I SA/Wa 1861/22

I SA/Wa 1861/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart /przewodniczący/
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1094/23 - Wyrok NSA z 2024-10-28
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 11 maja 2022 r. nr DO-II.7610.91.2022.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii (dalej: Minister) decyzją z 11 maja 2022 r., w oparciu o "art. 138 § 2" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania spółki P. S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody S. z 18 marca 2022 r. odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w T., obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. 0,0491 ha i nr [...] o pow. 0,0703 ha, zapisane w księdze wieczystej nr [...] oraz prawa własności budynku znajdującego się na ww. gruncie.
Minister stwierdził, że Wojewoda S. oparł prawidłowo swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm., dalej: ustawa z dnia 8 września 2000 r.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29). Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. podstawową przesłanką warunkującą możliwość nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe "PKP" prawa użytkowania wieczystego nieruchomości jest, aby prawo własności gruntu objętego wnioskiem uwłaszczeniowym w dniu 5 grudnia 1990 r. przysługiwało Skarbowi Państwa. Zatem, aby PKP mogła uzyskać prawo wieczystego użytkowania grunt musi stanowić własność Skarbu Państwa.
W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona w T., oznaczona jako działki nr [...] i nr [...], zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła własność Gminy T. Jak wynika bowiem z akt przedmiotowej sprawy, Wojewoda S. decyzją z 5 grudnia 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 15 listopada 2019 r., stwierdził, na podstawie art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 ze zm.), nabycie przez Gminę T. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w granicach administracyjnych Miasta T., obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0491 ha i nr [...] o pow. 0,0703 ha, objętej księgą wieczystą nr [...]. Prawidłowość decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 15 listopada 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody S. z 5 grudnia 2016 r., została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 145/20 oddalającym skargę na ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej. Mając na uwadze powyższe, Minister stwierdził, że przedmiotowe działki nr [...] i nr [...] nie stanowiły własności Skarbu Państwa, zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak i na dzień 27 października 2000 r. co oznacza, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Wymienione zaś w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister stwierdził, iż nawet lakoniczne uzasadnienie decyzji, jeśli jednak zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają, nie uzasadnia negatywnej oceny zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta bowiem, nie ujmuje merytorycznej poprawności wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego Minister wskazał, że ustalenia organu I instancji co do tego, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. pozwalające na wydanie decyzji o uwłaszczeniu P. w W. przedmiotowymi działkami nr [...] i nr [...], nie budzą wątpliwości.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju i Technologii wniosła Spółka P. S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez radcę prawnego, podnosząc następujące zarzuty:
I. naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
b. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Spółki P. S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności budynku znajdującego się na tej nieruchomości.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody S. z 18 marca 2022 r. oraz rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącej, a jednocześnie o zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2022 r. poz. 329, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji wskazano nieprawidłowo art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji powinno nastąpić z przywołaniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uchybienie to, z uwagi na wyraźne stwierdzenie o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody S. z 18 marca 2022 r., jak i treść uzasadnienia, z którego wynika stwierdzona przez organ odwoławczy prawidłowość wydanej w sprawie decyzji Wojewody, może być ocenione jedynie jako nieistotne uchybienie przepisom proceduralnym. Jakkolwiek zatem organ w decyzji wskazuje nieprawidłową podstawę prawną jej wydania, to Sąd przyjął, że nie można uznać, by decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił natomiast przepis art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z treścią ust. 1, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie tych praw nie może naruszać praw osób trzecich. W myśl art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez PKP lub PKP S.A. Ostateczna zaś decyzja stwierdzająca nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, stanowi podstawę do dokonania wpisów do ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 35 ust. 2).
W przytoczonym powyżej art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r., po raz pierwszy od dnia uchylenia rozporządzenia z 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", PKP przyznane zostało prawo do gruntów będących własnością Skarbu Państwa, posiadanych przez PKP w dniu 5 grudnia 1990 r. Ustawodawca przewidział w tym przepisie nabycie - z chwilą wejścia ustawy w życie - przez PKP ex lege prawa użytkowania wieczystego takich gruntów, jeżeli PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Warunkiem podstawowym dla zastosowania tej normy jest jednakże to, by dana nieruchomość, która 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu PKP, stanowiła własność Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2860/12, CBOSA). Dopiero spełnienie przesłanki własności przysługującej Skarbowi Państwa umożliwia badanie warunku posiadania gruntu przez PKP, do którego w dalszej części odwołuje się przywołany powyżej przepis art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
W rozpoznawanej sprawie problemem, z jakim powiązana była przeszkoda do wydania decyzji o nabyciu przez P. prawa użytkowania do gruntu położonego w T., przy ul. [...], obręb ewid. [...], ozn. w ewid. gruntów jako działki nr [...] i [...] (przed podziałem: nr [...]) oraz prawa własności budynku znajdującego się na tym gruncie budynku, okazało się poczynione przez organ ustalenie, że działki te w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 5 grudnia 2016 r. Wojewoda S., działając w oparciu o art. 18 ust. 1 i art. 17a ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stwierdził nabycie nieodpłatnie, prawa własności powyższych gruntów, przez Gminę T. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 15 listopada 2019 r., której zgodność z prawem potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 października 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 145/20. Powyższe ustalenie stanowi przeszkodę dla możliwości wydania decyzji o nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu przez P. w trybie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Skoro zatem Skarbowi Państwa nie przysługiwało prawo własności do gruntu nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów nr [...] i [...], to powyższe ustalenie determinowało sposób rozstrzygnięcia sprawy poprzez odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu oraz prawa własności budynku znajdującego się na tym gruncie. Nie doszło tym samym do wskazywanego w skardze naruszenia prawa materialnego w postaci art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r.
Nietrafnymi okazały się również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Podjęte przez organy czynności procesowe podyktowane były normami prawa materialnego, które – jak wskazano powyżej – w sytuacji braku wypełnienia podstawowego warunku, jakim było przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości, czyniły zbędnym dokonanie ustaleń pozostałych przesłanek określonych przepisem art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Organy podjęły zatem wymagane prawem działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Nie uchybiły przy tym zasadzie prawdy obiektywnej, jak również pogłębiania zaufania do władzy publicznej. Prowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Tym samym brak podstaw dla przyjęcia za skargą, że prowadzone przez organy postępowanie naruszało w sposób istotny przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych.