wyłącznie od czasu złożenia zgłoszenia zamiaru wniesienia opłaty jednorazowej (art. 7 ust. 7 ustawy), przy czym w sytuacji, gdy zaświadczenie potwierdzające przekształcenie zostało doręczone stronie po 30 listopada 2019 r., przy rozstrzyganiu ww. kwestii organ musi również uwzględnić art. 20 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, w ocenie Kolegium, w sprawie spełnione zostały przesłanki ustalenia opłaty jednorazowej za cały 20-letni okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pierwsze zaświadczenie potwierdzające przekształcenie zostało doręczone skarżącej po 30 listopada 2019 r., a skarżąca zgłosiła zamiar wniesienia opłaty jednorazowej w terminie zakreślonym w ww. przepisie, tj. 27 maja 2020 r., a więc po wydaniu tego zaświadczenia, choć jeszcze przed jego otrzymaniem. Niemniej jednak uznać należy za złożenie go w terminie wynoszącym 2 miesiące od dnia otrzymania ww. zaświadczenia. W tym stanie rzeczy wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej należało ustalić w kwocie 213,58 zł, która wynika z następującego wyliczenia: 1067,91 zł (wysokość rocznej opłaty przekształceniowej) x 20 lat (okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej) - 99% (bonifikata) = 213,58 zł.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie, względnie dokonanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia bonifikaty 99% w sprawie przekształcenia jej lokalu mieszkalnego z obowiązkiem zwrotu wpłaconych przez nią kwot za lata 2019-2022 na rzecz Prezydenta i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 107 K.p.a. polegające na wadliwym sformułowaniu osnowy decyzji, sprzecznej z uzasadnieniem faktycznym i prawnym, a która to prawidłowo, będąc w zgodzie z jej uzasadnieniem, winna wskazywać wprost, że ustalona wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej z uwzględnieniem 99% bonifikaty dotyczy całego okresu 20 lat począwszy od roku 2019;
2. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy:
• poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy - w szczególności w treści zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do ewidentnego zaniedbania obowiązków przez Prezydenta i istotnej zwłoki w rozpatrywaniu sprawy skarżącej,
• poprzez działanie w sposób niepogłębiający zaufania obywateli w stosunku do organu administracji,
• poprzez całkowite pominięcie obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy,
• świadomego naruszenia przepisu nakazującego szybkość i prostotę działania, narażając tym samym skarżącą na negatywne skutki rozpatrzenia sprawy po ewidentnej zwłoce organu - mające dla niej negatywny skutek finansowy.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że Kolegium świadomie i celowo dopuściło się wydania wadliwiej decyzji, w której mimo korzystnego uzasadnienia, sugerującego uznanie praw i roszczeń skarżącej, ostatecznie na skutek wadliwiej osnowy decyzji naraziło ją na ewidentną szkodę na skutek podniesienia wysokości opłaty jednorazowej przekształceniowej i przy pominięciu w jej osnowie informacji, że udzielona bonifikata dotyczy całego okresu 20 lat licząc od 2019 r., co uniemożliwiło faktyczne dochodzenie od Prezydenta wcześniej uregulowanych opłat przekształceniowych za ubiegłe lata, które zostały już uregulowane bez należnej bonifikaty. Skarżąca wyjaśniła, że dopiero w dniu 6 października 2022 r. Prezydent przekazał jej swoje pierwsze stanowisko w sprawie złożonego wniosku przed dwoma laty, określając przyznanie jednorazowej opłaty przekształceniowej za okres kolejnych 16 lat liczonej dopiero od 2023 r. w odniesieniu do posiadanego udziału w nieruchomości z uwzględnieniem bonifikaty 99%, w stosunku do jej lokalu mieszkalnego. Ustalenie wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej z uwzględnieniem 99% bonifikaty w wysokości 170,87 zł dopiero od 2023 r. Prezydent potwierdził następnie w decyzji z 12 stycznia 2023 r. W efekcie wniesionego odwołania, Kolegium orzekło o uchyleniu tej decyzji jedynie w części ustalającej wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej (pkt 1 decyzji) i w tym zakresie ustaliło jej wysokość z uwzględnieniem 99% bonifikaty na kwotę 213,58 zł, zaś w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymało w mocy. Ewidentnie więc analizując sentencję decyzji Kolegium można przyjąć, że jest ona niekorzystana dla skarżącej, gdyż faktycznie oddziałuje jedynie na wysokość opłaty przekształceniowej wyliczonej wcześniej przez Prezydenta, podnosząc ją do kwoty 213,58 zł. Z kolei już z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ stwierdził, że w przypadku skarżącej spełnione zostały przesłanki ustalenia opłaty jednorazowej za cały 20-letni okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy. Świadczy o tym algorytm wyliczenia przez wysokości opłaty jednorazowej, która znalazła się w sentencji zaskarżanej decyzji, a którą to w jej uzasadnieniu wyliczono w następujący sposób: 1067,91 zł (wysokość rocznej opłaty przekształceniowej) x 20 lat (okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej) - 99%(bonifikata) = 213,58 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 104 § 1 i § 2 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Wśród elementów składowych decyzji administracyjnej art. 107 § 1 pkt 5 i pkt 6 K.p.a. wymienia rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.).
W myśl z kolei art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy.
Jak stanowi art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., który był podstawą prawną zaskarżonej w tej sprawie decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że skorzystanie z dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. nakłada na organ obowiązek precyzyjnego, jednoznacznego i przede wszystkim zrozumiałego formułowania rozstrzygnięcia, tj. w taki sposób, aby nie budziło ono żadnych wątpliwości co do tego, która cześć decyzji organu pierwszej instancji zostaje uchylona - czy jest cała jednostka redakcyjna, czy jedynie jej fragment, a jeżeli tak to który. Natomiast uzasadnienie takiej decyzji winno odpowiadać wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 1065/22, LEX nr 3527635).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że decyzja organu pierwszej instancji składa się z punktów 1, 2, 3. Punkt 1 stanowi samodzielne i odrębne rozstrzygnięcie dotyczące dwóch kwestii, tj. po pierwsze, wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej z uwzględnieniem 99% bonifikaty w kwocie 170,87 zł; po drugie okresu za jaki opłata ta została ustalona, tj. "za pozostały okres 16 lat licząc od roku 2023". Z kolei pkt 2 i pkt 3 tej decyzji wskazują, kto obciążony zostaje ww. opłatą, jak też wyznaczają termin jej wniesienia na 2 miesiące od dnia doręczenia informacji o jej wysokości.
Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionowała okres za jaki ustalono opłatę jednorazową, a w konsekwencji również jej wysokość. W jej ocenie opłata ta winna zostać bowiem ustalona za okres od roku 2019. Zakwestionowała ona zatem ustalenia zawarte w pkt 1 decyzji Prezydenta.
Tymczasem Kolegium, słusznie podzielając w uzasadnieniu decyzji zarzuty skarżącej odnośnie do spełnienia wszystkich przesłanek do ustalenia dla niej opłaty przekształceniowej za cały okres 20 lat (w uzasadnieniu decyzji wyliczono bowiem, że wysokość tej opłaty wynosi: 1067,91 zł (wysokość rocznej opłaty przekształceniowej) x 20 lat (okres wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej) - 99% (bonifikata) = 213,58 zł), zamiast uchylić w całości pkt 1 decyzji Prezydenta i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, ograniczyło się do uchylenia tej decyzję jedynie w części ustalającej wysokość jednorazowej opłaty przekształceniowej i w tym zakresie orzekło o ustaleniu wysokość tej opłaty z uwzględnieniem 99% bonifikaty w kwocie 213,58 zł, a pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta.
Kolegium wydając zaskarżoną decyzję nie dostrzegło zatem, że Prezydent w pkt 1 swojej decyzji orzekł nie tylko o ustaleniu wysokości jednorazowej opłaty przekształceniowej w kwocie 170,87 zł, ale wskazał jednocześnie, że ustala tę opłatę za pozostały okres 16 lat licząc od roku 2023. Uchylając zatem tę decyzję jedynie w zakresie kwoty ustalonej opłaty przekształceniowej i ustalając jej wysokość na kwotę 213,58 zł, bez wyraźnego wskazania w sentencji decyzji reformatoryjnej okresu za jaki powinna zostać naliczona ta kwota, tj. od 2019 r. (co wynika z uzasadnienia tej decyzji), spowodowało, że w istocie orzekło na niekorzyść skarżącej, bowiem ustaliło opłatę przekształceniową w wyższej wysokości nież organ pierwszej instancji, pozostawiając jednocześnie w obrocie prawnym decyzję Prezydenta w zakresie okresu za jaki opłata ta ma zostać uiszczona, tj. "za pozostały okres 16 lat licząc od roku 2023".
W rozpatrywanej sprawie zachodzi więc oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji organu drugiej instancji a jej uzasadnieniem. Podkreślić należy, że rozstrzygnięcia nie można domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia, powinno ono być wyrażone wprost w sentencji decyzji w sposób precyzyjny, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jednocześnie treść rozstrzygnięcia i uzasadnienia winny być spójne. Uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem, o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja. Treść uzasadniania powinna jedynie wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Inaczej mówiąc, osnowa decyzji jest jej kwintesencją. Wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Ma zatem charakter rozstrzygnięcia przesądzającego o istocie sprawy o udzielonym uprawnieniu lub nałożonym obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z 2 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 264/05, LEX nr 189831).
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że treść uzasadnienia decyzji Kolegium pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza art. 138 § 1 pkt 2, art. 104, art. 107 § 1 pkt 5 i pkt 6 oraz § 3 K.p.a., jak też art. 15 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślić bowiem należy, że motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego w odniesieniu do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Wyjaśnienie powodów zastosowania przez organ określonego przepisu prawa podlega kontroli sądowej pod kątem jego prawidłowości. W tej sprawie sentencja zaskarżonej decyzji nie jest zaś spójna z jej uzasadnieniem.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i ustalając ponownie prawidłową wysokość opłaty przekształceniowej z uwzględnieniem 99% bonifikaty (jak uczyniło to słusznie w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji), wskaże w sentencji wydawanej decyzji zarówno wysokość tej opłaty, jak i prawidłowy okres, za jaki opłata ta ma zostać uiszczona.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi zauważyć należy, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Kolegium wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd nie był w tym postępowaniu uprawniony do oceny naruszenia przez Prezydenta przepisów nakazujących szybkość działania, co naraziło skarżącą na negatywne skutki finansowe. Ewentualna bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania mogło być przez nią kwestionowane w trybie art. 37 K.p.a., a następnie skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", nie zaś w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości wydanej już w sprawie decyzji kończącej postępowanie.
Sąd nie mógł również uczynić zadość wnioskowi skargi o wydanie za organ rozstrzygnięcia i udzieleniu bonifikaty 99% w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności z obowiązkiem zwrotu wpłaconych przez skarżącą kwot za lata 2019-2022 od Prezydenta. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem możliwości merytorycznego rozstrzygania sprawy administracyjnej przez Sąd za organ. Sądy administracyjne sprawują jedynie kontrolę działalności administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej - 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi - 200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł.