I SA/Wa 1792/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skarżąca K.B. wniosła skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania od decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie z powodu konieczności ustalenia spadkobierców zmarłej strony. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu następcy prawnego zmarłej strony.
Sprawa dotyczyła skargi K.B. na postanowienie Ministra Infrastruktury, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu konieczności ustalenia spadkobierców zmarłej strony postępowania, M.G., a następnie S.W. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że organy administracji nie zapewniły czynnego udziału w postępowaniu następcy prawnego zmarłej uczestniczki R.B., A.B., kierując postanowienia do osoby zmarłej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie postanowienia o obowiązku wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku dopiero w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zawieszenie jest dopuszczalne, ale organ musi zapewnić czynny udział wszystkim stronom, w tym następcom prawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo zawiesił postępowanie w celu ustalenia spadkobierców, jednakże naruszył zasadę czynnego udziału strony poprzez kierowanie postanowień do zmarłej osoby zamiast do jej następcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. "b" i "c"
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 152
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od prejudykatu.
k.p.a. art. 100 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wezwania strony do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku pominięcia strony.
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
Skutki wznowienia postępowania.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych – kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez kierowanie postanowień do zmarłej osoby, a nie do jej następcy prawnego. Naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie postanowienia o obowiązku wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku dopiero w postępowaniu odwoławczym.
Godne uwagi sformułowania
Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu. Orzeczenie o tym obowiązku dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Daniela Kozłowska
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Siegień
członek
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) w kontekście ustalania spadkobierców i zawieszania postępowań administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania spadkobierców w postępowaniu administracyjnym, ale ogólne zasady są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak czynny udział strony i dwuinstancyjność, w praktycznym, choć nieco skomplikowanym kontekście ustalania spadkobierców.
“Nawet w sprawach o wywłaszczenie, błąd w ustaleniu spadkobiercy może doprowadzić do uchylenia decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 1792/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Daniela Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Siegień Monika Nowicka Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Skarżony organ Minister Budownictwa Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] do czasu przedłożenia postanowienia sądu o nabyciu spadku po zmarłej stronie postępowania, tj. M. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] sierpnia 1979 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej w S. K.B. złożyła odwołanie od tej decyzji. W trakcie postępowania odwoławczego organ został poinformowany, że zmarła M. G. będąca jednym ze spadkobierców byłego współwłaściciela nieruchomości i nie zostali ustaleni jej spadkobiercy. Rozstrzygnięcie sądu o nabyciu praw do spadku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić wszystkim stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez K. B., postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. i wezwał na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. F. G. i A. G. do wystąpienie w terminie 3 miesięcy do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po M. G. oraz W. W. do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po S. W. Prawidłowo zawieszono postępowanie do czasu przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku po M. G., ponieważ brak udziału strony w postępowaniu stanowiłby naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie wobec zwrotu zawiadomienia z dnia 19 sierpnia 2004 r. wysłanego do S. W. z adnotacją "adresat zmarł" zachodzi konieczność przedłożenia postanowienia o nabyciu praw do spadku po tej osobie, która była spadkobierczynią jednego z byłych współwłaścicieli nieruchomości, a tym samym jest to kolejna przeszkoda do rozpatrzenia odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. wniosła o uchylenie powyższych postanowień, gdyż w ten sposób następuje przewlekłość postępowania. Skarżąca podała, że organy nie dołożyły starań aby dokładnie ustalić, kto w chwili wywłaszczenia był właścicielem nieruchomości i powoływały się w swoich pismach na uprawnienia F. R., która nie pozostawiła spadku w postaci nieruchomości, bowiem sprzedała swój udział w kwietniu 1936 r. J. B. Umowa sprzedaży była sporządzona w formie aktu notarialnego. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 k.p.a.). W pojęciu czynnego udziału w każdym stadium postępowania mieści się m.in. prawo wnoszenia podań, uzupełniania ich treści, zgłaszania wniosków dowodowych oraz uczestniczenia w rozprawie. Czynny udział wyraża się również w przeglądaniu akt sprawy. Z postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 2003 r., sygn. [...], złożonego na rozprawie wynika, że R. B., uczestniczka postępowania w niniejszej sprawie, zmarła w dniu [...] czerwca 2003 r. i spadek po niej nabył syn A. B. Zaskarżone postanowienia natomiast organ kierował do nieżyjącej R. B., podczas gdy w miejsce wymienionej wstąpił ustalony powołanym postanowieniem następca prawny. Pominięcie w postępowaniu A. B. oznacza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 10 k.p.a. Wezwanie strony do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, co przewiduje art. 100 § 1 k.p.a. jest niezbędnym elementem postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzeczenie o tym obowiązku dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" i "c" oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI