Orzeczenie · 2024-01-19

I SA/Wa 1798/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-01-19
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystePKPkomercjalizacjawody płynąceinfrastruktura transportowadecyzja deklaratoryjnaPrawo wodneustawa komercjalizacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę [...] S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. Spółka domagała się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego do działki gruntu zajętej infrastrukturą kolejową, powołując się na ustawę o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, argumentując, że część spornej działki jest zajęta przez śródlądowe wody płynące rzeki [...]. Powołano się na przepisy ustawy Prawo wodne, które miały wyłączać takie grunty z obrotu cywilnoprawnego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 34 ustawy komercjalizacyjnej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 34 ustawy komercjalizacyjnej ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając prawo nabyte z mocy prawa. Podkreślono, że przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego ocenia się na dzień 5 grudnia 1990 r. Sąd stwierdził, że wejście w życie ustawy Prawo wodne nie zmieniło własności gruntu, a jedynie ograniczyło jego obrót cywilnoprawny. Jednakże, zgodnie z przepisami Prawa wodnego, grunty pokryte wodami, niezbędne do prowadzenia przedsięwzięć związanych z infrastrukturą transportową, mogą być oddane w użytkowanie wieczyste. W związku z tym, częściowe zajęcie działki przez wody płynące nie stanowiło przeszkody do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Spółkę, która posiadała na niej infrastrukturę kolejową. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o komercjalizacji PKP w kontekście Prawa wodnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych przez wody, a także charakteru deklaratoryjnego decyzji uwłaszczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa państwowego PKP i gruntów zajętych przez wody płynące, ale może mieć szersze zastosowanie do innych sytuacji, gdzie przepisy dotyczące obrotu nieruchomościami kolidują z prawem własności wód.

Zagadnienia prawne (2)

Czy częściowe zajęcie gruntu przez śródlądowe wody płynące wyłącza możliwość stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, częściowe zajęcie gruntu przez śródlądowe wody płynące nie wyłącza możliwości stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego, zwłaszcza gdy grunt jest niezbędny dla infrastruktury transportowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja uwłaszczeniowa ma charakter deklaratoryjny, a przepisy Prawa wodnego ograniczają obrót gruntami zajętymi przez wody, ale nie wykluczają ustanowienia użytkowania wieczystego, jeśli grunt jest niezbędny dla infrastruktury transportowej.

Jaki jest charakter prawny decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 35 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając prawo nabyte z mocy samego prawa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja wojewody na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy komercjalizacyjnej jedynie potwierdza fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego przez PKP, które nastąpiło z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju i Technologii oraz decyzję Wojewody [...] z dnia 10 lutego 2023 r. nr [...].

Przepisy (6)

Główne

u.k.p.k.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Określa przesłanki nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego przez PKP gruntów Skarbu Państwa posiadanych w dniu 5 grudnia 1990 r., które nie zostały przekazane w formie prawem przewidzianej.

u.k.p.k.p. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Określa kompetencję wojewody do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego.

Pomocnicze

u.p.w. art. 216 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Stanowi, że grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowią własność właściciela tych wód (Skarbu Państwa).

u.p.w. art. 216 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Wyłącza grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi z obrotu cywilnoprawnego, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.

u.p.w. art. 261 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Umożliwia oddanie w użytkowanie za opłatą roczną gruntów pokrytych wodami stanowiących własność Skarbu Państwa, niezbędnych do prowadzenia przedsięwzięć związanych z infrastrukturą transportową lub przesyłową.

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

Reguluje zasady korzystania z gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Częściowe zajęcie gruntu przez śródlądowe wody płynące nie wyklucza możliwości nabycia prawa użytkowania wieczystego, jeśli grunt jest niezbędny dla infrastruktury transportowej. • Decyzja stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie ustawy komercjalizacyjnej ma charakter deklaratoryjny.

Godne uwagi sformułowania

decyzja ma charakter deklaratoryjny • grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną • ograniczony został cywilnoprawny obrót nieruchomościami zajętymi wodami płynącymi • nie było zaś wyłączenie możliwości ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na gruntach zajętych wodami śródlądowymi

Skład orzekający

Kamil Kowalewski

sprawozdawca

Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

członek

Monika Sawa

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o komercjalizacji PKP w kontekście Prawa wodnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących uwłaszczenia gruntów zajętych przez wody, a także charakteru deklaratoryjnego decyzji uwłaszczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorstwa państwowego PKP i gruntów zajętych przez wody płynące, ale może mieć szersze zastosowanie do innych sytuacji, gdzie przepisy dotyczące obrotu nieruchomościami kolidują z prawem własności wód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kolizji przepisów dotyczących uwłaszczenia gruntów kolejowych z przepisami Prawa wodnego, co jest istotne dla sektora transportowego i nieruchomości. Pokazuje, jak prawo wodne może wpływać na prawa rzeczowe do gruntów.

Czy tory kolejowe nad wodą mogą być "uwłaszczone"? Sąd rozstrzyga spór o grunty PKP.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst