I SA/Wa 181/21

I SA/Wa 181/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Przemysław Żmich /przewodniczący/
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 63/22 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Asesor WSA Iwona Ścieszka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2020 r. znak: [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako organ/minister) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] SA w [...] (dalej jako skarżąca/spółka/[...]) prawa użytkowania wieczystego gruntu położnego w [...], obręb [...] Dolne, oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, dla której jest prowadzona księga wieczysta nr [...] przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych.
Decyzja zapadła na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. z 2020 r., poz. 292 ze zm., dalej jako ustawa), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr4, poz. 29, dalej jako rozporządzenie).
Organ ustalił, że grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. 357 m2, w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz aktualnie stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia wywłaszczającego z dnia [...] sierpnia 1926 r. [...] (podstawa z [...] gm. kat. [...]). Została więc spełniona podstawowa przesłanka wynikająca z art. 34 ust. 1 ww. ustawy, dotycząca prawa własności Skarbu Państwa. Drugą przesłanką zawartą w tym przepisie umożliwiającą nabycie prawa użytkowania wieczystego przez [...] jest posiadanie ww. gruntu Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. przez [...]. Chodzi o posiadanie, co do którego [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Jak wskazał organ, zgodnie z wiążącymi w tym zakresie przepisami stwierdzenie posiadania przez [...]. gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
Do wniosku o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu spółka załączyła m. in. dwa oświadczenia inż. H. C. - Zastępcy Dyrektora ds. technicznych oraz J. P. - Zastępcy Dyrektora ds. eksploatacyjnych z dnia [...] sierpnia 2008 r. W pierwszym oświadczeniu wskazano, iż grunt położony w [...], obręb [...], oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu [...] grudnia 1990 r. był w posiadaniu [...], natomiast w drugim wskazano, iż przedmiotowa działka jest zajęta pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789). Ponadto do wniosku załączono wypis z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2008 r. dotyczący działki nr [...].
Wg organu nie jest to wystarczające do potwierdzenia prawa użytkowania wieczystego skarżącej gdyż zgodnie z kolejnymi ustępami § 2 rozporządzenia, jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów można dokonać zgodnie z brzmieniem art. 75 kpa, a dokumenty stanowiące podstawę potwierdzenia posiadania gruntów przez [...] wskazuje się w uzasadnieniu decyzji wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy. W wyniku weryfikacji informacji o działce nr [...] stwierdzono brak na niej infrastruktury kolejowej, a w związku z tym spółka cofnęła oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poinformowała, że przedmiotowa działka nr [...] nadal wchodzi w skład terenów zamkniętych zgodnie z aktualną decyzją nr [...] Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe jako terenów zamkniętych.
Biorąc pod uwagę powyższe minister wskazał, iż na podstawie dołączonego do wniosku oświadczenia z dnia 19 sierpnia 2008 r. nie można stwierdzić spełnienia przesłanki posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" przedmiotowego gruntu, oznaczonego jako działka nr [...] w stanie na dzień [...] grudnia 1990 r. W szczególności organ podkreślił, że pozostałe (jedyne) złożone w sprawie oświadczenie samo w sobie nie potwierdza, aby działka ta w dniu 5 grudnia 1990 r. była w posiadaniu [...] - gdyż pochodzi od podmiotu będącego beneficjentem uwłaszczenia, a więc bezpośrednio zainteresowanego wynikiem sprawy. Pozostaje ono na dużym poziomie ogólności (bez powołania się na określone dokumenty, czy podania konkretnych czynności i dat ich wykonywania). Minister podał też, że przesłanki z ustawy nie można też stwierdzić na podstawie dołączonego do wniosku wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] maja 2008 r.
W skardze na ww. decyzję spółka zarzuciła ministrowi:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1) i 2) kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia z dnia [...] września 2020 r., znak [...] pomimo tego, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 kpa oraz 8 kpa, art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy.
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" poprzez uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki do uwłaszczenia [...] SA przedmiotową nieruchomością, podczas gdy [...] S.A. przedłożyła nie budzące wątpliwości dowody (oświadczenia), iż w dniu 28 maja 2008 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i była we władaniu [...] S.A. z siedzibą w [...],
4. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Jak wynika z akt sprawy, zwłaszcza z danych wieczystoksięgowych, kwestia własności Skarbu Państwa w istotnej z punktu widzenia ustawy dacie - nie budziła w tej sprawie wątpliwości. Jeśli chodzi o pozostałe przesłanki art. 34 ustawy, skarżąca spółka jako dowód na istnienie wymaganego ustawą posiadania przedłożyła oświadczenie swojego pracownika, drugie oświadczenie (jako mijające się ze stanem faktycznym) spóła wycofała; w sprawie ustalono też że ww działka nie jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. W tym stanie rzeczy organ uznał, że nie zaistniały przesłanki z zart. 34 ustawy - zwłaszcza, że osobnym pismem z [...] maja 2016 r., znak: [...][...] Urząd Wojewódzki w [...] wystąpił do [...] S.A. w [...] o przedłożenie co najmniej jednego z dokumentów, przewidzianych ww. § 2 ust. 1 rozporządzenia jednoznacznie stwierdzających posiadanie przez [...] w [...] w dniu [...] grudnia 1990 r. działki nr [...]. Ponadto zwrócono się również o informację czy przedmiotowa działka jest zajęta infrastrukturą kolejową, a jeśli jest, to zwrócono się o przedłożenie oświadczenia potwierdzającego ten fakt, złożonego przez upoważnione osoby pod rygorem odpowiedzialności karnej. Oprócz tego [...] Urząd Wojewódzki zwrócił się do spółki o wskazanie czy działka nadal wchodzi w skład terenów zamkniętych zgodnie z aktualną decyzją w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych. Nie można wobec tego zarzucić organowi, że wbrew zasadzie oficjalności nie próbował ustalić stanu faktycznego sprawy w sposób wymagany przepisami ustawy. Odpowiedzi i inicjatywa dowodowa w zakresie aspektów ww. sprawy pozostają po stronie ewentualnego beneficjanta decyzji potwierdzającej nabycie użytkowania wieczystego. To spółka musi bowiem wykazać, że zaistniały przesłanki z art. 34 ustawy, w szczególności kwestię posiadania nieruchomości 5 grudnia 1990r. – jako stanu faktycznego. Nie budzi przy tym wątpliwości, że ustawodawca sformalizował postępowanie dowodowe w tym zakresie i enumeratywnie określił źródła dowodowe w przepisach przywołanego wyżej rozporządzenia.
W skardze strona skarżąca nie podważyła skutecznie stanowiska ministra, twierdzącego, że żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził posiadania w dniu [...] grudnia 1990 r. przez [...] gruntu Skarbu Państwa w [...], obręb [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2. Nie było zatem podstaw do deklaratoryjnego potwierdzenia nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu Skarbu Państwa na podstawie art. 34 ww. ustawy.
Warto też podkreślić, że w obszernym i rzeczowym uzasadnieniu minister odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zaznaczył, że spółka zamiennie powołuje podstawy nabycia prawa użytkowania wieczystego, w tym art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020r., poz. 1990, dalej jako ugn) oraz art. 206 tej ustawy w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia, podczas gdy niniejsze postępowanie zostało oparte o wniosek z dnia [...] sierpnia 2008 r. wskazujący w podstawie art. 34 ustawy, a wnioskodawca nie zmienił podstawy prawnej uwłaszczenia na art. 200 ust. 1 ugn.
Przesłanki do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa określone w art. 34 ustawy i te określone w art. 200 ust. 1 ugn – są odmienne, a organ nie może żonglować nimi bez zmiany stanowiska strony. Nie bez znaczenia pozostaje także, że w tej sprawie skarżąca nie wykazała też zaistnienia przesłanek z art. 200 ugn, co organ wyartykułował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie sposób w tym stanie rzeczy zarzucić, że minister naruszył zasady sporządzania uzasadnienia decyzji określone w art. 107 § 3 kpa – jak podniesiono w skardze.
Minister wyjaśnił, że na gruncie postępowania toczącego się w trybie art. 34 ustawy bez znaczenia pozostaje to, czy przedmiotowa działka znajdowała się w zarządzie [...], gdyż nie wypełnia to żadnej z przesłanek zastosowania tej regulacji. Kwestia ta miałaby ewentualnie znaczenie – o ile strona doprowadziłaby do modyfikacji wniosku i jako podstawę prawną uwłaszczenia wskazała art. 200 ugn. Wówczas spółka musiałaby przedłożyć dokumenty na prawo zarządu. W tej sprawie natomiast posiadanie przez [...] gruntu Skarbu Państwa powinno być wykazane na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
Reasumując, Sąd przyjął, że zarzuty skargi pozostają niezasadne. Nie można też przyjąć, że w sprawie został naruszony przywołany w skardze art. 37a gdyż przepis ten nie był stosowany w niniejszej sprawie. Przedmiotem sprawy było rozstrzygnięcie, czy skarżąca nabyła z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990r. prawo użytkowania wieczystego gruntu, który miała w posiadaniu – tj. na podstawie art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego [...]. Podstawy faktyczne i materialnoprawne nabycia prawa użytkowania wieczystego w obu regulacjach pozostają odmienne, inny jest zatem zakres przedmiotowy każdej sprawy.
Ponieważ spółka nie uzasadniła zarzutu co do naruszenia przez ministra art. 97 § 1 pkt. 4 kpa – Sąd nie ma możliwości odniesienia się do niego, a z akt sprawy nie wynika aby w toku postępowania wyłoniło sie jakiekolwiek zagadnienie wstępne.
Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842).