I SA/WA 1850/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
komunalizacjanieruchomościspółdzielniawznowienie postępowaniatytuł prawnygminaKPAsąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni na decyzję KKU odmawiającą uchylenia decyzji komunalizacyjnej, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości.

Spółdzielnia wniosła o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, twierdząc, że jest następcą prawnym właściciela nieruchomości, która miała zostać przejęta przez gminę. Po odmowie uchylenia decyzji przez Wojewodę i Krajową Komisję Uwłaszczeniową, Spółdzielnia zaskarżyła decyzję KKU. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że Spółdzielnia nie wykazała legitymacji strony w postępowaniu, ponieważ nie przedstawiła dowodów na posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości.

Sprawa dotyczyła skargi Powszechnej Spółdzielni [...] w O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (KKU), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej z 1998 r. Decyzja komunalizacyjna stwierdzała nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Gminę O. Spółdzielnia, jako następca prawny poprzedniego podmiotu, wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że jest właścicielem nieruchomości. Wojewoda wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości. KKU podtrzymała to stanowisko, wskazując, że w postępowaniu komunalizacyjnym strony to Skarb Państwa i gmina, a inne podmioty mogą uczestniczyć tylko wtedy, gdy wykażą tytuł prawnorzeczowy. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając sprzeczność decyzji z materiałem dowodowym i istnienie dwóch identycznych decyzji Wojewody. WSA oddalił skargę, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała legitymacji strony w rozumieniu art. 28 Kpa, ponieważ nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej prawo do nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Sąd podkreślił, że brak wykazania tytułu prawnorzeczowego uniemożliwia uchylenie decyzji komunalizacyjnej w trybie wznowienia postępowania. Zarzut dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej uznał za wykraczający poza zakres sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli wykaże się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w postępowaniu komunalizacyjnym, którego celem jest przejście własności mienia Skarbu Państwa na gminę, stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć jako strony tylko wtedy, gdy posiadają tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, co daje im interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § ust. 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych

Podstawa prawna decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę.

Ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Pusa art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pusa art. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania, która musi wykazać interes prawny.

Kpa art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.

Kpa art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy brak podstaw do jej uchylenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia nie wykazała tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości, co pozbawia ją statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym i możliwości żądania jego wznowienia.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia jest następcą prawnym właściciela nieruchomości i ma interes prawny w postępowaniu. Istnieją dwie identyczne decyzje Wojewody o tym samym numerze, co skutkuje nieważnością decyzji komunalizacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Inny podmiot może uczestniczyć jako strona postępowania, gdy wykaże, iż do komunalizowanej nieruchomości przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy. Brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie prawo do nieruchomości skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 4 Kpa. Zarzuć dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Jerzy Siegień

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu komunalizacyjnym i wymogów wykazania tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości w trybie wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań komunalizacyjnych na podstawie przepisów z 1990 r. i interpretacji KPA w kontekście tych postępowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące stron i wznowienia postępowania, szczególnie w kontekście historycznych przepisów o komunalizacji mienia.

Kiedy spółdzielnia nie może odzyskać nieruchomości: kluczowa rola tytułu prawnego w postępowaniu komunalizacyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1850/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący/
Jerzy Siegień
Mirosław Gdesz. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Asesor WSA Mirosław Gdesz /spr./ Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Powszechnej Spółdzielni [...] w O. (dalej powoływana jako Spółdzielnia) od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] o odmowie uchylenia po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności przez Gminę O. nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] uregulowane w księdze wieczystej nr Hip [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2003 r. Spółdzielnia wystąpiła o wznowienie postępowania wskazując, że jako następca prawny Powszechnej Spółdzielni [...] z odpowiedzialnością z udziałami w O. - przejęła na własność przedmiotową nieruchomość i ma interes prawny w występowaniu jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone powołaną decyzją komunalizacyjną. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania Wojewoda [...] powołaną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił uchylenia decyzji stwierdzając, że analiza materiału dowodowego nie potwierdziła aby Spółdzielnia dysponowała tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Komisja stwierdziła, że w postępowaniu komunalizacyjnym, którego stronami są Skarb Państwa i właściwa gmina, inny podmiot może uczestniczyć jako strona postępowania, gdy wykaże, iż do komunalizowanej nieruchomości przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy. Jeśli idzie o Spółdzielnię to brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego takie prawo do nieruchomości skutkuje odmową uchylenia decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 4 Kpa.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniosła Spółdzielnia, domagając się jej uchylenia i zarzucając sprzeczność z zebranym materiałem dowodowym. W skardze podniesiono, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że Spółdzielnia jest właścicielem spornej nieruchomości. Ponadto wskazuję , że istnieją dwie identyczne decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r. o tym samym numerze co skutkuje nieważnością decyzji komunalizacyjnej.
Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna są zgodne z prawem materialnym i procesowym. Stanowisko, że ze względu na niewskazanie interesu prawnego stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa, a w związku z tym nie może się domagać uchylenia decyzja w trybie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa jest prawidłowe.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ administracji publicznej po wznowieniu postępowania bada w pierwszej kolejności, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Dopiero uznanie, że spełniona została przesłanka wznowienia daje podstawę do ponownego rozpoznawania sprawy i dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości prawomocnej decyzji (wyrok NSA z 10 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 2172/97).
Jeżeli organ dojdzie do wniosku, że jednak nie ma podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 Kpa, ponieważ brak jest przesłanek wznowieniowych - np. strona, która domagała się wznowienia postępowania z mocy art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie ma legitymacji strony - wówczas w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 Kpa wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. (NSA wyrok z dnia 11 kwietnia 2000 r. sygn. akt I S.A. 2080/98 LEX nr 77605).
W przedmiotowej sprawie organ uznał, że Spółdzielnia nie jest stroną uprawnioną do żądania uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji komunalizacyjnej wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). W postępowaniu tym, którego celem jest przejście prawa własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę z dniem 27 maja 1990 r., stronami są Skarb Państwa i gmina. Inne podmioty mogą uczestniczyć w tym postępowaniu, o ile legitymują się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości. Tylko bowiem taki tytuł powoduje, iż dany podmiot ma w postępowaniu interes prawny, a zatem przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa.
Spółdzielnia żądając uchylenia decyzji, powinna wykazać, iż przysługuje jej tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, iż była właścicielem przedmiotowych działek do dnia 27 maja 1990 r. Swoje przeświadczenie w tej materii strona skarżąca opiera na dokumentach, które w żaden sposób nie potwierdzają jej twierdzeń i nie obalają treści księgi wieczystej. Zresztą strona skarżąca w swoim pismach mając świadomość tej sytuacji powołuje się na to, że jako samoistny posiadacz nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze zasiedzenia, co nie zostało jednak potwierdzone do tej pory przez sąd powszechny.
W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, że zarówno w postępowaniu administracyjnym jak też w postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący nie wykazał się prawem do przedmiotowej działki.
W odniesieniu do tej działki nie zostało wydane orzeczenie o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a żaden z dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, że był on w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowych działek.
Skoro zatem Spółdzielnia nie wykazała, że jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa, to decyzja o odmowie uchylenia decyzji komunalizacyjnej jest prawidłowa.
Natomiast zarzut dotyczący nieważności decyzji komunalizacyjnej wykracza poza granice niniejszej sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI