I SA/Wa 1796/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego. Decyzja Wojewody stwierdzała nabycie z mocy prawa przez Powiat nieruchomości zajętej pod drogę powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. PKP S.A. wniosło skargę, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżąca spółka podnosiła, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP S.A. od dnia 27 października 2000 r., co uniemożliwia jej nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 60 ustawy. Sąd oddalił skargę, uznając, że stan prawny w tej sprawie determinowany jest przez art. 2a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu. Przepis ten, dodany z dniem 1 stycznia 1999 r., ma zasadnicze znaczenie dla określenia prawa własności nieruchomości, na których znajdują się drogi publiczne, i stanowi samoistną podstawę wpisu prawa własności. Sąd podkreślił, że w przypadku dróg publicznych formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy prawa zastąpiony przez zarząd faktyczny, co stanowi wyjątek od ogólnej reguły interpretacji art. 60 ustawy. Nabycie przez Powiat nastąpiło z dniem 1 stycznia 1999 r., a prawo użytkowania wieczystego przez PKP S.A. powstało na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 r., czyli znacznie później. Deklaratoryjny charakter decyzji wydanej na podstawie art. 60 ustawy oznacza, że Powiat stał się właścicielem z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., a decyzja jedynie potwierdza ten skutek. Sąd odniósł się również do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia, wskazując, że zasada nieprzekazywania mienia Skarbu Państwa nie dotyczy mienia w postaci dróg publicznych, do których zastosowanie ma regulacja szczególna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pierwszeństwa przepisów o drogach publicznych nad przepisami o przekazywaniu mienia w kontekście nabycia nieruchomości drogowych przez samorządy z mocy prawa, a także kwestia 'władania' nieruchomością w rozumieniu art. 60 ustawy wprowadzającej reformę administracji.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia mienia z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji, w kontekście nieruchomości drogowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości zajętej pod drogę powiatową, na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., jest możliwe, gdy nieruchomość ta jest w użytkowaniu wieczystym Skarbu Państwa na rzecz PKP S.A. na podstawie późniejszej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabycie jest możliwe i ma pierwszeństwo.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 2a) stanowiące, że drogi powiatowe są własnością samorządu, mają pierwszeństwo przed przepisami o przekazywaniu mienia (art. 60 ustawy wprowadzającej reformę). Nabycie przez samorząd nastąpiło z dniem 1 stycznia 1999 r., a nabycie prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. nastąpiło później, co oznacza, że nabycie przez samorząd miało pierwszeństwo.
Jak należy interpretować pojęcie 'władania mieniem' w kontekście art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r., zwłaszcza w odniesieniu do nieruchomości drogowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku dróg publicznych, faktyczne władanie i wykorzystanie nieruchomości pod pas drogowy zastępuje formalny tytuł prawny i stanowi przesłankę do zastosowania art. 60 ustawy.
Uzasadnienie
Faktyczne dysponowanie nieruchomością drogową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych stanowi niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego i pozwala na zastosowanie art. 60 ustawy wprowadzającej reformę administracji.
Przepisy (5)
Główne
ustawa wprowadzająca reformę art. 60 § 1 i 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie ma charakter deklaratoryjny i następuje z dniem 1 stycznia 1999 r., niezależnie od późniejszych zdarzeń prawnych.
udp art. 2a § 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu. Przepis ten stanowi samoistną podstawę prawną dla wpisu prawa własności i ma pierwszeństwo w określaniu własności nieruchomości drogowych.
Pomocnicze
ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 i 35
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Podstawa nabycia przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego z dniem 27 października 2000 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
rozporządzenie ws. przekazywania mienia § § 9 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie trybu przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom i miastom na prawach powiatu oraz określenia kategorii mienia wyłączonego z przekazania
Określa mienie niepodlegające przekazaniu, ale zasada ta nie dotyczy mienia w postaci dróg publicznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 2a) mają pierwszeństwo w określaniu własności dróg publicznych. • Nabycie przez samorząd z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ma pierwszeństwo przed późniejszym nabyciem prawa użytkowania wieczystego przez PKP S.A. • Faktyczne władanie nieruchomością drogową stanowi podstawę do zastosowania art. 60 ustawy wprowadzającej reformę administracji.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym PKP S.A., co uniemożliwia jej nabycie przez samorząd. • Brak formalnego tytułu prawnego do nieruchomości po stronie samorządu.
Godne uwagi sformułowania
Nabycie określonego uprawnienia z mocy samego prawa oznacza, że nabycie tego uprawnienia jest przewidzianym w ustawie skutkiem, który następuje z dniem wejścia w życie przepisu prawnego, jeżeli są spełnione wymienione w tym przepisie warunki nabycia. • Decyzja taka w swej istocie potwierdza, że konkretny podmiot nabył określone prawo z dniem wskazanym w przepisie, a więc odnosi się do ówczesnego stanu prawnego nieruchomości i nie rozstrzyga o stanie prawnym powstałym na skutek zdarzeń późniejszych. • Władanie mieniem, o jakim mowa w art. 60 ustawy, nie może być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym. • Gdy w danym stanie faktycznym występuje droga publiczna (pas drogowy) formalny zarząd (władanie) zostaje z mocy samego prawa zastąpiony/e przez zarząd faktyczny. • Regulacja z art. 2a udp ma zasadnicze znaczenie dla określenia prawa własności nieruchomości, na których znajdują się drogi publiczne. • Nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną może stanowić tylko własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 2a udp). • Faktyczne dysponowanie mieniem-nieruchomością drogową w rozumieniu udp, stanowiło niejako zastępstwo posiadania formalnego tytułu prawnego (skutki wynikały z mocy prawa) i stanowiło przesłankę do zastosowania art. 60 ustawy.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pierwszeństwa przepisów o drogach publicznych nad przepisami o przekazywaniu mienia w kontekście nabycia nieruchomości drogowych przez samorządy z mocy prawa, a także kwestia 'władania' nieruchomością w rozumieniu art. 60 ustawy wprowadzającej reformę administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia mienia z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji, w kontekście nieruchomości drogowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii własności nieruchomości drogowych i kolizji przepisów, co jest istotne dla samorządów i podmiotów zarządzających infrastrukturą.
“Samorząd czy PKP S.A. – kto jest właścicielem drogi? Sąd rozstrzyga spór o mienie z 1999 roku.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.