I SA/WA 1848/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M. S. z tytułu opieki nad ojcem, który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, opierając się początkowo na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże po uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował kryterium daty powstania niepełnosprawności, Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, ale z innych powodów. Kolegium uznało, że skarżący nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, ponieważ jego trudności w podjęciu pracy wynikały nie tylko z opieki nad ojcem, ale także z niemożności znalezienia pracy na dogodnych warunkach (pełny etat) oraz z konieczności odbywania prac społecznych. Sąd administracyjny zgodził się z Kolegium, podkreślając, że świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utratę dochodów spowodowaną koniecznością stałej i nieprzerwanej opieki, która uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. W ocenie Sądu, zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego (pomoc w gospodarstwie domowym, higienie, przygotowywanie posiłków) nie wykluczał całkowicie możliwości podjęcia przez niego pracy, zwłaszcza że sam wskazał na gotowość do pracy w pełnym wymiarze godzin. Sąd podkreślił również, że obowiązek alimentacyjny spoczywa także na siostrze skarżącego, która może partycypować w opiece lub finansować usługi opiekuńcze. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, uznając brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką nad ojcem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku wyłącznego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Dotyczy sytuacji, gdy opiekun ma inne przyczyny braku aktywności zawodowej lub zakres opieki nie wyklucza całkowicie możliwości podjęcia pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli istnieją inne przyczyny braku aktywności zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy brak aktywności zawodowej jest bezpośrednio i wyłącznie spowodowany koniecznością sprawowania opieki, a nie innymi czynnikami, takimi jak trudności w znalezieniu pracy na dogodnych warunkach czy obowiązek odbywania prac społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką. W analizowanej sprawie skarżący sam wskazał, że mógłby podjąć pracę na pełen etat, a jego trudności z zatrudnieniem wynikały również z konieczności odbywania prac społecznych, co podważa wyłączność opieki jako przyczyny braku aktywności zawodowej.
Czy zakres czynności opiekuńczych nad osobą niepełnosprawną, obejmujący pomoc w gospodarstwie domowym i czynnościach higienicznych, wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli czynności opiekuńcze nie są na tyle absorbujące, aby całkowicie uniemożliwić podjęcie zatrudnienia, nawet w ograniczonym wymiarze.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że czynności wykonywane przez skarżącego (pomoc w przygotowaniu posiłków, lekach, sprzątanie, zakupy, pomoc przy higienie kilka razy w tygodniu) nie stanowiły stałej i nieprzerwanej opieki, która uniemożliwiałaby podjęcie pracy. Ojciec skarżącego był w stanie samodzielnie korzystać z koncentratora tlenu, spożywać posiłki i korzystać z toalety, co sugeruje, że opieka nie wymagała permanentnej obecności opiekuna.
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub niepełnosprawności z określonymi wskazaniami. Kluczowe jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania opieki.
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, pod warunkiem spełnienia przesłanki rezygnacji z pracy z powodu opieki.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten, dotyczący kryterium daty powstania niepełnosprawności, został uznany za niezgodny z Konstytucją przez TK (sygn. akt K 38/13) i nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o. art. 129 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis określający obowiązek alimentacyjny wobec rodziców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. • Zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącego zatrudnienia. • Trudności w znalezieniu pracy przez skarżącego wynikają również z innych przyczyn, w tym konieczności odbywania prac społecznych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że sama konieczność sprawowania opieki nad ojcem, niezależnie od jej zakresu i wpływu na możliwość podjęcia pracy, uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego. • Argumentacja skarżącego, że jego rodzeństwo powinno partycypować w opiece, a nie tylko finansować usługi, co powinno być podstawą do przyznania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki • bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy • opieka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej • nie jest to opieka świadczona nieregularnie, zaś okoliczności sprawy wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe
Skład orzekający
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Bożena Marciniak
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku wyłącznego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy opiekun ma inne przyczyny braku aktywności zawodowej lub zakres opieki nie wyklucza całkowicie możliwości podjęcia pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących związku między opieką a pracą, co jest istotne dla wielu osób w podobnej sytuacji.
“Świadczenie pielęgnacyjne: Czy opieka nad chorym ojcem zawsze zwalnia z pracy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.