I SA/WA 1914/22

I SA/Wa 1914/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Joanna Skiba
Łukasz Trochym /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1237/23 - Wyrok NSA z 2025-01-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c,  art. 200,  art. 205  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 lipca 2022 r. nr KOC/4073/Go/22 w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionego odpisu decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz J. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej również jako "Kolegium/organ") odmówiło wydania J. L. (dalej jako "Skarżący") uwierzytelnionego odpisu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że postępowanie administracyjne zainicjowane w sprawie stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawych decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1961 r., nr [...], uległo umorzeniu z mocy prawa z dniem [...] września 2021 r.
Pismem z [...] maja 2022 r. Skarżący zwrócił się do organu z prośbą o przekazanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...] z oryginalnymi podpisami składu orzekającego. Skarżący wyjaśnił, że otrzymał ww. decyzję [...] maja 2021 r., jednakże egzemplarz decyzji jaki mu doręczono nie zawiera numeracji stron oraz oryginalnych podpisów składu orzekającego Kolegium, co w ocenie Skarżącego, ma istotny wpływ przy ocenie wiarygodności dokumentu jakim jest ww. decyzja.
W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Skarżącego, pismem z [...] maja 2022 r. organ wyjaśnił, że Skarżącemu jako stronie postępowania przysługuje prawo zapoznania się z aktami sprawy, w trakcie którego może zweryfikować wiarygodność decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Pismem z [...] maja 2022 r. Skarżący złożył skargę na niezałatwienie jego sprawy przez organ, podnosząc zarzut braku merytorycznego załatwienia sprawy. Ponowił przy tym żądanie przekazania decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], z oryginalnymi podpisami składu orzekającego.
Pismem z [...] maja 2022 r. organ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w piśmie z [...] maja 2022 r., wyjaśniając że oryginał decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], znajduje się w aktach sprawy, natomiast dla strony postępowania może zostać wydana jedynie kopia tejże decyzji.
Pismem z [...] czerwca 2022 r. Skarżący wystąpił z żądaniem wydania z akt sprawy uwierzytelnionego odpisu decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Pismem z [...] czerwca 2022 r. organ wezwał Skarżącego do wykazania ważnego interesu w uzyskaniu potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Pismem z [...] czerwca 2022 r. Skarżący wyjaśnił, że ważny interes strony "to otrzymanie ważnej decyzji SKO, której do dnia dzisiejszego strona nie otrzymała bez własnej winy, a o którą zabiega w sposób jawny w oparciu o istniejący stan prawny w tym orzecznictwo NSA".
Pismem z [...] lipca 2022 r. Skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udzielenie informacji czy decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], została zaskarżona, na co organ – w piśmie z [...] lipca 2022 r. – odpowiedział, że wspomniana decyzji nie została zaskarżona do WSA w Warszawie, ani nie został złożony od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z [...] lipca 2022 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego sformułowanego w piśmie z [...] czerwca 2022 r., Kolegium odmówiło wydania Skarżącemu uwierzytelnionego odpisu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postepowania oraz treść stanowiska Skarżącego. Organ wskazał następnie, że zgodnie z przepisem art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja powinna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, zaś z przepisem art. 109 § 1 k.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie. W ocenie Kolegium, z ww. przepisów nie wynika jednak, że strona powinna otrzymać decyzję w oryginale, na co zdaniem Kolegium wskazuję również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyrokach z 29 marca 2012 r. sygn. akt. II GSK 1012/11 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt 11 OSK 1340/09. Wobec tego Kolegium uznało, że skoro Skarżącemu decyzja z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], została doręczona skutecznie to w świetle powołanych wyżej wyroków sądów administracyjnych, Skarżący nie wskazał ważnego interesu uzasadniającego wydanie uwierzytelnionego odpisu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], co tym samym czyni wniosek Skarżącego [...] czerwca 2022 r. niezasadnym.
Skargę na postanowienie Kolegium z [...] lipca 2022 r. wywiódł Skarżący, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o rozstrzygnięcie w sprawie istotnej wady materialno-technicznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa, tj.:
1) art. 7 k.p.a. poprzez nie ujawnienie w treści skarżonego postanowienia prawdziwego a tym samym właściwego przedmiotu żądania Skarżącego za treścią jego pism z [...] maja 2022 r., [...] maja 2022 r. i [...] czerwca 2022 r., a dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...]. Tym samym organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wyjaśnienie przez organ: dlaczego organ doręczył Skarżącemu swoją decyzję z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], w kserokopii, z podpisami składu orzekającego również w kserokopii i bez jakiegokolwiek uwierzytelnienia tej decyzji klauzulą "za zgodność kopii z oryginałem", przez osoby uprawnione do dokonania takiej czynności w imieniu organu;
2) art. 28 k.p.a. poprzez podjęcie czynności dla pozoru celem wyjaśnienia sposobu załatwienia sprawy przez organ na wnioski Skarżącego z [...] maja 2022 r., [...] maja 2022 r. i [...] czerwca 2022 r., który ma interes prawny w tym by jako strona postępowania otrzymał decyzję organu nie obarczoną żadnymi wadami postępowania administracyjnego na żadnym jego etapie. Wnioskodawca prosił bowiem za treścią w/w pism o dokument wiarygodny urzędowo - ma on bowiem istotne znaczenie prawne dla strony w jego sprawach majątkowych;
3) art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez dowolną interpretację organu treści tego przepisu i nie umieszczenie na kserokopii swojej decyzji z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], na której znajdują się podpisy składu orzekającego w kserokopii - zapisu "za zgodność z oryginałem", wraz z podpisem osoby upoważnionej do dokonania takiej czynności i daty dokonania potwierdzenia;
4) art. 217 § 1, § 2 pkt 2 i § 3 k.p.a. oraz art. 12 k.p.a. poprzez nie wydanie Skarżącemu żądanego przez niego zaświadczenia w postaci uwierzytelnionego odpisu decyzji organu z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], pomimo wskazania w żądaniu z [...] czerwca 2022 r. interesu prawnego i spełnieniu przez żądającego wymogów wynikających z art. 1 ust. 1 lit. b, art. 5 ust. 1 , art. 6 ust. 1pkt 2 i treści załącznika w poz. II pkt 4 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1546);
5) art. 45 pkt 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. na skutek tego, że organ dokonując w sposób wybiórczy selekcji materiału dowodowego zmienił sam przedmiot żądania Skarżącego i wydał postanowienie z nieadekwatnym do stanu faktycznego rozstrzygnięciem celem jedynie ukrycia faktu wydania przez ten organ wadliwej decyzji z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], która to wada uniemożliwiła Skarżącemu skorzystania z możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a sam Skarżący w tak ważnej dla niego sprawie majątkowej jest w posiadaniu wadliwej pod względem prawnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...];
6) art. 244 § 1 k.p.c. poprzez doręczenie Skarżącemu pisma z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], zatytułowanego "decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]" - lecz nie spełniającego kryteriów dokumentu urzędowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił szczegółowe argumenty na poparcie postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
W pismach z [...] sierpnia, [...] sierpnia, [...] września, oraz [...] października 2022 r. Skarżący przedstawił dodatkowe stanowiska w sprawie, wnosząc jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu na okoliczność ustalenia w jakiej formie decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], została doręczona pełnomocnikowi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] (wniosek dowodowy zawarty w piśmie z [...] września 2022 r.).
Postanowieniem z [...] listopada 2022 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie Skarżącego z [...] września 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Uprawnienia wymienione w art. 73 k.p.a. przysługują stronie i uczestnikom postępowania na prawach strony. Stosowanie zaś do art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Przepis art. 74 § 2 k.p.a. odnosi się do wszystkich przypadków odmowy realizacji żądań strony przewidzianych w art. 73 k.p.a. Postanowienie wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. jako podlegające zaskarżeniu wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego. Do wydania postanowienia na podstawie k.p.a. uprawniony jest ten organ, który na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. zobowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy, sporządzanie z nich notatek, odpisów lub kopii.
W realiach niniejszej sprawy organ uznał, że Skarżący nie wykazał ważnego interesu w tym aby uzyskać uwierzytelnioną (potwierdzoną za zgodność z oryginałem) kopie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], doręczoną Skarżącemu w dniu [...] maja 2022 r. jako stronie tamtego postępowania. Swoje stanowisko organ uzasadnił tym, że obowiązek doręczenia decyzji stronie, wynikający z art. 109 § 1 k.p.a., nie oznacza obowiązku doręczenia oryginału decyzji, a skoro Skarżący egzemplarz decyzji z [...] kwietnia 2022 r. otrzymał, to brak jest podstaw to żądania przez niego w chwili obecnej uwierzytelnionego odpisu tejże decyzji.
Zdaniem Skarżącego, decyzja Kolegium z [...] kwietnia 2022 r. jest obarczona istotną wadą prawną w części dotyczącej podpisu, co Skarżący upatruje w braku jej uwierzytelnienia w sytuacji gdy na otrzymanym przez niego egzemplarzu brak jest własnoręcznych podpisów osób upoważnionych do jej wydania. W ocenie Skarżącego, organ całkowicie dowolnie zmienił kontekst żądania Skarżącego, tj. z prośby o wydanie poprawnej pod względem prawnym decyzji na żądanie wydania uwierzytelnionego odpisu tejże decyzji.
Mając na uwadze tak zakreślony krąg zagadnień istotnych niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że nie sposób odmówić racji Skarżącemu w tym, że organ nie uwzględnił rzeczywistej woli Skarżącego i rozpoznał jego wniosek (sformułowany w piśmie z [...] maja 2022 r., oraz ponowiony w kolejnych wystąpieniach Skarżącego) jedynie przez pryzmat instytucji uregulowanej w art. 73 § 2 k.p.a., jako żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów,w tym przypadku decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], stwierdzającej, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieodwracalnych skutków prawych decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] lutego 1961 r., nr [...], uległo umorzeniu za mocy prawa z dniem [...] września 2021 r.
Zauważenia wymaga, że Skarżący był stroną postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r. i została mu ona doręczona w dniu [...] maja 2022 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru).
Podkreślenia wymaga również, że pismem z [...] maja 2022 r., a zatem w terminie otwartym do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie powyższej sprawy lub skargi do sądu administracyjnego na decyzję z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], Skarżący wystąpił do organu ze stanowiskiem, w którym zakwestionował wiarygodność wspomnianej decyzji Kolegium. Sformułował także żądanie przekazania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...] z oryginalnymi podpisami składu orzekającego, co wskazuje zdaniem Sądu, że kwestionuje skuteczność uprzedniego doręczenia mu tejże decyzji przez organ. Również treść pisma z [...] maja 2022 r. świadczy, że rzeczywistą wolą Skarżącego jest najprawdopodobniej merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Kolegium decyzji z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Powyższe okoliczności uszły jednak uwadze organu, który całą swoją uwagę skupił jedynie na tej części stanowiska Skarżącego, które dotyczyło wydania uwierzytelnionej kopii decyzji z [...] kwietnia 2022 r. Należy jednak mieć na uwadze, że powyższe żądanie Skarżącego było jedynie konsekwencją zanegowania przez Skarżącego prawidłowości decyzji z [...] kwietnia 2022 r. jako takiej z uwagi na brak możliwości zweryfikowania wiarygodności podpisów osób, które wydały przedmiotowe rozstrzygnięcie.
A zatem, skoro jak podnosi Skarżący w skardze, w piśmie z [...] maja 2022 r. Skarżący nie zwracał się do organu o wydanie uwierzytelnionego odpisu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2022 r., nr [...], jak też z takim żądaniem nie zwracał się również do organu w piśmie
z [...] maja 2022 r., a jedynie prosił o dokonanie weryfikacji sposobu załatwienia jego sprawy, to nie można wyciągać takich wniosków jak organ, a mianowicie, że w jednym z kolejnych pism, tj. z [...] czerwca 2022 r., Skarżący zawarł główne i jedyne swoje żądanie, tj. żądanie wydania uwierzytelnionego odpisu decyzji. Tym bardziej, że jak Skarżący podniósł w skardze, powyższe działanie organu uniemożliwiło Skarżącemu wystąpienie w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2022 r., nr [...].
Jak wynika zatem z zebranej w aktach administracyjnych sprawy dokumentacji, Skarżący głównie wyrażał wolę weryfikacji decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2022 r. W sytuacji zaś wątpliwości co do treści tego żądania (czy należy je traktować jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargę do sądu administracyjnego czy wniosek o wydanie uwierzytelnionego odpisu decyzji) organ winien podjąć próbę jego uszczegółowienia poprzez wezwanie Skarżącego do jego sprecyzowania. W przypadku bowiem wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko ta strona określa przedmiot swego żądania, a tym samym i przedmiot postępowania, przy czym w razie wątpliwości jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2022 r., III OW 140/21, LEX nr 3346143). Rolą organ było więc podjęcie takich działań, aby Skarżący nie został pozbawiony realnej możliwości rozpatrzenia swojej sprawy w trybie, o który wnosił (odwoławczym, sądowoadminstracyjnym), jak też nie poniósł negatywnych konsekwencji z tytułu nieznajomości przepisów prawa. Takiej aktywności ze strony organu jednak zabrakło. Kierując się słusznym interesem strony, organ zobowiązany był, zgodnie z art. 9 k.p.a., do należytego i wyczerpującego informowania Skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej winny bowiem czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W ocenie Sądu, działając w ten sposób jak w niniejszej sprawie, organ naruszy zatem art. 7, 8 i 9 k.p.a., a opisane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd postanowił również oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodu. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 p.p.s.a. Zobowiązany jest również uwzględnić, zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Tym samym Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku dowodowego zawartego w piśmie Skarżącego z [...] września 2022 r., ponieważ jako przywołany na okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, wykracza poza ramy przewidziane w 106 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć przy tym należy, że postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie stosuje się w przypadku, gdy zachodzi potrzeba dokonania przez organ ponownej oceny materiału dowodowego, czy też poszerzenia przez organ tego materiału (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I GSK 1254/20, CBOSA).
Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium będzie zobowiązane uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności winno ustalić rzeczywistą treść żądania Skarżącego, i w zależności od efektów tychże ustaleń, dokonać właściwych czynności w sprawie, ewentualnie stosownych rozstrzygnięć, których kierunku oraz treści Sąd orzekający w żaden sposób nie przesądza.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego w kwocie 100 zł (wpis od skargi), orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.