I SA/Wa 1819/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości leśnej w granicach parku narodowego, uznając, że nieruchomość ta nie podlegała komunalizacji.
Gmina domagała się stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa, która znajdowała się w granicach parku narodowego. Organy administracji odmówiły, uznając, że nieruchomość ta była w zarządzie parku narodowego i nie podlegała komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowiło tytuł prawny do gruntu Skarbu Państwa, co wyłączało możliwość komunalizacji.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa. Gmina twierdziła, że nieruchomość ta, stanowiąca użytek leśny i znajdująca się w granicach parku narodowego, powinna stać się jej własnością na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Organy administracji uznały, że nieruchomość ta była w zarządzie [...] Parku Narodowego na mocy rozporządzenia z 1957 r., co wyłączało ją z komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowiło tytuł prawny do gruntu Skarbu Państwa, a zatem nieruchomość ta nie podlegała komunalizacji. Sąd podkreślił, że decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny i stwierdza stan istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o księgach wieczystych, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość ta nie podlegała komunalizacji, ponieważ rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowiło tytuł prawny do gruntu Skarbu Państwa, co wyłączało możliwość jej komunalizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowiło dokument o przekazaniu gruntów Skarbu Państwa w formie prawem przewidzianej, co oznaczało, że nieruchomość ta była w zarządzie parku narodowego i nie mogła zostać skomunalizowana.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
Przepisy wprowadzające art. 5 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin, chyba że dalsze przepisy stanowią inaczej.
Przepisy wprowadzające art. 18 § 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Dotyczy odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego art. 17 § 1
Zarząd [...] Parku Narodowego sprawuje Dyrektor Parku.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego art. 2 § 1
Określa obszary wchodzące w skład Parku, w tym działkę nr [...] obręb [...].
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody art. 14 § 1
Utworzenie parku narodowego następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody art. 14 § 2
Zakresem regulacji rozporządzenia o utworzeniu parku narodowego objęte są m.in. kwestie obszarów wchodzących w skład parku narodowego.
Pomocnicze
Przepisy wprowadzające art. 11 § 2
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych, wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 80 § 1
Grunt przeszedł w zarząd Parku na podstawie tego przepisu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece art. 3 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym art. 7 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 października 1996 r. w sprawie [...] Parku Narodowego
Nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ze względu na datę wejścia w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowiło tytuł prawny do gruntu Skarbu Państwa, co wyłączało komunalizację. Nieruchomość była w zarządzie parku narodowego na dzień 27 maja 1990 r. Gmina nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości, który uzasadniałby komunalizację.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i powinna zostać skomunalizowana. Domniemanie prawa z księgi wieczystej (Skarb Państwa jako właściciel) nie zostało uwzględnione. Nieruchomość była wykorzystywana jako droga gminna i pełniła funkcję komunikacyjną. Oddanie w zarząd nieruchomości wymagało wydania decyzji lub zawarcia umowy.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie Przepisów wprowadzających, tj. w dniu 27 maja 1990 r. Rozporządzenie o utworzeniu parku narodowego stanowi dokument o przekazaniu państwowej jednostce organizacyjnej gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w formie prawem przewidzianej.
Skład orzekający
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
przewodniczący
Iwona Kosińska
członek
Łukasz Trochym
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o komunalizacji mienia państwowego w kontekście nieruchomości parków narodowych oraz znaczenie aktów erekcyjnych dla ustalenia tytułu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości w granicach parku narodowego i stanu prawnego z 1990 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia komunalizacji mienia, ale skupia się na specyficznej sytuacji nieruchomości w parku narodowym, co może być mniej interesujące dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy gmina może przejąć ziemię parku narodowego? Sąd rozstrzyga spór o komunalizację.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1819/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-04-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-08-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/ Iwona Kosińska Łukasz Trochym /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I OSK 2364/22 - Postanowienie NSA z 2024-04-10 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant referent stażysta Jagoda Słowik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "Komisja/organ") decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda/organ I instancji") z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 27 maja 1990 r., mienia Skarbu Państwa, stanowiącego własność nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów: jednostka ewidencyjna [...], obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Komisja przedstawiła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z inicjatywy Gminy [...] (dalej również jako "Skarżąca"), która przedłożyła Wojewodzie dokumentację geodezyjną mienia ogólnonarodowego obejmującą opisaną powyżej nieruchomość, wnosząc o wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzją z [...] sierpnia 2019 r., nr [...], działając na m.in. podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm., dalej jako "Przepisy wprowadzające"), Wojewoda odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...] prawa własności opisanej powyżej nieruchomości Skarbu Państwa. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody wniosła Skarżąca. Po rozpatrzeniu złożonego w sprawie odwołania, Komisja, decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], utrzymała w mocy decyzję Wojewody z [...] sierpnia 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Komisja wyjaśniła, że zgadza się z poglądem i ustaleniami organu I instancji. Komisja przytoczyła mający zastosowanie w niniejszej sprawie stan prawny i dokonała jego omówienia. W szczególności organ przywołał treść art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających i wyjaśnił tryb i zasady stosowania tego przepisu. Komisja uznała w szczególności, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie [...] Parku Narodowego, zatem nie spełniała warunków określonych w art. 5 ust. 1-3 Przepisów wprowadzających, stąd nie stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Gminy [...]. Komisja wyprowadziła taki wniosek po analizie akt sprawy, w szczególności ewidencji gruntów gdzie przedmiotowa nieruchomość figurowała w grupie rejestrowej XI - "drogi publiczne i inne drogi będące w powszechnym korzystaniu", natomiast była opisana użytkiem gruntowym Ls - "lasy". Ponadto Komisja zwróciła uwagę, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Narodowej Gminy [...] z dnia [...] października 1986 r. nieruchomość ta była przeznaczona pod tereny leśne, a wykorzystywana jako droga (pismo Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] z [...] września 2016 r.). Z kolei Komisja podniosła, że pismem z [...] września 2016 r. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] poinformował, że sporna działka nr [...] nie znajduje się w pasie jakiejkolwiek aktualnej drogi powiatowej. Natomiast Dyrektor [...] Parku Narodowego w piśmie z [...] września 2016 r. potwierdził, że przedmiotowy grunt na dzień ustawowej komunalizacji tj. 27 maja 1990 r. znajdował się w granicach [...] Parku Narodowego, a ponadto znajduje się w wieczystym użytkowaniu [...] Parku Narodowego na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...]. Komisja wskazała także, że zebrana dokumentacja w sprawie wykazała, że ww. nieruchomość znajduje się na obszarze wymienionym w § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego (Dz. U. z 1957 r. Nr 24, poz. 114, ze zm.). Zgodnie zaś z treścią § 17 ww. rozporządzenia zarząd [...] Parku Narodowego sprawuje Dyrektor Parku mianowany przez Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Dyrektor Parku, jako sprawujący ustawowy zarząd, podlegał bezpośrednio Ministrowi jako organowi administracji specjalnej, wykonującemu zadania administracji w zakresie ochrony przyrody przy pomocy Dyrektora. Sprawowany przez dyrektora zarząd stanowił, zdaniem Komisji, nie tylko tytuł do objęcia Parku w znaczeniu cywilnoprawnym, lecz przede wszystkim tytuł prawnoadministracyjny. Tym samym ww. rozporządzenie stanowi dokument o przekazaniu państwowej jednostce organizacyjnej gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w formie prawem przewidzianej. Utworzenie rozporządzeniem, parku narodowego, w którym to akcie erekcyjnym zostały wymienione nieruchomości, wchodzące w jego skład wraz ze wskazaniem, które z nich stanowią własność Skarbu Państwa, dowodzi tytułu prawnego [...] Parku Narodowego do określonego gruntu Skarbu Państwa. Powyższe, w ocenie Komisji, uniemożliwia komunalizację spornego mienie na rzecz Skarżącej. Na ww. decyzję Komisji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Skarżąca. W skardze do Sądu zarzuciła zaskarżonej decyzji Komisji naruszenie następujących przepisów prawa, tj.: 1) niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających poprzez przyjęcie, że działka nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], nie spełnia materialnoprawnych przesłanek komunalizacji mienia z mocy prawa, pomimo że w tym dniu stanowiła własność Skarbu Państwa; 2) niewłaściwe zastosowanie art. 11 pkt 2 Przepisów wprowadzających poprzez przyjęcie, że sporna nieruchomość, w dacie 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie [...] Parku Narodowego, co wyłącza tę nieruchomość z komunalizacji; 3) niewłaściwą wykładnię § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego (Dz. U z 1957 r., Nr 24, poz. 114 ze zm.), poprzez przyjęcie, że przepis ten ustanawia zarząd [...] Parku Narodowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości; 4) nie zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2047 ze zm.) i nie uwzględnienie domniemania prawa z niego wynikającego, poprzez przyjęcie, że w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomość znajdowała się w zarządzie [...] Parku Narodowego, choć jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisany do księgi wieczystej nr [...] był Skarb Państwa; 5) nie zastosowanie art. 33 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99 ze zm.), obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. i pominięcie, że oddanie w zarząd przedmiotowej nieruchomości wymagało wydania decyzji lub zawarcia umowy; 6) nie zastosowanie § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1996 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz. U z 1996 r., Nr 130, poz. 613), zgodnie z którym w zarząd Parku nie przechodzą nieruchomości Skarbu Państwa będące w dniu wejścia w życie rozporządzenia w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...]; 7) art. 77 § 1 w związku z art. 76 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności informacji zawartych w dwóch pismach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z [...] września 2016 r., z którego wynika, że nieruchomość objętą zaskarżoną decyzją według ewidencji gruntów dla obrębu [...] w 1962 r., stanowiła część działki [...], w której jako władający gruntem figurowało Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Komunikacji [...], a następnie wpisano Rejon Dróg Publicznych, oraz że według wpisów na 1992 r. po przepisaniu tej działki jako właściciela wskazano Skarb Państwa - Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, które potwierdzają, że na dzień 27 maja 1990 r. nieruchomość nie mogła znajdować się w zarządzie [...] Parku Narodowego; 8) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie i nie odniesienie się do argumentacji podniesionej przez Skarżącą w odwołaniu, że przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana jako droga gminna wchodząca w skład drogi publicznej stanowiącej fragment drogi łączącej wsie [...] oraz [...] pełni funkcję komunikacyjną dla mieszkańców tych miejscowości, a nieuregulowany stan prawny uniemożliwia podjęcie przez Gminę [...] działań inwestycyjnych, w celu wypełnienia ciążącego na gminie ustawowego obowiązku w zakresie zapewnienia dróg (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym Dz. U. z 2020 r., poz. 713) i przyczynia się do spadku komfortu życia mieszkańców. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz Skarżącej oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano argumentacje na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 marca 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020, poz. 1842), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o czym strony zostały powiadomione. Pismem z [...] marca 2022 r. uczestnik postępowania – [...] Park Narodowy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Komisji przeprowadzona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie wykazała, że ww. decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zasadnie bowiem Komisja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą stwierdzenia komunalizacji mienia Skarbu Państwa na rzecz Gminy [...] w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających. Decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie Przepisów wprowadzających, tj. w dniu 27 maja 1990 r. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Organ ustalił, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa położone w granicach [...] Parku Narodowego (dalej również jako "Park") przeszły w zarząd Parku, a ściślej dyrektora tego Parku na mocy § 17 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego, przy czym sprawowany przez dyrektora zarząd stanowił nie tylko tytuł do objęcia Parku w znaczeniu cywilnoprawnym lecz przede wszystkim tytuł prawnoadministracyjny. Stosownie bowiem do postanowień § 17 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 powołanego rozporządzenia dyrektor [...] Parku Narodowego zarządza majątkiem państwowym wchodzącym w skład Parku oraz ponosi odpowiedzialność za majątek państwowy wchodzący w skład Parku. Dyrektora powoływał naczelny organ administracji państwowej, któremu podlegał jako organ administracji wykonujący zadania w zakresie ochrony przyrody i któremu Minister Leśnictwa na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z 7 kwietnia 1949 r. udzielał upoważnień do wydawania aktów dotyczących wykonywania prac i urządzeń mających na celu utrzymanie, zabezpieczenie i udostępnianie terenów Parku. Powyższy pogląd organu, zdaniem Sądu orzekającego, nie jest do końca trafny. Należy w tym miejscu przywołać bowiem stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznej sprawie (vide: uzasadnienie wyroku z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1694/17, dostępny w CBOiS), zgodnie z którym: "(...) treść § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. nie dowodziła istnienia prawa zarządu dla [...] Parku Narodowego - w rozumieniu uprawnienia prawnorzeczowego, gdyż zgodnie z treścią tej regulacji prawnej, zarząd [...] Parku Narodowego sprawował dyrektor, mianowany przez właściwego Ministra (ust. 1) a który to dyrektor - po myśli ust. 2 tegoż artykułu – miał określony zakres działania a na zasadzie ust. 4 – ponosił odpowiedzialność za całokształt działalności administracji Parku na obszarze określonym w § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego oraz za majątek państwowy wchodzący w skład Parku na obszarze określonym w § 2 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia. Jak z powyższego więc wynika, już samo brzmienie przepisów, ujętych w § 17 cytowanego rozporządzenia, wskazuje, iż dotyczyły one uprawnień zarządczych dyrektora Parku a nie prawa zarządu ustanowionego na rzecz Parku. Wniosek taki wypływa też z treści art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody, który przewidywał ustanowienie podległej Ministrowi Leśnictwa władzy, powołanej do sprawowania zarządu parku narodowego oraz określenie jej zakresu działania. Ponadto wskazać też trzeba, że skoro z przepisów zawartych w § 17 omawianego rozporządzenia wynikało, iż zarząd Parku, jaki sprawował jego dyrektor, odnosił się do całego obszaru [...] Parku Narodowego a obszar ten obejmował nie tylko grunty, stanowiące własność Skarbu Państwa (w § 2 omawianego rozporządzenia przewidziano, że w skład Parku wchodzą także nieruchomości stanowiące własność m. in. mieszkańców określonych wsi oraz probostwa rzymsko-katolickiego [...]) to nie można było i z tego powodu przyjąć, że na gruntach, którymi zarządzał dyrektor Parku (czyli wszystkich gruntach wchodzących w jego skład) mogło istnieć prawo zarządu Parku - rozumiane jako uprawnienie prawnorzeczowe." Niemniej jednak, nie ulega wątpliwości, że sporna nieruchomość położona jest w granicach administracyjnych Parku i stanowi własność państwową. W § 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1957 r. wskazano, że w skład Parku wchodzą obszary ochrony rezerwatowej, położone w granicach Nadleśnictwa Państwowego [...], a wśród nich znajduję się między innymi działka nr [...] obręb [...]. Znajduje to również potwierdzenie w załączonej do pisma Parku z [...] października 2017 r. mapie administracyjno-własnościowej [...] Parku Narodowego. Należy mieć również na uwadze, że w dacie komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r., obowiązywała ustawa z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180 ze zm.), która w art. 14 ust. 1 i 2 przewidywała, że utworzenie parku narodowego następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, wydanego na wniosek Ministra Leśnictwa. Zakresem regulacji takiego rozporządzenia objęte zostały m.in. kwestię obszarów wchodzących w skład parku narodowego. Przedmiotowe rozporządzenie Rady Ministrów z 16 kwietnia 1957 r. w sprawie utworzenia [...] Parku Narodowego zostało wydane na podstawie art. 14 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody, jak też precyzyjnie określało nieruchomości państwowe wchodzące w skład Parku. Powyższa okoliczność prowadzi zaś do wniosku, że wspomniane rozporządzenie stanowi dokument o przekazaniu państwowej jednostce organizacyjnej gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa w formie prawem przewidzianej. O przeznaczeniu nieruchomości do realizacji konkretnych potrzeb określonych jednostek decydowało bowiem w tamtym okresie Państwo, określając zarazem formy prawne dostarczania nieruchomości i korzystania z nich przez poszczególne kategorie jednostek. Utworzenie więc, rozporządzeniem, parku narodowego, w którym to akcie erekcyjnym zostały dokładnie wymienione nieruchomości, wchodzące w jego skład wraz ze wskazaniem, które z nich stanowią własność Skarbu Państwa, dowodzi tytułu prawnego Parku Narodowego do określonego gruntu Skarbu Państwa. Z dniem zaś wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), grunt ten przeszedł w zarząd Parku na podstawie art. 80 ust. 1 w/w ustawy (vide: wspomniany już wcześniej wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1694/17). Prawidłowo wskazał zatem organ, że Park dla udowodnienia swych praw do przedmiotowej nieruchomości nie musi legitymować się stosowną decyzją organu administracyjnego o przekazaniu terenu w użytkowanie lub zarząd na podstawie ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach lub ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie Komisja słusznie uznała, że nie znajduje zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 Przepisów wprowadzających, stosownie do treści którego składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych, wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14. Skarżąca nie wskazała bowiem na jakikolwiek podmiot objęty rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalania wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301). Z kolei określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, to jest posiadanie określonego tytułu prawnego, którego Skarżąca, zdaniem Sadu, nie wykazała względem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, kwestia zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 1996 r. w sprawie [...] Parku Narodowego (Dz. U z 1996 r., Nr 130, poz. 613, data wejścia w życie - 27 listopada 1996 r.) nie ma żadnego znaczenia, skoro dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie ma stan prawny istniejący w dacie komunalizacji, tj. w dniu 27 maja 1990 r., a nie późniejszy. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie naruszyły więc przepisu art. 5 Przepisów wprowadzających, bowiem brak było przesłanek do jego zastosowania w tej sprawie. Podnieść należy, że realizacja zadań postawionych przed gminami wymagała stworzenia im odpowiednich ku temu warunków, a zwłaszcza bazy materialnej. Temu celowi służyć miały Przepisy wprowadzające, na podstawie których gminy miały zostać wyposażone w mienie dotychczas ogólnonarodowe (państwowe), ale tylko w mienie, co do którego zostały spełnione określone ustawą przesłanki. Nieruchomość stanowiąca przedmiot sporu, z przyczyn wyżej omówionych, nie spełniała warunków do komunalizacji na rzecz Skarżącej. A zatem Komisja prawidłowo uznała, że decyzja Wojewody odmawiającą komunalizacji odpowiada prawu, ponieważ sporna nieruchomość nie należała do ówczesnego terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i jako taka nie podlegała komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 Przepisów wprowadzających na rzecz Gminy [...]. Za nie trafione uznać należało również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 76 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Organy prawidłowo ustaliły, że w dniu istotnym dla komunalizacji przedmiotowa działka pozostawała w zarządzie Parku. Sytuacji w tym względzie nie zmienia fakt, że na przedmiotowej działce znajduje się droga. Tym bardziej, że w toku postępowania nie potwierdzono publicznego charakteru tejże drogi. Natomiast z danych ewidencyjnych wynika, że sporna działka stanowi użytek leśny. Z kolei zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece uznać należy za o tyle niezrozumiały, ponieważ stwierdzenie nabycia z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 18 ust. 2 Przepisów wprowadzających, przez gminę własności nieruchomości dotyczy wszak gruntów stanowiących dotychczas własność Skarbu Państwa. Nie sposób więc ustalić intencji powyższego zarzutu, który w swej treści sprowadza się do wyartykułowania powyższej przesłanki komunalizacji, czego organy nie kwestionowały i co w realiach niniejszej sprawy prawidłowo ustaliły. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI