I SA/Wa 1903/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, uznając brak wystarczających dowodów na władztwo publicznoprawne Gminy C. w dniu 31 grudnia 1998 r.
Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną przez Gminę C. na podstawie art. 73 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. Skarżąca R.C. kwestionowała spełnienie przesłanki władztwa publicznoprawnego przez Gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że nie wykazały one w sposób niebudzący wątpliwości, iż Gmina C. faktycznie władała pasem drogowym w wymaganym terminie, opierając się głównie na oświadczeniach świadków bez wystarczającego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.C. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną przez Gminę C. z dniem 1 stycznia 1999 r. Podstawą prawną był art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Kluczową przesłanką nabycia z mocy prawa było pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz zajęcie jej pod drogę publiczną. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności brak wykazania władztwa publicznoprawnego przez Gminę C. w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż Gmina C. sprawowała faktyczne władztwo nad spornym pasem drogowym w dniu 31 grudnia 1998 r. Dowody w postaci oświadczeń świadków złożonych w 2010 r. nie były wystarczające, a brakowało dokumentacji potwierdzającej poniesienie nakładów na utrzymanie drogi. Sąd podkreślił, że samo zaliczenie drogi do kategorii gminnej i jej zajęcie pod pas drogowy nie jest wystarczające, jeśli nie udowodniono władztwa publicznoprawnego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że Gmina C. sprawowała faktyczne władztwo nad spornym pasem drogowym w dniu 31 grudnia 1998 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenia świadków złożone w 2010 r. nie są wystarczającym dowodem na wykazanie władztwa publicznoprawnego w 1998 r., a brakowało dokumentacji potwierdzającej poniesienie nakładów na utrzymanie drogi przez Gminę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
Pwurp art. 73 § 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej wymaga zaliczenia do jednej z kategorii dróg oraz możliwości powszechnego korzystania.
u.d.p. art. 2 § 1
Ustawa o drogach publicznych
Pwurp art. 103 § 2
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na wykazanie władztwa publicznoprawnego Gminy C. nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Niewystarczająca ocena materiału dowodowego przez organy administracji. Brak dokumentacji potwierdzającej wykonanie prac utrzymaniowych przez Gminę.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego stanowisko organów administracji w kwestii wykazania przez Gminę C. władztwa publicznoprawnego jest nieprawidłowe dowodami tymi nie mogą być jedynie oświadczenia świadków sporządzone w 2010 r. Gmina C. nie wykazała i udokumentowała, że faktycznie władała pasem drogowym do 1999 r. w części działek, do których odnosi się decyzja komunalizacyjna.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Marta Kołtun-Kulik
sprawozdawca
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanki władztwa publicznoprawnego w sprawach o nabycie nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 Pwurp, znaczenie dowodów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną z 1998 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu komunalizacyjnego i pokazuje, jak istotne jest udowodnienie faktycznego władztwa, a nie tylko formalnego zaliczenia drogi. Jest to kluczowe dla właścicieli nieruchomości.
“Czy Gmina naprawdę władała Twoją drogą? Kluczowe orzeczenie w sprawie nabycia nieruchomości z mocy prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1903/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2012-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-09-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/ Przemysław Żmich Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 1533/12 - Wyrok NSA z 2014-01-24 I OSK 1903/11 - Wyrok NSA z 2012-04-27 I SA/Wa 2470/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-05-27 Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Dz.U. 2007 nr 19 poz 115 art. 1, 2 Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej R.C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury, w wyniku odwołania R.C., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę C. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., gm. C., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], zajętej pod drogę publiczną – gminną nr [...] relacji [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę C. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W., gm. C., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną – gminną nr [...] (obecnie [...]) relacji [...]. Pismem z dnia 26 lutego 2011 r., uzupełnionym w dniu 7 marca 2011 r., R.C. wniosła odwołanie od ww. decyzji organu pierwszej instancji, kwestionując spełnienie przesłanki władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W związku z powyższym Minister stwierdził, że nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, 2) nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, 3) nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Dalej Minister wskazał, iż z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w W., gm. C., oznaczona jako działki nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]) i nr [...] (z której wydzielono działkę nr [...]) stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność G.Z. Następnie, na podstawie umowy darowizny z dnia [...] maja 2003 r., Rep A nr [...], własność nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], objętych księgą wieczystą KW nr [...], nabyła R.C. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998r. nie była własnością Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r., droga relacji [...], została zaliczona do kategorii dróg gminnych i stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r., z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą publiczną – gminną. Minister podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 12 października 2009 r. pod nr [...], przedstawiająca przebieg granicy pasa drogowego drogi gminnej nr [...] (poprzednio nr [...]) według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., z której wynika, iż działki nr [...] i nr [...] wchodziły w skład pasa drogi publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę Minister wskazał, że ww. dokument w sposób należyty potwierdza stan zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Wyjaśnił przy tym, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1, w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznoprawnego Minister wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m.in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Na powyższe czynności wskazują, zdaniem organu, oświadczenia z dnia 3 sierpnia 2010 r. Z.G. (sołtysa W. w latach 1990-1994), z dnia 2 sierpnia 2010 r. D.T. (sołtysa W. w latach 1994-2006) i J.N. z dnia 4 sierpnia 2010 r. Z ww. dokumentów wynika, że na drodze gminnej relacji [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. było wykonywane władztwo publicznoprawne polegające na jej naprawie, asfaltowaniu, poprawianiu rowów oraz uzupełnianiu żwirem ubytków drogi. J.N., pracujący na stanowisku inspektora Urzędu Gminy w C. do spraw komunikacji i dróg w latach 1998-1999 oświadczył także, że na odcinku drogi [...] Gmina wykonała utwardzenie żwirem. Z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...] czerwca 2010 r., przeprowadzonej przed Wojewodą [...], z zeznań M.S. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie była utrzymywana przez Gminę C. J.C. zeznał, iż od 1995 r. wraz z żoną użytkował przedmiotowe działki, zaś użytkowanie polegało m.in. na koszeniu traw, wycinaniu drzew, udrażnianiu przepustów, pogłębianiu rowów znajdujących się w granicach przedmiotowych działek i sąsiadujących z drogą. Wójt Gminy C. oświadczył, iż droga był utrzymywana przez Gminę C. i wniósł o dołączenie do dokumentacji decyzji zezwalających na wycięcie drzew. R.C. zeznała natomiast, że ww. drzewa były krzakami porastającymi rów blokującymi odpływ wody. W uzasadnieniu decyzji Minister, odwołując się do pisemnego oświadczenia B.T. z dnia 25 lutego 2011 r., o użytkowaniu przez niego do 2001 r. działek nr [...] i nr [...] poprzez wypasanie krów, koszenie trawy i suszenie jej na siano oraz o koszeniu rowów i poboczy drogi sąsiadujących z ww. działkami stwierdził, że władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością było wykonywane, przy czym wykonywanie bieżącego utrzymania działek nr [...] i nr [...] przez właścicieli nieruchomości (bądź inne osoby) nie wykluczało władania publicznego Gminy C. Reasumując Minister uznał, że wobec zaistnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 73 ustawy zasadnym było stwierdzenie nabycia przez Gminę C. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności spornych nieruchomości. Skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. wniosła, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.C., reprezentowana przez adwokata J.S. Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez stwierdzenie, że Gmina C. nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawo własności części nieruchomości położonej w W., gm. C., oznaczonej w operacie ewidencji gruntów jako działki nr: [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną gminną nr [...] ([...]) relacji [...]; 2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: a) art. 7, 77, 80 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niedokonania jego oceny przez wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz niezałatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; b) art. 9 Kpa poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw oraz nieudzielaniu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, tak aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa; 3) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, opierając się na nieprawidłowej ocenie dowodów, że na dzień 31 grudnia 1998 r. Gmina C. sprawowała władztwo publicznoprawne na ww. nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów, a w szczególności oświadczenia właścicielki gruntu i brak jakiejkolwiek dokumentacji na okoliczność utrzymania, konserwacji, modernizacji, odśnieżania drogi, wskazują na odmienne stanowisko; 4) przedawnienie roszczenia (art. 118 Kc). W uzasadnieniu skargi R.C. stwierdziła, że nie została wykazana okoliczność potwierdzająca władztwo publicznoprawne, sprawowane w dniu 31 grudnia 1998 r., nad przedmiotową nieruchomością. Zdaniem skarżącej organ nie zebrał w sprawie żadnych dokumentów, które wskazywałyby, jakie rzeczywiście prace były wykonane w zakresie utrzymania dróg. Minister powołał się tylko na zeznania świadków: Z.G. i D.T. wskazując, że na drodze relacji [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. było wykonywane władztwo publicznoprawne polegające na naprawie i asfaltowaniu drogi. Tymczasem J.N. oświadczył, że na ww. odcinku drogi Gmina wykonywała utwardzenie żwirem. Skarżąca podkreśliła, że Gmina C. powinna posiadać dokumentację wykonywanych prac, jeżeli takowe były prowadzone, w szczególności zarządzenia, protokoły zdawcze, czy rozliczenia wykonywanych czynności. W aktach niniejszej sprawy brak jest natomiast dokumentów potwierdzających sprawowanie władztwa przez Gminę na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżąca oświadczyła, że to ona wraz z mężem od lat 90-tych wykonywała prace na spornych częściach nieruchomości, m.in. czyściła rowy, kosiła trawę, odchwaszczała, posadziła brzozy. Podniosła ponadto, że na niespełnienie przesłanki dotyczącej władztwa publicznoprawnego może też wskazywać postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Wojewodę [...] w sprawie nabycia z mocy prawa części tej samej nieruchomości – działka nr [...], ale przez Powiat [...] (sygn. akt [...]). Strona wskazała, że w postępowaniu tym wykazano, "że na drodze przebiegającej przez nieruchomość skarżącej w dacie 31 grudnia 1998 r. nie było sprawowane władztwo publicznoprawne. Obecny na rozprawie świadek Pan K. oświadczył, że droga na odcinku działek [...] i [...] nie była odśnieżana w latach dziewięćdziesiątych, a dopiero od 2005 r. Rejon Dróg w B. okazjonalnie odśnieżał drogę. W tej sprawie Wojewoda [...] stwierdził, że Powiat [...] nie nabył z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości części działek [...] i [...]". W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 , poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], stwierdzająca nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności nieruchomości położonej w W., gmina C., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], zajętej pod drogę publiczną (drogę gminną) - naruszają przepisy prawa, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności organ administracji prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w k.p.a. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm., dalej: Pwurap), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości. W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani gminy, była we władaniu Skarbu Państwa i była zajęta pod drogę publiczną. Zdaniem Sądu, stanowisko organów administracji w kwestii wykazania przez Gminę C. władztwa publicznoprawnego jest nieprawidłowe. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona w W., gm. C., oznaczona jako działki nr [...] (z której wydzieliła się działka nr [...]) i nr [...] (z której wydzieliła się działka nr [...]) stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność G.Z. Następnie, na podstawie umowy darowizny z dnia [...] maja 2003 r., Rep A nr [...], własność nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], objętych księgą wieczystą KW nr [...], nabyła R.C. Oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego. Dalej z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. droga relacji [...] nr [...], była zajęta pod drogę publiczną - gminną. Art. 73 Pwurap nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Art. 2 ust. 1 tej ustawy dzieli drogi publiczne na następujące kategorie: 1) krajowe; 2) wojewódzkie; 3) gminne i lokalne miejskie: 4) zakładowe. Tak więc, by droga zyskała status drogi publicznej, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. O tym, że droga nr [...] (obecnie nr [...]) relacji [...] była - na dzień 31 grudnia 1998 r. - drogą publiczną – gminną, świadczy rozporządzenie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1995 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r.), a konkretnie załącznik nr [...] tego rozporządzenia. Następnie, zgodnie z art. 103 ust. 2 Pwurap, dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie, z dniem 1 stycznia 1999 r., stają się drogami gminnymi Z mapy - projektu podziału nieruchomości przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę [...] wynika, że w dniu [...] października 2009 r. działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...], nr [...]i nr [...], zaś działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...] i nr [...]. Z mapy tej wynika także, że w dniu 31 grudnia 1998 r. działki nr [...] i [...] były zajęte pod pas drogowy drogi gminnej publicznej nr [...] relacji [...] (dawny nr [...]). Jest to dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę, posiadającego wiadomości specjalne, wykonującego zawód zaufania publicznego, opierającego się na materiałach, wyszczególnionych w przedmiotowej mapie, stąd tez Sąd uznał go za wiarygodny dowód w sprawie. Okoliczność tą potwierdza także protokół z czynności ustalenia granicy pasa drogowego drogi gminnej nr [...] dla działki ewidencyjnej nr [...] i nr [...]. Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania wystąpienia przesłanki władania nieruchomością. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie władanie nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 Pwurap, oznacza pozostawanie tej nieruchomości w faktycznym władztwie Skarbu Państwa. Z istoty zarządu sprawowanego na podstawie art. 19-22 ustawy z dnia 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), a wykonywanego wobec drogi publicznej przez zarządcę, wynikają określone czynności jakie ten zarządca musi wykonywać wobec zarządzanej przez siebie drogi, które to czynności świadczą w sposób nie budzący wątpliwości o władaniu nieruchomością, o którym mowa w art. 73 ust. 1 Pwurap. Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż ani Wojewoda [...], ani Minister Infrastruktury, ani nie wykazał dostatecznie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. władztwo części działki nr [...] i części działki nr [...] sprawował Skarb Państwa i na czym sprawowanie tego władztwa polegało. Zdaniem Sądu, dowodami, tymi nie mogą być jedynie oświadczenia Z.G. (sołtysa W. w latach 1990-1994); D.T. (sołtysa W. w latach 1994-2006) i J.N. – sporządzone w 2010 r. Z oświadczeń tych wynika wprawdzie, iż droga gminna [...] była naprawiana, asfaltowana, odnawiana, utwardzana żwirem, odśnieżana, remontowano rowy, jednakże pomimo rzekomego wykonywania powyższych czynności, do których ustawowo uprawniony jest zarządca drogi, organ administracji nie przedłożył w postępowaniu żadnego dokumentu potwierdzającymi fakt poniesienia nakładów na utrzymanie drogi. Zdaniem Sądu Gmina C. nie wykazała i udokumentowała, że faktycznie władała pasem drogowym do 1999 r. w części działek, do których odnosi się decyzja komunalizacyjna. Skoro zatem, zdaniem Sądu, ani decyzja organu pierwszej instancji, ani decyzja organu drugiej instancji nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości spełnienia przesłanki władania nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r., należało uznać, że Wojewoda nie wyjaśnił należycie stanu sprawy, a tym samym nie uzasadnił należycie podjętego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 6, 77 § 1 , 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 Pwurap, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zaś Minister Infrastruktury takie rozstrzygnięcie niezasadnie utrzymał w mocy. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe. W konsekwencji, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI