I SA/Wa 1797/25

I SA/Wa 1797/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Gabriela Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na rozporządzenie porządkowe Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 października 2025 r. w przedmiocie wprowadzenia zakazu noszenia, przemieszczania i używania wyrobów pirotechnicznych na terenie m. st. Warszawy w dniu 11 listopada 2025 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu [...] z siedzibą w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
[...] z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozporządzenie porządkowe Wojewody Mazowieckiego z dnia 22 października 2025 r. w sprawie wprowadzenia zakazu noszenia, przemieszczania i używania wyrobów pirotechnicznych na terenie m.st. Warszawy w dniu 11 listopada 2025 r.
Kwestionowanemu rozporządzeniu zarzuciło naruszenie:
1. naruszeniem art. 94 w zw. z art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 428) dalej: "ustawa o wojewodzie", wobec tego, że Wojewoda Mazowiecki wydał rozporządzenie bez należytej podstawy ustawowej i z przekroczeniem granic delegacji ustawowej, co narusza zasadę legalizmu; zaś zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o wojewodzie, przepisy porządkowe mogą być wydane jedynie w zakresie nieuregulowanym innymi przepisami powszechnie obowiązującymi i w razie konieczności ochrony życia, zdrowia, mienia lub bezpieczeństwa publicznego;
2. naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasady proporcjonalności ograniczeń praw i wolności) w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o wojewodzie wobec tego, iż wprowadzony zakaz stanowi ograniczenie konstytucyjnie chronionej wolności obywateli, tj. swobody korzystania z legalnych materiałów pirotechnicznych w celach pokojowych, a pośrednio także wolności zgromadzeń ustanowione w akcie prawa miejscowego zamiast w ustawie; gdzie zakaz ma charakter absolutny i blankietowy, obowiązuje wszystkich przebywających w Warszawie 11 listopada i obejmuje wszelkie wyroby pirotechniczne, nawet te o bardzo niskim stopniu zagrożenia; zaś Wojewoda Mazowiecki w najmniejszy stopniu nie wykazał, że każdy użytek materiałów pirotechnicznych w tym dniu stanowi zagrożenie dla wartości chronionych;
3. naruszeniem art. 57 Konstytucji RP (wolność organizowania i uczestniczenia w zgromadzeniach) w zw. z przepisami ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. Prawo o zgromadzeniach (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1389) oraz art. 52 § 1 Kodeksu wykroczeń w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o wojewodzie, gdyż zaskarżone rozporządzenie w sposób istotny ingeruje w realizację wolności zgromadzeń publicznych, w szczególności Marszu Niepodległości w dniu 11 listopada: wprowadzony zakaz de facto modyfikuje warunki korzystania z wolności zgromadzeń przez uczestników - daje dodatkową podstawę prawną do interwencji, legitymowania i karania uczestników Marszu, wykraczając poza materię dopuszczalną do unormowania w drodze przepisów porządkowych i dubluje kwestie zastrzeżone dla ustaw.
W obszernym uzasadnieniu skargi poza rozwinięciem tych zarzutów, skarżący wskazał, że posiada interes prawny i tym samym legitymację do wniesienia skargi na przedmiotowe rozporządzenie. Podkreślił, że zakaz używania wyrobów pirotechnicznych wprowadzony rozporządzeniem Wojewody ingeruje bezpośrednio w sferę praw i obowiązków [...] jako organizatora zgromadzenia cyklicznego w dniu 11 listopada 2025 r. w Warszawie. Podkreślił, że utrudnia mu wykonanie ustawowych zadań organizatora polegających na utrzymaniu pokojowego przebiegu wydarzenia. Stwierdził, że zaskarżone rozporządzenie wkracza w chronioną sferę wolności zgromadzeń gwarantowanej w art. 57 Konstytucji RP. W jego ocenie ma ono charakter prowokacyjny i represyjny, utrudniając obywatelom realizację ich konstytucyjnych wolności podczas pokojowego zgromadzenia. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o oddalenie skargi jako całkowicie nieuzasadnionej. Zwrócił uwagę, że regulacje zawarte w zaskarżonym rozporządzeniu nie pokrywają się z regulacją wynikającą z art. 52 kodeksu wykroczeń, którego brzmienie wskazuje, iż do odpowiedzialności wykroczeniowej można pociągnąć wyłącznie uczestnika zgromadzenia, czyli egzekwowanie ww. zakazu możliwe jest wyłącznie w trakcie zgromadzenia (po jego rozpoczęciu). Podał, że jak wynika z informacji uzyskanych od Komendanta Stołecznego Policji, egzekwowanie tego zakazu w czasie trwania samego zgromadzenia, które cechuje się dynamicznym przebiegiem, jest utrudnione. Z tych też powodów uzasadnione było wyposażenie organów Policji w uprawnienie o charakterze prewencyjnym, umożliwiając organom porządkowym egzekwowanie tego zakazu również w czasie poprzedzającym formalne rozpoczęcie zgromadzenia. Podkreślił, że jako najwyższym celem wprowadzenia zakazu było zabezpieczenie spokojnego przebiegu zgromadzenia i eliminowanie wszelkich zagrożeń dla spokoju i bezpieczeństwa publicznego w trakcie odbywania zgromadzenia. Żadne inne przesłanki nie decydowały o wprowadzeniu zakazu w zaskarżonym rozporządzeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada skargę m.in. pod kątem spełnienia wymogów formalnych, mając na względzie charakter sprawy objętej przedmiotem zaskarżenia, a także interes prawny wnoszącego skargę do kwestionowania danego aktu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono rozporządzenie porządkowe Wojewody Mazowieckiego z 22 października 2025 r. w przedmiocie wprowadzenia zakazu noszenia, przemieszczania i używania wyrobów pirotechnicznych na terenie m. st. Warszawy w dniu 11 listopada 2025 r.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o wojewodzie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach wojewoda oraz organy niezespolonej administracji rządowej stanowią akty prawa miejscowego obowiązujące w województwie lub jego części. Według art. 60 ust. 1 ustawy o wojewodzie w zakresie nieuregulowanym w przepisach powszechnie obowiązujących wojewoda może wydawać rozporządzenia porządkowe, jeżeli jest to niezbędne do ochrony życia, zdrowia lub mienia oraz do zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.
Przedmiotowe rozporządzenie Wojewody należy do kategorii aktów prawa miejscowego.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym jest stanowiący podstawę prawną wniesionej w sprawie skargi - art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej normy art. 50 p.p.s.a., stawia zatem większe wymagania wobec skarżącego, który wykazać musi nie tylko posiadanie interesu prawnego, lecz także jego naruszenie. Skarga złożona na podstawie ww. przepisu nie ma charakteru actio popularis, nie można jej wnieść tylko na tej podstawie, że w przekonaniu skarżącego kwestionowany akt narusza prawo. Przepis ten nie daje prawa do kwestionowania aktu prawa miejscowego podmiotowi występującemu w ogólnie pojętym interesie. Dopiero zatem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę przez zaskarżony akt otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi.
Nie ulega wątpliwości, że w statutowych celach [...] mieszczą się m.in. podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej; upowszechnianie i ochrona wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich; jak również, że ww. cele realizuje ono m.in. poprzez organizację imprezy patriotycznej Marsz Niepodległości.
Niekwestionowaną okolicznością, przywołaną w skardze, jest również, że Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję o wyrażeniu zgody na cykliczne organizowanie przez [...] zgromadzeń mających na celu wyrażenie dumy narodowej i przywiązania do polskiego dziedzictwa narodowego, organizowanego na obszarze od ronda Dmowskiego/pL Defilad (prostokąt wyznaczony liniami ulicy Al. Jerozolimskie od ronda Dmowskiego do wysokości ul. Pankiewicza; przedłużenie linii ul. Pankiewicza w stronę Pałacu Kultury i Nauki do tego budynku, z drugiej strony linia wyznaczona ul. Marszałkowską do ul. Złotej oraz przedłużenie linii wg ul. Złotej do budynku Pałacu Kultury i Nauki; dalej przejście: Al. Jerozolimskie, most Poniatowskiego, ul. Wał Miedzeszyński (zejście pętlą z mostu), ul. Wybrzeże Szczecińskie, ul. Siwca zakończone na błoniach Stadionu Narodowego raz do roku, 11 listopada, w tatach 2025-2027.
Przedmiotowe rozporządzenie porządkowe Wojewody wprowadza zakaz noszenia, przemieszczania i używania wyrobów pirotechnicznych na terenie m. st. Warszawy w dniu 11 listopada 2025 r. Sąd nie dopatrzył się w celach statutowych [...] elementów, których ww. rozporządzenie zakazuje. Noszenie, przemieszczanie czy używanie tych wyrobów nie stanowi elementu zgromadzenia -Marszu Niepodległości. Ta forma ekspresji uczestników zgromadzenia (niebezpieczna dla życia i zdrowia zarówno uczestników, jak i osób postronnych oraz mienia i środowiska naturalnego) nie została zapisana w statucie [...], a zatem jej zakaz nie narusza praw przynależnych [...].
Zdaniem Sądu, skarżący, wnosząc skargę na rozporządzenie Wojewody powinien wykazać, że ww. akt naruszył jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie zaistniałe w dacie wniesienia skargi. W orzecznictwie i doktrynie eksponowany jest przy tym element bezpośredniości, konkretności i realnego charakteru interesu prawnego strony. Skargę na rozporządzenie Wojewody może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje.
Reasumując, dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skoro skarga nie spełnia tych warunków, sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonego aktu.
Mając na względzie powyższe sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.