I SA/Wa 1748/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego na kluczową datę.
Gmina Miasto L. domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. miała stanowić grunt budowlany. Organy administracji odmówiły, uznając nieruchomość za grunt leśny wyłączony z komunalizacji. WSA uchylił te decyzje, wskazując na niewystarczające ustalenie stanu faktycznego przez organy, zwłaszcza co do charakteru nieruchomości w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności nieruchomości. Organy administracji (Wojewoda i Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa) uznały, że nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. grunt leśny, należący do Państwowego Gospodarstwa Leśnego, co wyłączało ją z komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Gmina L. argumentowała, że nieruchomość była działką budowlaną, we władaniu Urzędu Miejskiego od momentu nabycia przez Skarb Państwa jako mienie opuszczone, a późniejsze przekazanie w zarząd Lasom Państwowym było bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa). Sąd wskazał, że organy nie ustaliły w sposób wystarczający charakteru nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r., opierając się na późniejszych wypisach z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych, a także nie zbadały dokładnie sposobu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa (dekret o majątkach opuszczonych vs. dekret o przejęciu lasów). Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem tych kwestii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to dokładnego ustalenia stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r. Organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, że nieruchomość była gruntem leśnym w rozumieniu przepisów wyłączających ją z komunalizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy nieruchomość była gruntem leśnym w dniu 27 maja 1990 r. Opieranie się na późniejszych wpisach do ewidencji i ksiąg wieczystych, a także nieustalenie sposobu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa (dekret o majątkach opuszczonych vs. dekret o przejęciu lasów), stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, staje się z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego z dnia 27 maja 1990 r. oraz czy mienie nie podlega wyłączeniu z komunalizacji.
Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Wyłącza z komunalizacji mienie, które w dniu wejścia w życie ustawy nie należało do jednostek wymienionych w art. 5 ust. 1, w tym grunty leśne wchodzące w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm. art. 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym
Definiuje państwowe gospodarstwo leśne jako własność państwową związaną z gospodarką leśną.
Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm. art. 6
Ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym
Określa Ministra Leśnictwa jako naczelny organ administracji rządowej sprawujący zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę nad państwowym gospodarstwem leśnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej – organy powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena przez organ administracji, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym oznaczenie daty wydania.
Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych – kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny – sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.
Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.
Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich
Podstawa nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa jako majątku opuszczonego.
Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.
Dekret z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa
Regulował przejmowanie lasów na własność Skarbu Państwa z mocy prawa (ex lege) do dnia 1 października 1990 r.
Dz. U. Nr 4, poz. 16
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa
Określało tryb przejmowania lasów objętych dekretem przez Dyrekcję Naczelną Lasów Państwowych.
Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Nie ma zastosowania w sprawach komunalizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego przez organy obu instancji co do charakteru nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. Opieranie się przez organy na dokumentach sporządzonych po kluczowej dacie. Niewyjaśnienie przez organy sposobu nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa.
Odrzucone argumenty
Argument Gminy dotyczący naruszenia art. 107 § 1 kpa (data decyzji) został uznany za nieuzasadniony z uwagi na sprostowanie omyłki.
Godne uwagi sformułowania
decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o komunalizację mienia jest stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r. organy obu instancji orzekające w sprawie nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Anna Lech
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o komunalizacji mienia państwowego, zwłaszcza w kontekście nieruchomości leśnych i budowlanych, oraz znaczenie stanu faktycznego z dnia 27 maja 1990 r. i obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu transformacji ustrojowej. Interpretacja przepisów o komunalizacji może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego momentu transformacji ustrojowej i podziału mienia państwowego, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się nieruchomościami. Pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego.
“Czy las stał się gminnym budynkiem? Sąd bada przeszłość nieruchomości z lat 90.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1748/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Lech /sprawozdawca/ Jerzy Siegień /przewodniczący/ Joanna Skiba Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Siegień Sędziowie : Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Miasta L. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy [...] w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przedstawiła następujący stan sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca w dniu 27 maja 1990 r. grunt leśny i jednocześnie własność Skarbu Państwa, nie podlega skomunalizowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent Miasta L. podnosząc, że od dnia nabycia spornej nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.) sporna działka pozostawała we władaniu tylko Urzędu Miejskiego w L., co wynika z wpisów w ewidencji gruntów. Dopiero w dniu 5 maja 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. dokonał protokolarnego przekazania tej nieruchomości w zarząd Lasów Państwowych, choć - zdaniem odwołującego się - nie posiadał on upoważnienia w tym zakresie. Prezydent Miasta L. podkreślił, że nieruchomość, jako należąca wtedy wyłącznie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, stała się z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie powołanego art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych własnością Gminy L., tym bardziej, że przepis ten nie wyróżnia rodzajów mienia podlegającego skomunalizowaniu z mocy prawa (np. lasów, gruntów pod jeziorami, gruntów ornych i innych). Ponadto grunt ten nigdy nie stanowił lasu i nie był związany z gospodarką leśną. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę stwierdziła, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] nie narusza prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że dla skutecznego skomunalizowania mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych – należało uwzględnić stan faktyczny i prawny z dnia wejścia tego przepisu w życie, mienie, które zamierzało się skomunalizować winno było stanowić wówczas własność ogólnonarodową (Skarbu Państwa) i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Jednakże w pierwszej kolejności obowiązkiem organu orzekającego w takich sprawach jest zbadanie - a obowiązek ten wynika z części wstępnej art. 5 ust. 1 - czy dane mienie podlega wyłączeniu z komunalizacji na podstawie dalszych przepisów tej ustawy, czy też takiemu wyłączeniu nie podlega. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zaznaczyła, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z treści odpisu z księgi wieczystej nr [...] oraz wypisów z ewidencji gruntów wynika, że działka nr [...] od roku 1972, w tym i w dniu 27 maja 1990 r., stanowiła własność Skarbu Państwa i została w ewidencji gruntów oznaczona jako grunt leśny. Wpisy te są bezwzględnie wiążące organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym. Organ drugiej instancji wskazał, że w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r., problematykę państwowych gruntów leśnych regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.). Ustawa ta ustalała pojęcie państwowego gospodarstwa leśnego jako tożsamego z gruntem stanowiącym własność państwową, związanym z gospodarką leśną (art. 1 i następne ustawy). Przewidywała ona również możliwość dopuszczenia do korzystania z obszarów leśnych przez inne działy administracji z zastosowaniem trybów w niej przewidzianych (art. 17). Pozostawały one nadal jednak gruntami objętymi regulacjami tej ustawy, nawet jeśli nie były zalesione. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że dla wykazania przynależności takich gruntów do lasów państwowych nie była wówczas wymagana żadna decyzja o powierzeniu czy ustanowieniu zarządu taką nieruchomością konkretnej jednostce lasów państwowych. Administrację państwowego gospodarstwa leśnego z ramienia resortu leśnictwa sprawowały wówczas i sprawują nadal odpowiednie jednostki Lasów Państwowych. Organ odwoławczy zaznaczył, że w rezultacie powyższego, sporna działka jako nienależąca wtedy w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do którejkolwiek z jednostek wymienionych w tym artykule, była wyłączona na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy z komunalizacji jaka nastąpiła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., bowiem Lasy Państwowe nie miały także statusu przedsiębiorstwa państwowego, a administrowane przez te Lasy mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do ministra właściwego w sprawach leśnictwa (naczelnego organu administracji rządowej). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała ponadto, że w tamtym czasie naczelnicy ówczesnych gmin (działający przy pomocy podlegających im urzędów gmin) byli terenowymi organami administracji państwowej stopnia podstawowego, a nie organami jednostek samorządu terytorialnego, gdyż tych jednostek jeszcze wówczas nie było. Zdaniem organu odwoławczego rodzaj komunalizowanego mienia (w tym m.in. państwowe grunty leśne) może mieć istotne znaczenie przy ocenie dopuszczalności komunalizowania poszczególnych składników majątkowych z mocy prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasto L. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych oraz art. 6, art. 7, art. 107 § 1 kpa i wniesiono o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że działka nr [...] położona w L. przy [...] powstała w wyniku parcelacji własnych dóbr M. P. pod zabudowę, tak jak pozostałe działki parcelacyjne. Działka ta po drugiej wojnie światowej uznana została jako mienie opuszczone. Na wniosek ówczesnego terenowego organu administracji państwowej Sąd Powiatowy w N. wydał postanowienie o nabyciu tej nieruchomości na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie na podstawie przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Od dnia nabycia na własność Skarbu Państwa, nieruchomość znajdowała się we władaniu Urzędu Miejskiego w L., nigdy nie należała do Państwowego Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe". Po utworzeniu gmin w 1990 r. nieruchomość była we władaniu Gminy L. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. protokołem przekazania z dnia 5 maja 1997 r. przekazał nieruchomość w zarząd Lasów Państwowych pomimo, że nieruchomość nie była we władaniu Urzędu Rejonowego. Zdaniem skarżącej działka nr [...] nigdy przed dniem 27 maja 1990 r. nie należała do jednostki organizacyjnej "Lasy Państwowe", wobec czego odmowa stwierdzenia nabycia jej własności przez Gminę L. w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowi naruszenie prawa. Gmina Miasto L. zarzuciła, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie przeprowadziła należycie postępowania dowodowego celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego na dzień 27 maja 1990 r., co stanowi naruszenie art. 6 i art. 7 kpa. Naruszenia art. 107 § 1 kpa skarżąca upatruje w oznaczeniu decyzji zamiast datą wydania, inną datą następującą po dacie doręczenia decyzji stronie skarżącej. W ocenie skarżącej nie może stanowić daty wydania decyzji dzień [...] lipca 2006 r., skoro zaskarżona decyzja została doręczona Gminie L. w dniu 18 lipca 2006 r. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że data wydania zaskarżonej decyzji została sprostowana, jako oczywista omyłka, postanowieniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2006 r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie sądu skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 2006 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje z kolei art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji odmówiły stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] bowiem uznały, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), tj. w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunt leśny i nie należała do którejkolwiek z jednostek wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy, wobec czego na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wyłączona była z komunalizacji. Zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 – staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zdaniem sądu generalnie prawidłowa jest dokonana przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową ocena, że grunty leśne, wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 powyższej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej obowiązywała bowiem ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami, służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego, jak również zakładami przemysłu leśnego, stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy), a to skutkuje uznaniem wyłączenia nieruchomości z komunalizacji. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że w sprawach komunalizacji nie ma zastosowania powołana w decyzji organu pierwszej instancji ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.) W powyższej kwestii stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 1994 r., sygn. akt I SA 1335/93 (ONSA 1995/3/139). W niniejszej sprawie punktem wyjścia do rozważań, czy przedmiotowa nieruchomość może podlegać komunalizacji powinno być jednakże ustalenie, czy nieruchomość ta stanowiła las lub grunt związany z gospodarką leśną oraz czy w związku z tym, w dacie 27 maja 1990 r. wchodziła w skład zasobu państwowego gospodarstwa leśnego. W kwestii tej, w ocenie sądu, organy obu instancji orzekające w sprawie nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że dokumentem w oparciu, o który organy obu instancji poczyniły ustalenia, że sporna nieruchomość stanowiła grunt leśny są dwa wypisy z ewidencji gruntów sporządzone według stanu na dzień 7 czerwca 2000 r. oraz na dzień 12 maja 2005 r. Tymczasem zgodnie z ustawą z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, decydujący dla rozstrzygnięcia sprawy z wniosku o komunalizację mienia jest stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej niezbędne, gdyż według karty inwentaryzacyjnej nieruchomości opisującej stan na dzień 27 maja 1990 r. sporny grunt stanowił działkę budowlaną niezabudowaną. Natomiast wypisy z ewidencji gruntów znajdujące się w aktach sprawy, a sporządzone według stanu na dzień 7 czerwca 2000 r. i 12 maja 2005 r. dotyczą okresu po przekazaniu w 1997 r. przedmiotowej nieruchomości Lasom Państwowym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. Dodatkowo wskazać trzeba, że z powołanego przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia 4 maja 2000 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i jest oznaczona jako działka niezabudowana. Organy obu instancji powinny ze szczególną wnikliwością wyjaśnić, czy będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego nieruchomość według stanu na dzień 27 maja 1990 r., stanowiła grunt leśny również z powodu sposobu nabycia jej przez Skarb Państwa oraz podnoszoną przez stronę skarżącą okoliczność, że nieruchomość ta wchodziła w skład dawnego majątku [...] M. P. W kwestii niniejszej przypomnieć należy, że lasy stanowiące majątek osób fizycznych i prawnych określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82 ze zm.) stały się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie dekretu, czyli w dniu 27 grudnia 1944 r. Odnosiło się to także do lasów stanowiących części majątków ziemskich podlegających przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, lasy te bowiem nie zostały objęte reformą rolną. Według dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa przejście własności określonych w dekrecie lasów na Skarb Państwa następowało z mocy samego prawa (ex lege). Dekret ten nie przewidywał stwierdzenia w formie decyzji organu administracji państwowej, że określone lasy i grunty leśne podlegały działaniu jego przepisów. Dyrekcja Naczelna Lasów Państwowych została zobowiązana przepisami wykonawczymi do przejmowania lasów i gruntów leśnych objętych dekretem za pośrednictwem właściwych dyrekcji lasów państwowych (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa – Dz. U. Nr 4, poz. 16). Z czynności przejęcia spisywano protokół, a przepisanie tytułu własności nabytych przez Skarb Państwa lasów i gruntów leśnych w księgach hipotecznych następowało na wniosek właściwej Dyrekcji Lasów Państwowych. Dekret nie przewidywał w tym zakresie żadnych wymagań formalnych. Wpis w księdze wieczystej mógł nastąpić na wniosek właściwej Dyrekcji Lasów Państwowych nawet bez protokołu przejęcia (art. 6 dekretu). W przedmiotowej sprawie natomiast sporna nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w innym trybie, a mianowicie jako majątek opuszczony, co wynika z treści znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy odwołania oraz z treści wniesionej do sądu skargi. Organy orzekające w sprawie nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń. Zaznaczyć również trzeba, że z powołanego wyżej odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że Skarb Państwa nabył prawo własności nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w N. z dnia [...] listopada 1970 r., sygn. akt [...], umowa sprzedaży z dnia 29 maja 1972 r. Powstaje zatem pytanie, czy sporna nieruchomość nie została przejęta w trybie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, bo nie stanowiła gruntu leśnego, czy też zachodziły inne okoliczności uniemożliwiające takie przejęcie. Na marginesie należy zauważyć, że omawiane powyżej przepisy dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa obowiązywały do dnia 1 października 1990 r. Określenie zatem charakteru przedmiotowej nieruchomości według stanu na dzień 27 maja 1990 r. jest zasadniczym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Ponadto organy orzekające w sprawie dysponując pismem Nadleśnictwa J. z dnia 27 czerwca 2005 r., w którym mowa jest o protokołach przejęcia gruntów leśnych przez Nadleśnictwo J. "w połowie lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia" powinny zwrócić się do Nadleśnictwa J. o złożenie protokołu przekazania dotyczącego spornej nieruchomości lub odszukać korespondencję Nadleśnictwa J., o której mowa w powołanym piśmie, czego nie uczyniły, a co również skutkuje uznaniem, że nie został zebrany w sposób dostateczny materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy ( art. 7 kpa, 77 § 1 kpa). Rozpoznając zatem ponownie sprawę organ należycie wyjaśni wskazane wyżej kwestie, uzupełni materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu zebranego materiału dokumentacyjnego zbada, czy sporna nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacyjne, określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Dodatkowo wskazać trzeba, że nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa, polegający na oznaczeniu daty decyzji organu odwoławczego datą wcześniejszą, niż data doręczenia tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa sprostowała powyższy błąd, jako oczywistą omyłkę, doręczając postanowienie stronom. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI