I SA/Wa 185/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości, uznając, że organy nie wykazały braku przesłanek do podziału niezbędnego do korzystania z budynku mieszkalnego.
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości zabudowanej, który miał na celu wydzielenie działek budowlanych niezbędnych do korzystania z budynków mieszkalnych. Organy administracji odmówiły zatwierdzenia, wskazując na specyficzne położenie dachu budynku nad sąsiednią działką oraz potencjalne komplikacje w korzystaniu z nieruchomości. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały, iż podział uniemożliwia korzystanie z budynków w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające zatwierdzenia podziału nieruchomości. Podstawą materialnoprawną decyzji organów był art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dopuszcza podział nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Organy administracji odmówiły zatwierdzenia podziału, argumentując, że projektowany podział uniemożliwi prawidłowe korzystanie z budynków ze względu na wystające fragmenty dachu nad sąsiednie działki oraz wspólne ściany. Sąd uznał te argumenty za nieprzekonujące. Stwierdził, że organy nie wykazały, iż podział nieruchomości w sposób wskazany przez wnioskodawcę uniemożliwia korzystanie z budynków w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że prawo do podziału rzeczy jest elementem prawa własności i nie powinno być interpretowane w sposób zawężający. Wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla oceny dopuszczalności podziału nieruchomości w kontekście art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zwrócił uwagę, że obecny układ obiektów na jednej działce może utrudniać korzystanie z budynków, a wnioskowany podział przyczyni się do prawidłowego i racjonalnego korzystania z nich, zwłaszcza w kontekście możliwości ustanowienia służebności. Sąd uznał, że organy naruszyły zasady prawdy obiektywnej i przekonywania, nie wykazując w sposób należyty podstaw do odmowy zatwierdzenia podziału.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości, jeśli podział ten jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego i nie uniemożliwia tego korzystania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż projektowany podział uniemożliwia korzystanie z nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że prawo do podziału rzeczy jest elementem prawa własności i nie powinno być interpretowane w sposób zawężający, a przepisy Prawa budowlanego nie mają decydującego znaczenia dla oceny dopuszczalności podziału nieruchomości w tym kontekście.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.g.n. art. 4 § 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja działki budowlanej, która musi umożliwiać prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków.
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady przekonywania.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem prawa.
u.g.n. art. 96 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawa wydawania decyzji administracyjnej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.
p.b. art. 3 § pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku, która była błędnie interpretowana przez organy.
p.b. art. 3 § pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Prawo własności i jego granice, w tym prawo do korzystania z rzeczy.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
rozp. podział nieruchomości art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości
Wymagania dotyczące sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy Prawa budowlanego nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla oceny dopuszczalności podziału nieruchomości w kontekście ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podział nieruchomości jest niezbędny do korzystania z budynków mieszkalnych i nie uniemożliwia tego korzystania, mimo specyficznego położenia dachu. Prawo do podziału rzeczy jest elementem prawa własności i nie powinno być interpretowane w sposób zawężający.
Odrzucone argumenty
Projektowany podział uniemożliwia prawidłowe korzystanie z budynków ze względu na wystające fragmenty dachu nad sąsiednie działki oraz wspólne ściany.
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego działka budowlana to zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce organy nie wykazały, że proponowany podział uniemożliwi – jak twierdzi organ – korzystanie z nieruchomości w rozumieniu zarówno art. 95 pkt 7, jak i art. 4 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami prawo do dzielenia rzeczy własnej jest prawem przysługującym właścicielowi, a wynikającym z samej istoty prawa własności przepisy zatem ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności (...) nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
przewodniczący
Anna Fyda-Kawula
sprawozdawca
Przemysław Żmich
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości w celu wydzielenia działek budowlanych niezbędnych do korzystania z budynków mieszkalnych, zwłaszcza w sytuacjach zabudowy o specyficznej konstrukcji (np. wystające dachy)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości zabudowanej, gdzie organy administracji odmawiają zatwierdzenia z uwagi na kwestie techniczne związane z konstrukcją budynków, które sąd uznał za nieistotne dla celu podziału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące podziału nieruchomości, gdy organy administracji opierają się na wątpliwych argumentach technicznych, ignorując prawo własności i cel podziału.
“Czy wystający dach może zablokować podział działki? Sąd wyjaśnia granice prawa własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 185/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-09-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/ Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/ Przemysław Żmich Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 621/23 - Wyrok NSA z 2024-07-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, 11 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2204 art. 95 pkt 7, 4 ust. 3a, 96 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1964 nr 16 poz 93 art. 140 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz - Kluj, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Anna Fyda – Kawula (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.G. - Syndyka S. Spółdzielni Mieszkaniowej w upadłości likwidacyjnej w W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Syndyka S. Spółdzielni Mieszkaniowej w upadłości likwidacyjnej w W. – K.G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Warszawie zaskarżoną decyzją z 22 listopada 2021 r. nr KOC/5760/Pd/21 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania syndyka Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w upadłości likwidacyjnej w [...] (Skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr 395/2021 odmawiającą zatwierdzenia podziału części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] w Dzielnicy [...], przedstawionego na mapie z projektem podziału stanowiącej załącznik do decyzji na działki nr [...] użytek [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO stwierdziło, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektowanego podziału działki nr [...] prowadzone jest na wniosek złożony przez właściciela działki, tj. Śródmiejską Spółdzielnię Mieszkaniową w upadłości likwidacyjnej, zastępowaną przez syndyka masy upadłości. Podstawę materialnoprawną wniosku oraz decyzji organu I instancji stanowił art. 95 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu: wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Definicję działki budowlanej zawiera zaś art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że jest to zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Organ odwoławczy stwierdził, że przy podziale nieruchomości zabudowanej chodzi o zapewnienie prawidłowego (zgodnego z celem) i racjonalnego (zgodnego z przeznaczeniem) korzystania z budynków i urządzeń położonych na wydzielanej działce, przez co należy rozumieć podział w oparciu o kryteria faktyczne (dotychczasowa legalna zabudowa), który nie będzie sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa własności. Tym samym podział nieruchomości nie może nastąpić, jeśli wydzielana działka budowlana uniemożliwiałaby zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. W ocenie SKO, projektowane do wydzielenia działki nr [...] i nr [...] uniemożliwiają zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z budynków, gdyż oba obiekty budowlane oznaczone numerami porządkowymi [...] od ul. [...] posiadają dach dwupołaciowy (dwuspadowy), którego dolna część zwieszona jest nad częścią obiektów jednokondygnacyjnych posadowionych na projektowanej działce odpowiednio nr [...] i nr [...]. Projektowany podział powoduje zatem wydzielenie działki, na której nie będzie w pełni posadowiony budynek ozn. nr [...] i [...]. Z powyższego względu nie jest również możliwe wydzielenie działki nr [...]. Zdaniem organu, działanie takie nie spełnia celu normy art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wręcz przeciwnie – projektowany podział rodzi dodatkowe ryzyka i komplikacje w zakresie prawidłowego korzystania z budynków ozn. nr [...], [...] i [...]. Faktu tego nie zmienia wskazywana przez Spółdzielnię ewentualna możliwość ustanowienia stosownych służebności - nie jest bowiem celem regulacji art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami wydzielanie działek celem zapewnienia możliwości uzyskania odrębnej ich własności, przy jednoczesnym komplikowaniu stanu faktycznego i prawnego posadowionych na nieruchomości obiektów. Organ odwoławczy stwierdził, że obecny układ obiektów posadowionych na jednej działce w najpełniejszy sposób zapewnia możliwość prawidłowego z nich korzystania. Projektowany podział prowadziłby wyłącznie do powstania nowej sytuacji i nowej konfiguracji budynku na działkach. Organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiłoby pełne wydzielenie wzdłuż pionowych płaszczyzn, z uwagi na fakt, że część dachu z obiektu na działce nr [...] ([...]) pozostałaby na projektowanej działce nr [...], a część dachów z obiektów na projektowanych działkach nr [...] i nr [...] pozostałaby na projektowanych działkach (odpowiednio) nr [...] i nr [...]