I SA/Wa 1792/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomościpostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniaczynny udział stronyspadeknastępstwo prawnek.p.a.

WSA uchylił postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego z powodu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Skarżąca K.B. wniosła skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania od decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Organ zawiesił postępowanie z powodu konieczności ustalenia spadkobierców zmarłej strony. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu następcy prawnego zmarłej strony.

Sprawa dotyczyła skargi K.B. na postanowienie Ministra Infrastruktury, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu konieczności ustalenia spadkobierców zmarłej strony postępowania, M.G., a następnie S.W. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że organy administracji nie zapewniły czynnego udziału w postępowaniu następcy prawnego zmarłej uczestniczki R.B., A.B., kierując postanowienia do osoby zmarłej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie postanowienia o obowiązku wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku dopiero w postępowaniu odwoławczym. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zawieszenie jest dopuszczalne, ale organ musi zapewnić czynny udział wszystkim stronom, w tym następcom prawnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ prawidłowo zawiesił postępowanie w celu ustalenia spadkobierców, jednakże naruszył zasadę czynnego udziału strony poprzez kierowanie postanowień do zmarłej osoby zamiast do jej następcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania, obowiązek umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. "b" i "c"

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od prejudykatu.

k.p.a. art. 100 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wezwania strony do wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania w przypadku pominięcia strony.

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

Skutki wznowienia postępowania.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych – kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez kierowanie postanowień do zmarłej osoby, a nie do jej następcy prawnego. Naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie postanowienia o obowiązku wystąpienia o stwierdzenie nabycia spadku dopiero w postępowaniu odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu. Orzeczenie o tym obowiązku dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Daniela Kozłowska

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Siegień

członek

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) w kontekście ustalania spadkobierców i zawieszania postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania spadkobierców w postępowaniu administracyjnym, ale ogólne zasady są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, takie jak czynny udział strony i dwuinstancyjność, w praktycznym, choć nieco skomplikowanym kontekście ustalania spadkobierców.

Nawet w sprawach o wywłaszczenie, błąd w ustaleniu spadkobiercy może doprowadzić do uchylenia decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1792/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Daniela Kozłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Minister Budownictwa
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] zawiesił z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] do czasu przedłożenia postanowienia sądu o nabyciu spadku po zmarłej stronie postępowania, tj. M. G. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] W. z dnia [...] sierpnia 1979 r. o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] m², położonej w S. K.B. złożyła odwołanie od tej decyzji. W trakcie postępowania odwoławczego organ został poinformowany, że zmarła M. G. będąca jednym ze spadkobierców byłego współwłaściciela nieruchomości i nie zostali ustaleni jej spadkobiercy. Rozstrzygnięcie sądu o nabyciu praw do spadku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić wszystkim stronom postępowania czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy złożonego przez K. B., postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r. i wezwał na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. F. G. i A. G. do wystąpienie w terminie 3 miesięcy do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po M. G. oraz W. W. do wystąpienia do właściwego sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku po S. W. Prawidłowo zawieszono postępowanie do czasu przedłożenia postanowienia o nabyciu spadku po M. G., ponieważ brak udziału strony w postępowaniu stanowiłby naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
Jednocześnie wobec zwrotu zawiadomienia z dnia 19 sierpnia 2004 r. wysłanego do S. W. z adnotacją "adresat zmarł" zachodzi konieczność przedłożenia postanowienia o nabyciu praw do spadku po tej osobie, która była spadkobierczynią jednego z byłych współwłaścicieli nieruchomości, a tym samym jest to kolejna przeszkoda do rozpatrzenia odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. B. wniosła o uchylenie powyższych postanowień, gdyż w ten sposób następuje przewlekłość postępowania. Skarżąca podała, że organy nie dołożyły starań aby dokładnie ustalić, kto w chwili wywłaszczenia był właścicielem nieruchomości i powoływały się w swoich pismach na uprawnienia F. R., która nie pozostawiła spadku w postaci nieruchomości, bowiem sprzedała swój udział w kwietniu 1936 r. J. B. Umowa sprzedaży była sporządzona w formie aktu notarialnego.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 k.p.a.). W pojęciu czynnego udziału w każdym stadium postępowania mieści się m.in. prawo wnoszenia podań, uzupełniania ich treści, zgłaszania wniosków dowodowych oraz uczestniczenia w rozprawie. Czynny udział wyraża się również w przeglądaniu akt sprawy.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] Cywilny z dnia [...] września 2003 r., sygn. [...], złożonego na rozprawie wynika, że R. B., uczestniczka postępowania w niniejszej sprawie, zmarła w dniu [...] czerwca 2003 r. i spadek po niej nabył syn A. B. Zaskarżone postanowienia natomiast organ kierował do nieżyjącej R. B., podczas gdy w miejsce wymienionej wstąpił ustalony powołanym postanowieniem następca prawny. Pominięcie w postępowaniu A. B. oznacza, że zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem art. 10 k.p.a.
Wezwanie strony do wystąpienia do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, co przewiduje art. 100 § 1 k.p.a. jest niezbędnym elementem postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Orzeczenie o tym obowiązku dopiero w postępowaniu odwoławczym narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "b" i "c" oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI