I SA/Wa 1865/25

I SA/Wa 1865/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2026-02-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Dargas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2025 r. w sprawie zniesienia Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w [...] postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
J. K. (dalej jako: "skarżąca") pismem z 30 września 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2025 r. w sprawie zniesienia Zakładu Poprawczego
i Schroniska dla Nieletnich w [...]. Skarżąca wskazała, że od 26 marca 2022 r. Zakład Poprawczy i Schronisko dla Nieletnich w [...] funkcjonuje w oparciu
o art. 102 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa z dnia 12 marca 2022 r. (Dz.U. z 2022, poz. 583 ze zm.) pełniąc funkcję ośrodka zakwaterowania tymczasowego dla obywateli Ukrainy. W ocenie skarżącej zarządzenie o zniesieniu Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w [...] zostało wydane z naruszeniem art. 102 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy ww. ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, natomiast z ostrożności procesowej wniósł także o oddalenie. Organ podniósł, że sprawa ta nie należy do właściwości sądów administracyjnych, wyjaśniając, że podstawą prawną do wydania przez Ministra Sprawiedliwości Zarządzenia z dnia 2 września 2025 r.
w sprawie zniesienia Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w [...] był art. 343 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 978 z późn. zm.), w myśl którego Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy, znosi i przekształca okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy lub schronisko dla nieletnich. Na marginesie organ podniósł, że zaskarżone zarządzenie zostało zmienione, a zniesienie Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w [...] nastąpi z dniem 31 marca 2026 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie
i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej, jako: ,,p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie
w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także
w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, a także, na mocy art.
3 § 3 tej ustawy, w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jednocześnie na gruncie art. 4 omawianej ustawy sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszej skargi jest zarządzenie Ministra Sprawiedliwości
z dnia 2 września 2025 r. w sprawie zniesienia Zakładu Poprawczego i Schroniska dla Nieletnich w [...].
Zgodnie z art. 343 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy, znosi i przekształca okręgowy ośrodek wychowawczy, zakład poprawczy lub schronisko dla nieletnich. Przepis ten stanowi o kompetencjach własnych Ministra Sprawiedliwości, ściśle powiązanych z powierzeniem przez ustawę Ministrowi Sprawiedliwości zwierzchniego nadzoru nad okręgowymi ośrodkami wychowawczymi, zakładami poprawczymi i schroniskami dla nieletnich, natomiast w myśl art. 149 ust. 2 zd. 2 Konstytucji Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może uchylić rozporządzenie lub zarządzenie ministra.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że zaskarżone zarządzenie Ministra Sprawiedliwości jest zarządzeniem, o którym mowa w art. 93 Konstytucji. Akt ten ma walor wewnętrznie obowiązującego źródła prawa. Stanowisko to jest już ugruntowane zarówno
w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i powszechnych. Należy stwierdzić, że Konstytucja w art. 93 jednoznacznie stwierdza, że zarządzenia m.in. ministra mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty. Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (por. wyrok SN z 6.06.2002 r., III RN 103/01, LEX nr 1165828 oraz wyrok WSA w Warszawie z 5.12.2005 r., VI SA/Wa 1165/05, LEX nr 187375). Ponadto przepis art. 184 Konstytucji określa zakres kontroli sądów administracyjnych. Przepis ten stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Zarówno art. 184 Konstytucji, jak i przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego zarządzenia wydanego przez ministra na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności określone w art. 3 § 2 p.p.s.a..
W regulacji tego przepisu nie mieszczą się skargi na akty o charakterze wewnętrznie obowiązującym, jakimi są zarządzenia ministrów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.