I SA/Wa 1874/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił swój własny wyrok z dnia 5 czerwca 2023 r. w sprawie skargi R. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą prawa do rekompensaty za nieruchomość położoną na Kresach. Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność postępowania z powodu śmierci jednej ze stron (Z. K.) przed wydaniem wyroku, co stanowiło podstawę do uchylenia orzeczenia na podstawie art. 179a p.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły prawa do rekompensaty. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że prawo własności do nieruchomości położonej w [...] utracono na skutek reformy rolnej przeprowadzonej przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, a nie w wyniku umów międzynarodowych z 1951 r. czy innych okoliczności związanych z wojną. Sąd podkreślił, że ustawa o rekompensatach nie przewiduje odszkodowania za utratę prawa własności w wyniku działań władz polskich. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o rekompensatach za nieruchomości utracone na Kresach, w szczególności w kontekście utraty prawa własności na skutek reformy rolnej oraz kwestii proceduralnych związanych ze śmiercią strony w postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty nieruchomości na Kresach i jej związku z reformą rolną oraz specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata prawa własności nieruchomości na skutek reformy rolnej przeprowadzonej przez władze polskie po II wojnie światowej stanowi podstawę do uzyskania rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa nie przewiduje rekompensaty za utratę prawa własności w wyniku działań władz Polski, takich jak reforma rolna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły prawa do rekompensaty, ponieważ właściciele utracili prawo własności nieruchomości na skutek reformy rolnej PKWN, a nie w wyniku umów międzynarodowych lub innych okoliczności wojennych wymienionych w ustawie.
Czy śmierć strony postępowania w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, przed wydaniem wyroku, skutkuje nieważnością tego postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć strony postępowania przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z momentem jej śmierci, a skierowanie rozstrzygnięcia do osoby zmarłej wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Czy prawo do rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza granicami RP wchodzi w skład spadku?
Odpowiedź sądu
Stanowiska sądów są różne; WSA w Warszawie w jednym z wyroków uznał, że nie jest to prawo cywilne objęte art. 922 § 1 k.c. i nie wchodzi w skład spadku, podczas gdy NSA w innej sprawie wyraził odmienny pogląd.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do rozbieżności w orzecznictwie dotyczących tego, czy prawo do rekompensaty jest prawem publicznoprawnym, czy cywilnym, i uznał zarzut wadliwości decyzji skierowanej do osoby zmarłej za chybiony, wskazując na marginalne znaczenie tej kwestii w kontekście niespełnienia przesłanek merytorycznych.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.r.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p. art. 1 § ust. 1a
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.r.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
dekret o reformie rolnej art. 2 § ust. 1 pkt e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Pomocnicze
u.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt e
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 8 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata prawa własności nieruchomości na skutek reformy rolnej PKWN. • Niespełnienie przesłanek z art. 1 i 2 ustawy o rekompensatach, gdyż ustawa nie przewiduje rekompensaty za utratę prawa własności w wyniku działań władz Polski.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość została pozostawiona poza granicami RP w ramach układów i umów międzynarodowych. • Nieruchomość została pozostawiona na skutek innych okoliczności związanych z wojną. • Decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną (D. J.).
Godne uwagi sformułowania
Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z momentem jej śmierci. • Skierowanie rozstrzygnięcia do osoby zmarłej wywołuje konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. • Ustawa nie przewiduje rekompensaty za utratę prawa własności w wyniku działań władz Polski.
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Durzyńska
członek
Anna Falkiewicz-Kluj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o rekompensatach za nieruchomości utracone na Kresach, w szczególności w kontekście utraty prawa własności na skutek reformy rolnej oraz kwestii proceduralnych związanych ze śmiercią strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty nieruchomości na Kresach i jej związku z reformą rolną oraz specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rekompensat za utracone mienie na Kresach, co jest tematem historycznie i emocjonalnie ważnym. Dodatkowo, zawiera ciekawe aspekty proceduralne związane ze śmiercią strony.
“Utracona nieruchomość na Kresach: czy reforma rolna zamyka drogę do rekompensaty?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.