. Ponadto projektowany podział nie spełnia wymagań określonych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663), gdyż pomimo posiadania odrębnych wejść obiekty budowlane nie byłyby wydzielone w sposób wyraźnie oddzielający je jako odrębnie wykorzystywane części. Nadal po podziale pozostaną elementy takie jak wystające fragmenty dachu i wspólna pojedyncza ściana. Faktyczny stan budynków, ich konstrukcja i elementy takie jak dachy uniemożliwiają wydzielenie obszaru, który mógłby stanowić działkę niezbędną do obsługi budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy przywołał następnie definicję budynku, w tym budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) i stwierdził, że przegrody budowlane wydzielające obiekt z przestrzeni muszą być - co do zasady - kompletne od poziomu podłogi do poziomu dachu i muszą występować ze wszystkich stron. W przypadku wspólności ścian (jak ma to miejsce w tej sprawie), nie można mówić o odrębnym budynku, czy też budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Dodatkowo organ podkreślił, że dach również stanowi część konstrukcyjną i funkcjonalną budynku, a zatem projektowany podział nie może skutkować częściowym podziałem dachu budynku. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zaskarżył ją w całości i wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie i nieodniesienie się do jego treści i brzmienia według dnia pozwolenia na budowę, zgłoszenia zakończenia prac budowlanych, a także z uwagi na próbę jego zawężającego stosowania; b) art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie; c) art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez dowolną jego interpretację i zastosowanie z jednoczesnym pominięciem art. 3 pkt 2a tej ustawy; d) § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości poprzez jego błędne zastosowanie, niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym oraz niezgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym; e) § 210 i 217 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niezastosowanie. 2) przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolne stosowanie przepisów z różnych obszarów prawa: geodezyjnego, budowlanego, ewidencyjnego oraz dążenie do interpretowania ich znaczenia niezgodnie z ich treścią; b) art. 7 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wyrażające się niepodjęciem dostatecznych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym mieszkańców, spółdzielców i masy upadłości służącej zabezpieczeniu wierzycieli spółdzielni; c) art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania, wyrażające się w zastosowaniu do tego postępowania rozstrzygnięcia SKO w innej sprawie, o całkowicie odmiennym stanie faktycznym i prawnym, a także poprzez nieuwzględnienie merytorycznych argumentów Skarżącego i tendencyjne potraktowanie jego wniosków, a w ostatniej decyzji niepodjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego przez SKO w Warszawie; d) art. 77 k.p.a. z uwagi na pominięcie szeregu faktów i dowodów przy rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym chronologii zdarzeń mających wpływ na stosowanie konkretnych przepisów; e) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa i tym samym winna być uchylona. W uzasadnieniu skargi Skarżący stwierdził, że art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje jedno kryterium celu podziału, tj. "niezbędność działki budowlanej do korzystania z budynku mieszkalnego". Tymczasem ani art. 95 pkt 7, ani art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie odwołują się do kwestii pozwolenia na budowę, którego wymóg podkreśla organ - przywołując jednocześnie cytaty z doktryny prawa oraz orzecznictwa. Nie można również powoływać się na poziom dachu jako kryterium rozstrzygające o dopuszczalności podziału działki. W ocenie skarżącego, powoływanie się przez organ na sztuczny problem, jakoby "projektowany podział rodził dodatkowe ryzyka i komplikacje w zakresie prawidłowego korzystania z budynków" nie znajduje oparcia w stanie faktycznym i prawnym. Korzystanie z budynków (np. dokonywanie czyszczenia rynien) w przyszłości po podziale będzie odbywać się tak jak dotychczas, tyle że po podziale - w ramach umów ustanowienia odrębnej własności domów - wręcz porządkująco ustanowione mogą być stosowne służebności. W odniesieniu do części połaci dachowej, która przechodzi na sąsiednią projektowaną działkę, mając na uwadze lokalizację ściany rozdzielającej oba budynki, nie jest możliwe przeprojektowanie granicy, aby uwzględnić tę część dachu w ramach jednej działki. Prawo własności gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią w odniesieniu do granic określonych na płaszczyźnie. Jednak art. 144 Kodeksu cywilnego nie wyklucza całkowicie ingerencji jednej nieruchomości na drugą. W związku z brakiem określenia zasięgu prawa własności w przestrzeni trójwymiarowej (jedynie w płaszczyznach pionowych) pomocna w tym przypadku jest instytucja służebności gruntowej, a dokładniej służebności budynkowej związana z dostępem i ewentualną naprawą i konserwacją tej części dachu. Skarżący podkreślił, że w zakresie podziału geodezyjnego, a z takim postępowaniem mamy do czynienia w tej sprawie, stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prawo budowlane ma natomiast zastosowanie do kwestii stricte budowlanych i związanych z samą budową budynku, jego usytuowaniem i wymaganiami technicznymi, a nie w zakresie podziałów geodezyjnych nieruchomości zabudowanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd dokonał kontroli legalności (zgodności z prawem) wydanych w sprawie decyzji w oparciu o powołane na wstępie kryterium i w jej wyniku stwierdził, że wydane w sprawie decyzje nie są zgodne z prawem z następujących przyczyn. Materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 19 sierpnia 2021 r. odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości, która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, stanowił art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z jego treścią, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Przesłankami zastosowania tego przepisu są zatem, po pierwsze, by na skutek dokonania podziału wydzielona została działka budowlana, a po drugie, by podział ten był niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego. Powołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad obowiązujących przy podziale nieruchomości, gdyż reguluje jeden z przypadków, w których - pomimo braku planu zagospodarowania przestrzennego albo niezależnie od jego ustaleń lub ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - jest dopuszczalny podział nieruchomości. Przypadek, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał, że w sprawie nie wystąpiły wyżej wskazane przesłanki konieczne do dokonania podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a co za tym idzie nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. Jak stanowi art. 4 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, działka budowlana to zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Zarówno więc art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i definiujący działkę budowlaną art. 4 ust. 3a tej ustawy wskazują, że zasadniczym celem wydzielenia działki budowlanej, w tym również w drodze decyzji administracyjnej wydawanej na podstawie art. 96 ust. 1 powołanej ustawy, jest umożliwienie korzystania z budynku. Prowadząc postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości, na podstawie przywołanych przepisów, organ powinien ustalić, czy proponowany podział jest niezbędny do korzystania z budynku mieszkalnego. Sąd podziela stanowisko strony Skarżącej, zgodnie z którym przepisy ustawy – Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które powołał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie mogą mieć przesądzającego znaczenia dla ustalenia, czy proponowany podział służy zapewnieniu prawidłowego korzystania z budynku mieszkalnego, a co za tym idzie treść tych przepisów pozostaje bez istotnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Jako podstawę odmowy zatwierdzenia wnioskowanego podziału organy wskazały specyficzne położenie dachu budynku nad fragmentem sąsiadującej nieruchomości, co zdaniem organów miało spowodować, że po dokonaniu podziału korzystanie z nieruchomości w zakresie konserwacji i utrzymania części dachu wystającej na sąsiednią działkę może być utrudnione. W ocenie Sądu, powyższe stwierdzenie organu w żaden sposób nie dowodzi, że proponowany podział uniemożliwi – jak twierdzi organ – korzystanie z nieruchomości w rozumieniu zarówno art. 95 pkt 7, jak i art. 4 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wskazał tutejszy Sąd w wyroku z dnia 9 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 249/22 w sprawie ze skargi strony Skarżącej dotyczącej tożsamego problemu sąsiedniej nieruchomości, korzystanie z rzeczy stanowi jedno z dwóch podstawowych uprawnień wynikających z prawa własności. Powołując się na poglądy wyrażane w literaturze przedmiotu Sąd stwierdził, że w zakresie uprawnienia do korzystania wskazuje się na kolejny zespół uprawnień przyznanych właścicielowi (tzw. triada uprawnień). Przede wszystkim właścicielowi przysługuje prawo do posiadania rzeczy (ius possidendi), lecz także do używania jej w takiej postaci, która nie jest związana z pobieraniem pożytków (ius utendi), jak i do pobierania pożytków (ius fruendi). Skoro władztwo właściciela nad rzeczą jest szerokie, ma on także uprawnienie do dyspozycji faktycznych związanych z rzeczą, w tym do jej przetworzenia, zużycia i zniszczenia. Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela pogląd wyrażony w przywołanym wyroku, zgodnie z którym na tak rozumiane korzystanie z nieruchomości nie będzie miało z pewnością decydującego wpływu zatwierdzenie podziału nieruchomości, w konsekwencji którego dojdzie do ustalenia granicy przedzielającej fragment dachu budynku. Proponowany podział nie utrudnia dostępu do budynków, nie ma również wpływu na dostęp do infrastruktury technicznej. Linie podziału nie przebiegają poprzez znajdujące się w budynkach pomieszczenia, lecz zostały poprowadzone wzdłuż pionowych płaszczyzn tworzonych przez ściany budynku. Należy w tym miejscu podkreślić, że prawo do dzielenia rzeczy własnej jest prawem przysługującym właścicielowi, a wynikającym z samej istoty prawa własności. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego, właściciel rzeczy ma bowiem prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, choć oczywiście w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Przepisy zatem ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności, a więc w tym przypadku w uprawnieniu do podziału rzeczy nieruchomej, nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2330/20). W ocenie Sądu, charakter zabudowy znajdującej się na spornej nieruchomości jest istotną okolicznością, która musi zostać uwzględniona przez organ administracji przy wydawaniu decyzji o zatwierdzeniu podziału, jednak w tej sprawie organy nie wykazały, by taki charakter zabudowy uniemożliwiał dokonanie podziału nieruchomości. Prowadząc postępowanie na wniosek złożony przez właściciela nieruchomości, organ winien zmierzać do zakończenia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony i interesu społecznego (art. 7 k.p.a.). Zasadą w tym postępowaniu winno być zatem zatwierdzenie podziału nieruchomości zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, o ile podział ten realizuje przewidziany w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami cel, polegający na wydzieleniu działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Organ oceniając wniosek w zgodzie z powołaną zasadą winien też uwzględnić przyczyny, dla których wniosek o dokonanie podziału został złożony. W ocenie Sądu, organy w rozpoznawanej sprawie poza naruszeniem powołanej zasady naruszyły również inną fundamentalną zasadę postępowania, to jest wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Jest to tym bardziej istotne, że wydane w sprawie decyzje odmawiały zatwierdzenia wnioskowanego przez stronę Skarżącą podziału nieruchomości. Ponadto, organy nie wskazały, jak podział ten winien zostać dokonany. Organ odwoławczy ograniczył się natomiast do stwierdzenia, że "obecny układ obiektów (...) w najpełniejszy sposób zapewnia możliwość prawidłowego z nich korzystania" (vide s. 6 uzasadnienia decyzji). Stwierdzenie to nie dość, ze nie zostało uzasadnione, to nie uwzględnia również i tej istotnej w sprawie okoliczności, że wymienione we wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości budynki są obecnie położone na jednej działce gruntu, której właścicielem jest Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa w upadłości likwidacyjnej. Taki stan prawny spornej nieruchomości może też stanowić znaczącą przeszkodę w korzystaniu z położonych na niej budynków, a dokonanie wnioskowanego podziału przyczyni się do prawidłowego i racjonalnego korzystania z budynków, stanowiących w istocie odrębne nieruchomości. Nie sposób zaś uznać, biorąc również pod uwagę przywoływane przez organ przepisy Prawa budowlanego, aby na działce mającej być przedmiotem podziału znajdował się jeden budynek mieszkalny, którego nie można podzielić w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Dla prawidłowego i racjonalnego korzystania ze znajdujących się na tej działce budynków niezbędne jest więc wydzielenie poszczególnych działek budowlanych, tak aby właściciele budynków mogli w pełni korzystać z ich prawa własności. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione rozważania, w szczególności w zakresie przesłanki do zastosowania art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. niezbędności podziału do korzystania z budynku mieszkalnego. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W zakresie kosztów postępowania Sąd w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony Skarżącej kwotę 697 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł oraz 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI