I SA/WA 1785/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-04-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnesamorządowe kolegium odwoławczeustalenia faktyczneuznanie administracyjnek.p.a.prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu błędnych ustaleń faktycznych i naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji.

Skarżąca M.K. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ odmówił, wskazując na rażącą dysproporcję między niskimi dochodami a stanem majątkowym, w tym wykup mieszkania i posiadanie samochodu. Sąd uchylił decyzję, uznając, że organy nie zebrały wystarczających dowodów, aby uzasadnić odmowę przyznania dodatku na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a ich ustalenia były zbyt powierzchowne.

Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy administracji uznały, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami skarżącej a jej stanem majątkowym, wskazując na wykup mieszkania za pieniądze z wygranej na wyścigach konnych, posiadanie samochodu oraz przeprowadzone remonty. Skarżąca argumentowała, że samochód nie był jej własnością, a remonty wykonał jej mąż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego. Sąd podkreślił, że pojęcie "rażącej dysproporcji" wymaga dokładnych ustaleń dotyczących aktualnych dochodów i zasobów majątkowych, a nie opierania się na subiektywnych ocenach czy powierzchownych dowodach, takich jak posiadanie zadbanego mieszkania czy podstawowych sprzętów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że nie można było odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie tak wątłych ustaleń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i naruszyły przepisy postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia organów dotyczące stanu majątkowego skarżącej (wykup mieszkania, posiadanie samochodu, remonty) były niewystarczające do stwierdzenia "rażącej dysproporcji" w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Brakowało dokładnych danych o czasie i kosztach nabycia majątku oraz jego aktualnej wartości, a także o możliwości pokrycia bieżących wydatków. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie może być dowolne i musi opierać się na rzetelnie zebranym materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

u.d.m. art. 7 § 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis ten przewiduje możliwość odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. Sąd podkreślił uznaniowy charakter tego przepisu, który jednak nie może przekraczać granic swobody uznania organu i musi być stosowany z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zebrały wystarczających dowodów do stwierdzenia rażącej dysproporcji między dochodami a stanem majątkowym. Ustalenia faktyczne były powierzchowne i nie uwzględniały aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej. Posiadanie zadbanego mieszkania i podstawowych sprzętów nie jest równoznaczne z możliwością pokrycia bieżących wydatków mieszkaniowych.

Godne uwagi sformułowania

"rażąca dysproporcja" pomiędzy niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym "granice swobody uznania organu orzekającego" "nie może oznaczać granic swobody uznania organu orzekającego" "nie może być uznany za środki do pokrycie bieżących należności za zajmowany lokal mieszkalny" "musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu"

Skład orzekający

Elżbieta Sobielarska

przewodniczący

Ewa Dzbeńska

sprawozdawca

Przemysław Żmich

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącej dysproporcji\" w kontekście przyznawania dodatków mieszkaniowych oraz obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkami mieszkaniowymi i konkretnymi przepisami ustawy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych świadczeń socjalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem w postępowaniu administracyjnym dotyczący oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i interpretacji przepisów. Jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych.

Czy zadbane mieszkanie pozbawia prawa do dodatku? Sąd wyjaśnia, co oznacza "rażąca dysproporcja".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 1785/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Sobielarska /przewodniczący/
Ewa Dzbeńska /sprawozdawca/
Przemysław Żmich.
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/Wa 1785/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] września 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] odmawiającą przyznania J. i M. K. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w wyniku przeprowadzonego u wnioskodawcy wywiadu środowiskowego ustalono dysproporcję pomiędzy udokumentowanymi, a ponoszonymi wydatkami, jak również pomiędzy wykazanymi dochodami, a stanem majątkowym, którą potwierdzają zebrane w sprawie dokumenty. Do akt sprawy został załączony akt notarialny, z którego wynika, że M. K. oraz jej były mąż J.K. w 2003 r. wspólnie wykupili mieszkanie za kwotę [...] zł. Gospodarstwo domowe skarżącej zasilił również przychód w postaci wygranej męża na wyścigach konnych w wysokości [...] złotych. Ustalono, że w skład majątku wchodzi pięcioletni samochód [...] oraz, że wyłożono środki finansowe na remont przedpokoju oraz wymianę drzwi wejściowych.
Organ podniósł, iż domownicy od dziesięciu lat pobierają zasiłki, natomiast skarżąca do czerwca 2004 r. otrzymywała dodatek mieszkaniowy. Z powyższego organ wywnioskował, że skarżąca i jej domownicy przez ten okres czasu nie mieli możliwości uzyskania w inny sposób funduszy na życie, a pomimo tych okoliczności w okresie tym przeprowadzono w mieszkaniu remonty, wykupiono mieszkanie oraz kupiono samochód, który jak twierdzi skarżąca jest współwłasnością córki i jej męża, ale zdaniem organu nie zmienia to faktu, że ½ części należy do współmieszkańca lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w związku z powyższym uznało, że wydatki nie mogły być zaspokojone z zadeklarowanych dochodów, a różnica pomiędzy wydatkami domowników, a zadeklarowanymi jest tak duża, że należy ją uznać za rażącą.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. złożyła M. K.. Skarżąca podniosła, że decyzja została wydana na błędnych ustaleniach faktycznych i z naruszeniem zasad współżycia społecznego. Wspomniany przez organ samochód nie był własnością skarżącej lecz jej córki i zięcia. Samochód został sprzedany na pokrycie bieżących wydatków i wyjazd zagranicę w celach zarobkowych. Ponadto skarżąca wskazała, że jej mąż jest z zawodu budowlańcem i prace remontowo-budowlane w mieszkaniu jest w stanie wykonywać samodzielnie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga jest uzasadniona .
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), stwierdzić należy, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania co nie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Ustawa z dnia z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w art. 7 ust. 3 przewiduje możliwość odmowy przyznania przez organ dodatku mieszkaniowego gdy "występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1 tego art., a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe lub faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanej na podstawie powołanego wyżej przepisu nie może oznaczać granic swobody uznania organu orzekającego. Organ ma obowiązek załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza on możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.
Rzeczą organów orzekających było sprawdzenie, czy faktycznie skarżąca nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z zajmowaniem lokalu mieszkalnego wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Tymczasem organy ustaliły, że skarżąca mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m 2, które wykupiła na własność w 2003 r. wraz z mężem za pieniądze pochodzące z wygranej na wyścigach konnych. W mieszkaniu zainstalowane są nowe drzwi ,nadto mieszkanie jest odnowione, w przedpokoju położono terakotę. Nie wyjaśniono przy tym w jakim okresie zostały zakupione drzwi i terrakota oraz ile kosztowały te elementy wyposażenia mieszkania. Ponadto organy stwierdziły, że córka skarżącej była współwłaścicielką samochodu nie wyjaśniły jednak w którym roku samochód został sprzedany i za jaką kwotę.
Uznanie w oparciu o tak nikłe ustalenia faktyczne, że w przypadku skarżącej występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym uzasadniającym odmowę przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe, jest zdaniem Sądu przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. W takiej sytuacji znajdują się także osoby, które były dawniej lepiej sytuowane, bądź uzyskały w przeszłości jednorazowo większą sumę pieniędzy w wyniku zdarzeń losowych ( spadek, wygrana).
Niemożliwy do zaakceptowania byłby pogląd, że zamiarem ustawodawcy było traktowanie tych osób jako posiadających przychody, a tym samym wyłączenie lub ograniczenie ich prawa do dodatku mieszkaniowego. Należy przy tym uwzględnić, że chodzi przecież o takie przychody (dochody), które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Z całą pewnością fakt utrzymywania mieszkania w pewnej kulturze oraz wyposażenie go w elementarne sprzęty, nie może być uznany za środki do pokrycie bieżących należności za zajmowany lokal mieszkalny.
Organy nie ustaliły czy od daty kupna mieszkania, za pieniądze wygrane na wyścigach konnych w 2003 r., stan majątkowy M. K. uległ tak znacznej poprawie, że uzasadnia to zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tym bardziej, że w 2004 r. skarżąca korzystała z tego świadczenia.
Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "rażąca dysproporcja" co pozwala na przyjęcie, że musi to być dysproporcja bardzo znaczna i oczywista w odbiorze i postrzeganiu. Nie można pojęcia tego interpretować w sposób rozszerzający i przyjąć, że rażąca dysproporcja występuje wtedy, gdy lokal jest zadbany i wyposażony w podstawowe kilkuletnie sprzęty gospodarstwa domowego. W każdym wypadku zastosowanie art. 7 ust. 3 ww. ustawy musi być poprzedzone dokładnymi ustaleniami dotyczącymi aktualnych dochodów wnioskodawcy, a także dochodów osób zamieszkujących wspólnie i nie może, jak w omawianej sprawie, opierać się na subiektywnych ocenach czy wrażeniach pracownika organu administracji.
Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych powinna spełniać M. K. ażeby otrzymać świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 107 kpa, zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co powoduje ich uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono o nie wykonalności zaskarżonej decyzji.