I SA/Wa 1854/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę PZD Stowarzyszenia Ogrodowego, potwierdzając prawo do ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie nieruchomości zajmowanych przez rodzinny ogród działkowy.
Sprawa dotyczyła skargi PZD Stowarzyszenia Ogrodowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu opłaty rocznej za użytkowanie nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy. Skarżący kwestionował podstawę prawną ustalenia tej opłaty. Sąd uznał, że mimo iż ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie przewiduje wprost opłaty, to właściciel nieruchomości (gmina) ma prawo ją ustanowić na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także uchwały rady miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę PZD Stowarzyszenia Ogrodowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która potwierdziła decyzję Prezydenta Miasta o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania nieruchomości przez PZD oraz ustaleniu opłaty rocznej z tego tytułu. Skarżący zarzucał brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty. Sąd przypomniał, że użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym, które może być ustanowione odpłatnie lub nieodpłatnie, a właściciel nieruchomości (w tym jednostka samorządu terytorialnego) ma prawo dysponować nią zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Sąd uznał, że mimo iż ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie zawiera wprost przepisu o opłacie, to nie wyłącza ona możliwości jej ustalenia. Powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwałę Rady Miasta, sąd stwierdził, że właściciel nieruchomości komunalnej ma prawo obciążyć ją opłatą roczną za użytkowanie, w tym przypadku w wysokości 1% wartości nieruchomości. Sąd oddalił skargę, uznając, że ustalenie opłaty w drodze decyzji administracyjnej nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje podstawa prawna do ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo braku bezpośredniego przepisu w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych, właściciel nieruchomości (gmina) ma prawo ustanowić opłatę za użytkowanie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz uchwały rady miasta, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.r.o.d. art. 76 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Przepisy te regulują nabycie z mocy prawa prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy, ale nie wyłączają możliwości ustalenia odpłatności.
Pomocnicze
u.g.n. art. 14 § ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomości jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego, przy czym zawarcie umowy użytkowania wymaga zgody odpowiedniej rady lub sejmiku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
k.c. art. 258
Kodeks cywilny
Użytkownik ponosi ciężary, które powinny być pokrywane z pożytków rzeczy.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rozpatrywania odwołań.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wydania jej bez podstawy prawnej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel nieruchomości komunalnej ma prawo ustanowić opłatę roczną za użytkowanie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy, nawet jeśli ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych nie przewiduje tego wprost. Ustalenie opłaty w drodze decyzji administracyjnej jest dopuszczalne i nie narusza prawa.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty rocznej za użytkowanie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy. Decyzja o ustaleniu opłaty została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Godne uwagi sformułowania
Użytkowanie jest ograniczone prawo rzeczowe, którego istotą jest obciążenie rzeczy prawem do jej używania i pobierania jej pożytków. Podmioty gospodarujące nieruchomościami Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego muszą podporządkować się ścisłym regułom nazwanym przez ustawodawcę zasadami prawidłowej gospodarki. Gdyby ustawodawca zamierzał przyjąć, iż użytkowanie gruntów przez Ogrody działkowe ma mieć charakter nieodpłatny, to zwarłby tego rodzaju zastrzeżenie w przepisach ustawy ustanawiając wyjątek od ogólnych reguł.
Skład orzekający
Monika Sawa
przewodniczący sprawozdawca
Gabriela Nowak
sędzia
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za użytkowanie nieruchomości komunalnych przez rodzinne ogrody działkowe, interpretacja przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w kontekście odpłatności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej rodzinnych ogrodów działkowych i nabycia prawa użytkowania z mocy prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej dla rodzinnych ogrodów działkowych i interpretacji przepisów dotyczących prawa użytkowania nieruchomości komunalnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy rodzinne ogrody działkowe muszą płacić za użytkowanie gruntu? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1854/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-07-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-09-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Gabriela Nowak Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Monika Sawa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 553/21 - Wyrok NSA z 2024-05-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 2, 12, 67, 14 ust. 2 i 5 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie: WSA Gabriela Nowak WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu stwierdzenia nabycia prawa użytkowania nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO/organ), działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania PZD Stowarzyszenie Ogrodowe w [...] OZM w [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], w której pkt 1 stwierdzono nabycie z dniem [...] stycznia 2014 r. przez PZD Stowarzyszenie Ogrodowe, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...], prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...] ", położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr ewid. [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą [...] i nr ewid. [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą [...]; w pkt 2 ustalono opłatę roczną dla PZD z tytułu prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...] ", położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr ewid. [...] i [...], w wysokości [...] zł + VAT (23%) = [...] płatną do [...] marca każdego roku, poczynając od 2019 r. Opłata może być aktualizowana nie częściej niż raz na trzy lata na skutek zmiany wartości nieruchomości; w pkt 3 odmówiono stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 2014 r. przez ww. PZD Stowarzyszenie Ogrodowe, prowadzące Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] ha, objęta księgą wieczystą [...]; utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2018 r. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Okręgowy Zarząd Mazowiecki PZD wnioskiem z [...] października 2016 r. nr [...] wystąpił o wydanie, na podstawie przepisów ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 40), decyzji stwierdzającej nabycie przez PZD prawa użytkowania działek nr. ewid. [...] z obrębu [...] o pow. [...]. W związku z powyższym decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 76 ust. 2 w związku z art. 76 ust. 1 pkt. 3 i 4, art. 75 ust. 5 pkt. 2 i ust. 7 w związku z art. 76 pkt 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz art. 104 i 107 kpa oraz Uchwały Rady Miasta [...] z [...] kwietnia 2016 r. w sprawie zasad obciążania nieruchomości komunalnych prawem użytkowania, w pkt 1 stwierdził nabycie z dniem [...] stycznia 2014 r. przez PZD Stowarzyszenie Ogrodowe, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...], prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów kc, nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr ewid. [...]; w pkt 2 ustalił opłatę roczną dla PZD z tytułu prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów kc, nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...] ", położonych w [...] przy ul. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki: nr ewid. [...], w wysokości [...] zł + VAT (23%) = [...] płatną do [...] marca każdego roku, poczynając od 2019 r. Opłata może być aktualizowana nie częściej niż raz na trzy lata na skutek zmiany wartości nieruchomości; w pkt 3 odmówił stwierdzenia nabycia z dniem [...] stycznia 2014 r. przez ww. PZD Stowarzyszenie Ogrodowe, prowadzące Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" prawa użytkowania - w rozumieniu przepisów kc, nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że uprawnionym do wniesienia przedmiotowego wniosku był PZD siedzibą w [...], gdyż stał się on stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, zaś Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" stał się jednostką organizacyjną tego stowarzyszenia ogrodowego. Organ powołał się przy tym na dołączoną do akt sprawy Uchwałę Nr [...] zebrania wszystkich działkowców korzystających z działek w ROD im. "[...] " w [...] w dniu [...] czerwca 2014 r. w sprawie pozostawienia rodzinnego ogrodu działkowego, jako jednostki organizacyjnej stowarzyszenia ogrodowego PZD i powierzenia mu prowadzenia tego ogrodu. Wskazał, że przedmiotowe działki leżą na terenie nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Organ stwierdził, że zgodnie z ustaleniami zmian Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z [...] września 2010 r., ww. działki leżą na terenie, dla którego przyjęto kierunek w zagospodarowaniu przestrzennym pod ogrody działkowe (teren oznaczony symbolem ZD) i zostały one nabyte przez gminę Miasto [...]: działka nr [...] - decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. nr [...] i uregulowana jest obecnie w [...], działka nr [...] - decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 1998 r. nr [...] i uregulowana jest obecnie w [...] oraz działka nr [...] - decyzją Wojewody [...] z [...] lutego 1998 r. nr [...] i uregulowana jest obecnie w [...]. Jednocześnie organ wskazał, że w kartach inwentaryzacyjnych znajdują się wpisy dot. użytkowania działek przez Wojewódzki Zarząd PZD oraz wpisy o przeznaczeniu terenu w planie zagospodarowania przestrzennego (Uchwała [...] z [...] listopada 1985 r.) - [...] tereny ogrodów działkowych. Organ podniósł także, że w aktach znajdują się archiwalne kopie dokumentów świadczących o istnieniu ogrodów w latach 1987-1988 (m.in. decyzja nr [...] z [...] 06.1988 r. o wygaśnięciu zarządu nieruchomości nr ewid. [...]), wniosek z 1973 r. ZPL o wydzielenie z Kw [...] działki nr [...] przy ul. [...] i działki nr [...] przy ul. [...] stanowiącej pracownicze ogrody działkowe. Podkreślił, że zgodnie z Kartą Rejestracyjną Rodzinnego Ogrodu Działkowego ogród - "[...] " jest ogrodem stałym wpisanym do rejestru PZD pod nr [...] i został utworzony w roku 1965. Prezydent stwierdził także, że w dniu [...] stycznia 2014 r. na nieruchomościach oznaczonych nr. ewid. [...] i funkcjonował - wskazany w art. 76 ust. 1 pkt. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - co najmniej [...] lat rodzinny ogród działkowy, a nabycie prawa własności nieruchomości przez gminę Miasto [...] nastąpiło w związku z funkcjonowaniem na nich rodzinnego ogrodu działkowego. Ponadto wskazał, że z wypisu z rejestru rodzinnych ogrodów działkowych Krajowej Rady PZD wynika, że ogród działkowy ma charakter stały. W ocenie Prezydenta została spełniona przynajmniej jedna przesłanka wskazana w art. 76 ww. ustawy. Prezydent powołując się na art. 14 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że nabycie użytkowania o którym mowa w art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych nie jest nabyciem pierwotnym. Jest to sytuacja swego rodzaju wywłaszczenia gminy z jej własności i nie może następować nieodpłatnie. Organ wskazał, że stawka opłaty rocznej za nieruchomości pod rodzinne ogrody działkowe została określona w ww. Uchwale Rady Miasta [...] i wynosi 1% wartości danej nieruchomości. Podniósł, że rzeczoznawca majątkowy wycenił wartość działki nr ewid. [...] i [...] na kwotę [...] zł, w związku z tym wysokość rocznej opłaty wyniesie 1 % tej wartości, co daje kwotę [...] zł. Jednocześnie Prezydent uznał, że działka nr ewid [...] o pow. [...] ha nie jest zajmowana przez rodzinny ogród działkowy, zatem nie mógł stwierdzić nabycia prawa użytkowania w stosunku do tej nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska podał, że podczas wizji w terenie stwierdzono, iż ww. działka położona jest poza terenem wydzielonym, ogrodzonym i wykorzystywanym przez Ogród Działkowy "[...]" oraz przylega bezpośrednio do działki drogowej gminy [...] i wykorzystywana jest jako wspólny ciąg komunikacyjny dla obu gmin. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł PZD Stowarzyszenie Ogrodowe w [...] Okręgowy Zarząd [...] w [...], kwestionując zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt. 2, tj. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, a w szczególności: art. 2, 7 i art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 6, 7, 107 kpa, art. 75 ust. 5 i 7, art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz art. 14 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że stanowią one podstawę do ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntu pod rodzinnymi ogrodami działkowymi nabywanego przez PZD z mocy prawa oraz wydanie w tym zakresie decyzji bez podstawy prawnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2018 r. Organ wskazał, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał za prawidłowe ustalenia organu pierwszej instancji w odniesieniu do działek ewid. nr [...] i nr [...], w której przyjęto, że została spełniona co najmniej jedna z przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 1 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, pozwalająca na stwierdzenie nabycia, przez wnioskodawcę, prawa użytkowania tych nieruchomości z dniem [...] stycznia 2014 r. Organ podniósł także, że zajęte są one przez rodzinny ogród działkowy, utworzony w 1965 r., który stał się ogrodem stałym na podstawie art. 33 ustawy z 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 12, poz. 58 ze zm.). Za prawidłowe Kolegium uznało również rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania w odniesieniu do działki ewid. nr [...] w sytuacji gdy nie jest ona zajmowana przez rodzinny ogród działkowy, w rozumieniu art. 2 ust. 5 ww. ustawy. SKO przyjęło za organem I instancji, że stanowi ona w istocie użytek drogowy i położona jest poza terenem wydzielonym, ogrodzonym i wykorzystywanym przez ogród działkowy oraz przylega bezpośrednio do działki drogowej gminy [...] i wykorzystywana jest jako wspólny ciąg komunikacyjny dla obu gmin. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących ustanowionej opłaty rocznej Kolegium wskazało, że art. 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych został wprowadzony w celu regulacji stanu prawnego gruntów będących w faktycznym użytkowaniu rodzinnych ogrodów działkowych. Podniosło, że dokonując analizy normy prawnej w nim określonej stwierdzić należy, iż wprowadzono nim możliwość swoistego "zasiedzenia" (a nie wywłaszczenia, jak wskazał organ I instancji) przez stowarzyszenie ogrodowe nieruchomości zajmowanej przez rodzinny ogród działkowy od kilkudziesięciu lat i uzyskania tytułu prawnego w postaci użytkowania. Kolegium podniosło także, że nabycie takie następuje z mocy samego prawa w chwili wejścia w życie ustawy, zatem ustawodawca przewidział konieczność stwierdzenia nabycia tego prawa w drodze decyzji, która stwierdza jedynie istniejący stan prawny, ma więc charakter deklaratoryjny. SKO uznało jednocześnie za niezasadne powołanie przez Prezydenta jako argumentu o konieczności ustalenia opłaty za użytkowanie przepisu art. 14 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż zdaniem organu mają tu zastosowanie jedynie przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, tj. art. 75 i art. 76 ustawy, których celem jest uregulowanie statusu prawnego ogrodów działkowych. Podkreśliło, że na ich podstawie właściciel terenu zajętego przez ogród mógł wydać decyzję o jego likwidacji, albo - w przypadku zaniechania jej wydania w określonym terminie - powinien stwierdzić nabycie prawa użytkowania przez stowarzyszenie ogrodowe, a decyzja w tej sprawie nie należy do decyzji uznaniowych. Organ wskazał, że nabycie prawa użytkowania nieruchomości następuje przy spełnieniu określonych przesłanek z mocy prawa. Stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy nabywa prawo użytkowania - w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny - nieruchomości zajmowanej przez ten rodzinny ogród działkowy. Wskazało także, że w myśl art. 258 kc, w stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy. Powyższe zdaniem Kolegium oznacza, że właściciel nieruchomości może ustanowić opłatę za użytkowanie, którą zobowiązany jest ponosić ogród działkowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji wywiódł PZD w [...] Okręg [...] w [...] zaskarżając ją w części, tj. w zakresie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta [...] co do ustalenia opłaty dla PZD z tytułu prawa użytkowania przedmiotowych nieruchomości. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana bez podstawy prawnej w zakresie ustalenia opłaty, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w konsekwencji narusza art. 138 § 1 pkt 1 kpa, przez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta w zakresie ustalenia ww. opłaty, pomimo, iż decyzja Prezydenta w tej części była wydana bez podstawy prawnej. Jednocześnie na podstawie art. 46 § 1 pkt 3 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ppsa wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w zaskarżonej części, a w oparciu o art. 135 ppsa wniósł również o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta w części, tj. w zakresie ustalenia przedmiotowej opłaty. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Prezydent wydał przedmiotową decyzję na podstawie bezsprzecznie nietrafnych przepisów art. 76 ust. 2 w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 75 ust. 5 pkt 2 i ust. 7 w zw. z art. 76 pkt 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych oraz art. 104 i 107 kpa oraz w oparciu o Uchwałę Rady Miasta [...] z [...] kwietnia 2016 r. w sprawie zasad obciążania nieruchomości komunalnych prawem użytkowania. Wskazał, że ww. przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w wyraźny sposób dają postawę do wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące rodzinny ogród działkowy zajmujący tą nieruchomość. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający skutek nabycia prawa użytkowania, który nastąpił z mocy ustawy. Zdaniem skarżącego skoro żaden przepis przedmiotowej ustawy nie przewiduje możliwości ustalenia opłaty za tak nabyte prawo użytkowania, brak jest przesłanek do powoływania art. 76 czy art. 75 ww. ustawy w zakresie ustalenia opłaty za prawo użytkowania. Podniósł, że podobnie kształtuje się sytuacja w zakresie ustalenia opłaty z tytułu prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślił, że SKO mimo, iż stwierdziło, że organ I instancji niezasadnie powołał się na przedmiotowy przepis, albowiem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie to, i tak zdecydowało o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Prezydenta, co skarżący uznał za irracjonalne. Jednocześnie stwierdził, że SKO zacytowało uzasadnienie Prezydenta, w którym organ I instancji odniósł się do orzeczenia TK z [...] grudnia 2008 r. sygn. akt [...], a zapadło ono przed wejściem w życie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. Zatem w ocenie skarżącego, dopiero ta ustawa pozwoliła uregulować stan prawny gruntów zajmowanych przez Rodzinne Ogrody Działkowe. Wskazał, że okoliczność tą całkowicie pominęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze i uznało, że organ I instancji trafnie oparł się na ww. orzeczeniu Trybunału, co w konsekwencji, zdaniem skarżącego wpłynęło na błędną interpretację przepisu art. 76 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Skargą objęta jest jedynie ta część decyzji, która dotyczy ustalenia odpłatności na użytkowanie terenu zajętego przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" wobec tego Sąd orzekał tylko w tym zakresie. Na wstępie Sąd pragnie przypomnieć, że użytkowanie uregulowane jest w przepisach art. 252 i n kc. Jest to ograniczone prawo rzeczowe, którego istotą jest obciążenie rzeczy (tu nieruchomości gruntowej) prawem do jej używania i pobierania jej pożytków. Prawo to może być ustanowione odpłatnie jak i nieodpłatnie, a dysponentem w tym zakresie, co do zasady, każdorazowo jest właściciel rzeczy – stosownie do uprawnień płynących z art. 140 kc. Właściciel będący podmiotem prywatnym może samodzielnie dysponować rzeczą nawet gdyby miał nie mieć z tego jakichkolwiek korzyści. Inne obowiązki w stosunku do majątku a zwłaszcza w stosunku do nieruchomości – ma podmiot publicznoprawny tj. Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Zasady w tym zakresie wyznaczają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Z 2018r., poz.2204, dalej jako ugn) przy czym, jak stanowi art. 2 ugn, w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami ustawa nie narusza innych ustaw. Z przepisów zawartych w ugn wynika jednoznacznie, iż podmioty gospodarujące nieruchomościami Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego muszą podporządkować się ścisłym regułom nazwanym przez ustawodawcę zasadami prawidłowej gospodarki (art. 12 ugn, art. 67 i n ugn). Z całokształtu regulacji zawartej w ugn wynika, że gdy chodzi o nieruchomości "publiczne" to stosowanie jakichkolwiek zasad innych niż stricte rynkowe, z zastosowaniem mechanizmu przetargów poprzedzonych obwieszczeniami itd. - dopuszczalne jest jedynie w stosunku do innych podmiotów publicznoprawnych, a zatem bądź to w stosunku do Skarbu Państwa, bądź to w stosunku do innej jednostki samorządu terytorialnego. Reżim płynący z zasad zawartych w ugn może być złamany jedynie w przypadku istnienia innej normy ustawowej, zasady te wyłączającej. I tak, jak prawidłowo wskazał Prezydent a niewłaściwie zakwestionowało te rozważania SKO, gdy chodzi o ograniczone prawa rzeczowe, to art. 14 ust. 2 zd. 2 ugn jednoznacznie stanowi, że nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi (a więc przykładowo prawem użytkowania) na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego, przy czym zawarcie umowy użytkowania w takim wypadku wymaga zgody odpowiednio rady lub sejmiku (w zależności od kategorii jednostki samorządu terytorialnego; art. 14 ust. 5 ugn). W kontrolowanej sprawie organ przywołał ów art. 14 ust. 2 ugn oraz wyrok WSA w [...] z [...] października 2014r. sygn. akt [...] ; i wyjaśnił, że jakkolwiek art. 76 ust. 2 ustawy, będący postawą nabycia z dniem [...] stycznia 2014r. przez PZD nieruchomości zajmowanych przez Rodzinny Ogród Działkowy "[...]" nie przewiduje w swej treści obligatoryjnego określenia odpłatności za korzystanie z tego prawa – to jednak nie ma też żadnego przepisu szczególnego, który wyłączałby ww. odpłatność bądź rozszerzał wyjątek płynący z art. 14 ust. 2 ugn. Stanowisko to zostało rzeczowo uzasadnione w decyzji I instancji i nie budzi wątpliwości Sądu. Błędne jest stanowisko SKO w tym zakresie lecz nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie można oczywiście nie dostrzec, że pkt. 1 decyzji Prezydenta Miasta [...] ma charakter decyzji deklaratoryjnej, potwierdza nabycie prawa użytkowania z mocy prawa w określonej ustawą dacie ( a więc w dacie wejścia jej w życie) i nie ma ani charakteru ani formy czynności prawnej rozporządzającej. Jeśli jednak nawiązać do podobnej w swym charakterze regulacji dotyczącej komunalizacji, a więc do treści art. 5 i nast. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) i mającej charakter stricte deklaratoryjny decyzji wojewody orzekającego o spełnieniu warunków do przejścia prawa własności, to jednoznacznie ustawodawca wskazał tam, iż ma ona nieodpłatny charakter (choć dotyczy dwóch podmiotów publicznych). Oznacza to, zdaniem Sądu, że gdyby ustawodawca zamierzał w ramach regulacji stanowiącej podstawę prawną kontrolowanej decyzji SKO, przyjąć, iż użytkowanie gruntów przez Ogrody działkowe ma mieć charakter nieodpłatny, to zwarłby tego rodzaju zastrzeżenie w przepisach ustawy ustanawiając wyjątek od ogólnych reguł. Skoro jednak ustawodawca nie wprowadził regulacji w zakresie nieodpłatności użytkowania gruntów przez ogrody działkowe, a strona skarżąca nie wykazała przepisu szczególnego, który w ramach zasad prawidłowej gospodarki wyłączałby na jej rzecz zasadę odpłatności za prawo użytkowania nieruchomości – to nie można uznać , w ocenie Sądu aby sporna decyzja naruszała prawo. Wprawdzie użytkowanie jest instytucją prawa cywilnego, to jednak skoro ustawodawca uregulował jego ustanowienie czy też potwierdzenie (jak w sprawie niniejszej) z mocy prawa (w określonej dacie) w drodze deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, to należy przyjąć, że tym samym dopuścił określenie w decyzji innych warunków tego prawa. Rozwiązania wykształcone w orzecznictwie (choćby na tle dekretu z [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. poz. 279), gdzie przyjęto ustalanie opłaty za użytkowanie wieczyste w decyzji administracyjnej ustanawiającej to prawo - pomimo, że z przepisów k.c. i ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że opłata roczna ma charakter cywilistyczny) należy odnieść także do uregulowanej w ustawie instytucji użytkowania nieruchomości przez rodzinne ogrody działkowe. Wobec tego przyjęcie zasady odpłatności za użytkowanie nieruchomości ustalenie jej w drodze decyzji administracyjnej nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta [...] jako organ wykonawczy Rady Miasta [...] wykonał uchwałę Rady Miasta [...] nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. w sprawie zasad obciążania nieruchomości komunalnych prawem użytkowania. Zgodnie z § 2 ust. 1 tejże uchwały obciążenie nieruchomości użytkowaniem następuje za wynagrodzeniem w formie opłat rocznych. Zgodnie § 2 ust. 3 tejże uchwały stawka opłat rocznych za nieruchomości przekazane Stowarzyszeniom Ogrodowym w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych ustala się w wysokości 1% wartości danej nieruchomości. Wobec tego przyjęcie samej zasady odpłatności za prawo użytkowania nieruchomości – nie narusza prawa. Z powyższych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI