I SA/Wa 1829/17

I SA/Wa 1829/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-11-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Apostolidis
Joanna Skiba /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Dargas
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 944/19 - Wyrok NSA z 2020-05-29
Skarżony organ
Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
art 7 ust 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Dargas Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. B. – stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul.[...], ozn. nr hip. [...]
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...] o pow. [...] m2 ozn. nr hip. [...] uregulowana w księdze wieczystej wpisem jawnym na rzecz F. i B. B. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie w/w dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność gminy [...], a następnie na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).
W dniu 13 stycznia 1949 r. do Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek F. i B. B. o przyznanie, za czynszem symbolicznym, zgodnie z art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej przy ul.[...].
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu stwierdzając, że na podstawie opracowanego planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] przeznaczony został pod użyteczność publiczną, w związku z czym dalsze korzystanie przez dotychczasowych właścicieli z gruntu będącego przedmiotem odmowy, nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższemu orzeczeniu nadano klauzulę natychmiastowej wykonalności uzasadnionej interesem publicznym tj. koniecznością zagospodarowania terenu przez instytucję państwową, wykonawcę narodowego planu gospodarczego.
Obecnie przedmiotowa nieruchomość położona jest w obrębie [...] i wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [...], położonej przy ul. [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym [...] S.A.
Wnioskiem z dnia 13 listopada 2008 r. A. B. następca prawny byłych właścicieli wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] kwietnia 1951 r.
Jednocześnie do akt sprawy dołączono postanowienia spadkowe, z których wynikało, że następcami prawnymi byłych właścicieli nieruchomości przy ul.[...], poza A. B. są: D. B., G. B., P. B. i B. U.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że byli właściciele nie mogli realizować funkcji zapisanej dla nieruchomości położonej przy ul. [...], w planie zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie bowiem przedmiotowej nieruchomości pod przemysł, w szczególności na cele kolejowe, które organ najczęściej utożsamiał z celem użyteczności publicznej, spowodowało, iż organ dekretowy prawidłowo stwierdził, iż korzystanie z przedmiotowego gruntu, przez dotychczasowych właścicieli, nie dało się pogodzić z jego przeznaczeniem wskazanym w w/w planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu brak zatem było podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego.
Po rozpoznaniu wniosku A. B. oraz B. U. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Zdaniem Ministra poczynione w toku przedmiotowego postępowania ustalenia, nie pozwalają na stwierdzenie, aby orzeczenie administracyjne z dnia [...] kwietnia 1951 r. obarczone było wadą określoną w art. 156 § 1 kpa, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji nadzorczej i stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skarg A. B. i B. U. na decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., uznał je za niezasadne i wyrokiem z dnia 8 listopada 2013 r, sygn. akt I SA/Wa 535/13 powyższe skargi oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przeznaczenie terenu przedmiotowej nieruchomości na cele kolejowe jest nie do pogodzenia z możliwością korzystania z niego przez dotychczasowego właściciela. W tej sytuacji Sąd uznał, że organ nadzoru prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1951 r.
Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt I OSK 351/14 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 8 listopada 2013 . sygn. akt I SA/Wa 535/13 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu Sądowi. NSA uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa procesowego poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i błędne ustalenia co do stanu faktycznego sprawy polegające na tym, że organ nadzorczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, w szczególności nie ustalił jednoznacznie przeznaczenia nieruchomości w planie zabudowania z 1931 r. NSA wskazał, że jak wynika z poczynionych w sprawie ustaleń wobec trudności odczytania funkcji z rysunku planu, który uległ zniszczeniu, a kolory wyblakły organ powołał biegłą geodetę, która stwierdziła, że z bardzo dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, iż dla przedmiotowej nieruchomości plan z 1931 r. przewidywał funkcje przemysłowe. Pomimo tej treści opinii geodety organ nadzoru, a także Sąd pierwszej instancji uznali, że teren nieruchomości przeznaczony był pod urządzenia kolejowe i poczynili rozważania odnośnie skutków przeznaczenia nieruchomości na cele kolejowe. Powołana przez organ nadzoru biegła wydała opinię niejednoznaczną, stwierdzając że różnie można odczytać funkcje planu - jako tereny kolejowe, bądź jako tereny przemysłowe, ale w konkluzji opinii wyraziła stanowisko, że z bardzo dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że dla dawnej nieruchomości, ozn. nr hip. [...], plan z 1931 r. przewidywał funkcje przemysłowe. NSA podkreślił, że funkcje przemysłowe, według zapisów planu, nie są tożsame z przeznaczeniem nieruchomości na cele kolejowe. Słuszne - zdaniem NSA - stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że przeznaczenie terenu na cele kolejowe wyłączało możliwość korzystania z gruntu przez przedwojennego właściciela pozostawało w sprzeczności z opinią biegłej, która przyjęła przeznaczenie nieruchomości w planie na cele przemysłowe, nie zaś kolejowe. A nie można uznać, że są to cele tożsame, tak pod względem regulacji prawnych dotyczących z jednej strony kolei, a z drugiej przemysłu, jak też skutków tych regulacji w kontekście oceny możliwości korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela. Poza tym NSA dostrzegł, że w aktach własnościowych znajduje się mapa, lecz nie wyjaśniono daty jej sporządzenia, ani też w jakim celu została sporządzona. W tych okolicznościach NSA stwierdził, że sprawa nie została dostatecznie przez organ nadzoru wyjaśniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 8 marca 2016r, sygn. akt I SA/Wa 2270/15 uchylił decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w następstwie niniejszego wyroku Minister rozważy przeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii drugiego biegłego na okoliczność jednoznacznego ustalenia przeznaczenia spornego gruntu w ogólnym planie zabudowania [...] z 1931 r. Organ nadzoru wyjaśni też kiedy i w jakim celu została sporządzona mapa znajdująca się w aktach sprawy (str. 25 akt własnościowych), a następnie oceni jej przydatność dla wyjaśnienia istotnych okoliczności niniejszej sprawy. Organ nadzoru będzie miał też na uwadze to, że przeznaczenie gruntu na cele kolejowe - co do zasady - wyłączało możliwość uwzględnienia wniosku dekretowego, a także to, że przemysłowe przeznaczenie nieruchomości w planie nie jest tożsame z przeznaczeniem gruntu na cele kolejowe. W zależności od poczynionych ustaleń organ wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. B. – stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul.[...], ozn. nr hip.[...].
W uzasadnieniu wskazano, iż w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia dekretowego nieruchomość dawna [...] ozn. nr hip. [...] była objęta "Ogólnym planem zabudowania [...]", zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...].08.1931 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 23-28 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 16.02.1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (tekst jedn. Dz.U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 ze zm.).
Mając na uwadze, wiążący w niniejszej sprawie, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8.03.2016 r" na barwnej kopii ww. planu uprawniony geodeta oznaczył kolorem zielonym położenie przedmiotowej nieruchomości, ozn. hip.[...], wskazując przeznaczenie tej nieruchomości na cele przemysłowe (opinia geodezyjna z dnia [...].09.2016 r.). Na kopii powyższego planu uprawniony geodeta oznaczył również kolorem niebieskim linie regulacyjne oddzielające tereny o różnym przeznaczeniu oraz przeznaczenie tych terenów.
Przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości pod przemysł potwierdza dodatkowo, nadesłana przy piśmie z dnia 10 października 2016 r. przez pełnomocnika A. B. i B. U., opinia geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego E. K. dotycząca nieruchomości [...] położonej przy ul.[...].
W związku z powyższym wskazano, że przeznaczenie dawnej nieruchomości [...] ozn. nr hip. [...] pod przemysł, w sytuacji braku innych dokumentów precyzujących, pod jaki konkretnie rodzaj przemysłu winna być zagospodarowana przedmiotowa nieruchomość nie jest wystarczającą przesłanką dla odmowy przyznania własności czasowej.
Wskazano, również, iż w dacie orzekania przez Prezydium Rady Narodowej w [...] obowiązywały przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz.U. Nr 3, poz. 18). Zgodnie z treścią art. 2 w zw. z art. 1 ww. ustawy każdy miał prawo założenia nowego przedsiębiorstwa przemysłowego lub handlowego pod warunkiem dopełnienia wymogów ustawowych, a zatem przedsiębiorstwa, które nie należało do kategorii przedsiębiorstw przejętych na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 3.01.1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. nr 3, poz. 17). Również zgodnie z art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7.06.1927 r. o prawie przemysłowym (Dz.U. Nr 53, poz. 468 ze zm.) prowadzenie przemysłu było wolne i dozwolone każdemu, o ile rozporządzenie niniejsze nie przewidywało w tym względzie wyjątków lub ograniczeń. Ponadto przepisy tego rozporządzenia nie dotyczyły przedsiębiorstw kolejowych (art. 2 pkt. 5). Skoro zaś osoby fizyczne mogły prowadzić działalność gospodarczą, zatem przy braku dookreślenia rodzaju przemysłu, dla realizacji którego winna być wykorzystana przedmiotowa nieruchomość, ozn. nr hip.[...], brak było prawnie uzasadnionych podstaw dla negatywnego rozpatrzenia podania F. i B. B. o ustanowienie na ich rzecz prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości hipotecznej.
Powyższe ustalenia dowodzą, że Prezydium Rady Narodowej w [...] odmawiając przyznania prawa własności czasowej bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego naruszyło art. 44 i 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. o postępowaniu administracyjnem (Dz.U. z 1938 r., Nr 3, poz. 16), co doprowadziło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r.
Tym samym w ocenie organu zachodzą przesłanki wynikające z art. 156 § 1 pkt 2 kpa uzasadniające stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego.
Ponadto podkreślono, iż z materiału dowodowego nie wynika, aby w niniejszej sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, bowiem prawo użytkowania wieczystego gruntu dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] (stanowiących uprzednio dz. ew. nr [...]), obecnie wchodzących w skład dawnej nieruchomości [...] ozn. nr hip.[...], ustanowione zostało z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. na podstawie ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741), co stwierdzone zostało decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r nr [...], na rzecz [...].
Fakt pozostawania gruntu nieruchomości objętej działaniem dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej sam przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu odmawiająca byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej, wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Należy bowiem odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi.
W sytuacji, gdy ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu na rzecz osoby trzeciej było poprzedzone decyzją administracyjną, tak jak w niniejszej sprawie, to właśnie ta decyzja a nie decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej była podstawą ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz [...]. Zatem obecnie istniejące prawo użytkowania wieczystego jest skutkiem decyzji uwłaszczeniowej, a nie decyzji dekretowej.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniosły [...] S.A. w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U.2017.1257) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że przeznaczenie dawnej nieruchomości [...] ozn. nr hip [...] pod przemysł, nie jest wystarczającą przesłanką dla odmowy przyznania własności czasowej.
Mając na względzie powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2017r., oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, iż na przedmiotowym terenie, po zakończeniu wojny – w 1951 r. była planowana kolejowa stacja ładunkowa. Zatem Prezydium Rady Narodowej w [...] odmawiając przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. nr hip.[...] orzeczeniem z dnia [...].04.1951r. miało na uwadze, że na przedmiotowej nieruchomości jest planowana realizacja dużej inwestycji kolejowej, a przedmiotowy teren protokołem nr [...] został przekazany [...] , stąd teren został przeznaczony pod użyteczność publiczną.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Postępowanie prowadzone przed Ministrem miało na celu zweryfikowanie pod kątem wad z art. 156 § 1 k.p.a. orzeczenia administracyjnego z [...] kwietnia 1951r. Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie wydanego w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom i prawa własności czasowej gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul.[...] z powodu jej przeznaczenia pod użyteczność publiczną .
Istotą tego postępowania było więc ustalenie czy w stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu [...] kwietnia 1951 r. decyzja dekretowa obciążona była którąkolwiek z tych wad, a w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Innymi słowy celem tego postępowania było ustalenie jedynie czy organy mogły wówczas podjąć rozstrzygnięcie o treści jaka zapadła. Dokonując w tym aspekcie kontroli decyzji dekretowej z 1951 r., Minister ocenił, że jest obarczona tego rodzaju wadami. Ocenę tę skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Jak już zasygnalizowano, materialnoprawną podstawą kontrolowanych w nadzorze decyzji był art. 7 ust. 2 powyższego dekretu, który umożliwiał dawnym właścicielom uzyskanie na przejętym gruncie na ich wniosek prawa zabudowy lub prawa wieczystej dzierżawy (później własności czasowej, a obecnie użytkowania wieczystego). Zgodnie z tym przepisem gmina obowiązana była taki wniosek uwzględnić, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z planem zabudowania. Kluczowe zatem dla oceny legalności decyzji podejmowanej w tym trybie jest ustalenia czy istniały przeszkody planistyczne uniemożliwiające przyznanie byłym właścicielom żądanego prawa.
W sprawie kluczowe znaczenie ma również to, że w przedmiotowej sprawie prawomocnym wyrokiem wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2270/15 uchylając decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] grudnia 2011 r. oraz decyzję Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2011 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1951 r. Sąd wskazał na wstępie na związanie stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku NSA z 23 października 2015 r. sygn. akt I OSK 351/15 wynikające z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm. dalej ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2015 r., uznał za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ppsa) poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i błędne ustalenia co do stanu faktycznego sprawy polegające na tym, że organ nadzorczy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowej nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, w szczególności nie ustalił jednoznacznie przeznaczenia nieruchomości w planie zabudowania z 1931 r. Powołana przez organ nadzoru biegła K P. wydała opinię niejednoznaczną, stwierdzając że różnie można odczytać funkcje planu – jako tereny kolejowe bądź jako tereny przemysłowe, ale w konkluzji opinii wyraziła stanowisko, że z bardzo dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że dla nieruchomości hipotecznej nr [...] plan z 1931 r. przewidywał funkcje przemysłowe. NSA podkreślił, że funkcje przemysłowe według zapisów planu nie są tożsame z przeznaczeniem nieruchomości na cele kolejowe. Słuszne – zdaniem NSA – stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że przeznaczenie terenu na cele kolejowe wyłączało możliwość korzystania z gruntu przez przedwojennego właściciela pozostawało w sprzeczności z opinią biegłej, która przyjęła przeznaczenie nieruchomości w planie na cele przemysłowe, nie zaś na cele kolejowe. A nie można uznać, że są to cele tożsame, tak pod względem regulacji prawnych dotyczących z jednej strony kolei, a z drugiej przemysłu, jak też skutków tych regulacji w kontekście oceny możliwości korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela. Nie dostrzegając istotnych zmian w stanie faktycznym i prawnym sprawy po wydaniu wyroku NSA, Sąd uznał, że skargi A. B. i B. U. należało uwzględnić. Następnie Sąd zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Budownictwa rozważył przeprowadzenie w sprawie dowodu z opinii drugiego biegłego na okoliczność jednoznacznego ustalenia przeznaczenia spornego gruntu w Ogólnym planie zabudowania [...], zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zalecił też wyjaśnienie przez organ nadzoru kiedy i w jakim celu została sporządzona mapa znajdująca się w aktach sprawy (k.25 akt własnościowych), a następnie oceni jej przydatność dla wyjaśnienia istotnych okoliczności niniejszej sprawy. Po wyjaśnieniu przeznaczenia nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] w planie z 1931 r. organ oceni, czy korzystanie z przedmiotowego gruntu przez dotychczasowych właścicieli F. i B. małż. B. dawało się, w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1951 r., pogodzić z przeznaczeniem przedmiotowego gruntu według Planu z 1931 r. Organ nadzoru winien mieć na uwadze to, że dla wyjaśnienia przesłanki z art. 7 ust. 2 dekretu decydujące znaczenie ma treść planu obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia, a nie sposób późniejszego faktycznego wykorzystania spornego gruntu oraz że przeznaczenie gruntu na cele kolejowe – co do zasady - wyłączało możliwość uwzględnienia wniosku dekretowego, a także to, iż przemysłowe przeznaczenie nieruchomości w planie nie jest tożsame z przeznaczeniem gruntu na cele kolejowe.
Zgodnie z treścią art. 153 i 170 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że przy ponownym orzekaniu organ związany był bezpośrednio oceną prawną i wytycznymi wynikającymi z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2270/15 zarówno w odniesieniu do rozumienia przepisów prawa materialnego, jak i oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Na mocy przywołanego art. 170 ppsa związany był także ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 23 października 2015 r. sygn. akt. I OSK 351/14. Z analizy akt sprawy wynika, że organ wydając ponowną decyzję nie naruszył art. 153 ani 170 ppsa, w szczególności zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczących uzupełnienia materiałów dowodowych sprawy. Z akt wynika, że uzupełniony został materiał dowodowy w zakresie ustalenie przeznaczenia przedmiotowego gruntu w Planie zabudowy z 1931 r. Na barwnej kopii Planu z 1931r. (opinia z [...] września 2016 r.) uprawniony geodeta A. G. oznaczyła kolorem zielonym położenie przedmiotowej nieruchomości, ozn. hip. [...], wskazując przeznaczenie tej nieruchomości na cele przemysłowe. Przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cele przemysłowe dodatkowo zostało potwierdzone przez opinię geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego E. K., która to opinia została złożona do akt sprawy przez pełnomocnika A. B. i B. U.
Takie zatem przeznaczenie spornej nieruchomości w Planie z 1931 r. determinuje ocenę kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji z 1951 r. pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Podkreślenia w tym miejscu także wymaga, iż uwzględniając brzmienie art. 7 ust. 2 omawianego dekretu, odmowa przyznania prawa własności czasowej mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy grunt jako całość lub część nie mógł być wykorzystywany na cele, wynikające z planu zabudowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1437/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o zakładaniu nowych przedsiębiorstw i popieraniu prywatnej inicjatywy w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 3 poz. 18 ze zm. ) nie wykluczały możliwości by osoba fizyczna mogła, uzyskawszy stosowną koncesję, prowadzić przedsiębiorstwo przemysłowe to brak było podstaw do odmowy byłym właścicielom przyznania praw własności czasowej do gruntu [...]. Zaakcentować też trzeba, że w realiach niniejszej sprawy w związku z treścią wyżej przywołanych wyroków wydanych w sprawie, faktyczne wykorzystanie przedmiotowego gruntu po wydaniu decyzji z 1951 r. na cele kolejowe nie ma w sprawie istotnego znaczenia.
Zatem odmowa przyznania im tego prawa w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym naruszała art. 7 ust. 2 dekretu w sposób rażący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się natomiast do dowodów w postaci odpisu pisma Prezydium Rady Narodowej w [...] z marca 1951 r., odpisu protokołu Prezydium Rady Narodowej w [...] z 1951 r. oraz szkic gruntów przeznaczonych pod stację rozrządową [...] z [...] stycznia 1951 r. należy uznać, że dla rozpoznawanej sprawy miały drugorzędne znaczenie. Wprawdzie z akt sprawy wynika, że grunt przedmiotowej nieruchomości został przekazany Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" Dyrekcji Budowy Kolei Państwowych w [...] pod realizację inwestycji kolejowych, ale podstawą dla wydania decyzji – w trybie art. 7 ust. 2 dekretu [...] mogły być jedynie postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, a nie faktyczne wykorzystanie nieruchomości. Pozostawało to zatem bez wpływu na rozstrzygniecie dotyczące "wniosku dekretowego, gdyż ustalenia dotyczące faktycznego wykorzystania nieruchomości nie mogły być konkurencyjne w stosunku do postanowień planu zagospodarowania.
Odnośnie ustalenia, że badane orzeczenia organu administracji nie wywołały nieodwracalnego skutku prawnego – sąd zgadza się ze stanowiskiem przedstawionym przez organ. Skutek prawny decyzji będzie bowiem nieodwracalny jeśli cofnięcie, zniesienie, lub odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego i zastosować formy aktu indywidualnego. W niniejszej sprawie nie zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, bowiem przedmiotowa nieruchomość jest w użytkowaniu wieczystym [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1999 r.
Resumując, wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy został oceniony przez Ministra w sposób prawidłowy i zgodny z dyrektywami art. 80 kpa. Wszelkie zaś dywagacje dotyczące wzorca planistycznego są o tyle bezprzedmiotowe, że kwestia oceny zapisów planu i ich wpływu na ocenę kwestionowanej decyzji została, jak już wspomniano wyżej, prawomocnie przesądzona ww. wyrokami NSA i WSA w Warszawie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.