I SA/Wa 1860/22

I SA/Wa 1860/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Joanna Skiba
Monika Sawa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2038
art. 6 I 7
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Monika Sawa (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Rzecznika Finansowego z dnia 25 maja 2022 r. nr WUE.028.20.2020.RAF-2 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 25 maja 2022 r. Rzecznik Finansowy (organ/Rzecznik/RF) utrzymał w mocy decyzję Rzecznika Finansowego z dnia 12 lipca 2021 r., sygn. akt [...] na mocy której nałożono na [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] (Strona/ Spółka), karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) w związku z naruszeniem art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym w postępowaniu reklamacyjnym dotyczącym szkody nr [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wystąpieniem z dnia 16 listopada 2017 r. klient złożył wniosek o podjęcie przez Rzecznika Finansowego postępowania interwencyjnego względem Strony, z uwagi na brak uwzględnienia przez Spółkę roszczeń zgłoszonych w postępowaniu reklamacyjnym prowadzonym w związku ze szkodą o numerze [...]. Po analizie informacji przedstawionych przez klienta, Rzecznik Finansowy podjął w stosunku do Strony postępowanie interwencyjne o sygnaturze akt [...].
W toku postępowania interwencyjnego, Rzecznik Finansowy, pismem z dnia 12 stycznia 2018 r. (doręczonym w dniu 16 stycznia 2018 r., co zostało wskazane przez Stronę w piśmie z dnia 2 lipca 2020 r. o sygn. [...]). zwrócił się do Spółki o ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów dotyczących sprawy, wezwał do przesłania szczegółowych wyjaśnień, a także przekazania dokumentacji w sprawie. Rzecznik pouczył Stronę, iż podmiot rynku finansowego, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty. Spółka, pismem z dnia 12 lutego 2018 r. (doręczonym Rzecznikowi w dniu 19 lutego 2018 r" z naruszeniem terminu wynikającego z treści art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym), odniosła się do zastrzeżeń zgłoszonych przez Rzecznika Finansowego. Spółka załączyła wnioskowaną dokumentację.
Rzecznik Finansowy, pismem z dnia 30 marca 2018 r. zwrócił Stronie uwagę na fakt braku udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta w terminie wskazanym w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik podkreślił też, że wskutek braku terminowej odpowiedzi na reklamację, Strona powinna uznać reklamację za zasadną w rozumieniu art. 8 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik przypomniał też o obowiązkach wynikających z treści art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym.
Strona, pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. (doręczonym Rzecznikowi w dniu 30 kwietnia 2018 r.), odniosła się do zastrzeżeń Rzecznika Finansowego. Odmówiła jednak uznania roszczeń wynikających z reklamacji wniesionej przez klienta. Spółka doręczyła również zgromadzoną w sprawie dokumentację dotyczącą szkody klienta.
Celem uzyskania dodatkowych informacji i wyjaśnień, Rzecznik Finansowy pismem z dnia 22 czerwca 2020 r., w postępowaniu o sygn. [...]. zwrócił się do Spółki o przekazanie wskazanych danych dotyczących sprawy [...], dotyczącej roszczeń wynikających ze szkody o numerze [...] w poniższym zakresie:
1. wskazanie daty otrzymania reklamacji wniesionej przez klienta;
2. wskazanie daty wysłania odpowiedzi na reklamację;
3. wskazanie daty otrzymania pisma Rzecznika Finansowego z dnia 12 stycznia 2018 r.;
4. wskazanie daty wysłania pisma do Rzecznika Finansowego z dnia 12 lutego 201 8 r.
Strona, pismem z dnia 2 lipca 2020 r.. przekazała Rzecznikowi żądane informacje.
Następnie, Rzecznik Finansowy, z uwagi na konieczność wyjaśnienia dodatkowych okoliczności w sprawie, pismem z dnia 20 sierpnia 2020 r. zwrócił się do Spółki o przekazanie dalszych informacji oraz przesłanie dokumentacji dotyczących przedmiotowej sprawy, w poniższym zakresie:
1. przestawienie kopii odpowiedzi na reklamację udzielonej klientowi wraz z potwierdzeniem jego nadania;
2. wskazanie daty otrzymania pisma Rzecznika Finansowego z dnia 30 marca 2018 r.;
3. wskazanie daty wysłania pisma do Rzecznika Finansowego z dnia 25 kwietnia 201 8 r.
Strona, pismem z dnia 27 sierpnia 2020 r.. przekazała Rzecznikowi żądane informacje oraz przedłożyła wnioskowaną dokumentację.
Rzecznik ustalił, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że klient pismem z dnia 25 września 2017 r. złożył reklamację do Spółki, która została doręczona Stronie tego samego dnia. Odpowiedzi na reklamację Spółka udzieliła pismem z dnia 27 października 2017 r., wysłanym w dniu 30 października 2017 r. Ponadto, w toku postępowania interwencyjnego Rzecznik Finansowy skierował do Spółki wystąpienie z dnia 12 stycznia 2018 r., które zostało doręczone Stronie w dniu 16 stycznia 2018 r. Spółka udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wystąpienie Rzecznika pismem z dnia 12 lutego 2018 r.. wysłanym w dniu 13 lutego 2018 r. oraz doręczonym Rzecznikowi w dniu 19 lutego 2018 r., co zostało potwierdzone przez Stronę.
Po analizie przedmiotowych wyjaśnień i dokumentów przekazanych przez Spółkę Rzecznik Finansowy stwierdził, że okoliczności faktyczne oraz stan prawny dały podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym, w związku z naruszeniem przez Stronę art. 6, art. 7, art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym i w dniu 9 października 2020 r. na podstawie art. 61 § 1 KPA i art. 61 § 4 KPA w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym, wszczął postępowanie administracyjne o sygnaturze [...], o czym zawiadomił Stronę pismem z dnia 9 października 2020 r. jednocześnie wyznaczając 14-dniowy termin, licząc od dnia doręczenia zawiadomienia na wypowiedzenie się co do przedstawionych w uzasadnieniu okoliczności, jak i dowodów i materiałów zebranych w sprawie oraz zgłoszenie wszelkich wniosków, dowodów, informacji, wyjaśnień mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.(..)
Spółka, pismem z dnia 26 października 2020 r. w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 9 października 2020 r., przedstawiła wyjaśnienia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Wniosła jednocześnie o wydanie decyzji o braku stwierdzenia naruszenia przez Stronę art. 6, art. 7. art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 KPA. alternatywnie o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, w oparciu o art. 189 f § 1 pkt 1 KPA, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, z uwagi na znikomość ewentualnych zarzucanych naruszeń i zaprzestanie ich dokonywania. Strona przedstawiła opis likwidacji szkody klienta, przywołując zapisy umowy ubezpieczeniowej łączącej ją z klientem. Spółka wyjaśniła, że w jej ocenie roszczenie klienta o wypłatę świadczenia ubezpieczeniowego nie znalazło podstaw. Wskazała, iż zgłoszone zdarzenie nie mogło zostać uznane za nieszczęśliwy wypadek. Nie spełniało ono wymogów wskazanych w treści warunków ubezpieczenia, ze względu na brak przyczyny zewnętrznej wystąpienia zdarzenia, jako wyłącznego oraz bezpośredniego powodu powstania trwałego uszczerbku na zdrowiu. Strona podkreśliła, że pismem z dnia 25 września 2017 r. klient złożył pismo określone jako "reklamacja". Odpowiedź na wystąpienie klienta Spółka udzieliła pismem z dnia 27 października 2017 r. (piątek), wysyłając je listem zwykłym w dniu 30 października 2017 r. (poniedziałek). Strona zawarła również opis postępowania interwencyjnego prowadzonego przez Rzecznika,(..) W zakresie zarzutu braku udzielenia odpowiedzi na reklamację w ustawowym terminie Spółka podniosła, że pismo klienta z dnia 25 września 2017 r., choć zostało zatytułowane jako "reklamacja", to nie zawiera jednak konkretnych roszczeń ubezpieczonej do [...] SA, a jedynie: ponowny opis zdarzenia i informację, że otrzymała zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o zdolności do pracy z zaznaczeniem, że nie może "podnosić ciężkich rzeczy"; wskazanie na przyczynę zewnętrznej zdarzenia, jako zapewne element definicji nieszczęśliwego wypadku i informację uzupełniającą , iż przyczyną tą był tzw. trudny klient. Ubezpieczona zatem w piśmie z 25 września 2017 r. jedynie uzupełnia stan faktyczny zgłoszonego zdarzenia przez podanie przyczyny zdarzenia - trudny, zniecierpliwiony klient, któremu praca ubezpieczonej wydawała się zbyt wolna i ponaglał ją do zwiększenia tempa pracy. To może być jedynie element uzupełniania stanu faktycznego zgłoszonego zdarzenia, chociaż w kontekście zewnętrznej przyczyny zaistnienia nieszczęśliwego wypadku taka przyczyna jest nieporozumieniem". Wskazała, że przedmiotowe pismo klienta stanowiło wyłącznie przejaw dezaprobaty dla ustaleń Spółki i służyło uzupełnieniu stanu faktycznego sprawy. W ocenie Spółki, w piśmie z dnia 25 września 2017 r. wola klienta nie została wyrażona w sposób stanowczy oraz wyraźny, a ponadto nie zawarto w nim skonkretyzowanych roszczeń. Strona podniosła, iż aby dane wystąpienie uznać za reklamację, jego treść powinna być egzekwowalna. Wobec tego, ponownie przywołała, iż reklamacja musi zawierać skonkretyzowane roszczenia. Spółka podkreśliła, że "trudno uznać aby roszczeniem mogło być w tej sprawie domaganie się przez ubezpieczoną uznania za przyczynę zewnętrzną zdarzenia ubezpieczeniowego w postaci nieszczęśliwego wypadku w przypadku ,, trudnego klienta". A o to w istocie chodzi ubezpieczonej w tym piśmie - o uznanie przez [...] SA, że przyczyna zewnętrzna nieszczęśliwego wypadku tkwiła w niecierpliwym kliencie". Strona wyjaśniła, iż pismo klienta z dnia 25 września 2017 r. zakwalifikowała jako wniosek o ponowną analizę sprawy i takowej powtórnej analizy dokonała. Wskutek ponownej weryfikacji okoliczności sprawy, pismem z dnia 27 października 2017 r" wysłanym w dniu 30 października 2017 r., poinformowała klienta o swoim stanowisku. Podniosła, że gdyby uznać, iż pismo klienta jest reklamacją, to opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi wynosi zaledwie cztery dni z uwzględnieniem soboty oraz niedzieli. Spółka podkreśliła, że okolicznością usprawiedliwiającą opóźnienie jest fakt, że odpowiedź na reklamację została przygotowana do wysyłki jeszcze w dniu 27 października 2017 r. po tym, jak Strona skierowała wszystkie przesyłki w tym dniu. Zaznaczyła, że wskutek opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na reklamację oraz braku poinformowania klienta o przyczynach opóźnienia, nie poniósł on żadnej szkody oraz nie został pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw. Spółka, podniosła, że klient nie zdecydował się wystąpić względem niej na drogę sądową o zapłatę świadczenia dochodzonego pismem z dnia 25 września 2017 r. Strona zaznaczyła, że brak udzielenia odpowiedzi w ustawowym terminie, nie skutkuje automatycznym obowiązkiem uznania roszczenia klienta podmiotu rynku finansowego, przez co nie wywołuje konieczności wypłaty stosownego świadczenia. Spółka podniosła, iż brak było podstaw do ewentualnego rozpatrzenia reklamacji zgodnie z wolą klienta, ponieważ pismo to nie było reklamacją - nie posiadało ustawowych cech takiego pisma. Spółka, na poparcie swoich tez przywołała uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2018 roku, sygn. akt III CZP 113/17 (...). Strona podkreśliła, że zgodnie z art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zakład ubezpieczeń jest zobligowany, aby w terminie 30 dni od daty zgłoszenia, przeprowadzić postępowanie likwidacyjne i zająć stanowisko w sprawie. Tymczasem, w sprawie szkody klienta, zgłoszonej w dniu 8 września 2017 r., decyzję wydano w dniu 11 września 2017 r. Spółka, powołując się na przedstawione argumenty, wniosła jak wyżej. Zaznaczyła, że kara pieniężna za naruszenie art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest nakłada na podmiot rynku finansowego na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Wobec tego. organ nie jest zobowiązany, a jedynie posiada możliwość skorzystania z uprawnienia do posłużenia się tym instrumentem w stosunku do Strony. W odniesieniu zaś do naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, Strona wskazała, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Spółka podniosła, iż brak jest podstaw do uznania, że reklamacja wniesiona przez klienta nie została rozpatrzona, albowiem po pierwsze - pismo to nie było reklamacją, a po drugie, nawet gdyby przyjąć, że wystąpienie klienta może zostać uznane za reklamację, to w odpowiedzi z dnia 27 października 2017 r. klient został pouczony o sądzie właściwym miejscowo. Strona w odpowiedzi wskazała również podmiot, który powinien zostać określony jako pozwany, w razie skierowania sprawy na drogę sądową. Spółka zaznaczyła, że w odpowiedzi na reklamację znalazło się prawidłowe i zgodne z przepisami pouczenie w zakresie sądu właściwego do wytoczenia powództwa przeciwko Stronie.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym Spółka potwierdziła ustalenia Rzecznika, zgodnie z którymi Rzecznik Finansowy, pismem z dnia 12 stycznia 2018 r., doręczonym Spółce w dniu 16 stycznia 2018 r. zwrócił się o ustosunkowanie się do podniesionych zarzutów dotyczących sprawy objętej pismem klienta skierowanym do Rzecznika. Spółka, pismem datowanym na dzień 12 lutego 201 8 r., odniosła się do zastrzeżeń podniesionych przez Rzecznika. Wskazała, że Rzecznik Finansowy, pismem z dnia 30 marca 2018 r., doręczonym Spółce w dniu 4 kwietnia 2018 r. zwrócił uwagę na brak udzielenia w terminie odpowiedzi na reklamacje klienta, przypominając o obowiązkach z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Do tych zastrzeżeń Strona odniosła się pismem z dnia 25 kwietnia 2018 r. doręczonym Rzecznikowi w dniu 30 kwietnia 2018 r. Wskazała, że dla zachowania terminu wynikającego z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, ważna jest data wysłania pism pocztą do Rzecznika przez Stronę, w myśl art. 57 § 2 pkt 5 KPA, nie zaś data wpływu odpowiedzi Strony do Rzecznika. Strona podkreśliła, że na pismo Rzecznika z dnia 12 stycznia 2018 r. udzieliła odpowiedzi pismem wysłanym w dniu 13 lutego 2018 r. Termin udzielenia odpowiedzi mijał zaś z dniem 15 lutego 2018 r. W odniesieniu do pisma Spółki z dnia 25 kwietnia 2018 r., podniosła, iż już sam fakt otrzymania przez Rzecznika w dniu 30 kwietnia 2018 r. odpowiedzi [...] SA (pismo przesłane pocztą), świadczy o zachowaniu terminu 30 dniowego w udzieleniu odpowiedzi, albowiem pismo było wysyłane przez [...] SA pocztą, listem zwykłym 26 kwietnia 2018 r. Strona stanowczo podniosła, że ze względu na powyższe dowody, termin z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym został przez nią dochowany (...) Powołując się na przytoczoną szeroko argumentację oraz okoliczności sprawy, wskazała, iż nałożenie na nią kary byłoby nieuzasadnione.
W toku prowadzonego postępowania. Rzecznik Finansowy, kilkukrotnie informował Stronę o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy, z uwagi na konieczność zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, uzyskiwania niezbędnych wyjaśnień oraz przeprowadzenia dodatkowych analiz sprawy.
Następnie po zawiadomieniu Spółki o zebranym materiale dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów z możliwością o wglądu w akta sprawy Strona po zapoznaniu się z aktami pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r. podtrzymała swoje stanowisko (..) oraz przedłożyła dodatkową dokumentację w sprawie w zakresie wykazania, że terminowo udzielała odpowiedzi na pisma Rzecznika.(..)
Decyzją z 12 lipca 2021 r. o sygn. [...] Rzecznik Finansowy nałożył na [...] Spółkę Akcyjną karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) w związku z naruszeniem przez Spółkę obowiązków nałożonych w art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym w postępowaniu reklamacyjnym dotyczącym szkody nr [...]. Rzecznik odstąpił od nałożenia na Stronę kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wskazanych w treści art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik Finansowy uwzględnił argumentację przedstawioną przez Spółkę, uznając, iż stopień naruszenia art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym był nieznaczny.
Rzecznik wskazał, że zgodnie z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym odpowiedzi na złożoną przez klienta reklamację należy udzielić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania reklamacji. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie odpowiedzi przed jego upływem. Na mocy art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym w szczególnie skomplikowanych przypadkach, uniemożliwiających rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi w terminie 30 dni, podmiot rynku finansowego ma obowiązek poinformować klienta, który wystąpił z reklamacją o przyczynie opóźnienia, wskazać okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz określić przewidywany termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji. Nadto, w myśl art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, w razie nieuwzględnienia roszczenia zgłoszonego przez klienta w reklamacji, odpowiedź na reklamację powinna zawierać pouczenie o możliwości wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego ze wskazaniem podmiotu, który powinien być pozwany i sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy. Art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym wskazuje, że podmiot rynku finansowego, który otrzymał wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty.
Rzecznik wskazał, że na podstawie ustalonego stanu faktycznego, Rzecznik Finansowy dostrzegł naruszenia wynikające z powyższych przepisów w postępowaniu reklamacyjnym dotyczącym szkody o numerze [...]. Zdaniem Rzecznika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że klient pismem z dnia 25 września 2017 r. złożył reklamację do Spółki, która została doręczona Stronie tego samego dnia. Odpowiedzi na reklamację Spółka udzieliła pismem z dnia 27 października 2017 r., wysłanym w dniu 30 października 2017 r. Okoliczności te zostały potwierdzone przez Stronę w piśmie z dnia 2 lipca 2020 r. W ocenie Rzecznika Strona udzieliła odpowiedzi na reklamację z naruszeniem 30-dniowego terminu wynikającego z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Dodatkowo, Spółka nie wyjaśniła klientowi przyczyn opóźnienia, nie wskazała okoliczności, które musiały być ustalone dla rozpatrzenia sprawy, nie określiła także przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, czym naruszyła obowiązki wynikające z treści art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Rzecznika, opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na reklamację wyniosło 5 dni, przyjmując zgodnie ze wskazaniem Strony, iż odpowiedź została wysłana w dniu 30 października 2017 r. Odwołując się do treści art. art. 32 ust. 1 Rzecznik wskazał, że przepisy te przyznają Rzecznikowi Finansowemu uprawnienie nałożenia w trybie decyzji kary finansowej do 100.000 zł w ramach uznania administracyjnego za naruszenie enumeratywnie wymienionych obowiązków nałożonych na podmiot rynku finansowego, przy uwzględnieniu stopnia naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowych podmiotu. Wydając decyzję o nałożeniu kary Rzecznik Finansowy wziął pod rozwagę twierdzenia prezentowane przez Spółkę w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, informacje finansowe przekazane przez Stronę, jak również przesłanki określone w art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik zaznaczył, iż uwzględniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznał za wiarygodne wszystkie dowody powołane w sprawie. Zaznaczył również, iż zebrany materiał jest wyczerpujący, pozwalający na całościowe ustalenie okoliczności faktycznych w ramach przedmiotowej sprawy. Rzecznik dokonał oceny stopnia naruszenia przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym oraz okoliczności dokonanych naruszeń. Ponadto, przy wymierzaniu kary uwzględnił zarówno okoliczności o charakterze łagodzącym, jak i okoliczności obciążające Stronę.
Strona, pismem z dnia 30 lipca 2021 r. (doręczonym Rzecznikowi w dniu 2 sierpnia 2021 r.) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła o:
1) odstąpienie przez Rzecznika od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na znikomość naruszenia art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, brak naruszenia art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, brak negatywnych skutków naruszenia dla praw klienta, działania systemowe podjęte przez Stronę w celu rozpatrywania reklamacji zgodnie z przepisami prawa;
2) w zakresie stwierdzonego przez Rzecznika naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym:
a) o umorzenie postępowania w zakresie stwierdzonego przez Rzecznika naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, wskazując, że w tym zakresie postępowanie było w istocie bezprzedmiotowe, bo po pierwsze postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Rzecznika z powodu nie zamieszczenia przez Spółkę w odpowiedzi na reklamację klienta informacji o sądzie właściwym miejscowo, podczas gdy w toku postępowania okazało się. że taka informacja była ale nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie niewłaściwej informacji o sądzie, a po drugie przedmiotowa informacja Stronę spełnia wymogi prawa; albo
b) o zmianę uzasadnienia decyzji w zakresie naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że naruszenie takie nie miało miejsca, albo
c) w sytuacji gdy Rzecznik mimo argumentacji Strony i dowodom w sprawie nie zmieni stanowiska w sprawie naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym – aby Rzecznik wyjaśnił konkretnie co powinno zawierać pouczenie (informacja) dla klienta przez zakład ubezpieczeń o sądzie właściwym miejscowo dla rozpatrzenia roszczeń klienta (dlaczego doszło do naruszenia przez Spółkę przepisu art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym). Spółka wniosła również o uzupełnienie decyzji o odstąpieniu od nałożenia kary za to stwierdzone przez Rzecznika naruszenie z powodu znikomości naruszenia albowiem powinno to znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji;
3) w zakresie stwierdzonego przez Rzecznika naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym:
a) o umorzenie postępowania w zakresie naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym albowiem w tym zakresie postępowanie było w istocie bezprzedmiotowe, wobec niezasadności zarzutu naruszenia tego przepisu ustawy o Rzeczniku Finansowym przez Stronę
b) w razie nieuznania zasadności argumentacji Spółkę w tym zakresie - o uzupełnienie decyzji o odstąpienie od nałożenia kary za to stwierdzone przez Rzecznika naruszenie z powodu znikomości naruszenia albowiem powinno to znaleźć odzwierciedlenie w sentencji decyzji Rzecznika;
c) w razie uznania argumentacji Strony w tym zakresie zmianę uzasadnienia decyzji w zakresie naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, że naruszenie takie nie miało miejsca.
Spółka również, działając na podstawie art. 136 § 1 KPA, wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów i innych środków dowodowych w postaci:
1) "Informacji dotyczącej organizacji obsługi reklamacji w [...]" opracowanej przez B. F. pracownika (menagera obszaru) w Zespole Relacji z Klientem;
2) "Wytycznych dotyczących zasad rozpatrywania wystąpień klientów kierowanych do [...] w związku z likwidacją szkód/ świadczeń przez [...] i [...] oraz Zespołu Relacji z Klientem w [...] i w [...]" z 20 października 2015 r.;
3) Wytycznych dotyczących zasad rozpatrywania skarg klientów kierowanych do [...] w związku z likwidacją szkód/ świadczeń, z 18 lipca 2016 r. (zastępujących ww. wytyczne z 2015 r.);
4) Wytycznych dotyczących zasad rozpatrywania skarg klientów kierowanych do [...] w związku z likwidacją szkód/ świadczeń, z 18 listopada 2016 r. (zastępujących ww. wytyczne z lipca 2016 r.);
5) Wytycznych dotyczących zasad rozpatrywania skarg klientów kierowanych do [...] w związku z likwidacją szkód/ świadczeń, z 21 grudnia 2020 r. (zastępujących ww. wytyczne z listopada 2016 r.);
6) "Instrukcji systemowej obsługi wystąpień w systemie [...]" (wg stanu na 12 listopada 2019 r.) na okoliczność działań systemowych jakie Strona podejmowała na bieżąco w związku z ustawą o Rzeczniku Finansowym w celu organizacji obsługi reklamacji i przeciwdziałaniu jej naruszeniom przez Spółkę oraz ilości reklamacji rozpoznawanych przez Stronę co roku, a to w celu ponownej oceny okoliczności w jakich doszło do naruszenia ustawy o Rzeczniku Finansowym, a tym samym dla odstąpienia od nałożenia kary za naruszenie incydentalne i niewielkie przepisu art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym.
Spółka zarzuciła Rzecznikowi Finansowemu:
1) naruszenie art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię tego przepisu, w sytuacji gdy Strona nie twierdziła nigdy, że sprawa rozpatrzenia reklamacji była skomplikowana ani obiektywnie była sprawą nieskomplikowaną i nie wymagała dłuższego - ponad 30 dniowego czasu na jej rozpatrzenie, wobec czego ustalenie przez Rzecznika Finansowego, że Spółka naruszyła przepis art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest niezasadne, a niewątpliwie miało wpływ zarówno na nałożenie kary pieniężnej, jak i jej wymiar;
2) naruszenie art. 11 KPA. art. 107 § 3 KPA w związku z art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez niewyjaśnienie dlaczego w ocenie Rzecznika art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym został w tym przypadku naruszony;
3) naruszenie art. 6 w zw. z art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym poprzez nałożenie na Spółkę sankcji pieniężnej 1.000.00 zł i nierozważenie przez Rzecznika Finansowego zastosowania w pierwszej kolejności innych sankcji niepieniężnych i prewencyjnych w postaci np. upomnienia (ostrzeżenia) oraz poprzez brak uzasadnienia wyboru przez Rzecznika Finansowego zastosowanej sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej nałożonej na Stronę mając na uwadze cel sankcji, czas popełnienia deliktu oraz przedsięwzięte przez Spółkę środki zapobiegające naruszeniom prawa w tym zakresie;
4) naruszenie art. 6 oraz art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zw. z art. 7 KPA, art. 8 KPA oraz art. 189f KPA poprzez nałożenie kary pieniężnej zamiast pouczenia czy ostrzeżenia, z uwagi na znikomy zakres i wagę naruszonego przez Spółkę prawa, w szczególności: stwierdzony przez Rzecznika Finansowego delikt administracyjny nie był czyniony w sposób naganny, czy też uporczywy, na skutek przekroczenia terminu na udzielenie odpowiedzi klientka nie poniosła żadnej szkody, w stosunku do Strony nie została uprzednio wydana ostateczna decyzja nakładająca sankcję administracyjną z tytułu naruszenia ww. przepisu, zaś fakt popełnienia deliktu nie wynika z braku lekceważenia przez Spółkę norm prawnych w zakresie rozpatrywania reklamacji;
5) naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez przyjęcie w uzasadnieniu decyzji, że nastąpiło naruszenie tego przepisu;
6) naruszenie art. 61 KPA w zw. z art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym poprzez brak należytego poinformowania Spółki o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy w zakresie w jakim Rzecznik Finansowy wszczął postępowanie w sprawie naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym wskazując, iż Strona w odpowiedzi na reklamację nie zawarła pouczenia w zakresie określenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, w razie wystąpienia przez klienta z powództwem do sądu powszechnego, natomiast w decyzji stwierdził naruszenie Spółki polegające na nieprawidłowej treści tego pouczenia;
7) naruszenie przepisu art. 104 § 2 KPA oraz art. 105 § 1 KPA w związku z art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym poprzez nieobjęcie sentencją decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego odstąpienia od nałożenia kary za nieznaczne naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym;
8) naruszenie art. 11 KPC, art. 107 § 3 KPA przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji na czym konkretnie w ocenie Rzecznika Finansowego polega naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez stosowanie przez Stronę takiej informacji o sądzie właściwym miejscowo jaką Spółka stosuje w odpowiedziach na reklamacje;
9) naruszenie przepisu art. 6, art. 8 oraz 57 § 5 pkt 2 KPA w związku z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym przez nieprawidłową wykładnię tego przepisu przez przyjęcie w uzasadnieniu decyzji, iż że doszło do naruszenia przez Stronę przepisu art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym;
10) naruszenie przepisu art. 104 § 1 KPA poprzez nieobjęcie sentencją decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego naruszenia przepisu art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie odstąpienia od ukarania nawet jeśli było to w ocenie Rzecznika naruszenie nieznaczne.(..)
Rzecznik Finansowy po ponownym rozpoznaniu sprawy (..) i odwołaniu się do przepisów art. 6, 7, 10 pkt 4 oraz 32 ust 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym oraz po powtórnym przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego, wskazał, że ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym o sygn. [...] dają podstawę do stwierdzenia, że podmiot rynku finansowego - Spółka, naruszyła obowiązki wynikające z art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Jednocześnie, wskazał, że okoliczności sprawy potwierdzają, że doszło do naruszenia obowiązków wskazanych w treści art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, jednak z uwagi na niski stopień ich naruszenia zasadne jest odstąpienie od nałożenia kary na Stronę za naruszenie obowiązków wskazanych w powołanych przepisach. Z ustalonego przez Rzecznika Finansowego stanu faktycznego wynika, iż Strona udzieliła odpowiedzi na reklamację z naruszeniem 30-dniowego terminu wynikającego z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Dodatkowo, Spółka nie wyjaśniła klientowi przyczyn opóźnienia, nie wskazała okoliczności, które musiały być ustalone dla rozpatrzenia sprawy, nie określiła także przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, czym naruszyła obowiązki wynikające z treści art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Opisane okoliczności stanowiły podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Wobec tego, działania Rzecznika w postępowaniu administracyjnym o sygn. [...] były zgodne z prawem, zaś decyzja z dnia 12 lipca 2021 r. została wydana w sposób prawidłowy. Rzecznik Finansowy wskazał także, że nie zgadza się z podniesionym przez Stronę zarzutem naruszenia art. 11 KPA w zw. z art. 107 § 3 KPA oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W ocenie Rzecznika, decyzja z dnia 12 lipca 2021 r. zawiera dostateczne wyjaśnienie sposobu naruszenia przez Spółkę norm wynikających z treści art. 7 ww. ustawy. Zdaniem Rzecznika nie ulega wątpliwości, że Strona zaniechała wskazanych w art. 7 obowiązków, nie poinformowała klienta o opóźnieniu i jego przyczynach. Nie podała również okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz nie określiła przewidywanego termin rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji. Wykładnia treści art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie stwarza w tym zakresie wątpliwości interpretacyjnych. Na Zakładzie Ubezpieczeń, jako podmiocie rynku finansowego, spoczywa obowiązek udzielenia odpowiedzi na reklamację klienta najpóźniej w terminie 30 dni od jej otrzymania. Brak odpowiedzi w tym terminie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek wymienionych w art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym.
Zdaniem Rzecznika nie powinno podlegać sporom, że art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym pozostaje w bezpośrednim związku treściowym z poprzedzającym go art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Z tego powodu, w ocenie Rzecznika Finansowego między art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym istnieje ścisły związek logiczny skutkującym tym, iż oba artykuły powinny być wykładane i stosowne łącznie. Pozwala to przyjąć, że w każdej ze spraw, w której podmiot rynku finansowego zaniechał udzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie określonym w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, powinien po spełnieniu obowiązków wskazanych w art. 7 ustawy skorzystać z możliwości przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi na reklamacje wniesioną przez klienta. Zdaniem Rzecznika w sytuacji braku możliwości udzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie 30 dni od wniesienia reklamacji przez klienta, powinno dojść do swoistego automatyzmu w zachowaniu Spółki. Tym samym, w każdej sprawie, w której zakład ubezpieczeń nie rozpoznaje reklamacji w terminie wynikającym z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, powinien zastosować art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym i przedłużyć termin do udzielenia odpowiedzi na przedmiotową reklamację klienta, po uprzednim poinformowaniu klienta o opóźnieniu i jego przyczynach, jak również wskazaniu okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz określeniu przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji. Rzecznik Finansowy wskazał, że brak rozpoznania reklamacji klienta przez podmiot rynku finansowego w terminie uregulowanym w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym stanowi samoistną i dostateczną przesłankę pozwalającą uznać, że sprawa posiada szczególnie skomplikowany charakter. Stwarza to zakładowi ubezpieczeń możliwość wydłużenia terminu do udzielenia odpowiedzi na reklamację złożoną przez klienta na okres nieprzekraczający kolejnych 30 dni. Podkreślił także, że Rzecznik Finansowy w postępowaniu administracyjnym prowadzonym pod sygn. [...] wyjaśnił oraz uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy, co nie powinno być okolicznością sporną w toku przedmiotowego postępowania. Rzecznik Finansowy w prawidłowy sposób opisał stan faktyczny sprawy, prezentując przy tym wykładnię przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik Finansowy przedstawił również charakter naruszeń, jakich Spółka dopuściła się w toku postępowania reklamacyjnego i interwencyjnego. W treści decyzji z dnia 12 lipca 2021 r. Rzecznik wskazywał, że Strona jako profesjonalista prowadząca działalność w formie spółki akcyjnej, wykazuje się znajomością powszechnie obowiązującego prawa, wobec czego powinna organizować działalność w sposób umożliwiający wykonywanie nałożonych na nią obowiązków ustawowych, jak również prowadzić swoją działalność przy zachowaniu wyższego niż przeciętny standardu staranności. Rzecznik podkreślił, że przestrzeganie terminów wskazanych w art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego, ponieważ realizuje podstawowe cele wskazane w uzasadnieniu ustawy o Rzeczniku Finansowym – poprzez jednoznaczne ustawowe wskazanie trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji klientów, w ramach procedur skargowych. Rzecznik wskazał, że wobec powyższego nie zgadza się z przedstawionym stanowiskiem Strony jakoby naruszenia, których się dopuścił, nie wpływały negatywnie na postrzeganie rynku finansowego (ubezpieczeniowego).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Rzecznika Finansowego art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, art. 7 KPA, art. 8 KPA oraz art. 189f KPA, Rzecznik przywołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podniesione wyroku z dnia 12 marca 2020 r. (sygn. VII SA/Wa 2291/19), gdzie WSA wyraźnie zaznaczył, że "kara pieniężna, o której mowa w art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest nakładana na podmiot rynku finansowego na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, a zatem organ nie jest zobowiązany, a jedynie "może" skorzystać z uprawnienia do posłużenia się tym instrumentem". Pogląd ten wyrażony został również w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. VII SA/Wa 2282/19.
Rzecznik podał, że jak wskazano w treści decyzji z dnia 12 lipca 2021 r" w myśl art. 189f § 1 pkt 1 KPA, stanowiącego podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. organ prowadzący postępowanie administracyjne w pierwszej kolejności dokonuje oceny wagi stwierdzonego naruszenia prawa. Jest to powiązane z określeniem czy konkretne naruszenie prawa, jakiego dopuszcza się podmiot rynku finansowego wywołało (lub przynajmniej mogło wywołać) prawne lub faktyczne skutki w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych przepisami ustawy o Rzeczniku Finansowym. Zdaniem Rzecznika, zważywszy na kwestię, że zachowanie Strony wywołało (lub mogło wywołać) negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych tj. dóbr chronionych przez normę art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, to waga naruszenia nie może być traktowana jako znikoma. W odniesieniu do kolejnej z przesłanek wyrażonych w art. 189 f § 1 pkt 1 KPA Rzecznik wskazał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2010 r. (sygn. II GSK 401/09, LEX nr 591926), gdzie podniesiono, że usunięcie przez zakład ubezpieczeń stanu niezgodnego z prawem zasadniczo nie wpływa na nakładanie kary pieniężnej. W piśmiennictwie wskazuje się zaś na kwestie zastosowania tej przesłanki do temporalnego charakteru naruszeń tj. przesłanka ta ma zastosowanie do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się, a nie ma natomiast zastosowania do zachowania strony polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu. Tym samym, wobec okoliczności przedmiotowej sprawy Rzecznik stwierdził, że niedopuszczalne jest odstąpienie od wymierzenia wobec Spółki kary również na podstawie drugiej z przesłanek wymienionych w treści art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Jak słusznie wskazano w treści decyzji z dnia 12 lipca 2021 r" pojęcie przywrócenia przez Stronę np. stanu zgodnego z prawem lub usunięcia skutków naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszenia prawa. Z tych przyczyn, nie jest zasadne uwzględnienie wniosku Spółki o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia obowiązków wynikających z art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Dodatkowo Rzecznik uznał, że w treści decyzji z dnia 12 lipca 2021 r. Rzecznik Finansowy w prawidłowy sposób wyjaśnił Stronie przesłanki, dla których nie było dopuszczalne skorzystanie z możliwości odstąpienia od nałożenia na Spółkę kary pieniężnej na podstawie art. 189f KPA. Zachowanie Rzecznika pozostawało w zgodzie z zasadami prowadzenia postępowania administracyjnego, wynikającymi z treści art. 7 KPA oraz art. 8 KPA. Wbrew twierdzeniom Strony, Rzecznik Finansowy podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, biorąc pod uwagę interes społeczny oraz interesy samej Spółki. Rzecznik kierował się również zasadami proporcjonalności i równego traktowania, a w swoim zachowaniu przejawiał bezstronność. Rzecznik Finansowy wyjaśnił jednocześnie, że dostrzega i ocenia jako pozytywne działania Strony zmierzające do poprawy wewnętrznych procedur w zakresie obsługi reklamacji i innych zgłoszeń kierowanych do zakładu ubezpieczeń przez jego klientów. Jednakże, co istotne, przywołany przez Stronę fakt poprawy procedur wewnętrznych oraz poparcie tego odpowiednimi dowodami z dokumentów, nie wpływa na naruszenie przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym. Wprowadzenie przez Stronę ewentualnych rozwiązań organizacyjnych może powodować podwyższenie jakości obsługi klientów i wyeliminowanie naruszeń przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym, a także stanowić prognostyk dla ograniczenia naruszeń przez Spółkę przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym w przyszłości. Wymienione okoliczności nie wpływają jednak na ocenę naruszenia wskazanych przepisów w niniejszej sprawie. Nie kompensują faktu naruszenia art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, których Strona dopuściła się w przedmiotowym postępowaniu. Rzecznik podzielił prezentowane w doktrynie stanowisko, że "pojęcia zaprzestania naruszania prawa nie należy utożsamiać z obowiązkiem przywrócenia przez stronę stanu zgodnego z prawem lub usunięciem skutków naruszenia prawa" (por. A. Cebera. J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 189(f).). Oznacza to, iż dokonując oceny naruszeń przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym stwierdzonych w niniejszym postępowaniu administracyjnym Rzecznik nie bierze pod uwagę braku ewentualnych naruszeń w toku odrębnych postępowań, prowadzonych wskutek reklamacji skierowanych przez innych klientów tego Zakładu Ubezpieczeń. Z powyższych względów, zdaniem Rzecznika, podniesiony przez Stronę zarzut naruszenia przez Rzecznika art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, art. 7 KPA, art. 8 KPA oraz art. 189f KPA, wskazany we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Rzecznika, zarzuty dotyczące przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zastrzeżenia Spółki dotyczące zastosowania art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym sprowadzają się zasadniczo do kwestionowania przez Spółkę zasadności zastosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej, zamiast kar niepieniężnych, jak nagana czy upomnienie - pełniących rolę prewencyjną. Odnosząc się do argumentów Strony w tym zakresie podkreślono, że Rzecznik Finansowy, jako organ postępowania administracyjnego, jest zobligowany do stosowania kar administracyjnych wynikających z przepisów prawnych. Jest więc zobowiązany do stosowania tylko tego rodzaju kar, których zastosowanie wprost umożliwiają przepisy prawa. Z treści art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym, kształtującego dopuszczalność prowadzenia przez Rzecznika postępowania administracyjnego za naruszenia wymienione explicite w tym przepisie, wynika jednoznacznie, że jedyną karą znajdującą się w katalogu przysługującemu Rzecznikowi Finansowemu jest administracyjna kara pieniężna. Rzecznik nie jest więc uprawniony do stosowania innych kar – nie pozwalają mu na to obecnie obowiązujące przepisy prawa. Co równie istotne, także regulacje zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego nie wprowadzają żadnego katalogu czy zasad wymierzania innych kar niż pieniężne. Pogląd ten wyrażony został w doktrynie, gdzie jednoznacznie wskazano, że KPA nie kształtuje norm odpowiedzialności administracyjnej w formule sankcji o charakterze niepieniężnym (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11. red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 189(a).). Tym samym, nie mogły one zostać zastosowane przez Rzecznika Finansowego w toku niniejszej sprawy.
Rzecznik wskazał następnie, że przy ustalaniu wysokości kary w toku danego postępowania administracyjnego Rzecznik Finansowy w pierwszej kolejności bierze pod uwagę, zgodnie z art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym, charakter oraz typ naruszenia przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym, których w konkretnym stanie faktycznym dopuścił się podmiot rynku finansowego. Następnie, Rzecznik uwzględnia skutki, jakie naruszenie to wywołało lub mogło wywołać w odniesieniu do interesów klienta podmiotu rynku finansowego, jak również do całego rynku finansowego (ubezpieczeniowego). Jednocześnie, Rzecznik Finansowy dokonał analizy ilości naruszonych obowiązków, rozmiaru dokonanych naruszeń, jak również okresu trwania naruszeń prawa przez podmiot rynku finansowego. Z powyższych powodów prawidłowy jest pogląd, zgodnie z którym każda z poszczególnych spraw oceniana jest przez Rzecznika indywidualnie, bez względu na postępowania prowadzone wcześniej lub równolegle przez Rzecznika Finansowego. Dla oceny naruszeń dokonanych przez podmiot rynku finansowego bez znaczenia pozostają wobec tego ustalenia oraz wymiar kary określone przez Rzecznika w odrębnych postępowaniach administracyjnych. W odniesieniu do kwestii dotyczącej miarkowania wysokości kary, w decyzji z dnia 12 lipca 2021 r. Rzecznik zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 189a KPA w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu 4a Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie nie stosuje się. W przedmiotowej sprawie nie jest zatem możliwe stosowanie przesłanek wymienionych we wskazanym dziale KPA, w szczególności: częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku, uprzednie ukaranie za to samo zachowanie, stopień przyczynienia się strony do powstania naruszenia prawa, działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa czy wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła. Przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej zostały bowiem uregulowane w art. 32 ust 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, Rzecznik Finansowy nie mógł uwzględnić przesłanek zawartych w art. 189d KPA, stanowiących lex generalis. Zastosował za to w sposób prawidłowy przesłanki wskazane w ustawie o Rzeczniku Finansowym, jako Iex specialis. Z powyższych powodów - zgodnie z art. 32 ust 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym, Rzecznik w sposób zgodny z obowiązującym prawem wziął pod uwagę stopień naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu.
Rzecznik podniósł, że ustawodawca pozostawił Rzecznikowi Finansowemu swobodę w zakresie zarówno uznaniowości zastosowania sankcji, jak również skali jej dolegliwości dla podmiotu rynku finansowego. Wobec tego, niezbędne jest uwzględnienie kryteriów miarkowania kary. aby sankcja stała się proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia prawa, jego negatywnych skutków oraz wypełniała prawidłowo funkcje prewencyjne i represyjne. Wskazał, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej w toku danego postępowania administracyjnego Rzecznik Finansowy w pierwszej kolejności bierze pod uwagę charakter oraz typ naruszenia przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym, których w konkretnym stanie faktycznym dopuścił się podmiot rynku finansowego. Rzecznik uwzględnia również skutki, jakie naruszenie to wywołało lub mogło wywołać w odniesieniu do interesów klienta podmiotu rynku finansowego, jak również do całego rynku finansowego (ubezpieczeniowego). Rzecznik Finansowy wskazał także, że jednocześnie dokonuje analizy ilości naruszonych obowiązków, rozmiaru dokonanych naruszeń, jak również okresu trwania naruszeń prawa przez podmiot rynku finansowego. W relacji do przesłanek wskazanych w art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym zauważył, że przy ocenie stopnia naruszenia przepisów przez podmiot rynku finansowego Rzecznik Finansowy uwzględnia w szczególności: rozmiar naruszenia, okres jego trwania, wpływ naruszenia na sytuację klientów, w tym ich interesy ekonomiczne, a także jego wpływ na funkcjonowanie rynku finansowego. Z tego powodu ustawa o Rzeczniku Finansowym w kontekście kompetencji Rzecznika Finansowego, realizuje bardzo istotny cel, jakim jest podwyższanie jakości świadczenia usług finansowych dla klientów podmiotów rynku finansowego, a przestrzeganie przepisów tej ustawy jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego.
Odnosząc się do drugiego kryterium wskazanego w treści art. 32 ust. 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym, tj. okoliczności naruszenia przepisów przez podmiot rynku finansowego, przy ocenie wskazanych okoliczności, zdaniem Rzecznika, trzeba rozważyć cały stan faktyczny sprawy, w tym zaistnienie bądź nie zaistnienie obiektywnych, niezależnych od podmiotu okoliczności wpływających na działania lub zaniechania podmiotu, fakt podjęcia lub nie podjęcia działań przez podmiot mający na celu wyeliminowanie powstawania naruszeń w przyszłości. Niezbędne jest uwzględnienie zarówno okoliczności o charakterze łagodzącym, jak i okoliczności obciążających Stronę. Wśród okoliczności obciążających Spółkę należy wymienić brak terminowego udzielenia przez Stronę odpowiedzi na reklamację, a także brak wyjaśnienia klientowi przyczyn opóźnienia. W przedmiotowej sprawie niedochowanie obowiązków wskazanych w art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym ma charakter wyraźny i jednoznaczny. Okolicznościami łagodzącymi są podjęcie szeregu działań przez Stronę w celu wyeliminowania błędów w przyszłości oraz jednostkowy charakter naruszenia.
Rzecznik Finansowy wskazał, że, wyjaśnienia Spółki odnoszące się do pomyłki lub błędu pracownika jako przyczyny uzasadniającej brak wypełniania obowiązków wynikających z art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie mogą stanowić okoliczności łagodzących w przedmiotowej sprawie.
Rzecznik Finansowy ponownie podkreślił, że do ustalenia wysokości nałożonej kary posłużył się informacjami finansowymi uzyskanymi od Spółki. Rzecznik w treści decyzji z dnia 12 lipca 2021 r. poinformował, że wymiar nałożonej kary stanowi zaledwie 0,00007% zysku netto osiągniętego przez Spółkę za 2019 rok oraz 0.000022% kapitałów własnych Spółki za 2019 rok, a także 0,0023% środków pieniężnych wykazanych na koniec 2019 r. Jak wynika z podanych wartości [...] i [...] zaplata kary w wysokości 1.000 zł nie spowoduje zagrożenia wypłacalności Spółki.
W ocenie Rzecznika Finansowego nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej nakładanej na Stronę. Tym samym, ustalenie wymiaru kary pieniężnej za naruszenia przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym w niniejszej sprawie w wysokości 1.000 zł jest uzasadnione. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej informacje finansowe Spółki wysokość kary nie jest zbyt wygórowana oraz mieści się w granicach możliwości finansowych Strony. Spółka w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych innych dowodów wskazujących na odmienną sytuację finansową, niż wynikająca z przekazanych informacji finansowych. Zdaniem Rzecznika, biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowego postępowania, kara pieniężna w wysokości 1.000 zł pozwala na spełnienie prewencyjnej, represyjnej i edukacyjnej funkcji kary. Rzecznik Finansowy wyjaśnił, że nie można zgodzić się z argumentami Strony w zakresie dotyczącym wykładni przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym dokonywanej dotychczas przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisję Nadzoru Finansowego. Zaznaczył, że żaden ze wskazanych organów nie bierze udziału ani nie wyrażał stanowiska w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Rzecznik wskazał, że z treści art 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym jednoznacznie wynika, że uprawnienie do nałożenia kary wskutek naruszenia przepisów art. 4 ust. 1, art. 6-10, art. 30 bądź art. 31 tej ustawy jest samodzielną prerogatywą Rzecznika Finansowego. Rzecznik Finansowy występuje bowiem jako odrębny organ administracji publicznej, na którego decyzje nie oddziałują uprawnienia czy zadania powierzone innym organom. Tym samym. Rzecznik Finansowy jest niezależny od innych organów administracji publicznej w zakresie wydawanych przez siebie decyzji administracyjnych. Nie można również lekceważyć faktu, iż kompetencje do nakładania kar przez organy nadzoru wypływają z odmiennych przepisów prawa i pozostają bez jakiegokolwiek związku z uprawnieniami Rzecznika. To Rzecznik jest organem uprawnionym do dokonywania wiążącej wykładni przepisów ustawy o Rzeczniku Finansowym. Z powyższych względów, nie jest możliwe uwzględnienie argumentów Strony w zakresie stosowania wykładni przepisów prawnych dokonywanych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Komisję Nadzoru Finansowego. Rzecznik podkreślił, że obowiązkiem podmiotu rynku finansowego - jako profesjonalnego uczestnika rynku finansowego - jest znać przepisy dotyczące jego działalności. Przedmiotowe regulacje w sposób jednoznaczny stwierdzają, że to podmiot rynku finansowego odpowiada za nieprawidłowości dotyczące obowiązków wymaganych ustawą o Rzeczniku Finansowym. Zakład ubezpieczeń, zobowiązany do stosowania prawa i przestrzegania nałożonych na niego obowiązków, powinien tak zorganizować działalność, aby nie dochodziło w niej do naruszeń obowiązujących przepisów. Odnosząc się do argumentów Strony w zakresie podjęcia przez Spółkę szeregu działań mających na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w zakresie realizacji art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, Rzecznik zwraca uwagę, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 401/09 usunięcie przez zakład ubezpieczeń stanu niezgodnego z prawem co do zasady nie ma znaczenia przy nakładaniu kary pieniężnej.
W zakresie naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym wskazano, że dyspozycja art. 10 ustawy o Rzeczniku Finansowym nakazuje wprost, jaką treść powinna zawierać odpowiedź na reklamację udzielana klientowi, jeśli dochodzi do nieuwzględnienia roszczeń zgłoszonych przez klienta. Dokonując więc literalnej wykładni art. 10 ustawy o Rzeczniku Finansowym, trzeba zaznaczyć, że w odpowiedzi na reklamację powinien znaleźć się każdy z elementów wymienionych w tym przepisie. Rzecznik uznał, że przepis ten nie zwalnia podmiotu rynku finansowego z każdorazowego obowiązku zawarcia w odpowiedzi na reklamację wszystkich elementów wskazanych w art. 10 ustawy o Rzeczniku Finansowym, jeśli dochodzi do nieuwzględnienia roszczenia zgłoszonego przez klienta.
Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przez Rzecznika art. 61 KPA w zw. z 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, a także zarzutu naruszenia art. 11 KPA (Rzecznik przyjął, iż zarzut naruszenia art. 11 KPC stanowi oczywistą omyłkę pisarską Spółki), Rzecznik Finansowy wyjaśnił, że nie zasługiwał on na uwzględnienie. Rzecznik bowiem w prawidłowy sposób przedstawił Stronie na czym polega naruszenie obowiązków wynikających z art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W toku postępowania, a także w decyzji z dnia 12 lipca 2021 r., Rzecznik Finansowy wyraźnie wskazał, iż Spółka dopuściła się naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym poprzez nieprawidłowe sformułowanie treści pouczenia wskazującego sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy. Rzecznik wskazał przy tym, iż to naruszenie nie skutkowało wprowadzeniem klienta podmiotu rynku finansowego w błąd co do określenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, w razie wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Jednocześnie, Rzecznik Finansowy podniósł, iż wbrew stanowisku Spółki, to art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym stanowi wystarczającą przesłankę prawną kształtującą zasady określania sądu właściwego miejscowo do wniesienia powództwa. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że podmiot rynku finansowego zobligowany jest do wskazania in concreto sądu, do którego klient podmiotu rynku finansowego może wytoczyć powództwo. Nie jest więc zasadne odwoływanie się do treści innych ustaw, które zawierają podobne regulacje w tym zakresie. Organ uznał, że wystarczające w zakresie wskazania sądu właściwego miejscowo do wytoczenia powództwa będzie odesłanie do podstawowych zasad wynikających z Kodeksu postępowania cywilnego, kształtujących zasady określania ogólnej właściwości miejscowej sądu. Co bowiem słusznie przyznała Strona, zgodnie z regulacjami zawartymi w Kodeksie postępowania cywilnego, właściwość ogólną miejscową sądu określa się według miejsca zamieszkania lub siedziby pozwanego (a więc zakładu ubezpieczeń) - a nie powoda (klienta podmiotu rynku finansowego). Rzecznik wyjaśnił, że normie wskazanej w treści art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym zadośćuczyni podanie skonkretyzowanego sądu rejonowego właściwego do rozpoznania sprawy, określonego według miejsca siedziby Strony. Uzupełniająco, wymagane jest również wskazanie skonkretyzowanego sądu okręgowego właściwego do rozpoznania sprawy według miejsca siedziby Strony, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że powództwo przed tym sądem w pierwszej instancji można wytoczyć w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 17 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie wymaga od podmiotu rynku finansowego podania wszystkich sądów, do których klient mógłby potencjalnie wytoczyć powództwo. Spółka nie jest więc zobligowana do wskazywania każdego potencjalnie właściwego sądu, według zasad określania właściwości przemiennej. Brak wskazania sądów właściwych według właściwości przemiennej w żadnym wypadku nie będzie też stanowić ograniczenia klientowi prawa do sądu czy wysokości jego żądania bądź pozbawiać go prawa do wytoczenia powództwa przed sądem właściwym według właściwości przemiennej. Oznacza to, że argumentacja Strony podnoszona w toku sprawy w tym zakresie powinna być uznana za całkowicie niewłaściwą. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Rzecznika Finansowego art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie zmiany w toku postępowania charakteru stwierdzonego naruszenia z niezamieszczenia pouczenia na zamieszczenie pouczenia nieprawidłowo sformułowanego, Rzecznik Finansowy pragnie wskazać, iż również w tym zakresie podniesiony zarzut nie podlega uwzględnieniu. Należy wyjaśnić, że Rzecznik Finansowy dokonał dopuszczalnej modyfikacji w zakresie treści zarzutu naruszenia, którego dopuściła się Strona w relacji do obowiązków wymienionych w art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Działanie Rzecznika w sprawie nie skutkowało bowiem całkowitą zmianą merytoryczną podniesionego zarzutu kierowanego wobec Strony w zakresie naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, lecz jedynie zawężeniem jego zakresu. W świetle argumentacji Spółki Rzecznik uznał bowiem, że Strona zawarła w treści odpowiedzi na reklamację informację co do określenia sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy w razie wytoczenia powództwa przez klienta, jednak przedmiotowe pouczenie, ze względu na swoją treść, nie realizuje obowiązków wynikających z art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Uwzględniając powyższe, Rzecznik uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na uwzględnienie opisanego zarzutu naruszenia art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym, podniesionego przez Spółkę. Działania Rzecznika pozostawały w zgodzie z obowiązującym prawem.
W zakresie naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym RF przypomniał, że Strona w odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika z dnia 12 stycznia 2018 r. (doręczone Stronie w dniu 16 stycznia 2018 r.) udzieliła pismem z dnia 12 lutego 2018 r. - z opóźnieniem wynoszącym 4 dni. Termin, jak wskazano w decyzji z dnia 12 lipca 2021 r.. obliczono od dnia 16 stycznia 2018 r., (tj. dnia doręczenia Stronie wskazanego pisma Rzecznika z dnia 12 stycznia 2018 r.) do dnia 19 lutego 2018 r. (tj. dnia doręczenia Rzecznikowi Finansowemu pisma z dnia 12 lutego 2018 r., stanowiącego odpowiedź na pismo Rzecznika z dnia 12 stycznia 2018 r.). Rzecznik Finansowy wskazał na literalne brzmienie art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym: ,,podmiot rynku finansowego, który otrzymaI wniosek Rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działalności, jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, poinformować Rzecznika o podjętych działaniach lub zajętym stanowisku oraz przekazać żądane dokumenty". Wobec tego, wbrew stanowisku Spółki, wypełnieniem obowiązków wynikających z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest doręczenie Rzecznikowi wystąpienia podmiotu rynku finansowego najpóźniej 30-tego dnia terminu, liczonego od następnego dnia po otrzymaniu przez ten podmiot wystąpienia Rzecznika w sprawie. Niewystarczające jest więc nadanie odpowiedzi do Rzecznika Finansowego w tym terminie. Czynności podejmowane na postawie art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym związane są z prowadzeniem postępowania interwencyjnego. Postępowanie interwencyjne nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co nie podlega regulacjom wynikającym ze wskazanego Kodeksu. Działania Rzecznika w toku postępowania interwencyjnego nie posiadają charakteru władczego, gdyż Rzecznik nie wydaje orzeczeń, które są wiążące dla podmiotów rynku finansowego. Rzecznik ponownie odwołał się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w postanowieniu z dnia 4 lutego 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wa 563/18 wyjaśnił, że działania podejmowane przez Rzecznika Finansowego na podstawie art. 17 ust. 1. art. 24 i 25 ww. ustawy nie mają charakteru władczego, tj. rozpatrywanie spraw klientów nie kończy się wydaniem orzeczenia (decyzji czy postanowienia wiążącego dla klientów, podmiotów rynku finansowego lub innych podmiotów). Działania te nie są normowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego". Rzecznik Finansowy nie podziela tym samym poglądu wyrażonego przez Stronę, iż treść tego orzeczenia nie odnajduje swojego zastosowania w niniejszej sprawie. Wynika z niego wyraźnie, że reguły prowadzenia postępowania interwencyjnego przez Rzecznika Finansowego nie są w żadnym stopniu normowane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Rzecznika Finansowego, w kontekście wyżej cytowanego orzeczenia WSA w Warszawie, nie powinno ulegać wątpliwości, że postępowanie interwencyjne nie jest rodzajem postępowania administracyjnego. Z tego powodu, nieprawidłowa jest argumentacja podniesiona przez Stronę, zgodnie z którą do odpowiedzi udzielanych przez Spółkę w trybie art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym należałoby stosować zasady wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo Rzecznik wyjaśnił, że wniosek o podjęcie przez Rzecznika czynności wobec podmiotu rynku finansowego wskutek braku uwzględnienia reklamacji wniesionej przez klienta tego podmiotu nie stanowi skargi czy wniosku w rozumieniu KPA. Wbrew zatem stanowisku Strony, zastosowania nie odnajdą do nich regulacje zawarte w treści Działu VIII KPA. Cytowanie przez Spółkę pouczenia Rzecznika stanowi nadużycie interpretacyjne Strony w zakresie uznania, iż Rzecznik przyznał przez to stwierdzenie, że do sposobu liczenia terminu na wystąpienie kierowane przez Zakład Ubezpieczeń w trybie art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym zastosowanie odnajdują regulacje wynikające z KPA. Wobec powyższego. Rzecznik nie zgodził się z poglądem Spółki, iż termin udzielenia odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Finansowego skierowane do podmiotu rynku finansowego w toku postępowania administracyjnego, należy liczyć w oparciu o treść art. 57 § 5 pkt 2 KPA. W myśl tego przepisu, "termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym". Z uwagi na fakt, iż postępowanie interwencyjne nie stanowi postępowania administracyjnego w rozumieniu KPA, art. 57 § 5 pkt 2 KPA nie odnajdzie zastosowania do obliczania terminów udzielania odpowiedzi na wystąpienia Rzecznika kierowane do podmiotu rynku finansowego w toku postępowania interwencyjnego. Z tych względów. Rzecznik nie zgadza się z zarzutem Spółki, że w sprawie doszło do naruszenia art. 6 KPA, art. 8 KPA oraz 57 § 5 pkt 2 KPA w zw. z art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W ocenie Rzecznika, z uwagi na profesjonalny charakter działalności Strona powinna uwzględniać i przewidywać sytuacje, w których skutkiem będzie naruszenie ustawy o Rzeczniku Finansowym. Spółka, będąc zakładem ubezpieczeń, jest zobowiązana nie tylko do posiadania wiedzy na temat uregulowań prawnych związanych z profilem prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (usługi ubezpieczeniowe), w tym ustawy o Rzeczniku Finansowym, lecz również powinna wprowadzić rozwiązania organizacyjne, które spowodują wyeliminowanie przyczyn ewentualnych naruszeń prawa. Jednocześnie Rzecznik wskazał, że wskutek powtórnej analizy sprawy uznał, iż stopień naruszenia art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym był nieznaczny. Naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie nieprawidłowego sformułowania treści pouczenia wskazującego sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy, nie skutkowało wprowadzeniem klienta podmiotu rynku finansowego w błąd co do określenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, w razie wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Naruszenie art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie udzielenia odpowiedzi na wystąpienia Rzecznika Finansowego z dnia 12 stycznia 2018 r. wyniosło zaś 4 dni. Rzecznik uznał, że stopień naruszenia art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym był nieznaczny, a naruszenie nie miało wpływu na prawidłowość przebiegu samego postępowania interwencyjnego i nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla klienta podmiotu rynku finansowego.
W zakresie wniosku Spółki o umorzenie postępowania administracyjnego w stosunku do zarzucanego naruszenia art. 7. art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, wskazano, że przepisem mającym zastosowanie do przedmiotowej sytuacji jest art. 138 § 1 pkt 2 KPA. stanowiący, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W tym kontekście organ przywołał także treść art. 105 § 1 KPA. na mocy którego, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe odpowiednio w całości albo w części. W myśl art. 1 pkt 1 KPA, kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. W myśl zaś art. 32 ustawy o Rzeczniku Finansowym, Rzecznik, jako organ administracji publicznej, posiada uprawnienie do nałożenia na podmiot rynku finansowego w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej do wysokości 100.000 zł za naruszenie przez ten podmiot m.in. art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, dokonanego w toku postępowania reklamacyjnego prowadzonego wskutek reklamacji wniesionej przez klienta zakładu ubezpieczeń. Regulacje zawarte w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 KPA wskazują, że dla możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego, niezbędny jest jego przedmiot. Jak zaznaczono w decyzji z dnia 12 lipca 2021 r. wydanej w niniejszej sprawie - przedmiot postępowania administracyjnego istnieje wtedy, gdy sprawa administracyjna może zostać załatwiona w toku postępowania administracyjnego. Ma to miejsce wówczas, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje określony przepis prawa, stwarzający podstawę do wydania decyzji konkretyzującej prawa i obowiązki podmiotu spoza struktur administracji publicznej ze względu na fakt, że ów podmiot znalazł się w sytuacji faktycznej przewidzianej w normie prawnej, która stworzyła określone podstawy do działania organu administracji publicznej w tej formie. Nie ulega wątpliwości, że w kontekście treści art. 2 pkt 3 lit. f ustawy o Rzeczniku Finansowym Spółce przysługuje przymiot podmiotu rynku finansowego - jako krajowemu zakładowi ubezpieczeń. Ponadto bezspornym jest. że klient, który skierował do Strony reklamację jest klientem podmiotu rynku finansowego w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o Rzeczniku Finansowym. W świetle argumentacji przedstawionej w niniejszej decyzji, nie powinno być kwestionowane, że wystąpienie klienta Zakładu Ubezpieczeń z dnia 25 września 2017 r. stanowi reklamację w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik Finansowy wyjaśnił, że na podstawie ponownej analizy sprawy uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia obowiązków wskazanych w treści art. 6 i art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym, gdyż odpowiedzi na reklamację udzieliła z 5-dniowym opóźnieniem - pismem z dnia 27 października 2017 r., wysłanym w dniu 30 października 2017 r., bez uprzedniego skorzystania z możliwości przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi na reklamację klienta. Fakt opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na reklamację został przyznany wprost przez Stronę w toku niniejszego postępowania administracyjnego.
Dodatkowo, Rzecznik Finansowy wskazał, że wskutek powtórnej analizy sprawy uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Stopień ten został oceniony jako nieznaczny, a przez to dostatecznie uzasadniający odstąpienie od nałożenia na Spółkę kary pieniężnej w tym zakresie. Naruszenie art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie nieprawidłowego sformułowania treści pouczenia wskazującego sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy, nie skutkowało wprowadzeniem klienta podmiotu rynku finansowego w błąd co do określenia sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, w razie wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Naruszenie zaś art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym w zakresie udzielenia odpowiedzi na wystąpienia Rzecznika Finansowego z dnia 12 stycznia 2018 r. wyniosło zaś 4 dni. Rzecznik uznał, że, to naruszenie nie miało wpływu na prawidłowość przebiegu samego postępowania interwencyjnego i nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla klienta podmiotu rynku finansowego. Jak słusznie zatem podniesiono w decyzji z dnia 12 lipca 2021 r., w toku postępowania nie odpadł żaden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, wymienionych w treści art. 1 pkt 1 KPA. Tym samym, nie występuje bezprzedmiotowość postępowania, która uzasadniałaby jego umorzenie. W ocenie Rzecznika, w postępowaniu o sygn. akt [...] prawidłowo zostały wzięte pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz właściwie uwzględnione przesłanki wynikające z art. 32 ust 2 ustawy o rzeczniku Finansowym. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 127 § 3 KPA organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy pokrywa się z decyzją podjętą w pierwszej instancji.
Podsumowując, na podstawie zebranego materiału dowodowego. Rzecznik uznał, że podjęta przez Rzecznika decyzja z dnia 12 lipca 2021 r. była prawidłowa. W konsekwencji. Rzecznik jako organ pierwszej instancji miał podstawy do wydania decyzji administracyjnej, na mocy której wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] (skarżąca) zaskarżając ją w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie art. 7 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i Rzeczniku Finansowym (zwanej dalej także "Ustawą") przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię tego przepisu w sytuacji gdy nie występował w sprawie szczególnie skomplikowany przypadek, o którym mowa w ww. art. 7 Ustawy, wymagający dłuższego tj. ponad 30 dniowego czasu na rozpatrzenie sprawy pisma klientki, wobec czego ustalenie przez Rzecznika Finansowego, że [...] SA naruszył przepis art. 7 jest niezasadne, a niewątpliwie miało to wpływ zarówno na fakt nałożenia kary pieniężnej, jak i jej wymiar;
2) naruszenie art. 10 pkt 4 Ustawy przez błędną wykładnię poprzez przyjęcie przez Rzecznika Finansowego, że [...] SA uchybił temu przepisowi udzielając odpowiedzi na wystąpienie klientki albowiem w ocenie Rzecznika przepis ten nakazuje podanie skonkretyzowanego sądu rejonowego lub sądu okręgowego właściwego do rozpoznania roszczeń klienta, właściwego miejscowo dla miejsca siedziby [...] SA, w sytuacji gdy z przepisu tego nie wynika aby obowiązkiem podmiotu finansowego było informowanie klienta o konkretnym sądzie dla rozpoznania roszczeń klienta, a poza tym w sprawach z umów ubezpieczenia właściwym miejscowo jest zarówno sąd powszechny właściwy dla siedziby zakładu ubezpieczeń jak przede wszystkim sąd właściwy dla miejsca zamieszkania ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a ponadto z przepisu ww. nie wynika aby obowiązkiem podmiotu finansowego było informowanie klienta o sądzie rzeczowo właściwym dla rozpoznania roszczeń klienta;
3) naruszenie art. 31 Ustawy w związku z art. 6, art. 8 par. 1 i art. 57 par. 5 pkt 2 KPA przez błędną wykładnię art. 31 Ustawy poprzez przyjęcie przez Rzecznika Finansowego, iż doszło do naruszenia przez [...] SA przepisu art. 31 Ustawy albowiem w ocenie Rzecznika termin 30 dniowy z art. 31 Ustawy powinien być liczony na dzień doręczenia Rzecznikowi odpowiedzi podmiotu finansowego, a nie na dzień wysłania tej odpowiedzi przez ten podmiot;
4) naruszenie art. 6 Ustawy w związku z art. 32 Ustawy w związku z art. 189 f par. 1 kpa poprzez instrumentalne stosowanie kary pieniężnej, w sytuacji stwierdzenia znikomego naruszenia art. 6 Ustawy, w okolicznościach uzasadniających wątpliwości co do charakteru reklamacyjnego pisma klientki do [...] SA, posiadania przez [...] SA procedur i metod organizacyjnych zapobiegających naruszeniom art. 6 Ustawy, fakultatywności kary za naruszenie art. 6 Ustawy.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Rzecznika Finansowego z 25 maja 2022 r. doręczonej 30 maja 2022 r. sygn. akt [...] oraz decyzji Rzecznika Finansowego z 12 lipca 2021 r. sygn. akt [...], nakładającej na [...] SA karę pieniężną w wysokości 1000,00 zł oraz zasądzenie od Rzecznika Finansowego na rzecz [...] SA kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skardze na tle wskazanych tam przepisów prawa uznając, iż prawidłowo ustalono w sprawie stan faktyczny oraz dokonano w właściwej oceny prawnej.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej "p.p.s.a.") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest decyzja Rzecznika Finansowego z dnia 25 maja 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Rzecznika Finansowego z dnia 12 lipca 2021 r. nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł. Decyzja ta została wydana w związku ze stwierdzonym przez Rzecznika naruszeniem przez Spółkę obowiązków nałożonych w art. 6 oraz w art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym w postępowaniu reklamacyjnym dotyczącym szkody o numerze: [...]. Jednocześnie, Rzecznik Finansowy podtrzymał decyzję z 12 lipca 2021 r. w zakresie odstąpienia od nałożenia na skarżącą kary za stwierdzone naruszenia art. 10 pkt 4 oraz art. 31 ustawy o Rzeczniku Finansowym, z uwagi na nieznaczny charakter naruszeń, których dopuścił się Zakład Ubezpieczeń.
Na wstępie należy wskazać, że na skutek informacji uzyskanych od klienta skarżącej Rzecznik Finansowy zainicjował postępowanie interwencyjne i zwrócił się do skarżącej o udzielenie wyjaśnień i złożenia dokumentów dotyczących złożonej przez klientkę spółki reklamacji oraz terminu jej załatwienia, a następnie wobec nie uwzględnienia wniosku Rzecznika przez skarżącą wszczął on postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, którego skutkiem było wydanie omawianych decyzji. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Rzecznik Finansowy pozostaje organem którego podstawowym zadaniem jest reprezentowanie interesów klientów podmiotów rynku finansowego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o RF do zadań Rzecznika należy podejmowanie działań w zakresie ochrony klientów podmiotów rynku finansowego, których interesy reprezentuje. Podjęcie czynności przez RF następuje z urzędu lub na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego (art. 24 ustawy o RF) przy czym jak wynika z przepisu art. 25 Rzecznik lub upoważniony przez niego pracownik Biura Rzecznika może występować do podmiotów rynku finansowego oraz innych podmiotów, których działalność wiąże się z rozpatrywaną sprawą, o udzielenie informacji lub wyjaśnień, udostępnienie akt oraz dokumentów, w szczególności:
a) w sprawach indywidualnych,
b) w sprawach postanowień wzorców umów, które według Rzecznika są niekorzystne dla klientów podmiotów rynku finansowego,
c) w sprawach dotyczących wewnętrznych regulacji tych podmiotów rynku finansowego, które według Rzecznika są niekorzystne dla klientów,
d) na temat nieprawidłowej obsługi klientów, świadczonej przez podmioty rynku finansowego.
Istotnym jest tutaj zatem, iż w sytuacji uzyskania wiedzy na temat nieprawidłowej obsługi klientów rynku finansowego w określonym wyżej trybie służy temu właśnie prawo występowania przez RF do podmiotów rynku finansowego oraz innych podmiotów, których działalność wiąże się z rozpatrywaną sprawą, o udzielenie informacji lub wyjaśnień, udostępnienie akt oraz dokumentów (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o RF). Z tym uprawnieniem skorelowany jest obowiązek przekazania żądanych przez RF dokumentów, informacji czy wyjaśnień (art. 31 u.r.f.), a następnie zbadanie czy dany podmiot rynku finansowego wykonał nałożone na niego przepisami tej ustawy obowiązki, a tym samym czy nie zostały naruszone prawa klienta tego podmiotu. W przypadku stwierdzenia naruszeń w powyższym zakresie, RF przysługuje prawo prawo posłużenia się względem podmiotu niestosującego się do nałożonego na niego ustawą obowiązku, sankcji w postaci nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 32 ust. 1 na podmiot rynku finansowego, który narusza obowiązki nałożone w art. 4 ust. 1, art. 6-10, art. 30 i art. 31, Rzecznik może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 100000 zł. Należy też dodać, iż pomimo tego że zasadnicza część działań podejmowanych przez RF nie oddziałuje władczo na sytuację prawną podmiotów rynku finansowego, to sposób realizacji kompetencji powierzonej RF w art. 32 ust. 1 ustawy o RF wskazuje w tym przypadku na jednostronne władcze rozstrzygnięcie, którym organ konkretyzuje jakie ujemne skutki dla podmiotu rynku finansowego pociąga za sobą niezastosowanie się przez tenże podmiot prawa do obowiązków wynikających z obowiązujących go norm prawnych. Stanowisko to nie budzi zresztą szerszych wątpliwości w piśmiennictwie i orzecznictwie (por. B. Wyżykowski, Kompetencja Rzecznika Finansowego do nakładania kar pieniężnych na podmioty rynku finansowego, SPP 2018, nr 3, s. 79, wyroki WSA w Warszawie: wyrok z dnia 24 maja 2022 r. VI SA/Wa 473/22, wyrok z dnia 12 marca 2020 r. VII SA/Wa 2291/19)
Stan faktyczny co do zasady ustalony przez Rzecznika nie był sporny. Skarżąca kwestionuje w zasadzie ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego polemizując ze stanowiskiem RF. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że klient pismem z dnia 25 września 2017 r. złożył reklamację do Spółki, która została doręczona Skarżącemu tego samego dnia. Odpowiedzi na reklamację zakład ubezpieczeń udzielił pismem z dnia 27 października 2017 r., wysłanym w dniu 30 października 2017 r. Spółka tego faktu nie kwestionowała wskazując w tym zakresie na wątpliwości co do charakteru pisma, kwestie organizacyjne i błąd pracownika, które jak słusznie wskazał Rzecznik nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości wykonania nałożonego na Spółkę przepisami ustawy obowiązku, gdyż zakład ubezpieczeń jako profesjonalny podmiot rynku finansowego, zobowiązany jest do stosowania prawa i przestrzegania nałożonych na niego obowiązków i powinien tak zorganizować działalność, korzystając z wykwalifikowanych kadr, aby nie dochodziło w niej do naruszeń obowiązujących przepisów, a w szczególności nie oddziaływało negatywnie na realizację obowiązków wobec klientów. Jeżeli zatem zakład ubezpieczeń miał wątpliwości co do charakteru reklamacji to zakład winien wyjaśnić z klientem jaka jest jego wola. Klient ma bowiem prawo oczekiwać, że podmiot rynku finansowego – spółka prawa handlowego, z którego usług korzysta i wobec którego wypełnił swój obowiązek wynikający z umowy ubezpieczenia również swój obowiązek względem tego klienta wykona w sposób rzetelny i w terminie wynikającym z przepisów prawa. Rzecznik zatem, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zasadnie uznał, że spółka udzieliła odpowiedzi na reklamację z naruszeniem 30-dniowego terminu wynikającego z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie wyjaśniając jednocześnie klientowi przyczyn opóźnienia i nie wskazując okoliczności, które musiały być ustalone dla rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie nie określił przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, czym naruszył obowiązki wynikające z treści art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym. Rzecznik zasadnie wskazał, że skarżąca jako profesjonalista prowadząca działalność w formie spółki akcyjnej, wykazuje się znajomością powszechnie obowiązującego prawa, wobec czego powinna organizować działalność w sposób umożliwiający wykonywanie nałożonych na nią obowiązków ustawowych, jak również prowadzić swoją działalność przy zachowaniu wyższego niż przeciętny standardu staranności z poszanowaniem praw klientów. Sąd podziela stanowisko RF, że przestrzeganie terminów wskazanych w art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym jest obowiązkiem podmiotów rynku finansowego, ponieważ realizuje podstawowe cele wskazane w uzasadnieniu ustawy o Rzeczniku Finansowym – poprzez jednoznaczne ustawowe wskazanie trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji klientów, w ramach procedur skargowych. Sąd podziela również stanowisko Rzecznika, że art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym pozostaje w bezpośrednim związku treściowym z poprzedzającym go art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym co oznacza, że w każdej ze spraw, w której podmiot rynku finansowego nie udzielił odpowiedzi na reklamację w terminie określonym w art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, powinien, w wypełnieniu obowiązków, wskazanych w art. 7 ustawy poinformować klienta o przyczynie zwłoki i wskazać termin rozpoznania reklamacji, a tym samym przedłużyć termin na udzielenie odpowiedzi na reklamacje wniesioną przez klienta. W sytuacji kiedy zakład nie ma możliwości udzielenia odpowiedzi na reklamację w terminie 30 dni od wniesienia reklamacji przez klienta, powinno dojść do swoistego automatyzmu w zachowaniu Spółki. Klient ma bowiem uprawnienie do uzyskania informacji o terminie i sposobie rozpoznania reklamacji oraz przyczynie opóźnienia w jej rozpoznaniu. Reasumując, w każdej sprawie, w której zakład ubezpieczeń nie rozpoznaje reklamacji w terminie wynikającym z art. 6 ustawy o Rzeczniku Finansowym, powinien zastosować art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym i przedłużyć termin do udzielenia odpowiedzi na przedmiotową reklamację klienta (nawet wówczas gdy początkowo uznawał daną sprawę za nieskomplikowaną w sytuacji gdy w ciągu 30 dni jej nie rozpoznał), po uprzednim poinformowaniu klienta o opóźnieniu i jego przyczynach, jak również wskazaniu okoliczności, które muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy oraz określeniu przewidywanego terminu rozpatrzenia reklamacji i udzielenia odpowiedzi, który nie może przekroczyć 60 dni od dnia otrzymania reklamacji. Sąd ponownie podkreśla, że zakład ubezpieczeń, zatrudniający wykwalifikowane kadry, nie może naruszenia obowiązku uzasadniać względami organizacyjnymi. Skoro jak twierdzi Strona reklamacja będąca przedmiotem oceny RF nie należała do skomplikowanych to powinna być rozpoznana w terminie wynikającym z art. 6. Skoro jednak w tym terminie nie została rozpoznana zakład miał obowiązek poinformować klienta zgodnie z wymogami art. 7 powołanej ustawy.
Sąd podziela także stanowisko Rzecznika, że Spółka nie zawarła właściwego pouczenia w przedmiocie wskazania sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, w razie wystąpienia przez klienta z powództwem do sądu powszechnego. Zakład Ubezpieczeń ograniczył się wyłącznie do odwołania do treści ogólnych przepisów, wynikających z ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 895 ze zm., dalej: "ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej") oraz z ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm., dalej: "Kodeks postępowania cywilnego" lub "KPC"), regulujących kwestie właściwości miejscowej sądu. Informacja ta zatem miała wyłącznie charakter informacyjny o ogólnych zasadach. Sąd podziela stanowisko Rzecznika, że normie wskazanej w treści art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym zadośćuczyni podanie skonkretyzowanego sądu rejonowego właściwego do rozpoznania sprawy, określonego według miejsca siedziby Strony. Z kolei wskazanie skonkretyzowanego sądu okręgowego właściwego do rozpoznania sprawy według miejsca siedziby Strony, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że powództwo przed tym sądem w pierwszej instancji można wytoczyć w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 17 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis art. 10 pkt 4 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie wymaga od podmiotu rynku finansowego podania wszystkich sądów, do których klient mógłby potencjalnie wytoczyć powództwo. Spółka nie jest więc zobligowana do wskazywania każdego potencjalnie właściwego sądu, według zasad określania właściwości przemiennej. Brak wskazania sądów właściwych według właściwości przemiennej w żadnym wypadku nie będzie też stanowić ograniczenia klientowi prawa do sądu czy wysokości jego żądania bądź pozbawiać go prawa do wytoczenia powództwa przed sądem właściwym według właściwości przemiennej. Niemniej wskazanie skonkretyzowanego Sądu mając chociażby na względzie ilość sądów powszechnych w [...] będzie wypełniało warunki prawidłowego pouczenia.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie a zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. RF po przeprowadzeniu prawidłowo postĘpowania dowodowego zasadnie ustalił , że skarżąca dopuściła się wskazanych w decyzji naruszeń.
Odnośnie wysokości nałożonej na skarżącą kary finansowej, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 32 ust. 1 ww. ustawy nakładanej przez RF na podmiot rynku finansowego, uwzględnia się stopień naruszenia przepisów, okoliczności tego naruszenia oraz możliwości finansowe podmiotu. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów przez podmiot rynku finansowego powinno się uwzględnić w szczególności: rozmiar tego naruszenia, okres jego trwania, wpływ naruszenia na sytuację klientów, w tym ich interesy ekonomiczne, oraz liczbę naruszeń z odniesieniem jej do rozmiaru działalności prowadzonej przez podmiot. Jak już wskazano skarżąca naruszyła wskazane w treści decyzji przepisy prawa. Sąd podziela również stanowisko Rzecznika co do ustalonej wysokości kary przyjmując je za własne. Ustalając wysokość kary Rzecznik wśród okoliczności obciążających Spółkę wymienił brak terminowego udzielenia przez Stronę odpowiedzi na reklamację, a także brak wyjaśnienia klientowi przyczyn opóźnienia. W przedmiotowej sprawie niedochowanie obowiązków wskazanych w art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym ma charakter wyraźny i jednoznaczny. Okolicznościami łagodzącymi są podjęcie szeregu działań przez Stronę w celu wyeliminowania błędów w przyszłości oraz jednostkowy charakter naruszenia. Sąd podziela stanowisko, że wyjaśnienia Spółki odnoszące się do pomyłki lub błędu pracownika jako przyczyny uzasadniającej brak wypełniania obowiązków wynikających z art. 6 oraz art. 7 ustawy o Rzeczniku Finansowym nie mogą stanowić okoliczności łagodzących w przedmiotowej sprawie. Rzecznik Finansowy wskazał sposób wyliczenia kary podając, że do jej ustalenia posłużył się informacjami finansowymi uzyskanymi od Spółki. Wymiar nałożonej kary stanowi zaledwie 0,00007% zysku netto osiągniętego przez Spółkę za 2019 rok oraz 0.000022% kapitałów własnych Spółki za 2019 rok, a także 0,0023% środków pieniężnych wykazanych na koniec 2019 r. Zasadne jest zatem stanowisko, że jak wynika z podanych wartości [...] i [...] zaplata kary w wysokości 1.000 zł nie spowoduje zagrożenia wypłacalności Spółki niemniej będzie stanowiła istotny środek represyjny, prewencyjny i edukacyjny o czym świadczy chociażby fakt, że spółka podjęła działania zmierzające do poprawy standardów obsługi klienta. Jednak nie oznacza to automatycznej zmiany. Tym samym zasadnie Rzecznik uznał, że nie wystąpiły okoliczności uzasadniające zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej nakładanej na Stronę. Sąd podziela przytoczony przez RF pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r., (sygn. akt II GSK 401/09, że usunięcie przez zakład ubezpieczeń stanu niezgodnego z prawem co do zasady nie ma znaczenia przy nakładaniu kary pieniężnej.
Sąd uznał również za nietrafne pozostałe zarzuty skargi podzielając w tym zakresie w pełni stanowisko Rzecznika i przyjmując je za własne bez konieczności ich powielania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.